장음표시 사용
121쪽
jlibet asperias lacte referre pedem. Cum lubet, haec tristi depellit nubila coelo,Cum lubet,aestivo convocat orbe nives,u. a. Fleg. 2. Sed in his quaedam vere magica ad est deceptoria sunt. Coelo devocaresidera, suminiscursum retro
re, nec in daemonis potestate est , nec in
Sagete, uti jam olim docuit Hippocratesibro de morbo sino. Eludunt oculos falla
ici specie,&spoctra pro mortuis obtru- idunt. Ventos & imbres producit co-igendo aerem in nubes,quia princeps aeris est,Ephes. s. I a. XXIl. Nocturna comitia in Bruct eto celebrat vulgus .estphaliae & vicinarum regionum. I legant Joh. Wim rus lib.3. praestigiv damonum capHIA 2. O libro de Lamiis capIO. II. ct in Apologia con-itra Iohan Brentium pag. 8 os seqqMiris Molitor de Pythonibus cap . Nicolaus Heminingius libello deMagi pag. 2 a .. erum Theolog. Ponzinabius libro de La mi, num 41 seqq. Iacobus Martini lib.3. mi illaniarum Dissutat. ii. dist. I7. seqq. Antonius Zimara libro de Magia cap.IS. Ludovicus Vai us lib. a.de fastino cap. 3. &migrationes illas imputant hominum fascinatis sensibus,quos ita pervertat daemon, ut putent se celebraus si e conventus solennes, cum tamen domi suae fu Tint. Verum nos cum Joh. Bodino lib. 2. monomaniae cap. . Nicolao Remigio lib. 1. onolatria cap. i .heqq. Barthol.
Spina libra de Sagis Op. seqq. Torrebunci Villat pando lib. a .de Agagia cap. s6. Jacobo Magnae Britanniae Rege lib. 2.d monologia cap. 4. Lamb. Danaeo libro decortilegis cap. q. Mart. Deltione lib. 2. CAPUT VIJ. aoIDi qui sitionum magicarum quo I6. A n-drea Libavio in Strigi port/o , N: colao Scribonio in pustiologia Sagarumpag. y8. Ieqq.Casparo Scotto in Physica curiosa lib.
I. U. 23.affirreamus, Sagas deportari vere ad conventus nocturnos, scopis & furcis, hircis & selibus inlidentes, ope Geniorum vectorum,unguentis stygiis perlitas,& cerimoniis ludicris consecratas.
XXIII. Rationes sunt: i Quia Sagae
diserte hoc fatentur , etiam non adactae per tormenta , & circumstantias rerum
gestarum addunt. a) Quia curiosi quidam, caeterum non obstricti pactocum daemone, vigilantibus oculis inconsortio Sagarum abducti viderunt conventicula ista,atque epulas, saepe quidem V ras, asst furto aliunde subductas,saepius etiam falsas & ad simum equinum redactas. Eos non vexavit atrabilis, noque somno constricti perrex crunt, multis milliaribus a domo S patria abrepti, S destituti in via , ut non sine magno labore domum repedavelint. 3'inia non est supra vires Geniorum,ut hoc praestent. αiunt exempla tum bonoryna tum maloiarum, qui corpora hominum vivoru celeri impetu de loco in locumetranstulerunt. De bonis exempla sunt Matth. 4. S. 8. Actor. 8. 39. De malis constat,quod Apollonium Thyanaeum nunc in ripa Nili, nunc
Corinthi, minc Ephesi, nunc Sm Jrnae, nunc apud Indos adduxerint, momento velut, uti prodit Philostratus. Re gerit Wierus: Sagae multoties domi remanserunt,& profundo somno oppressie
hactenus non adfuel unt conventiculis , quanquam de illis, cum evigilarent, multa praedicabant. Respondeor Nec sempero adsunt
122쪽
, s INSTIT ONVM FArarca Rru adstat corporibus,quibus domi relictis
