L. Caelii Lactantii Firmiani De opificio Dei liber unus recensuit, variantibus lectionibus, annotationibus, castigationibus, ac dissertationibus illustravit F. Eduardus a S. Xaverio C.E. ad sanctissimum D. Nostrum Benedictum 14. P.O.M

발행: 1754년

분량: 414페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

271쪽

SEd nos ad Dei opera revertamur . Ut igitur oculi munitiores essent ab injuria , ciliorum tegminibus occuluit: unde oculos

esse dictos , Varroui placet . .

Nam a ciliorum tegminibus A L eos ciliorum Scholius tegiminibus - Κrebsius, & Walchius vocabulum hocce Cilium se i licet, pro supercilio notant male accipi a Lactantio , sed ferula critica abutuntur . Neic ellini Lactantius non de superciliis loquitur , sed de ciliis ipsis, id est, de palpebris , seu de solliculis, quibus oculi teguntur , quorum unumquodque cilium Latini appellarunt authore Festo. Ad de Plinium L. XI: Cap. XXXVII. Isidor Orig. Lib. XI. Cap. I. Nicolaum Perotti in Corn.L.L. col. 64. lin s 8. & col. 6s. lin.Iy., & Steph. in Thec ubi nescio qua ratione sit additum Isidorum , O Lactantium purum constare sibi inspectis locis perspicies nisi ad ea , quae statim sequuntur referendum sit. Sequitur enim , b Pnde oculos esse dictas,Varroni plaeetAl dictos esse.Oua. si ocilios unico e non duplici, ut perperam putavit Betuleius,qui, sequvntur, ait Varronem Grammatici, pugnante interim scriptionis , O quantitatis ratione . qam oculus simplici e primam brevem habet: occulere vero eandem geminato cc positionem producitNesciens quod non ab o culo, sed a Celo voces ista deri vatae sunt teste Sypontiis no ubi supra . Hic enim sic ait.A celo fit ccmpositum,

272쪽

I 22 LIBER u Nus CAP. X.

Occulo , a quo occulto . . . & oculus quod Ciliorum s

quae ipsi a Celando dichntur , unde supercilia Iminibus occulatur, a quo oculatus &c. Stephani autem in ρ . ocul uidem repetunt, quod Lactantius heic habet . Aldus annotat- Oculi conniventes melius 4ntuentur a Vidi etiam apud Tertuli. oculo - as - pro eo, quod est ri visum caco .

a. Nam & ipsae palpebrae , quibus mobilitas sid est , palpitatio, vocabulum tribuit , pilis in ordine stantibus vallatae . , septum oculis decentissimum praebent . Quarum motus assiduus incomprehensibili celeritate concurrens , &videndi tenorem non impedit , & reficit Obtutum ς .

. Acies

a Quibus mobilitas , id est , palpitatio , locabulu)η tribuit silc ex nostro Cod. restiti o , ubi Al. Quibus mobilitas inest palprtatio &c. Al. palpitatio Cicero L. II. de T . D. Palpebraeque , quae sunt tegumenta oculorum . mollisymae tactu , ne laederent aciem . aptissima factae , oeelaudendas plip las. Ne quid incideret , ad aperieudas r idque providit ut idendidem fieri post cum maxima celeritate . Hinc optime a palpitando dista noscuntur , nam palpito leviter , & frequenter moveri , eodem Ci- Cerone , interprete , siqnificat.b vilis in ordine stantibus Dallatae Boia. in ordinem Cicer. ubi supra Munitaeque sunt palpebrae, tamquam Pal- ιο pilornm .e Et rescit obtutum Bon. Optutum δ

273쪽

DE Opi FICIO DE I Seg. 3. 4. I 233 . - Aeles enim , id est, membrana illa perlucens , quam siccari, & obarescere . non oportet , nisi humore assiduo tersa reniteat , obsolescit φ .a id est membrana illa perlucens Cicero ubi supra Acies ipsa, qua cernimus, qua pupula vo

catur .

b usam siccari, O obarescere Bon. siccare Al. areis Dere . e Nisi humore asduo tersa reniteat, obsolescit ALtersa pure niteat is q.

