장음표시 사용
141쪽
hqus fuerit locus sive spacium quoddam definitivum , in quo velut palacio coelos,ut impleret omnia, Ephes 4.lo. Ergo quia in coelum Dei adseendit Servator, non debet coelo beatorum concludi. Quod vero ait ipse,abevaratums vobis Io cam, per dicitur, quod velut metator praecedere velit Servator,neque etiam negamus, locum eertum esse, ad
quem beati perveniunt, & quem Servator procuravit fidelibus , sed negamus, quod loco illo concludatur Servator. 3)Certum est, quod locus ille sersum sit,
non vero ubique. Adlommi. 3. Sursum receptus est. 3. i. quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est. Re stondeo: Vere sursum receptus est, ut coelum Dei occuparet Servator,& sursumille quaeri debet ratione status eminentis, non vero
per situm localem. Nimirum, ut a conversitione terrena visibili abstrahatur praesentia illa, & inducatur praesentiam estatis. Igitur 'α , hic sudi, non quidem ratione loci,sed ratione originis, Atav. 3. 3. cap. I9. II. Philist. s. I . Galat.
17. Certum est, quod locus ille sit
coelum, Philip . 3. 29. Actor. 3. 2I. Hebrae. q. 2 . Re stondeo:Coelum est nomine, sed statu longe nobilius est,uidelicet, oriosim Dei praesentissimi in omnes creaturas imperium, Danael. l. 2 3. Psalm. I 23. I .Diserta verba sint Actorum 3.χLQuem oportet caelam capere usque ad tempora resti rationis omnium. Coelum, id est, coeleste
imperium , caelestem gloriami 'li'd
Theodorus Bega in annotatis pag. 's, frustra exagitat,ut coelii empyreum statuminet. 6 Certum hoc est, quod coelum non sit aeri u vel stellatum,sed supremu dca mortalium statu remotissimum,coelum tertium & paradisus, a. Corinth. I 2..2. I. Re pondeo: Non est coelum creatum alia quod, Hebra. 9. I . et . Et quanquatri non epugn mus, Paulum ἰής ι correptum adfuisse Servatori in loco,quem hactenus fando nemo acceperat, extra mundum,esttamen certum , quod loco illo conclusus non sit Servator, coelis omnibus excelsior, Hebraeorum 7.L 26. VII. Proinde cum dicitur, Serpatorem
adscendisse in coelosi non intelligiturpraecise illud coelum beatorum, sed coelum Dei, quo nomine insignitur majestas ejus &impertu amplissimu, quo coelis &terris ac quicquid eis continetur, continentur vero omnia&ipsim etDiaboli,potenter dominatur. Serioli impugnant Reformati, Iohan. Crocius in Conpersan
Prurenica pag. 4. 1. ρq. Christoph. Pelam gus Disputationeri adpenseι Christi in caelos dist. iaco.seqq. Maresius Tomo 2. Theolo Elencblica pag.98 Christoph. Masc
sententia probatur: i in quia Deus in coelis stabilivit 'lium situm,& imperium
ejus regit omnia, Psalm. Io3. I9. Palam est, quod thronus Dei in coelis sit omni potens imperium ejus. Probatur: Quicunque occupavit uilium Dei in coelis, ille dominium omnipotens assumsit. A qui Christus homo occupavit solium. Dei in calis, Mini 16. I9. IIcbra. 1. 3- .
142쪽
Ergo assumsit omnipotens dominium. Excipiunt Thronus Dei complectitur selum loca stupera, itaque coelum est . des Dei & habitaculum ejus, Esaiae G as. Non igitur extendit se ad loca infera, quae sunt Deilcabellum, Esaiae 66. DCrocius i. d. pag. 73. Re Mirio: Sic infero : ubicunque omnipotens imperium Dei obtinet, ibi esst lolium & coelum I ei. Atqui omnipotens Dei imperium obtinet quoque in mari,terra, profundis. Er o. Major est l. d. Psalmi. Minor est
ra vocatur scabellum, non' uod non sit pars throni, sed quod non ita nobilis pars ut, constat enim satis, ψ ille qui thronum occupat,simul sistat scabello. Theorema: Deus insidet throno suo in coelis atque terris. Ergd thronus ejus ubiq; est. Rursum qui thronum Dei ab coelis& tetiris occupat, ille est praesens ubique. A qui Servator thronum Dei in coelis &terris occupat.Ergo. Proinde sedere Deuin throno seo exponitur per regere' &dominari cum potestate super omnes creaturas. Psalm II. Psalm. I .a.Psalm.