cum daemone abi verant anim tenus, &conventiculis adfuerunt. inare nihil mirum est , cum de epulis retularunt post animae reditum S a somno depulso. In stat : Si daemon animam e corpore abducit mortem infert. Falsum hoc elli Nec enim
mors est, sed exsternatio sensuum,ut urere & secare Magos possis in instri ii jacentes, & vero illi no sentiant. Non inquam, sentiunt verbera,laniatus, membrorum distractiones , Acesardentes, ferri candentis ustiones, ac ne pulsus quidem arteriarum, aut cordis motus ullus deprehenditur, postea tamen ad corpus reVe sae antinae , dolores vulla eram acerbissimos percipiunt. Quae omnia arguunt, eos non quidem somno profundo oppressos verum prorsus anima spoliatos. Neque tamen mors est, quandoquidem vegetativae facultatis reliquiae de Spiritus insitus vitam utcunque sultinent. Naturalis potentia recipiendi animam ad huc inest in corpore, ubi calidum in natum viget,& membra omnia valida sunt. Proiniue non valet, quod addit Wierus :Si damon animam abreptam restituit, ex i-rat mortuos Respondeo: Non est mors, Vertim inς αγις, ut anima sponte migret de corpore sanoatq; integro.Raptum similam& a geniis bonis habuerunt quoque veri Dei Proplietae, Co
XXIV. Virgiliu de Moeri sta canta- toro : His ut saepe lupum sieri oese conderesstu, Bucolicor. 8. de Rossis, Livonis, Lapponis,Ingris, Scrikfinni&olim Herodotus in Melpomene , nuper Antonius:
Bonfinius in hi ria Hilarica decade L lib. I. O laus Magni Gottus in historisi Aptemzir ali lib. E. cap. 3. Prodant, esse ingentibu illis plurimos , qui singulis annis:
convertantur in lupos , campos perVagetatur, pecora& aimenta dilacerent, homines solo; non Iaedant exactis diebus duodecim ad se quemque, deposita lupi specie, reverti hominisque instar agere. Quod Magi sagaeque in lupos, canes, feles vere demutari possint Geniorum artibus, assirmant Pcerus Pompona tius libro: de Incantatione pag. 292. seqq-
cobus Lichtenbergius libro: de Sagis o Magis, Joh. Fernelius ub. a.de abditu rerum causis cap. 9. Rectius dicitur cum Nico. lao Remigio lib. a. damonolatriae cap. s. Iolixi ero lib.3. depraest indaemonum cap., io. 9 libro de Iamisi cap. i q. Job. Langio
rebianca Villat pando lib. 2. de Maia canis Petro Thymolib a. de avaritionibG stiritnam cap. is. Jacobo Magnae Britaliniae Rege lib. y daemonologiae cap. I. Nic lao Scribonio in P0 ologia sagartim p P 66. seqq. Antonio Deus ingio dissertatione de L canthropia quod genius malus hominisimaginativam corrumpat, ut sis-viat more bruti , corpori vero nebulam circumfundat ut exteriorem figuram in oculis hominum aliorum mutet. Ratio . haec est : Hominem convertere in brutum , est creaturam unam ad alteram toto genere' differentem redigere:
123쪽
bo mi a gnita ad producendum tesse-
prehendit homines illos,uti veros lupos canes, feles a nos. Respondeo: Visus non apprehendit objectum ipsum, quomodo in se ac per se cit , verum uti est circumfusum praestigiis &quas tarma nova re- 'fictum. Qualis ergis est rei imago, ta- ais eli apprehelisi ψ ejusdem. ὶ Currant quadrupedes, carentsermone, edunt sonos inhorridos. Respondeo: Cursus quadrupes est inflexio manuum ac pedum,quam Diabaeus vector miserorum illorum fa- cilis praestat. Ille etiam seimonis usum reprimit, sonos os praeformat,rationis
