장음표시 사용
211쪽
ini rella, quod Lux sit color, rectius vero hoc negat Scaliger. an vis enim sub repraesentatione quastam coloris, ut quod albescere vel nigrescere videtur, non tamen si b coloris censum venire potest , sed a colore distinguitur spectio. Probo: Color est anfectio rerum sub unarium, est enim qualitas orta e principiis corporum, inhaesivis, quae generantur ει corrumpuu-tur, Lux est affectio rerum coelestium; quibus non competit generatio & corruptio. Lux ergo sine colore esse po
rest, & ob id non est coloris species. Fallit consequentia : . Lux videtur. Ergo est color. . Idem est ac si inferam :Calor tacti a percipitur. Ergo est frigus. Uti qualitates plures sint objectum tactus, ita plures qualitates objectum visus. Neque minus fallit illud : Lux videtur tanquam albedo quaedam, ergbi est albedo. Simile non est idem,
quandoquidem sunt dissimilia subiecta,
dissimilia effecta . . VI. Dicit Maliger , i lucem coloris Armale. Non recte. Potest enim c lor esse , ubi lux prorsus abest. At se ma rei non potest separari are illa quam perficit. Idebque non facit lux, ut color sit, namque & jam in tenebris color est, sed in tenebris color videri non potest. Ut videatur color, praesentia lucis opus est, non uti forma,sed uti necellaria conditione ad medium illustrandum, per quod coloris species feruntur. . inodignis in regione propria non lucet, nec videtur, non est a defectu lucis , sed a
corporis tenuitate & raritate. Videndentur stellae non propter alieni corpo-L Capri IX. ris accessum, sed per eorporis sui dens
talem. Quod si igi is eodem modo uniatur loco uno secundum particulis multas, uti in pruina fit, videtur certe per unionem propriae substantiae, citra corporis alieni accessum. Neg mus ergo, quod color sit lux. Attamen vim termiunandi visum perinde uti color habet, non ob coloris, sed ob propriae naturae habi-
VII. Duri Gortius siccibii: Color ni inhil aliud est quam lumen quo corpus il
luminatu. Hoc enim insuperficie receptum efficit colorem,& quidem diversiam, prout corpus diversum fuerit, quod illuiminat, sed magis vel ininus opacum. A lumine autem fieri colores, manifest, apparet a variis nubium coloribus. Tum e iam pro diverso lumine, quo res illuminantur, diversum accipiunt colorem. Oriente ergo lumine, oritur color, & occia
dente perit. Quamobrem res in superficie tantum colorem habent, & non in medio. Quamobrem etiam noctii in tenebris nullum colore habent, sed omnes nigrae sunt. Neq; enim nigredo est color, sed nigrum dicitur, quod ita opacum est,
ut nihil prorsus luminis recipiat, in Pisonae physica cap. ra. dist. 9. Respondeo: O tSi a corporis diversitate oritur colorum idiversitas, ipsiim corpus habet colorem, neq; accipit illum a corpore lucido. i Impossibile est ut in eodem loco tot simul cωlores ab uno corpore lucido essiciantur, uti sunt colla gallinarum &columba
rum,pa Vonum caudae. Colores nu
bium simi a depuratis essluviis igneis & aqueis. ) Non oritur color ab incidente lumipe, sed mani a
212쪽
INI Tl TUTIONUM PHISICI RVM. statur ad sensus ) Non minus color est
intra corpus, quam in superficie ejus. O god in tenebris non sint res colo-xMae,falsum est.
VIII. Est qualitas. J Genus in defini
tione est qualitas,unde accidens esse perspicitur, & nobiscum defendunt M. Frid. en delinus pari. I. contemptat Physicar. seel. I. cap. 2IAist. a. Thomas Gianninius Ferrariensis libro de luce ct lumine cap. 8.1saaeVossius libro de natura Lgcis cap. 3. 4. . 6. T. Sennertus lib. 2. Epitomes P scap.2.Jacchaeus lib. s. Inotat Physic. cap. I. 2 Otto Casman spart.I.Anthropologia pag.
