장음표시 사용
391쪽
destinavit ante faeeula. Dei sapientia Christus est . Christus enim Dei virtus , ω Dei sapientia . Haec sapienria in mUὸrio abseondita est: de qua ω noni Psalmi titutas praenotatur , pro occultis filii , in quo funt omnes thesau i sapientiae scientiae abseonditi a ω qur in in sterio absconditur erat, praedesinatus es ante saerula . . Praedestinatus autem ω praefiguratur in tege γ prophetis. Haec quidem sapienter mersumus: sed mirabiliter ad rem faciunt, quae Adamant rus,Gruenes Lib. III. eontra Celsum his verbis differtat: 'ΑR' εἰκος σὰ γεγραμμένα ἐν του eapsi Κο
νω Θεά σοφίαν . Sed fortasse quae scripsit Paulus in prima ad Corinth os tum quam ad Graecos oe Graeca sapientia tumidos ae elatos , commoverunt aliquos , quasi nollet oe reiiseret Paulus suo illo sermone Iapientes . Sed audiat qui sie existimat, quemadmodum sermo ilIe improbos homines aecusans ait, non esse rn rebus , quae
392쪽
ea, in ris modo, qt me in sensus ineurrunt , occupator , in his summa rerum ponere, ese mundi sapienter : H quum multa sint placita philosophorum , quae materiae ω eorporibus parrocrnantur ae consentrunt, ω omnia praesertim , quae subsistunt, eor ora esse as- firmant , nihilque praeterea esse aliud , siυe invisibile dreatur, sive incorporeum nom/netur e ait esse sapientiam mundi abolitam ser infatuatam ; sapientiam feruli huius. Quae vero mmtem ab Otimanis h=see reis bus ad eam , quae apud Deum 's, beatitudinem , adj regnum ipsius tra ferunt, oe omnia quae sent Iuno
tur ae v dentur , tamquam cadiata O temporaria conis
eemnere doeent, ad invisibilia properare, o Deeu- Iari , quae non videntur , haec Dei sapientiam vocat. Hactenus Origenes, ex cuius dictis abunde cognoscere est , quae sapientia esset Apostolorum , quae doctrina atque eruditio. Quod quidem totum confirmatur ab hisce omnibus antiquiore Ignaris Antio. cheno Episcopo ubi Epidolam ad Smyrnaeos ita exorditur et Xρις ον - Θεόν φ όμῶς
ζει κτλ. Glorifieo Iesum Christum Detim, qui tanta vos sapientia donavit. Cognovi enim vos persctos in
fide immota Φe. Hoc quoque sensu beatus Martyr Patricius Episcopus se sapientem esse, sapientiaque philosophos superare dicebat, ut ex eius Actis inistelligimus, quae M S. Graece in Bibliotheca Laurentiana adservantur, & a Bollandianis & Ruinario edita sunt. Et hoc sensu ipsae Christianae seminae , & pueri ipsi, docti sapientesque dicuntur ab Eusebro Praep. Evangel. Lib. I. eap. III. & Lactantio Lrb. V.Cap. XX. Alii autem viderint an eodem pariter intellectu sapientes Christiani accipiendi sint apud Gruterum pag. MXLVIII. In monumentis Christianas d
393쪽
ACTIAE INNOCENTIAE SUMMAE CASTITATIS AC SAPIENTIAE FEMINAE QUAE VIXIT ANNIS P.M. XLIII. M. VIII. D. IIII. IUL. AvGUSTINUS SVBDIA C. CONIUGI DULCISSIMAE CONVIXIT ANN. VII. M. IIII. D. XX. CONTRA VOTu MB . M . M . P . Et MLV.
MENSES IIII. DIES II. QUIESCIT IN PACE D. PRID. KAL. DEC. ARBETIONE ET . LOLLIANO COSS. PARENTES FECERUNT . P. me es anno Christ 3 s s. Alia quoque ubi Pelagius puer Sapiens adpellatur
apud eumdem occurrit. Uinc non mirum si Apostolorum vestigiis insistentes primi Christiani, profanam eruditionem, & Rhetorum phaleras, commentaque Philosophorum, aut contemnerent , aut negliis gerent, ut late a nobis superius demonstratum est; sed omni studio ae sedulitate in eam sapientiam incumberent, quae Dei sapientia a Paulo nuncupatur , quaeque mentes, terrenis hisce & caducis reis
394쪽
bus contemtis, ad coelestia & aeterna evehit, atque sublimat; quaeque una ericidi ut veram & non fucatam philosophiam profiteamur. Aliam igitur ab hac scientiam & philosophiam ne scientiam quidem & sapientiam primitivi Christiani prudentissime existimabant:
Το μέντοιγε. inquit Origenes Lib. III. contra Celsum .