organa speciebus falsis corrumpit. 3)Grassantur in equos, oves, vitulos laniando per estia eri lupi. Respondeo: Saevitia daemonis est qui abutitur homine profano , strages pecorum esscit, scd
commodante membra sua M ago malefico, Non vero quidem lupo,veruntamen
externam lupi imaginem praei igiis cir- eumfusam gerente. ) Conversio in
bruta nonnullosseptennio, alios quinqVennio, alios triennio occupavit, ut Luciantu, spu-Ijus, Philostratin narrant, mirum vero es , cumpraestigia tanto tempore durant. Re
spondeo: Et brevi S longo tempore potestGenius malus praestigiis tuis obsidere homines, cumprimis ita poterat illo tempore ac locis illis,de quibus citati Autho- res produnt, ubi posentissimus erat in filiis inobedientiae. Ephescet. a. Edunt gramina ct crudaue carnes , a quibus homo prorsum abstinet. Respondeo: Et: am haec est Geniorum malorum perversa impresiasio , caeterum sunt homines crudarum
carnium voratores, ut Canibales Indo. rum, Sam eda Rossorum, ita Striges quoquchominum cadavera devorabant olim,de hodie facere consueverunt. Imo alios fames c egit, uisi amina de carnes crudas edet ent, quare non fecerint idem insensati illi est vecordes daemonum subditi, in quibus temperamentum ita vi-' tiat ut ferinos cibos . appetant λ 6 Vulnerati inpedibus, dorso ,pe ctore, habuerunt vulnera In membris illispostquam redivirunta guram pristinam. Respondeo : Corpora novitet ei rmata Genius malus apis plicat veris hominum corporibus, oribus ora, pedibus ti brachiis pedes, ergo post quam infelices Satanae lusus evanu et unt,&pristina corporis figura detersis nebulis restituitur, in membris illis vulnera habent, ubi percussi fuerunt. ὶ Carminibus siue socios mutavit Vst in volucres serasque, uri ex Homero adducit Virgilii Bucolicor. 8. Respondeo: Imo socios illos magicis artibus correptos vel inte secit Saga, vel alio abreptos oculis subduxit,interim Genius malus avium & rarum speciem mentitus, pro sociis illis
nesar talitatus es in bovem, Daniel. q 23. 23.ῖ2.3;. Quare ergo Magi nonpossent converti in lupos O caηes 3 Respondeo: Mutatio ista non erat amissio figurae humanae , sed rationis depravatio ex commotabile atra, ut bovis instar per deserta vagaretur, gramenque comederet, quod satis constat ibidem ver 36.5c confer Benedi in Pererium commentariis ad
Danielem pag. 3; o. seqq. 9) Metalla
possunt invicem transmutari ab arte, at aurum e lambo flat,perinde Geniae poterit ho-O a mi es
124쪽
,o3 mSTITUTI οῖς VM PRIῖICARUMmines crepertere in bruta. Respondeo :Fessium omnino est , & Bombasti si gmentum , quod metalla possint trano
XXVI. Perinde figmen um esst,quod
homo possit converti in brutum. Argu mentamur : Inter species oppositas non datur mutua inclinatio. Atqui homo& brutum sunt species oppositae. EGgo. Item: Quaecunque non habent multuam inclinationem, illa non possunt virtute finita commutari. Atqui homo de brutum non habent mutuam inclinationem. Ergo non possunt virtute finita, qualis Daemonum est commutat i. XV VII. De Incantatore eodem Virilius animia imis enire sepulchris , . t doratii C anidia ferociter: Possiιmcimmatosexcitare vetortuos, in Epodis Carm.