ambitu describuntur esse, Halui. I ' 9. 8. 2.1O. II. Ηebr. I. 3. Est vero dextera Dei in comprohensibilis majestas illa, qua omnia praesenso cum potestate gubernat. Ergo & coelum Deisensu illo valet.
Dei majestas nunquam vocatur coelum
Dei, quin potius facies vel majestas Dei a coelo distinguitur, Matth 18. Ideo: Imb quod nomise coeli appellatur majestar Dei palam est, Matth. 2I. 27. Lucaeas. i8. Et comprobat idem locus prolatus Matthaei, quia angelicum versantur in terris, dicuntur videreo .ciem Dei in coeli si 1 Tres coelos tantum refert scriptura, aerium,siderium,&beatorum,itaq; P. ut us raptum esse in co lum tertium, quod est beatorum, a. Corinth. Ir.2. De quarto coelo nihil meminit. Re Jondeo: Meminit omnin b, uti in praecedentibus ostensiim est. Coelum ter. tium dicitur quod ultra locuimmundus ille sit, ubi Angelis & beatis Manibus presentia suam eminentiore modo revelat Deus,non vero propter situ loca. lena quod praecise expanso aetio J: siderio incumbat, 2.I. 2.3. ,
IX. Quod diximus,sub coelo Dei contineri etiam diabolos,absuydum pronunciant Crocius,Pelargus, Malonius i. d. Vendetinus lib. i . te. T log pag.I268,. I 269. Nos vero probamus: i) dia cum Deus insidebat throno suo, Stotu cortrexercitus adstabat ei;prodiitquoq; spiritus mendax & a Deo mandatu accepit, ii Regum Za. Imao. 2I.' Σ) Quia advenientibus filiis Dei, uisisteriunt se coram Domino,advenit pariter Diabolus cum ei S, Iobii. 6. . cap. r. a. Excipiunt: i )Suiu visiones , unde non pote st certum aliquid inferri, neque etiam totidem Vetabis dicitur quod Diabolus in coelis penes neum apparuerit, Uendetinus L L Paraeus notatis ad Ioban pag. q. Gisbertus Voctius diatribade Coelo em'reo pag. II s. Respondeo: Visiones illae de rebus istis, abstrusis insormant nos, cum invisibilia
gesta Creatoris apud meliores creat
ras, visibili apparatu destribunt ad inte lectu nostrum. Nec obstat, totidem rectis sir -
143쪽
IIpER III. scriptum non es. Suffcit, quod circumstantiae hoc testentur. Deus enim ubicunque est, in coelo suo Matth. 6. 9.nimirum in statu illo maxime glorioso, quo omnia dominio ipotente
regit. 2 ilicunque sunt in coelis Dei,
fluuntur coelestigaudio. Ergo & daemones beati erunt,si versantur in coelis Dei. Crocius i. d. Respondeo: Major vera est de coelis Dei, quatenus praecise notant coelum beatorum, fallit vero de coelis Dei, quando late significant amplissimviri imperium illud, quo Deus creaturas omines moderatur.Est igitur elenchus ambigui. 0)Si coelum Dei continet diabulos,& diaboli in orco sunt, Orcus fuerit in coelis, quod prorsus impiu est, Crocius L . Respon deo: Est idem Elenchus Non ubicunq; Deus est, ibi gratiose praesens est,unde gaudia oriuntur,neq; quia ille omnipotenter ubique est, inferna &coelestia pariter dominio suo premens, infernus & coelum permiscebuntur )Nulla est causa, quare dςmones in coelum Dei recipi debeant, Crocius d. Respondeo: Causa est eadem, quae est, cur lictores&quaestionarii in Senatum veniunt, scilicet ut impetrent veniam puniendi
malos, I. Regum 22. I 6. seqq. partim ut calumnientur pios,labi I.6. cap. 2. I. partim
ut illis ipsis insidientur ultra & coelestis gratiae influxu pro virili impediant, quod perspicue docetur, vi ef 6.12. Falso Bega, Piscator, Scholiastae Batavi interpretantur qua desiiblunaribus, ut sit idem cum loco altero, Eptis a. 2.ubi Diabolus vocatur princeps aeris. Recte hoc corrigit Daniel Herisius lib. II. Exercit
rio'umsa in cap. s. Constat namque, CAPUT IV. ri Τὰ ἐπουρανοι esse regimen illud gratiae, quod
Deus inter mortales quaquave una exercet, secundum perpetuum vocis usium,
Matth. I 8. 3 .lahan. 3.12. Ephes 3. 2o cap. 2. s.cap. 3. IO. 2.Timoth. .r8. 3 Diaboli sunt projecti e coelis Dei, r. Petri 2. . Iuda 6. Ergo non sunt in coelis, Crocius L .