νo habendos esse, qui falsis opinionibus imbuti sunt, neqtie Graeeorum Philosopbi dixerint, oe iuxta nos ram doctrinam sapientia non est ferentia nequitiae rnequitiae autem , ut ita dieam, in iis est fetentia ,
qui fa*ir opinionibus adhaerescunt, praesigiis fallaetisque deeepti. Sed de antiquorum Christianorum seientia & institutione audiamus iterum loquentem eodem libro origenem , atque ita scribentem :
μαζομε ν γαλα . Nos enim quant tim viνibus atque animis valemur, id enitimur ut coetus noster hominum prudentium eoetus sit, o nostra omnia quam- maxime honesta o divina. Tune audemur in iit, quae ad eommunitatem habemus, sermonibus in. medium adferre , quum prudentes habemus auditores: oecu Iistamur vero profundissima quaeque, quum videmus rudiores eonvenisse , qui potius egeant iis sermonibus , qui figurate lae nominantur. Alibi autem eodem libro infit: Οἰ δια ἀναγνωσμάτων , ab δια ἐπ ἄς τα ἀναγνο A a 4 συατα
395쪽
γον --τομιένων. Nos qui ω lectione, o eorum expositione quae Iecia sunt , at summi Dei cultum , ω quae illi cognatae sunt virtutes robortamur s a contemtudioini Numinis , ω rebus omnibus, quae praeter ra tionem fiunt , dehortamur . Tertullianus autem Apois
logetici Cap XXXIX. scribit: Cogimur ad litteraiarum divinarum commemorationem si quid praesentium
temporum quatitar, aut praemonere cogit, aut recognoscere. Certe fidem sanctis vocibus pascimus , spem erigimus, fiduciam sigimur , disciplinam praeceptorum
nihilominus ineuleationibus densamur . Itidem etiam exhortationes, castigationes , ω eensura divina . Agit
ibi de Christianorum coetibus. Ecce primorum Christianorum scholas; ecce instructionem; ecce doctrinas . Sed rem amplius & enucleatius exsequitur idem Theologus praestantissimus ita Libro De Praeis feriptionibus scribens, dum Christianis dogmatibus periculosas ac noxias profanas doctrinas ostendit:
Hae sunt doctrinae hominum o daemoniorum prurientibus auribus natae , de ingenio sapientiae saecularis et quam dominus nultitiam voeant, nulla mundi est=μnsione etiam philosophiae ipsius elegit . Ea es enim materia sapientiae saecularis, temeraria interpres diavinae naturae dispositionis. Ipsae denique Mereses a philosophia subornantur . Et mox quum locum praesignem Apostoli ad Colossenseses scribentis & inanem philosophiam damnantis , protulisset, Fuerat, inquit, Athenis thoc est Paulus ' istam sapientiam humanam, adfectatrieem ω interpolatrieem Nemritatis , de congressibus noverat, ipsam quoque in suaroaereses multipartitam varietate sectarum invicem rein
396쪽
pugnantium . ΩDid ergo Arbenis ω Ierosolymis y quid Aeadem ae 6' Eeelesiae r quid haereticis Chrisianis y mstra institutio de porticu Salomonis es, qui ct ipse tradiderat Dominum in simplicitate eordis esse quaerendum . Viderint qui Stoicum , ω Platonieum , ω Dialectietim, Christianir praetulerunt. Nobis curiosia rate opus non est post Chrsum Iesum , nee inquisiatione pos Evangelium. Oreum eredimur, nihil desideramur ultra eredere. Hoc enim prius credimus , non esse quod tiltra eradere debemus. Atque ita quidem ille. In similem autem sententiam scribit Clement
γονεν τω λόγον. Quamobrem, ut mihi videtur, quoniam ipsum Verbum ad nos venit eoelitus , novies nobis amplius eumdum ad humanam doctrinam Albenas, idi aliam Graeciam, quin etiam Ioniam . quaerendo curiose . magiser omnia nune sonat, oe universum iam Albenae