1 7. Specimen praeterea habes apud Homerum lib. II. Odyse , ubi Tiresiae animam. Ut Isses evocat Orco, , nec non apud Virgilium lib. . Geor icorum, ubi Orpheus ab inferis conatur reducere Eurydicen uxorem. Necromantiam ab AEnea exercitam describit Virgilius lib. 6. Eneid. ac proinde ille initio operis desperatae impietatis pleni: Tum Sugio RG o nocturnas inchoat aras.. Narrat Lucanus. lib. 6. Pharsal. de Gabieno Caesaris milite quem Pompejus acie captum securi percusserat, Sagaeque Erisichtonis incanta
mentis usus deinceps in vitam revocare tentabat, ut oraculum debelli eventu caperet infelix Necromantes. Apollonius
Dione, multos nuper defunctos ab in seris reproduxit, it testatur Philostratus in pusi ejus lib. . Citharistrice Bononien sis spectrum redivivum describit Peuce
rus libro de divinatisne pag. 18. Et Peuce rus libro eodempag. 1 i. Jeqq; prodit ritus ac cerimonias,quibus in umbris elicien dis utcbantur Gentiles. Docet eadem Cornelius Agrippa lib. 3.deoc ita Philos bia cap. qa .seqq. Petrus armentariti, veneficiis Lothar ngius in gratiam darmonis sui Abrahelis proprium filium crudeliter necavit, eundem postea redia vivum quasi , toto anno per daemonis astum domi suae habuit, Nicolaus Remi gius lib. a damomlatria cap.I. Scilicet cadaver agitavit tantisper genius malus D& per illud vitales actus edidit, ut imponerer cultoribus infernalis Scho
XXV III. . Salili Regis necromantiae eodem referri debet, I. Samuel. 28. I seqq am fuisse daemonem, qui Samue lis externam speciem assumendo re sponsum dedidi, recte assirmant Tertul-lianus libro de anima cap. 37. Augustinu&bbro de octo quaestionibus ad Duieitiumsect.. 6. Chrysi stomus sermonibus de Resili re ectione, Joh. ierus lib. 2. depra stigiis δε-mqnum cap. 9 libro de Lamiis cap. 2. Petrus Lojerius lib. . espectris cap. 1. Thomas Erastus diatriba de Lamiopag. 3 l . tuis colaus Remigius lib. a. daemonolatriae cap.. I. . Adversiis quos frustra contendunt: Rob. Bellarminus lib. I. de Verbo Dei cap. .i . Johan. Bodinus ib. 2. . dienIonomantis cap. s. Mart.Deli io lib. 2. disquisitionum ma Icarum quoi 26. Caspar Scottus in P sca curiosa lib. 2. cap. as. Torrebianca Villat pandus lib.a.de Magia cap. 27. num.
125쪽
ybia sacra pag. casparus Sanctius Commentariis ad Regum. pag.
69o. seqq. Fian cistus Suarea para. s. Sumina T logiis Disputat. qa. quod fuerit anima Sancti viri evocati per artes magicas. Dicit Scottus : 1
rum Samuelem post obitum suum vati cinia ed dille. Etistondeo: Syracides,vir quidem bonus& eruditus , non vero Propheta , aberravit a recto judicio. Σ)Ad literam appellatur Samuel,neque a litera discedendum est,curia non sequitur absurdum. Respondeo: . Samuel vocatur ex opinione Regis , qui talem puta bat esse ; vero sensu accipi non potest , quia sequitur absurdum , re ondisia se Deum per vates suos impura: Sagae
incantamentis perpullam , cum tamen dicatur, noluisse Deum res,ondere modo isto, SMII el.a8.3. s. 7. I . Issi P. 2p
Impleta sunt praedicta omnia, nec vero poterat Satanas novisse res futuras , veluti qui habet scientiam finitam. Respondeo: Noverat omnino, quatenus saepissime praenotionem habet de illis,quae Deus secundum judicia sua decisa propediem in rebus humanis exsequi vult, uti manifesta exempla ostendunt, LRegum 2 r. at obi t. s. Anima illa prodivit ex imperio Dei, non etiam ad Sagae jussum.. Reseondeo: Negant sacrae literae,&praemuniunt hanc relationem , non respondebat ei Dominin per Prophetas, I. Samuel.28. 8 Alias factum esse legimus,
ut Deus praeveniret Magorum incantamenta, videlicet in rebus gestis Bileami. CAPUT VII. Tosim Numeror. 22.2 seqq.. Respondeo: Tunc vero nusquam indicaverat praemittendo quaedam, unde sciri posset, velle Deum
gi per vatem respondere Deus,ut ille haberet solatium , voluit respondere , ut ille poenam sugin novisset. Respondeo Rex instanti prope fato angebatur, &in poenam delictorum a Deo spernebatur: Hoc cit, quod Graeci dicunt δεκυι-
manes & de suturis eventis considere. Vetat Deus in Lege Mosis , Levitic. 2o. 27. Deut. I8. IO. II. & repstita interdicta sunt, hal.8. I9. cap. 63. . Saulo denique capite constiῖit, I .Paral. io .Is, i 6,