327. seq. Joach. Curaeus lib. 1. de sensu osensibili cap. is Rod. Goclenius di putatione de Luce pag. 219. Rationes sinat: i Quodcunque denominat subjectum in quale, illud est qualitas. Atqui lux denominat subjectum in quale, ut dicatur Sol esse lucidus. Ergo lux est qualitas. ca) Quodcunque est objectum sensus,illud est accidens. Atqui lux est objectum visus. Ergo lux est acci
Lucem vero substantiam esse, scilicet
corpuscula tenuissima certa ratione configurata , quae pernicitate ineffabili a corpore lucido proveniant,inque aerem sese diffundant & oculos feriant, docebant olim Empedocles, Democritus, Epicurus, quos sequuntur Kenelmus Digbejus Anglus Tract. I. de natura comporum cap. 6. erit. 3.seqq. Marti s Scog-kius in physica caesisti Disputat. .dist. 7.seqq. Johan. Keplerus paralipomenis ad Opticam Vite is cap. I. proposit. s. Petrus Gassenduspart. 2. Physicae 2. a. Rodolius Sitellius coaevientariis adsibi sita lani mapag. 463. Derodon pari. 2. P0 fica contracta cap. I. art. s. ii s7. seqq, Henricus Nollius lib. 6. Physica Hermeticae pag. rq . Nos impugnamus. Si enim
Iaucis natura in corpusculorum minimorum unione consistat, quomodo non
movebuntur illa a procellis, a tempestatibus, a progresIu animantium i mo- modo corpora alia, uti vitrum pervadit 3 Quomodo aquas subintrat ρ Nisi duo corpora in eodem loco ponamus, quod
X. Regerit' Derculon: Omne perspicuum praeter particulas e quibus constat, interjectos habet poros & spatiola v cua, per quae transeunt lucis corpuscula, caedist. 6o. Respondeo: Non datur uspiam in natura vacuum, & vero, quod corpuscula lucis valida ita sint, ut loco pellant aerem intra corporis alterius poros receptum, ratio nulla evincit.
XI. Instant Sthu ius de Nollius : i Lux citra Solem & stellas in quibus .
nunc inest, olim in pri ra rerum creatione , substitit. Respondeo : Erat quia dem tunc citra solem & stellas ,venim in subjecto alio existebat, quod postea aliter insormatum est. Ergo corpus lucidum fuit, substantia cum accidente, quod substitit in prima rerum creatione, uti Libro de Creatione Exercitat. IX. . adstruximus. a)Lux sustianet in se propri Edicta accidentia de effecta, nempe colorem, figuram, reflexionem, refractionem , congregationem , separationem. Respondeo: Non est color in luce, sed lux ipsa nunc ma-
213쪽
MBER III. gis nunc minus, bb variam inter ecti
aeris dispositionem splendens colorem mentitur. Accidentia quoque reflectuntur , itaque sonus est accidens &reflectitur, unde Echo efformatur. Figura non equidem a luce est, quam consequens quantitatis. Sustinetur autem nec ab hac nec abilla, sed a corpore, vi
materiae. 3b Lux operationes per se edit uti videre est in creatione. Eeslon eo: Substantiae operantur per accidentia , quod patet satis , & vero Lux primaeva non erat sola qualitas. Erat subjectum cum adjuncto proprio, uti lapitis dictum est. ia XII. Lux producit substantias , videlicet radios & lumen.
Beston eo: Negatur , quod radii & lumen substantiae sint. s) Lux de coeli seu ignis substantia participat , adeoque comburit, quod specula ustoria testantur , in quibus radii Solis coguntur. R 1 ondeo : Nulla est communicatio substantiae inter ignem &lucem. Lucidum quodcunque nunc in mundo datur , participat de substantia lucis primaevae , S vero combustis quae fit a speculis ustoriis , non tam est a Solis radiis, quam ab eTu- viis igneis ad Solis radios in acre collectis , uti dicemus infra lib. 1. cap. a. dist. ia. 6ὶ Lux omnibus rebus per calorem insitum vitam tribuit. Respondeo : Vita est in vegetabilibus , adedque licet concedamus, vitam dependere a Solis luce instrumentaliter , non tamen debet negari,
quod vita proxime ει principaliter a forma specifica proveniat. 1 Substan
tiae agunt principaliter , accidentia in.
strumentaliter. Lucent res multae, astra,
ignis, piscium squamae, nec tamen vivunt Lux per se movetur, crescit, decreicit per temporum intervalla. R stondeo: Negatur, quod lux per se moveatur. Movetur per aliud, nempe quia continuo & non interrupto es uxu profluit a Sole, & quia Solem circumeunis tem sequitur, itaque visui nostro sensim vel obiicitur vel subtrahitur.