Respondeo: Est idem Elenchus. Diaboli non sunt in coelis illis, e quibus projecti
sunt, id est in coelis beatorum.Fac autem, non esse eos amplius in Deo,conservatore scilicet naturae, de scelerum vindice, dc nullus erit diabolus in mundo. Absurdus X.Haec si notentur, oppido constabit, qua fide totam controversam exponat M. Fridericus Wendelitatis pari. Contemptat. Phyysicarum pag. 29s. seqq. Scilicet, confundit ille coelum beatorum sive empyreum vere dictum, cum Coelo Dei, in quod post resurrectionem gloriosam adscendit Servator, ut praesens regnaret omnibus locis.Diat: 1 Coelum
hoc operibus creationis omnino acce
sendum est, l.d. pag.rss. seqq. Respondeor Coelum Dei ne creatura quidem est, fuit
enim in Deo immanenter, antequam mundus esset, Spost rerum omniu creationem exercetur quaqua versus,non tantum in coelo,sed quoq, in terra, neque tantum in coelo empyreo, id est, beatorum loco sed quoq; in orco, id est, damnator u receptaculo.Dicit: a) Coetu hoc sorpus est,t.d. pag.3M seqq.Respondeo: Coelu Dei no est corpus,est vero diffusum locis
comprehensibile,ut no sit alligat' uni lo
stratei versatur Vendetinus, ut defi-
144쪽
niat, quaenam sit lux ista inaccessa, l. d. 3. Caeli materiat implex.
pag. 3OI. 3or. Est Deo coaeterna; est a Caeli materia δωμι Deo distincta quatenus res omnes sitiat Solpitur instantia. extra Deum,ut tamen adsistat rebus -- c. Solvuntur obectiones. nibus omnipotens Imperator est distin. 7. Caeli wateria non est aqua. eta a coelo beatorum, quatenus & hoc 3. Caelum non signeum. coelum & creata quaevis alia compre- 9. Caelum non est aerium. henditiac praetereὶ notat incomprehens- I9. Resubtur Zabarella.
bilem illam Dei potestatem, qua potest M. Coeli forma
omnia facere supra ea quae petimus aut Iti Piciolamineia resistitur. cogitamus,Philip.3. rota uit: 3 Coelum I3. Solpuntur obsisionen hoc non ubique, sed sursum est, i. d. I . Coeli adjuncta pag. 3Io. seqq- Re d eo: Sursum&ubi- Is. Caeli quantitatique est,Deo coextensum, qui ubi ubi est, 16. Caeli locus regiminis sui compos illa implet omnia. 17. Pereri in refellitur. Aliter est de coelo beatorum,quodcerto IS. Acciam refellitur. equidem loco existit, verum incognito I9.Κec emanni opinio. nobis. Dicit: γ Coelum hoc primo ro . Rationespro loco Coeliis creationis die videtur esse creatum, Ido 22. Coelisubtilita ..pag. 319. seqq. Re pondeo: Primodae crea- 22. Solvunt aro,ct enuit Deus spaciam, & partem ejus occu- ay. Coeli perspimita ravit mundus pacia imaginariae extra Solpuntur objectiones. mundum sent pro receptaculis beato - 23 Carulium in caelogum& damnatorum , ac permanebunt 26. Resel turbasse. tunc cum coelum Sterra peribunt adim- 27. Color iste ab aquis. perium Dei, qui ex nihilo illa condidit 28 Caeli immolatitas. Primtaut essen propter hominem, ho- 29. Conimbrisenses notantur. mo ipse propter Deum. Atqui de coelo 3P. Solpuntur objectiones. Dei multo aliter est, idque Deo coaeter- 3I. Solaitvr instantia Mum est, uti diximus supra num. 1. 32. Conimbricensium error. 33. In caelo quies est .