XXIX. Quaeritur: onper coη- cubitum cum Sagispositi generare homines ZRespondeo : Affirmant Torrebianca Villalpandus M.a.de Adigia cap.ῖo. Jaco bus Lichtenbergius libro de Sagis , Caipar Ba inus libro 1. de Hermaphroditis cap.21. eqq. Jacobus Sprengerus in Malleo maleficarum pari. 2. cap. 4. Martinus Deirio iob. a. di quisitionum magica: rum cap.2. q st. 13. Fortunius Licctus. lib. 2, demon stris cap. 88. seqq. David Derodon in P sica contracta pari. Z. cap I. art.2.di' 17. Hieronymus Zanchiuspart. 1 deoperibus sex dierum cap. I 6. Johannes Bodinus lib. 2. damonomaniae cap. T. Caspar Scottus in P fica curiosa lib. I .pag. 83,3 .seqq, Exempla proserunt Cobol-dorum,quae monstia sunt humanam speciem gerentia, sed ingluviosa & foetida instar daemonis. Nos statuimus, Co-bol dos aut generari ex concubitu aliorum Magorum, quos Diabolus celeriter
126쪽
advehit,iterum que deportat, aut esse daemones cadaveris alicujus involucro tectos, quales olim in Papisimi tenebris cum Diabolus miseros homines mille artibus ludebat, erant permulti. Hodie nulli apud nostros sunt, postquam lax
Evangelii restaurat ad epulit ab orbe n eliore tenebras. Ergo negamus cum Johanne iero lib. 1. de praestigiu daemo tu u Stephano Theus olo Con temptat. Academicarum cap.9 Nicolao Re nugio lib. aismonolatria cap. 6. 'Godel-
manno lib. 2. depraestigiis daemonum cap. s. N icolao Scribonio ni Physiologias garumpet. 77. seqq. quod daemones possint cim Sagis commisceri & generare. Rationes sunt: i Quicunque est vitae animalis expers is non potest eam dare. Atqui daemon est vitae animalis expers, az potius mortis ambor. Ergo non potest eam dare. Major vera cst . Quod cnim quis non habet, illud non potest in alium conferre. a Ubi non est pio pagatio animae , ibi non cst generatio viventis. Atqui a daemone non est propagatio animae. Ergo a daemone non est generatio viventis. Minor constat:
Daemon nonhabet animam, ergo non
potest eam propagare. XXX. Excipiunt Dre erus δἰ Deirio: i) Daemones formant corpus aerium, atque illud induunt,ut possint cum Sagis concumbere. Corpus ejusmodi non est semine vitali praeditum, quod omnino ad generationem requiritur. Et sive corpus aliud assumant,sive in propria natura concumbant, perinde est. Totum illud est ex mente laesa Sa
Sae , neque generatio alia esse potest quam ludicra & dolosa. a) Damo in ir dit semen quod aliunde surripuit, eoque
opplicat principale agens, anima infundit Deus, atque indehomo totus exsi-
stit. Reyondeo : Nullum semen proli ficum ese e potest, quod animam tibi praesentem non habet. Eam cino DeuS co cumbentis daemonis in illo semiuni im. seitit, atrocissimus da monis effecitus a
Deopotissimum iuerit,quod prorsus m- tolerabile est.
a. De sinitio mot-2. Motus localis. 3. Motmvaturalis.
q. Eii ardita3,velocitas. F. duod movetis, ab alio Moreturis. Interpretum sententia.
. zolatus notatur. 8. Motus violentus.
9. Non sperpetuus. io. Cai o mo proiectorum. II. Non es virtvi impressa. H. Sed mediuim. 13. Refellitur Mori anae. 74. Motin implex.mixtus.
16. Definitio quietis. I. Oim est assectio corporis naturalis.
IVI istud mutat locum.J Quinque
cumprimi ia motu quovis spectari debent: Mopens seu esticiens a quo motus depen
127쪽
pendet. Hoc est Natura. Mobile, Id est subjectuin in quo recipitur motus.. Ut cum movetur homo, corpus humanum est mobile , quia motum ab anima excitatum recipit. Terminas a quo, qui est principium aequo motusincipit, Ut cum movetur Sol ab ortu in occasum, terminus a quo Ortus est.. Termi ad quini, qui est finis in quo motus desinit. Ut cum lapis terram petit, terminus ad quem terra est.. Successo, qua res de loco uno ad alterum contendit. . Hac sine motus nec esse nec concipi Potest. De quibus omnibus prolixEaguntBern hardus Marisianus Commenta ad libror
est motus , d quo nunc agimus. Hic enim cum quiete totam corpor is naturabis exhaurit ratitudinem.Ut dicere laeas: Omne corpus nacia rate vel motum habetvel quietem, uti porro docebimus.