Quid ipsa superciliorum fastigia pilis

brevibus adornata Z non ne quasi aggeribus, &munimentum β, oculis,nequid superne incidat ,& speciem simul praestant i Ex quorum confinio nasus exoriens , & vel uti aequali porrectus jugo , utranque aciem simul & discernit , &munit . In a Superciliorum fastigia - Apuleius L. i. Hab. Do-Etr. Plat. apud Bunem Superciliorum , inquit , sepes prα Μηniunt oculos , ne desuper proruat, teneras vim nes , mollesque perturbet.b uuasi aggeribus, munimentum AI. monimentum PGn. Munimeuto mle,2t duplex copula ostendit .

274쪽

Inserius quoque genarum non indecens tumor , in similitudinem collium leviter exurgens , ab omni parte oculos essicit tutiores provisumqne est ab artifice summo, ut si quis - forte vehementior ictus extiterit , eminentibus repellatur ε .

a ' di fimilitudinem collium leviter exurgens Bon. γIeviter exurgens Al. leniter Cicero L. II. de N. D. Genae deinde ab inferiore parte tutantur subjecta leviter

eminentes

e Eminentibus repellatur scilieet aggeribus sup etciliorum desuper, & genarum inferius. Unde erravit Heum. quum heic ait mendum: an forte conniventia λ Item erra vit Langletius dicens-Heumannus putat legendum emine tia, quod ne cogitavit quidem. Cicero ubi supra- Latene

inquit , oculi, O excelsis undique partibus sapiuntur .

Nasi vero pars superior usque ad medium' solida formata est, inferior autem cartila gine adherente mollita - , ut ab usu digitorum possit esse tractabilis In

a Psque ad medium- In ali q. To usque non legitur b Inferior autem eartilagine adhaerente mollita , Rahab usu digitorum At. adhaeret molli ita ut ad usum dira tori A cartilagini adhaeret molliint Al. chartilagini adhoc

275쪽

adhaeret molita . Nobiscum ex recentioribus legit Lan-gletius ex suis Mss.Si C etiam Cella Ualch. Heum. Bun.d Ab usu digitorum Al.ad usum Digitis enim tergi debet, nec sine eorum usu posset nasus cerebri excerinnere purgamenta. Unica voce abusu digitorum posset etiam legi. Mimi enim naso abutuntur , eum digitis deprimendo , aut detorquendo , sed quum heic de hne agatur quare opifex summus membrum hocce fecerit

In hoc autem, quam simplici membroo tria sunt ossicia si constituta: unum ducendi spiritus , alterum capiendi Odoris , tertium ut . per ejus cavernas ς purgamenta cerebri defluant et quas ipsis Deus quam mirabili , quam divina e ratione molitus eii , ut tamen hiatus ipse nasi , oris speciem non deforma

a In hoc autem quam simplici membro - Al. quam- sis simplici non te a nostra lectione removeat quod Τὼ quam hocce sensu superlativis plerumque iungitur , non enim exempla desunt Ciceronis, Livii, & Caesaris, apud quos etiam positivis additur . E. G. quam forti annmo - quam dioes - quam cito &c.b Tria sunt ocia - sic Aristotel L. I. HM. Animal, Et Galen. L. VI. de usu pari. cap. IX. c ut per ejus caviernas - To ejus in plerisque non legitur ad uuas ipsas Deus - Al. quam ipsas Deus in Al. si as Vse Deus - Auam

Quod

276쪽

i 26 LIBER u N u S C A P. X. ke Quam mirabili , qηam divisa Scottus Al. tam mirabili , quam divina male , i am sensu mirativo hete Noster loquitur .s Non deformaret Al. non deformet - Al. di formaret.

Quod erat plane futurum , si unum , ac simplex foramen pateret. At id, velut pariete. per medium dueto, intersepsit , atque divisit fecitque ipsa duplicitate ε pulcherrimum .

a Si unum , ac simplex secunda , & tertia vox in squibusdam desunt , quas tamen etiam Aldus restituendas censuit.