36. Caeli motus a Geniis. 37. Solpunim obiectiones. 3 8. Dan in refellitur.39. Coeli rotunditas.
145쪽
ηῖ. Rationes Veriores. 4. Calorum in uentia. s. Jacchalbententia. 6. Reseditur Jacchain. 7. η generatio. 8. Metagorani generatio. L oelum est corpus amplissmum,astro rum receptaculum. J Coelum est
Graecum vocabulum κοιλιν, quod est camyum. An vero cavum destendat a Graecorum Σαω dehisco, uti Marςus Varro lib. . de originibus Latinis. pag. '. disserit, incertum omnino esst. In Veterum mo
id est, coelestis , Varro lib. s. de Originibus Latinis,&Josephus Maliger in annotatis
raem pag. 8o. 8lo Graeciun est ουροιν Vocabulum peregi inum, non vero dom
sticum, ut frustra sint Apulejus libro de mundo, Chalcidius in unaaeum&alis, qui derivant ab alio vocabulo quia sit
terminus omnium eorum quae sursum
versus porrigunt sese. Est vero a Phoenicibus, apud quos S est idem quod lax, S: Pax lucidum. Scilicet coelum est
vehiculum astrorum, & fonS lucis perennis.. Domesticum vocabulum est ολιμπ , notionis ejusdem , ut sit vellit λόλαμ π , quia totus clarissima luce ab
astris prodernate' perfunditur. Uranus idiomate Phoenicico nominatur aliquis Phoeniciae Regulus,apud Eusebium lib. I. depraeparat. Epanges. & confer Nicolaum Fulierum lib. I. misce aneorum sacrorum
II. ut corpus amplisimum. J Genusine estione est , corpia naturale simplex. ISCorpus verd naturale est, quia materiam & formam habet. .anquam de utroque isto Coeli principio constitutivo non leves controversiae agitentur. maeritur: An Caelum habeat materiam, o quanam illa in codatione ad alia corpora
naturalia fit 3 Respondeo: mod Cce
Ium habeat materiam, probatur argumento duplicio Unum est: omne corpus naturale habet materiam. Coelum est corpus naturale. Ergo habet materiam. Major constat, quia materia &forma sum causae internae corporis naturalis, ut non immerito dicat Fa icere corpus sine materia, est facere somnium absque somno, & panem sine farina, Exercitat. 6 i. sent. I. Exercitat. 3 9. Alterum est : omne quantum habet materiam. Atqui coelum est quantum. Ergo coelum habet materiam. Major patet, quia quantitas insequitur mate
III. Quaenam vero Coeli materiast, an prima, an secunda; an analoga igni, an aeri, an aquae, parum facessere debet negotii. Uno verbo , simplex materia est.,Primam enim non habemus, neque analogiam, sed proprietatem in describendo, corporum naturalium statu curamus. Uti ergo coelum
habet formam peculiarem , iij & pec liarem materiam habet. Ratio est, quia uater formam & materia debet proportio esse. Non forma quaelibet quamlibet
informat materiam, sed certa certam. Quomodo in compositis alia materia estaNri, alia quercus, alia canis; ita&in simplicibus, alia coeli , alia ignis, alia aeris , alia aquae, aliae materiae terrae ex
146쪽
Proinde Aristoteles docebat, sum esse quintum corpus toto genere ab elementis distinctum, lib. 1. de caelo cap. 9. Ο lib. I. Meteo uin cap. 2.Ita ergo