XIII. Corporis lucidi. J Subjectum lucis est corpus lucidum, puta Sol, Luna &universa astrorum multitudo. obscurior lux est in igne, in aqua puriore, in metallis politis, gemmis, lignis putridis, ocKlis animantium , squamis piscium, De quibus omnibus vide Athanasium Κircherum in Arte magna lucis is umbra lib. I . pag. 22.seqq. ubi multa disierit. XIV. Corporaproxima illustrat. J Compus lucidum facit, ut & videatur ipsiim Scorpora alia circumposita una videantur. Qitem duplicem lucis effectum verbis brevibus expressit Scaliger: Lucis
opera est lucere, opustumen, quasi lucimen, Exercit. Caeterum lucis velocitas mira est, itaque Athindus
1. Contemptat. Ph car. pari. I. cap. 2I. dist. 11. Isaac Vossius libro de natura Lucis cap. 13. contendunt , omnem luminis motum fieri in momento. Et ratio est,
quia lux non invenit in subjecto contrarium positivum. Respondeo: Lux habet in subjecto contrarium positivum. Scilicet αναλοόως. Tenebrae enim adstant,
quae licet positivum aliquid non sint, tamcn opa is corporibus per se adja-L centa
214쪽
cent, neque a privatione ad habitum datur momentanius regressus. Quod ergo luminis motus in tempore fiat , rectius docent Athagenus lib. a. Opticanum. I. Rogerius Baconus iv per ecti- tra I. I. cap. 3. Kenelmus Di Dbejus Anglus Trast. I. de natura corporum cap. 8. se l. 3. , s. 6. Andi . Caesalpinus lib. q. quaestionum Peripatet. sict. 8. Probatur inde, quod motus omnis in tempore fiat, quatenus in illo sunt tendentia, progressio, successio. At quomodo progressio in tempore & cum tempore fat sine tempore Z Ex uno loco in alterum quomodo aliquid fertur in momento ξ Sane terminum propiorem citius perfundi a lumine , quam remotiorem, nemo inficiabitur. XV. De motu per vacuum alioquinita disserit Toletus: Demus vacuum a coelo in terram , & columna sit fixa a terra usq; in coelum, tunc si lapis in instat itia coelo in terram descendit, utique in uno instanti transibit omnes columnae hujus partes sibi correspondentes , quarum
quaelibet potest esse illi locus, unde in
uno instanti erit in locis innum eris, quod Eevera non possumus imaginari. Pra terea si in momento descendit, ergo erit verum dicere, nunc lapis est in coelo, & mmediate post hoc erit in terra. Quaero an in eodem instanti,quo est in coelo, fit in terra, vel in alio λ Si in eodem,non potest hoc clare dici. Si diversio , cum non sint duo instantia, quin mediet tempus, necessarid transibit ad terram,ut intercedat tempus , lib. q. commentariorum
Physic.cap. 8.quast.'. Eadem habent Co. nimbricenses lib.6. Commentar. P0s cap. 6 Quae argumenta validissime in ferunt, lumen moveri non posse in instanti.
XVI. Porro docet quoque crepusculum quod in tempore moveatur lumen.
Distinguitur crepusculum a lumine perfecto & tenebris, quatenus de utroque participat. Atqui cum in momento diffunditur lux,non potest luminis incrementum in diluculo, aut decrementum ejus in crepusculo esse. Consequentia probatur : Non provenit crepusculum nisi ex eo, quod luminis fons, Lux scilicet, est aliquanto remotior ab orbe
terrae dimidio. Verum hoc nihil faciet ad diminutionem luminis, siquidem in
momento feratur, aeque enim poterit a- .gere in hoc quod est remotius, quam agit in illud,quod est propinquius. Recte Scaliger ait: Memini, praeceptores meos in secundo de anima ex vetustis recentioribusque Philosophis, ad probandum repentinam lucis celeritatem, identidem id jactare: Lux in instanti fertur ab Oriente inoccidentem. Quod ego cum
me neutiquam intelligere conquererer, nunquam eos adducere potui, ut me docerent. Id namque nonnisi Solis motu
percipi potest. Solus enim autor ejus modi lucis est quae ab oriente in occudentem ferri videtur. At illius sulgor quaenam spacia repente occupat 3 Profectb nulla. Nonne semper illuminari ajunt orbis hujus semissem 3 Quam illustrationem adeo sensim repere atque procedere videmus, ut nihil ad hanc persuasionem. Haud enim aliter sibi succedit radius, atque id loci quae ante se est, subit ac capit, quam si baculus esset citat
215쪽
MBER III. eumactus. At vero id ita sit , ut idem radiua qui est supra Romana, idem sit cum ec, qui est supra Hispalim,uta Roma Hispalim motus sit ξ Non est. Sed
perpetuosuccessio, alia atque alia pars illius specie progeneratur, Exercitat 298. hct. a. Dicimus ergo nos, celerrimum quidem luminis motum, sed non momentanium esse. Sol oriens mundi partes subjectas persundit lumine,& subito
quidem, at non sine tempore, non sine mori, quamvis ea non adeo sensibus
obvia sit. XVII. has notentur essectus o opposita. Efectussunt Radius ct Lumen. Radius sutor in rectum ct acutum promicans. JPer virgulas quasi subsectas. Estque vel
Rectus vel obliquus. Rectinest, quia luce in objectum corpus recta procedit. Ita aestate radios ferE rectos habemus.