Graecia factum es Verbo. Cuius verba mirabiliter confirmantur a Theologo disertissimo Euseb. Hieronymo, qui Prooemio in Librum IIII. Commentar. in Epis. ad Garatas dum Christianorum studia & doctrinas indicat , & prae aliis extollit ita scriptum reliquit et Quot qui ue nune Aristotelem Ie-gir , quanti Platonir vel libros novere, vel nomen 'Vis in angulis oeis eos senes reeoliant. Rusicanos vero Θ piscatores nostros totus orbis loquitur, uniis versus mundus sonat. Haec primitivorum Christianorum studia non a Scriptoribus nostris tantum
fuisse docemur, sed & de iisdem Ethnici etiam
397쪽
ipsi testantur. Nam vetustus A uctor Dialogi , eui Philopatris titulus est , adfirmat psalmos eos &hymnos tota nocte cantare solitos , ita eos Io-quentes inducens: ἡλίους δέκα ἀσιτοι διαμενουμεν, --i πωνύχους υμνωδιὼς ἐπαγρυμνου Hrri κτλ. Soles deeem
ieiuni, ω absque cibo perseverabimur , Gr ad bris
.iυι Epistola ad Traianum idem de studiis coetibus. que Christianorum str ibi t. Hoc autem omne grais .issima Pauli auctoritate confirmatur, qui ad Timotbeum feribit ab infantia sacris litteris eνudittim , ω
hortatur ad sudium lectionis ne negligat gratiam , quae data sit ei per impositionem manus presbieri. Tito praeeipit , ut inter ceterar virtutes Episcopi , quem brevi sermone depinxit, scientiam quoque eligat feripturarum . Obtinentem inquit eum qui seetindum doctrinam est fidelem sermonem , ut potens sit exhortari in doctrina sana , ω eontradieentes evincere , quae sunt verba Hieroumi ad Paulinum. Vnum igitur erat
apud antiquos illos & primitivos Christianos sacrarum Scripturarum studium, quas iugiter meditando sapientiam altius imbibebant, & mentem ac desideria , spretis terrenis, ad coelum elevabant et quod praecipue facto illo memorabili ostenderunt, quum profanos omnes libros illi, qui fuerant curiosa sectati, Ephesi combusserunt; quorum ouidem pretia
quinquaginta millium drachmarum summam complere deprehensa sunt, ut memoriae prodidit scriptor divinus Lueas Actor. Cap. XIX. Sed egregie, & ad rem profecto his olim verbis ad Deum exclamaverat Augustιnus Confusionum Lib. V. Cap. IV. Frdelis homo , cuius totus mundus dioitiarum ea , ω quasi nihil habens Omnia possidet inbaerendo tibi, cur serviunt omnia, quamvis nec saltem septemtrionum Drum no
398쪽
verit, dubitare nullum est, quin utique melior sit , quam mensor eoeli, ω numerator siderum , ω pensor
elementorum , ω negligent tui, in men
sura , ω numero, ω pondere, disposuisti . Sapientes igitur erant Christiani olim sublimi hac sapientia, hancque unam se amplexari profitebantur adversus eos qui illos indoctos & ineruditos esse accusabant. 'Οτι γε βάMVis, inquiebat Lib. III. contra Cessum
vinus sermo velit se sapientes veteribus 9 Itia sicis scriptir, quibus m nor utimur, demonstrandum e nee minur tamen ae ex iis quae post Iesum scripta sunt,o' in Eeelsis esse ereduntur. Hinc, quum ad res tantum coelestes animum adverterent, & terrena
despicerent, Auctor perantiquus, Dialogi , qui Phi- Iopatris inscribitur, iniuria eos inridens άεροβατῶντας aere gradienter ω sublimes , aetherios , adispellat; adeoque eos de rebus coelestibus, & sideribus usque illudens interrogat, inquiens: πε
Αρης ae τεσαγωνησω θ Δία κτλ. Vos supra terram ω in sublime sublati , ceu ex alto eunata intuenter acuisti me , iis haee intellectu adsequuti estis scilicet: sed quo pacto ea, quae in aethere sunt habent sese y Num defiet sol, ω ad perpendieulum Luna interponetur rNum Mars quadrangulo ad pectu Iovem a pietet 6 e. Sed impudenti huic calumniatori respondere poterant Christiani cum Opriano Lib. De bono Pa.