inferimus: Nobilissimo eorpori debetur materia nobilissima. Atqui coelum est corpus nobilissimum. Ergo illi de- betur materia nobilissima. Elementa igitur quia variis modis invicem agunt patiunturque ab illo quidem loco ex-lulabunt, ubi omnia durant modis perfectis citra ullam rerum mutationem. Sequuntur Conimbricenses lib. i. de Coris cap. a. quaest. s. c. Antonius Ru vio lib. i. de Caelo cap. a, quast. q. 6. 7. 8. s. Tycho Braheus in libro Epistol rum pag. 1og. io7. Franc. Piccolomineus libro de Caelo cap. 7. 8. 9. 12. Iibro dererum definitione pag. 197. seqq. Nicolaus Taurelius lib. i. de caelo pag. I68. Barthol. Κeckermannus lib. 2. 'sem. physici cap. I. Theorem. Ι. I V. Negant alii, quod Coelum haheat materiam ab inferiorum & sub- coelestium corporum materia distinctam , Balthasar Mettierus pari. I. Phi
Bodinus in Theatro naturae pag, ψ3. qq. 89. Daniel Sennertus in lib. a. Epitoma
Phys cap. z. Johan. Combachius lib. a. Institui. P0 cap. a. Wilhelm. Ursinus pari. 2. isputationum iro . pag. 37. Goclenius lib. 1. dissutat. P0stuarum II. dist is seqq. Di stat. 12. thes zo seq. Sebastianus Foxius lib. 2. philosoph. natur. pag. Iao. seq. Steph. Theupolus lib. 6.
Contemptat. scadem. cap. a. s. q. Lud.
lib. s. Institutionum P sicarum cap. 2. Antonius Deusingius libro de mundi opificis Disputat. t o. quaest. t. s. Nos repetimus argumentum : odcunque in sese
habet naturam Elementorum, illud obnoxium est variis mutationibus. Atqui coelum non es obnoxium mutationibus. Ergo coelum in sese non habet naturam Elementorum. Major constat, quod adjunctum perpetuo sequatur naturam.
subjecti. V. Excipit C. annus: Dubio non
caret, an Elementa per se sint causae corruptionis; Licet coelum quoad stib- stantiam estim mutabile, tamen non Omnis abest mutatio,ut ipsa renovatio docet; Astrologi recentes ostendunt, mutationes qualisam in coelo evenire; Potest coelum esse diffisum ex uno Elemento, ut nulla qualitatum pugna m
Elementa per se existunt causae generationis, dum concrescunt, ita eadem sunt causae corruptionis, dum a se invicem
dissolvuntur. Hinc nihil dis luitur, nisi
quod ex Elementis concretum est. Σ) supernaturalis illa mutatio seu variatio est, videlicet renovatio in novissumo die. Quanquam non tam renovationem accidentalem, quina substanti lem abolitionem coeli & terrae futuram esse, statuamus. 3. Mutationes illae sunt rarae atque prodigiola, quae dependent acausis occultis potius, quam manifestis. Elementa ubi sunt per modum compositionis, ubique secta sunt, nunquam selitaria. Argumentamur: si coeli substantia Elementaris est, aut
147쪽
sinplex quoddam Elementum est , aut
compositum ex Elementis. At neq; simplex, neq; compositum Elementare est. Ergo coeli substantia non est Elementaris. Major per se constat. Minor proba tur. Non est simplex, quia non ingredia
tur mi Stum, non generat , non compo
nit. Neq; est compositum, quia est perpetub eadem , & mutationem nullam subit. Et quia mundi pars una est: vere nisi compositis corporwn forum est , qaanonsantpars mandi , sedin mundo continem tur, ait Taurelius libro de Coelop/g.9O.