Otaquiuest, qui a luce in objectum corpus oblique procedit. Ita hyeme radii Solis obliqui ferὸ sunt. Et cum in obliquis radiorum vis dissipetur , in rectis congregetur, inde est, quod diversae anni
XVIII. chiomodo vero lumen aridiis&luce disterat, verbis iis exponit Sennerivi : Equidem ubi radii sunt, ibi est lumen, non tamen ubi lumen est, ibi necessario sitiat radii. In conclavi enim quod Septemtrionem spectat , & Soli non recta opponitur, lumen quidem est in meridie, sed nulli ibi sunt radii. Itaque radius est quasi lux secundaria,seu fulgor& imago a prima luce exsiliens in rectum& acutum. Lumen vero est quasi lux tetatiatum a prima luce,tum a secunda ema
uras,non in lineas vel pyramide diffusa, CAPUT IX. 8;
sed in latum effusi. Primo itaque est Lux
in corpore lucido, deinde radius,lucis nimirum imago a corpore lucido in rectum diffusa, tertio lumen, quod a latere extra radiorum incidentiam, ac oblique in omnem partem medii sese diffindit. Et omnino inter lumen & radium aliqua videtur esse differentia , aut certe aliud quiddam est, lucem ut rem visibilem repraesentare & oculo videndum offerre, aliud aerem illuminare. Namque lux etenebris conspecta totum aerem , qui est inter oculum & rem lucidam, non illuminat, &lux ad stadium vix aerem illuminans at aliquot milliaria noctu videtur, imo ipia stellae longo intervallo a
nobis distante octu conspiciuntur, aerem tamen totum non illuminant, lib. 1.
itom. P0s cap. a. XIX. Lumen est fulgor in latis exten- suid Hoc praesente multiplicium colorum picturae conspiciuntur, patentque alia omnia tenebris oppressa. Quaeritur: an lumen qualitas realis fit, an intentionalis di
Respondeo : Quod sit qualitas inte
tionalis,patet inde, quia vitrum aliaque
corpora minus Opaca pervadit, aeremque illuminat. Et consentiunt Zaba- rella lib. I. derisiu cap. 7. lib. s. cap. 6. Pi colomineus libro de risu cap. 8. 9. Io. II. ct commentariis ad lib. 2. de anima pag. 7. seqq. Sennertus lib. 2. Epitom. Physpag. II '. Hieron. Cardanus lib. - . desubtilitate pag. 2oo. Julius Scaliger Exercitat. I. feci. I. a. Sunt autem, qui lumen qualitatem realem esse probant ; tum quia denominat aerem illuminatum,nullum vero intentionale denominat subjecthin recipiens a subjecto producente, L a uti
216쪽
uti species coloris existentis in aere non transeunt produci speciem & imaginem denominat aerem coloratum ; tum quia coloris vini in panno linteo subjecto. Il- habet effectus reales, calefacit, reflecti- laenim rubedo, quae in vino est color reatur, fovet. Ita docent Thomas pari. I. iis, & movetur ad motum vini subjecti, Suinma Theolog.qrast. 67. art. . Helvae- est in panno linteo color intentionalis,us Brito & Rogerius Baconus lib. r. in . qui non movetur ad motum subjecti palma 3. quaest.2. art. I. Antonius Ruvio sib. 2. ni,sed admotum luminis, a quo producide arrima pag. 27 3. seqq. Scarmilloniis de tur, lib. I. derisu cap. 6. Est ergo lumens coloribus lib. I. cap. 2o. Rod. Goclenius qualitas intentionalis, quia nihil nisi lu- adpersa gis ad Sc ligerumpag. 287. o dissim cisiimago est. ratione e LMe pag. 232. Dan hauerus libro XXI. Quaeritur porro : An lamen es anima Dillatat. 3. Pg 78. 79. Fran- actus perstuuiὶ Respondeo communiterciseus Murcia in forsu Philosophico pari. docent, quod lumen sit actus perspicui,