tientiae: Nos ibilosophi non verbis, sed factis su
399쪽
mus: nee vestitu sapientiam, θἀ Peritate praeferimus . Virtutum eo cientiam magis, quam iactantiam novimus s non loquimur magna, sed vivimus . Haec
autem quum ipsa etiam Ethnicorum sapientiorum confessione vera philosophia esset, non mirum si Patres sere omnes coelestem Christianorum sapientiam philosophiae nomine frequenter indiget arunt, & iure quidem optimo. Nam inter divinam & maianam Philosophiam distinguit Vincentitis Lirinensis Commonit. eap. XIII. & Gregorius Nyssenus in Uit Gregorii Thaumaturri, fidei nostrae doctrinam mἰν
Θείαν φιλοσοφίαν vocat. Eamdem Salvianus massilienis
sis Lib. IV. de Gubernat. Dei , adpellat Philosophian, Christianam a uti Eusebius Histor. Eeeles Lib. II. eap.
XIII. & lib. IV. eap. VIII. Xριπιαιων φιλοσοφίαν, atque τἀμ αληθη φιλοσοφιο ν , quae posterior adpellatio Clementir quoque Alexandrini est sub finem Strom. L, atque Socratis Hsor. Eccles lib. IV. eap. XXVIL &
Clemens Alexandrinus Lib. VI. & in Protreptiros τη,
doritur Therapeut. lib. XII. ubi etiam Christianos, nun
cupat Philosophos: quemadmodum Philosophi nostraefecitae, quam tuemur, iidem Laetantio audiunt sub
initium Libri de Opimio Dei s & οἱ φιλοσοφοι τ EE. Clementi Alexandrino Stromat. VI. Quos quidem describens tibi Clemens, φ δεμοροι, inquit, λέγοντω
διδασκαλίου , γνώσεως γ VN γ Θεου . Philosophi apud
nor dicuntur , qui amant sapientiam , quae es omnium opifex magiara, hoe es, filii Dii eognitionem . Pertinet quoque huc, quod scripturae Vet. Test.
400쪽
Oνigenes eontra Celsum lib. VI. Quodque de Ebraeorum agens Prophetis, a inmur, Ipsi, inqait. esserant Philosophi, hoe es, amator ι s sapientiae ipsi sapientes s it si Theologr s ipsi Propbetae s ipsi doctores ρνε-bitat is atque pietat 11. lib. XIIX. de Civit. Dei eap. XLI. Item quod tradita in Pentati veho doctrina ἡ καταΜωσεα φιλοσοφία Clementi Alexandrino dicitur Strom. I. ut βάρβαρος φιλοσοφία , & σοφία aliquoties Tatiano contra Graecos. Eodem denique reser quod Chr)Ρ- οmus ait in I. Corinth. HomiI. V. μεγαλη ς s
ὐων. Est magna virtur ac potentia abiectos , qtir nutis Iam umquam attigeruns disc/plinam , repente docere
pbilosopbari, quae sunt supra homines. Speciatim viiatam Monasticam Udorus Pelusiota τήν θειαν φιλοσοφίαν .vocat Lib. I. Epist. CCLX. Et Soerates de Monachis loquens, quos vi a vita Monastica Τheophilus Alexandrinus abstraxerat, Hist. Eccles lib. VI. cap. VII.
rei, sicut volebant, philosophari , γ mnasticae dia festinae sudiis ineumbere. Frequenter item Phil sophiae vocabulo sic utitur Pbilo libro - βίου θεωρητικου , ubi de Therapeutis, illorumque studiis agit ;& ereber est etiam huiusmodi phraseos apud Nieesborum Callinum eodena sensu usus. Ob hanc igitur Philosophiam iure negat Clemens Alexandri nus Lib. I. Paedag. Cap. D. Christianos adpella. ri posse pueros & infantes ad eorum disciplinarum ignorantiam respiciendor οὐ si ποάδες ὐμως