libet causarum genere datur una suprema, extra quam non debemus provehi. Ergo & in genere causae materialis deveniendum estad unam primam materia , quam initio creavit Deu&, Mose dicen re , atq; e lita omnia tam coelestia quam sublunaria corpora produxit. Si alia est materia coeli, dabitur materia suprema duplex. Respondeo: Negatur consequentia. Castum integrum est de nihilo produci um, & situ distincto intra Chaos a
servabaturilla cum primo ortu sibo peculiarem accepit naturam, neq; debet accenseri materiae illi, quae sublectusenerationis est, atq; una est videlicet sublunaris, ultra quam in eodem genere rerunon datur. superior. Σὶ Quodsi prima divino verbo producta materia habuit seminarium utriusque partis mundidistinguendae, una illa habebit formas duas, quod est absiardum. Scilicet unam
sermana aptam ad corpus coeleste, . alteram ad Elementa. Respondeo: Chaos erat,
Ens, aggregativum, itaque absurdum I. CAP. IV. Unon est , tot formas distinctas exstitisse , quot distin lite naturae fuerunt, id est,
coeli & quatuor Elementorum. Ni mirum tina quaelibet intra propriam materiam concreata exsistebat Quod ι is separatis deinceps acceperunt si dem suam , est ab imperio turae sis. perioris . - 3 Si duplex esset materia sectu sim speciem, cum utraque parem nobilitatem accipere non possit, sequeretur, earum unam esse perfectiorem altera, quod absurdum est. Respondeo: Nihil absurdi est in Consequente. Qualis forma est , talis est materia. At liu formam nobiliorem dedit Natura coelo , quam Elementis: Ergo coelum
habebit quoque nobiliorem materiam, . quam Elementa. v II. Ad particulares materias veniamus. Docent quidam, coelum ex aquis vel imbrium guttis tenuissimis compactum atque extensum esse, Chemnitius pari. L. Locorum Theolog.pag. 203. Simon
Episcopius lib. . In 'tutionum Theolog. fict. θ. cap. II. Lyserus commentariis ad Gensim pag. 32. Christoph. . Pegelius
commentariu ιbidem pag. 76. Thoma3 Aelgius lib. 2. P sica pag. s o. Peucerus libro de divinatione pag. 337. Martinus Be- canus pari. I. . Theolog. Scholas. pag. IQ, Propterea format Scribonim definitionem : Coelum est corpus constans ex aqua , in firmissimam essentiam instar pellis extensa concameratum lib. I,-Physiologia pag. 44. Huc applicant verba Mossi: Dixit DEUS, fiat expansum de medio aquarum , Genes, i. 6. Sed nec sententia verae est, . nec ratio. adducta quicquam probat, .
148쪽
a 6 INITIT ION7M PHISI Castras. 1.) Coelum enina cum sit levissimum,
de sursum feratur, & quia nullis mutationibus obnoxium est, quomodo ex aqua velut materia constet, Elemento gravissimo, deorsum tendente & variis
sen non ex aqgu, velut materiae, sed in a-qus dicitur expansium factum esse. Neque feri nunc est componi de generari,ndmdire visibiliter,&locum tuum occupare. Coelum per se creatum hactenus in rudi materia latebat, deinceps evocatum est ac sursus eductum.
3 Breviter: Coelum de nihilo productum est, non minus quam terra, atque Elementa caetera. Nec verius dicetur, aquam esse coeli materiam , quam aerem
VIII. Errant, qui dicunt coelum esse ex ignibus compactum, neque minus alii errant, qui dicunt, esse aerem. Prius asserunt Henricus Nollius lib. a.