III. Naturalis est quisit a causa merita.
Pi optium est motus ejus;ut in principio tardior sit in fine velocior , Aristoteles lib. yphysic text. si . 8.p0β.text. 76. lib. I..de coelo text. 88. Movet litem Simplicius Commentario ad lib. I. deco text. 88 .dc ne gar, ita esse, quandoquidem eadem gravitas idemque pondus lapidis sit in principio, nedio & fine motus.. Uerum eX- perientia comprobat rer veritatem- Lapis jactu devolutus e domus fastigio ferit acrius suppositam manum , quam cum e mensa humili decidit, tunc enim ius verberavia Gutta de te sto prora PVTVIII. III lapsa initio Ruit continua, postea vero quo magis terrae appropinquat, divellittu,nullam aliam causam ac quod impetus guttae eo magis crescit, quo propius ad terrainaccedit,itae ut neces se sit, ex impetu. aucto parte; guttae distrahi-Quod Simplicius dicit, idem pondus lapidi semper inesse, parum juvat. Tantum
hoc inde sequitur, aegravitate non esse,ut motus ille vel tardior sit vel cellarior. Gravitas equidem facit,ut lapis deorsummo eatur, cur vero nunc celerius nuncitardius moveatur, non fluit a gravitate, sed ab alia causa.. IV. Hai ac non' omnes adserunt eandem , uti videre est apud Iacobum Zabarellam lib. i. de motu lapium 2 gravium cap. ii. 9 16.Conimbricenses lib. 2.. deCoes cap. s. qit . I. Franciscum Murciam in Curtii Phis phico pari. 2. pag. S2Ι. 022. sicqq. Ioh. . Poncium Leeionensem in Cursu Philoseph. Distulat. Pusica ao qVae q. s. Bened. Peretium lib. I 4. Philosopli. natur. cap. 3. Joachimum Curteum lib. a.dem ι sensili cap. 38. Vera causa est diversianas medii. Scilicet, aeria principio resistit lapidi, ut remoram faciat in progressu autem non solum non resistit verum etiam terga premit a propellendo iuvat , ut quamprimum liberetur ae violento hospite , qui requiem eius turbat. Corpora mundi sunt contiguai veli continua Aer, qu do a corpore per illum sese moventescinditur, vim aliquam patitur,defendit igitur sese initio &reluctatur, inde morainjicitur motoia Quia verbia majori&densiori quanto major est impetus , ideo perrumpit vis unita guttae
128쪽
vel lapidis ad proprium locum tendentis, atque aer in principio ob scissionem remora us, deinde ut vacuum evitet, subi id illeaer, qui superior est,spacium inferioris occupat,itaque protrudendo corporis, quod movetur , impetum au-V. Qiu' a causa interna. JEa est formatum in animatis, tum inanimatis. Ita sursum moventur aer, ignis ε, deorsium moventur aqua,terra; motu vago feruntur nubes, homo, bruta. Atque in hoc positum est discrimen motus naturalis &violenti, quod motu illo quicquid movetur, seipsum moveat, abesto autem moveatur , quicquid motu violento fertur. Aristotelis praescriptiam est , mne q'od moretur, ab alio movetur. lib. . 3c 8. physi cor. Verum est, uti diximus ante,de illis quae moventur motu violento,ut cum lapis projicitur,currus trahitur,mola circumagitur. Non est verum de illis , quae moventur motu naturali. Angeius movet seipsum , &non movetur ab alio. Anima hominis & cujusvis animantis movet seipsam , ac una movet Corpus. Ignis movetur ex sese & natura suasiarsum, terra deorsum, stellae moventur a seipsis in coelo immoto. VI. Hoc sensit intellecta regula Arbstotelis xerissima est,neque opus est spinosis explicationibus istis , quas adferunt Interpretes,& more suo rem per se facilem obscoeant, Piccolomineus libro de essectu&pasionibus natura cap.IO. U.12. is, Conimbricenses lib. 7. physicageneralis cap. I. quaest.I. FranciscusToletus lib. iis generat. 9 corrupi. quae .i Samuel de