- . - .

b At id , .elut pariete - Bon. Ad .elut parietem c duplicitate de hac voce vide supra cap. VIII. Seg. 6.

Ex quo intelli imus , quantum dualis nu- merus si una , & simplici compage solidatus , ad rerum valeat persectionem . Nam quum sit corpus unum , tamen totum ex simplicibus membris constare non poterat , ut essent partes vel dextrae, vel sinistra: - .

Ita a, Ex quo intelligimus sic etiam SchottusAl. intelligitur. D Dualιs numerus- Servius ad Virgil.AEn. L. I l. e. I. 4vς', inquit, ut quidam dicunt DuΛLIs NuMERus,

277쪽

DE OPIFICIO DEI SQ.9. IO. I 27

qui apud antiqreos nusquam peuitus invenitur - Quod non de voce , sed de numero a vocibus indicato intelligendum est; Nam ante ipsum Servium dixerat Quintilianus L. i. Inst. Cap. IX. de numero verborum loquens Quamquam fuerunt, qui nobis quoque adiicerent DUALEM, SCRlPSERE, LEGERE, quod devitiauda asperitatis gratia mollitum est, ut quod veteres pro male mereris - male merere; ideoque quod vocant duale , tu illo filo genere eonsistit, quam apud Graecos , oe in verbi tota fre ratione , in nomiuibus fere deprebendatur , O sic quoque rarissimus ejus sit usιsiapud nostrorum vero neminem haec obseroatio reperiatur , q'in e contrario et deveὼere locoso conticuere omnes & consedere duces aperte nos docent nil horum ad duos pertinere Adde e X Bunen. Glost. Cyrilli. Interpretem antiquumS. Irenaei, Falsterum subl. LL:

c Constare non poterat, ut essent partes Al. nisi ut essent partes Heum. Loci ,ait, mendoses, quem nos ex nostro Cod. e mandamus,

d Vel dextra mel sinistra Boii. vel ut dextra viet mniastra in

Itaque ut pedes duo , R item mauus , non tantum ad utilitatem , atque usum vel gradiendi si , vel faciendi valent ς , sed & habitum , decoremque admirabilem conserunt: sic & in capite 4 , quod totius divini operis, quasia Et item Al. O idem . - b 2bn tantum ad utilitatem , atque usum , vel gradiendi dic. Al.ad utιlit tem aliquam, Uumque .

278쪽

128 LIBER u Nus CAP. X. quasi culmen est , & auditus in duas aures , &visus in duas acies ti odoratio' in duas nares a summo artifice divisa est : quia cerebrum, in quo sentiendi ratio est , quamvis sit unum , tamen in duas partes membrana interve niente , discretum est f.

e mel faciendi valent Bon. valet .d sie in capite sic etiam Aldus Al. sie O in &c. Al. sicut . Ie Et odoratio Al. odoratus sed repugnat divisa ess- Cicero IV. Tuscul. ao. Et qualis est haec aurium , tales sunt oculorum, oe tactionum , odorationum , σ D-

f In duas partes , membrana interveniente , discretum est AL distinctum est Betuleius hasce panes putavie esse cerebri ventriculos; Alii Laetantium de utraque iseerebri parte ita locutum esse putant, ut anteriorem , quae cerebrum , & posteriorem , quae cerebellum appellatur , indicare voluisset ; quamquam posterior haec pars vix decima portio sit totius cerebrosae substantiae , ut diximus Diss. XXV. Cap. II. g. VII. At quum de cerebri partibus loquatur , quae membrana interveniente dividuntur , iam exploratum esse debet, eum loqui de parte dextra, & sinistra ipsius Cerebri, quas per septum lucidum a fronte ad occiput dirimi ibidem docuimus .