dus Telesius lib. I. de rerum natura cap. a. 3. lib. 2. cap. 2. 3. 18. I9. Jacobus
Sehallingius lib. a. Oculistica cap. s. 7. Dicunt: Lux est species ignis. Atqui coelum est lucidum. Ergo coelum est igneum. Item: Quodcunque movetur ut ignis, illud habet naturam ignit. Atqui coelum movetur sursum pariter&velociter, ut ignis. Ergo coelum habet naturam ignis. Item: Quicquid producit ignem, illud in se continet ignem. Atqui coelum producit ignem. Ergo coelum in se continςt ignem. Respondeo:
i) Falsa est major, falsa quoque est mi
nor. Lux toto genere discrepat ab igne,
sic in coelis haudέux est. Lucis subjectu
astra sunt, coelum ex se tenebricosum est, uti aer. Σὰ Negatur, quod move tur c oelum. Sane quiesicit ex sese, loco silpremo quem ob revitatem suam obtunet. Quod ex parte movetur, a steli rum cursibus oritur,quibus cedit,atque in se iterum confluit. 3 Falsa est minor. Nullus ignis a coelo producitur, verum ope siderum congregantur igniaculi de abditis terrae sinubus egressi, ut in locis supraterraneis calorem estici
IX. Posterius defendunt Iohan. P na ad Opticam Euclidis, Jora nus Brutius Nolanus libro de mundo, Philippus Melanchion lib. a. Physica pag. 7.. Petrus Borellus lil ro de ustu Telescopq dig. a. ss. 1' . Da vid Gortaeus in Epitome P0 sica cap. 6. Hst. I. Albertos Κyperus lib. 2 Institutionum Physicarum cap. a. dist. DM. Frid. mendetinus in f templationibus P sicispari. 3. cap. 2. dist.I.nt .6. Johannes Hevelius in Selenographisi pag. 136. Is7. David Derodon in Physica contracta pari. a. cap. 2. artic. I. dist. 2. R
tiones adferunt: Si coelum & aer non sunt ejusdem naturae, duplicem rest, ctionem percipient Observationes Astronomicae, & magnos errores admit 'tent, quod est intolerabile. Item: Qumcunque raritate de per icuitate conveniunt, illa sunt ejusdem natura . Atqui coelum & aer raritate de perspicuitate conveniunt. Ergo sunt Gjusdem naturae. Restandeo: i) Ubi duplex medium per oppositas differentias in duplici subjecto est , ibi refractio est duplicata , quandoquidem subjectum unum'corpus comiguum,
149쪽
Uterum est corpus conlisa uum. Atqui tam coelum quam aer est corpus contiguum,unde refractionis duplicitas non potest oriri , neque erroribus occasio dari. Eadem in corpore utroque est raritas, eadem perspicuitas,& manet tamen specifica diversitas. Major ne
gatur. Neque enim convenientia quarundam affeAionum inseri naturae identitatem. Ad hanc probandam requiritur convenientia affect ionum omnium. Conveniunt equidem raritate, caeterum
differunt multipliciter, uti patebit, cum
operationes naturae considerantur, quae tum in coelesti aura , tum in aere evenia
X. Magis etiam aberrant, qui coelo materiam detrahunt. Iacobus Zaba- rella contra Thomam sese armat, de prolatis authorum suffragiis , Averrhois,
Theophrasti, Alexandri, Ammonii,Thamistit,Iamblichi,simplicii, Olympiodori, Michaelis Ephesii, Iohan. Philoponi,
deinde rationibus adject is,conatur evincere, quod Coelum sit corpus simplex, materiae & formae expers, libro de natura Caeli cap. 2. 6. 7. Rationes sunt duae: i) Quicquid habet materiam, illud est co ruptibile. Atqui coelum non est corrup tibile. Ergo non habet materiam Major constat: Materia est subjectum privationis, ubi privatio est, ibi est formae n0vae appetitus, quem corruptio sequi
tur. 1 vita pulchritudoUniversi requi.
rit, ut in natura existat corpus aliquod simplicissimum, in quo nullum vestigium materiae deprehenditur. Respondeo:
1 Major limitatur: Quicquid habet materiai mr ita , uti est iu corpori CAPUT IV. Ip
bus mixtis, quaeri diversis naturis inviacem unitis constant, illa vergunt ad corruptionem. Negatur vero de corpore
illo, quod habet materiam simplicem de immutabilem. Stellae materiam habent,
neque tamen corrumpuntur. Et quis vidit ignem, acrem, terram,aquam corrumpi Z Corpora haec sunt, & materiam simplicem habent. r) Negatur consequentia. Quod enim corpus ita simplex