pG 399 Aeqq. Pctrus Fonseca lib. 2. Me taphys cap. quot.3. Antonius Ruvio lib. 8 .pb generat pag. s38. s. q.Jobi Casus ab - CommentaFiorumphysicorum paga 3 seqq. Andreas Caesalpinus lib. 3.quaestionum P ripatetuarum pag. 4.3O. Verba Toleti adferemus: Adverte triplicitet: posse aliquid movere & moveri. Pri md per accidens. Id dicitur per accidens in vere,quod conjunictum est accidentaliter cum eo , quod per se movet, ut caludum aedificat, quia enim aedificator , qui per se calidus est,ard ificat dicitur per accidens calidum aedificare : id etiam per accidens moveri dicitur, quod est in eo, quod per se movetur, ut movetur homo ad motum navis in qua est. Secundo dicitur aliquid movere seu moveri secundum partem. Id movet secundum
partem, cujus aliqua parsmovet, ut limmo movet librum, quia manuS movet, cujus vero pars movetur tantsim, id secundum partem moveri dicitur, ut moveri diciturhomo, quamvis brachium solum moveatur. Tertio , aliquid secundum totum seu primo movet vel movetur,&hoc est quod non secundum partem suam vel per accidens, sed secundum seipsum toturis movet, vel movetur.ut lapis cadens aicitur secundum t tum moveri : similitet manus movens secundum totam movere dicitur. Si igitur tripliciter contingit movere &moveri , cum aliquid seipsum movere
129쪽
Ms ZR II. CAPUT VIII. Ilaitut, etiam tripliciter intelligi potest.
Primo, quod se ipsum moveat per accidens, quod tunc het,cu aliquid secunduse quidem movet aliud, ad cusus motum movetur&ipsum,& hoc pacto non est
dubium, aliquid seipsum movere, ut anima in animalibus ipsis , haec enim movet,& dum ipsa movet corpuS, per accidens ad motum corporis movetur. Ubi nota, quod anima seipsam movet, id est,&movet& movetur .r movet quidem per se cornis, movetur vero per accidens admotum corporis, ob id seipsam movere per accidens dicitur. Et nota, quod hoc
nulli alteti formae substantiali inest, nisi
animae. Secundo, aliquid movere seipsum dicitur per partem , eo quod secundum unam partem movet,secundum alteram movetur per se, & hoc modo animalia se movere dicuntur, movent quidem ratione animae , moventur ratione
corporis. Dico autem per se,nam per accidens simul etiam anima movetur admotum corporis S sic totum animal movetur secundum totum , sed secundum corpus per se , secundum animam
per accidens. At ratione animae movet,
ut patet in motu nervi, quamvis in toto animali sit pars corporis per se mOyem,& pars corporis per se mota. Tertio aliquid movere se intelligi potest secundum totum per se, ut idem adaeqUate moveatur, ut idem omnino , quod motum
facit, motum patiatur,& hoc reptitat ipse Aristoteles impossibile 8. physic.teXr. O. seqq. ut ibi expositum est , eo quod una eademq; substantia non potest esse ejusdem motus activum & passivum principium,ne sit simul actu & potentia.Has illa. VII. Nos repetimus ante dicta, videlicet, folma provenire motum. Subiectum motus est corpus naturale, principium vero est forma, quae uti qualitatem largitur, ita etiam dat motum, qui a qu Iitate perficitur. itaque corpora naturalia moventur per formas suas, non ab alto,uti qualitates habent a formis, non ab alio. Quis avem volantem ab ali moveri dicat Z Quis currentem equum
dicat moveri ab alio Z Quis piscem aquis innatantem dicat moveri ab alios Modi
omnes, quos profertTolettis, non faciunt ad rem. Primus est motin per accidens. Atqui canones de eo formamur, quod per se est non de eo quod accidit. Gravia
descendunt, levia adscendunt, DO per accidens, verum per se, ac proinde canon isse, quodcunque moretur, ab alio moretur ,
non de eo quod accidit, sed quod per se
est intelligi debet. Secundos est motu; per partes. Atqui affectiones de toto dicuntur per par lcm , non vero de parte per partem. Tertius cst motus de eodem adaequale movente ct mobili. Atqui omnis motus naturalis inest subjecto proprio. quod est corpus naturale, S in corpore essicitur a forma, veluti principio activo.