II. Sed , & cor , quod sapientiae domicilium videtur , licet sit unum , duos tam ero

a 4ed σ cor. , quod Sapientia domicilium videtur

279쪽

DE O prpi Cro DEI See. I l. I 29 ii trinsecus linus habet . , litibus fontes vivi sanguinis continentur φ , lento jntercedente. divisiit - ut sicut in ipso mundo su ira maia rerum

vel de duplici sima plex vel de . limplici duplex,

cc gubernat , & continet totum ς : ita in corpore de duobus universa compacta , indis ociabilem f praetenderent g unitatem.

Plin. loco iape in hocce libro a nobis laudato , de corde loquens - Prima domicilia , inquit, intra se auimo O sanguini praebet, si ruoso specu , in magnis animalibus triplici , in nullo non gemino . Ibi meus babitat. Ex hoc fonte duae grandes venae tu priora , oe terga discurrunt. Quae Laetantio elegantissinie hae ic describantur , quam- , vis infra minime probare videatur sententiam , qua sedem animae collocat in corde . Vibe Diss. XXV. cap. Vn.

b Licet sit unum , duos tamen intrinsecus siclus habet Elephantis, re Lyncibus duplex cor inella Mauri tradiderunt apud Aelianum hist. Anim. XIV. VI., & altero quidem ira incendi , altero mitigari , ac leniri , vulgatum e tem Plinius L. xi. cap. xv v II. l n Papblagonia , inquit bina perdicibus corda . Nec inter homines duplici corde quosdam praeditos defuisse cum suo , tum an , liquiori aevo testatur Lacutus Lusitanus L. II. de Medic. Trincip. Hi I. xxxvii. Adde dourn. des S 1ν. a. Maii 3678. p. III. Galenus lib. VI. de usu partium cap. IV. duos tantum sinus in corde agnovit, ut laeic docet Noster inter se valde dissimiles , Aristoteles vero L. III. de pari. cap. Iv. Hist. Anim. L. I. cap. xv ID Et L. IlI. . cap. III. Tres siniis in eodem corde describit, & maximum quidem in dextera , minimum in siniitra , me dit: τ

280쪽

dium inter utrumque in parte ejus media asseruit reperiri ; Sed in hoc errasse Aristotelem, sicuti in aliis plerisque ad rem medicam pertinentibus, demonstrant Anatomici, qui etiam Cartesium reprehendunt, asserentem in suo tractatu de Methodo recte regendae rationis sinistrum cordis ventriculum dextero majorem esse , quem tamen excusare gestit Cretanen dissert. de Homine' cap. xvi. ubi ait - uno Verbo dicimus , Cartesium hunc Ventriculum inspexisse oculo Pbilo phico , O non anatomico , O quum sanguis ebulliret in eodem , non quando nullus ei inesset motus. Cattieritis lib. II. histor. xxxv I II. mentionem facit de corde sine ventriculis re- . perto,quod tamen qui fieri potuerit medicorum peritissimi nondum intelligunt.Stephanus Hales in suis experimentis ad Static. nim.EsempLIII.6.37. seqq. cera infusa equini cordis sint Iirum ventriculum metatus est , quem consule si lubet. e Quibus fontes vivi sanguinis continentur Cor venci rum , arteriarumque originem esse , nemo punc ignorat , nec ignotum omnino antiquis fuisse dicitur , si quidem Plinius loco paullo superius laudato , & ante ipsum Plato in Timaeo idem indicant. Errarunt tamen Omnes Medici, R Philosophi, saltem ante Caesalpinum , Vesa' linm, Michaelem Servetum, Hel frigum Dietericum,quorum inventis Paulus Sarpius, ct post eum Guillite inuis N Harvcus lucem attulere maximam circa sanguinis venosi motum.Cnibus omnibus Noster quodammodo praeivisse videtur , non unum, sed duplicem sanguinis fontem in corde recognoscens quorum rivuli, per univcrsum corpus divisi , membra omnia irrigarent, ut superius cap. VII. seg. 2. dixerat; sicuti enim ex laevo cordis sinu per Mortam , & ex dextro per arteriam pulmonariam sanguis emuit, totumque corpus vivi animalis perluit ; sic in dextrum per venam cavam , in sinistrum. Per

SEARCH

MENU NAVIGATION