requiratur ad naturae pulchritudinem,ratio nulla indicat.Ut mirum adeo sit, istam Zabarellae opinionem ob easdem rationes, approbare voluisse Redemptum Baraaanum lib. I. de Coelapag. 32.seqq. Archangelum Mercenarium Tomo. 1. dilucid tionum Peripateticarum pag. ΙΙ9. 12 O. Georgium Ragusaeum in Collegio Physica Dis
XI. Pari iure coelo addimus formam. Constat ex Metaphysicis, quod forma sit
duplex, informans & assistens. Quaeriatur, utra caelo infit 3 Respondeo Formam informantem coelo detrahunt,& assistentem ei reddunt Zabarella libro de natura coeli cap. 8. Franciscus Piccolomineus libro de Coelo cap. 19. Archangelus Mercenarius Tomo I. dulcidationum Peripatet. pag. 68.seq. Gilbertus Iacchaeus lib. s.Institur. Phusicarum cap 8. Nicol. Contarenus lib. . de rerumper senti e cap. i. Bened. Pere rius lib. s. Philosoph. naturalis cap. 3. Hippolytus Pindemontius libro de mundo cap. 18. I9.Fraiiciscus Titelmannus lib. . Gu- siderat.Physic. cap. ii.Nimi ,quae sit Genius movens extrinsecus in orbem,ut incessanter rotando circa teri a convertatur totum. Verum nos contrarium statuendo, motam pariter ac Geniunt moven-c tem,
150쪽
coelo detrahimus, & formam veram, quae informans est,ioco restituimus. Argumentamur: ib Omne corpus naturale habet formam. Coelum est Corpus naturale. Ergo coelum habet formam. Major patet, quia forma est altera causa interna jeu pars essentialis corporis naturalis. Minor est in confesso , imb ut Pereritis dicit, caelum estpraesta iti nimn inter omnia corpora naturalia, lib. 2. Philoseph. naturai. cap. 6. At quomodb praestantissimum fuerit, si caret sorma informante, quae
corpQribus naturalibus aliis inest, & merito quidem, velut pars sit,stantialis 3 a) inodcunque operatur per qualitates suas, illud formam habet. Atqui
coelum operatur per qualitates suas. Ergo coelum formam habet. Major constat: uti quantitas materiam, ita qualitas insequitur formam. XII. Excipit Pictat inebs: Puto ex sententia Aristotelis in quolibet coelo hanc selam esse compositionem ex orbe&Intelligentia, adeo ut in primo Orbe praeter Deum alia Intelligentia movens haud reperiatur,ut etiam in caeteris orbibus sola reperitur Intelligentia movens, di orbis,quod est corpus mobileoninitabsimplex, non conflatum ex alia forma ab Intelligentia distincta, quae Intelligentia ita se habet, ut ob varia ejus munera nominibus variis denotetur Nam JDeus ut providens & supra Mentes alias positus, veluti caputearum, dicitur providentia, Ves supra mentem constitutus. Insuperianaquaeque, ut movet, dicitur motor coeli ; utile & supera apprehendit, dicitur metu ; uti dat coelo vitam, dicitur anima uti movet cum conditione agentis per
naturam, d producit motum naturalem,
dicitur natura. Quamvis proprie iii coelo Natura dicatur essentia orbis, ut proelia . vis admotum suum, libro decoris cap. ID
Respondeo: Dii Impossibile est, ut coelum ex orbe & Intelligentia componatur. Neque enim vel orbes materiales in coelo sunt, vel Intdiligentiae movent coelos, sed totum coelum liquidum est,to . tum quiescit, in partibus movetur ubi stella currunt, formam simplicem in materia simplice habet. Praeterea sie
arguo : Nullius rei pars est illud quod
externum est. Atqui motores Genii secundum Peripateticos , externe assistunt. Ergo nec pars nec principium coeli esse possunt. Ita navis et ligneis tabulis &re 2 ore clavi non componitur. cr) Absurdissimum est, quod
Deus coeli & terrae opifex eminentisi mus veniat in compositionem cum villa creatura , ut sit pars comp0siti, vel forma eluS- Qua veritate ergo Piccolo-mineus orbi supremo Deum alligat,infinitum illum & totius L Iniversi,non unius coeli supremi curatorem 3 3ὶ Appellatio
nes variae Geniorum an sint, annon sint, parum curamus, quia rationes denominandi a Pic colon in eo allatae partim cli a
partim obscurae sint. Non movet genius, neq;movetur coelum, Q igitur non est,no
potest cauis agenti denominationem addere. Falsu opidb est, quod caela dent vitam.
Atqui cunnon etiadant intellectu ξ inis
dicat, nautam cimi rectorem dare navigio vitam atque intellectum Z
XIII. Instat Pic omineus t) Aristo-ieses ostendit lib. 8. Ph ιιor. in mobilibus