VIII. Motus violantus es, qui fit a causa exter ra. J Ejus motus proprium est, ut in principio sit velocior, in siae tardior. Lapis in altum projectus, sagitta ab Rrca
excussa initio celeriter, inde tardius f runtur,donec tuso motu decidant ad centrum terrae. Causa est, medium per quod moventur. Videlicet aer interpositus , ut contiguitatem suam, quae ei pro unione est, conservet, exceptum lapi
130쪽
INGTITUTIONUM PHry Ica RVMno lapidis, qui propter gravitatem tuam
deorsunt tendit: sensim vero aeris eric cia remittit,atque invalescit mobilis co
poris internum principium, quod medii imperio velut peregrino jugo liberatum, et propria inclinatione agit, lapidemque
terrae restituit. IX. Fitacausa externa.J Adversus corporis mobilis proprietatem, itaque motus ille non est perpetuus,quod principii
externi imperiit ad parva tempus perdurando vim insita non amplius impediat. X. De causa motus projectorum , quaeritur. Scilicet: s qua causa feratur lapis iuueremprojectus p Respondeo: Gu- si perq iam projectorum motio extenditur, autest a virtute moventis,aut avi tute mobilis, aut a virtute medii. Movens si causiae detur contactus. Ratio manifesta est Inter arans&patiens debet esse contactus, adeoque omne moVens
debet simul esse cum mobili, & verb in lapidis motu projiciens longo intervallo separatur ab illo quod projicitur, cum
enim lapis extra manum est, ae manu non tangitur amplius. Scaliger pro movente dicit causam, & motionem ipsam vocat formam impressam: Omnis actio, inquit, aut est forma accidentalis, a qua nonninquam opus apparet manifestum, atque etiam exstat, ut navis compactio: aut perit, habetque finem ipsa cum cessatione,ut cursio. Quaedam media est,
ut projectio,pulso votio igitur so ma est in moto impressa , quae sublato priore motore etiamnum servari potest. Priorem dico, a quo forma illa impacta est. Non enim necesse est, essicientem caulam simul existere cino su effecto, quod asserere frustra conatus est Aviacenna cum aliis Metap hysicis, Exercitat. 28sed .I. Eodem modo pro dubii hujus solutione disserunt Scipio Celaenas Cl ramontius sis. Illi iniverso cap.II. rellus lib.3. Alpium casarum pag. 43 ψ. 3s, Bernii . Mori sanus Commentariis ad P si cam Arimielup - 7. 2 8. Didaciis Masius Commentario adlib.I. physicor. pa 3 3s eqq.Franciscus Murcia in Cursu P Asopbearita. pag.ῖo9.pro . David Der don part.1 Physica contracta cap.9. dist. 27. Jacobus Galilaeus Dialogo i. de motupet.27.98. Johan. Phocylides Holmardatu P sica generali cap.17Johan.Casus lib. 7- Commentare ficorum pag.883. Berntiardus Tilesius libatae Nasura rerum cap. I Joh. Combacchius lib. I Physicapag. I J , Francisc. Tolesus lib. 8. Commentar. p m
nensis in Cursu Philosophico D sutati physao.quaesta Gilbertus Jacchaeus lib. s. δεμ fitὴt physic. cap. 1. Iob. Henricus Alstedius lib.7. Enc lopadispari. I. Pusica cap. XI. Verum haec sententia merito in
probatur. Motio illa quae formam imis primit accidentalem , neutiquam potest eri sine conjunctaproxime essiciente, aqua imprimitur simulac contervatur vir tus motiva. Dicat Morismus, litatem occultum, quomodo in magnete est ru