3. pag. 37. 38. Verum denominatio il- quatenus perspicuum est. Dupliciter Gla aeris est propter lucem , a qua pro- rtim perspicuum considerari posse conducitur lumen, adeoque convenit aeri tendunt, absolute&respective. Absol propter aliud , non etiam propter se. te secundum propriam naturam, respe-Neque sitnt alumine reales estedius isti; ctive in ordine ad visum. Et polleriore uti dictum est si pra dist. io. Non enim hoc modo duas constituunt partes per-
confundi debet lumen cum radio, multo spicui, unam velut materiam, alteram v minus cum luce. Res porro constat: lut formam. Quoad illam, perspicuum momodo sese habet color qui est in o- nihil aliud, quam corpus tenue, aptum re-Culse , ad ipsum corpus coloratum, unde cipere introrsum&lumen&tenebras et emanat, ita etiam sese habet lumen ad se, unt. Quoad hanc perspicuum lumi- corpus lucidum. Atqui color ille est Ens ne ita informari, ut actu perspiculina, id intentionale. Ergo etiam lumen est Ens est, actu colorum receptivum non sit, intentionale. Major probatur : Quo- nisi i 'mine praesente, cetissent. Zabi modo corpus coloratum per colorem, ita resia dicit: Est animadvertendum, poscorpus lucidum p er lumen sub aspectum se duobus modis considerari perspicuunti
adducitur. uno modo absolute & secundum pro-X X. Recte gabaresta: Daducta est priam naturam, altero modo secundum vocis hujus fghificatio etiam extra ani- visam. Abs lute quidem . consider mam, ut id quod est imago alterius re- tum non complectitur lumen, sed talem praesentativa,etiamsi non sit in anima, di- habet naturam, qus est apta recipere incatur ens intentionale. Hujusmodi est trorsum<unen tenebras Quen species objecti sensi is in medio, ut spe- adna dan etiam prima materia nullam cies coloris in aere, sive etiam in selido a. in substantia sita formam h bet, sed apta liquo corpore recepta, sicuti sepe vide- est tum formam, tum privatjonem recimus a lumine per vitrum vino plenum pere. Quare ut naturae primae materiae
217쪽
extrania eli tum forma, tum privatio, ita naturae absolutae ipsius perspicui extrania
sunt lumen & tenebrae,proinde naturam suam absiolutam retinet perspicuum tam sub tenebris quam sub lumine, at respectu visus continet lumen tanquam se inam, a qua constituitur , & hac ratione non est actu perspicuum, nisi sit illum1- natum , quia non est aptum fungi ossicio suo, nisi cum lumine, est enim ejus o clum, moveri a coloribus, & eos recipere , ut ab illis visus moveatur. Lumen igitur tanquam forma constituit perspicitum actu sumptum hoc secundo modo, id est, aci u receptivum colorum, ideo diximus, perspicuum quatenus est medium deserens colores ad visum, a dii bus bis partibus constitui, a corpore tenui velut materia, & a lumine tanquam forma , lib. I. de visu cap. 3. Ita etiam Franciscus Piccolomineus libro de rei sim
de nitione pag. 73. seqq. ct commentariis ad lib. 2. de anima pag. 64 . seqq. Ant nius Ruvio commentariis ad li 1. de AEnima pag. Jacobus Martini on-rar. s. quat'. istustrium Dissutat. 6. quot. 6. Nos in communi sententia ista qui dam approbamus , quaedam repudi mus. Approbamus quidem, quod pe spicuum absolute sumptum indifferet
ter ad lumen & tenebras sese habet. V de aer noctu non minus per bicuus est, quani interdiu. Approbamus etiam, quod perspicuum non sit corpus crassum, sed tenue, subtile ac rarum. Undeqnd major tenuitas ac subtilitas, eis major etiam perspicuitas est. Perspicuum est vitrum, perspicua est aqua perspicuus aer perspicuum cinium,
CAPUT Iri grXXII. Repudiamus vero , quod persticuum absque lumine actu per icuum
non sit. Certe perspicuum etiam re spective in ordine aJ visum sumptum, actu tale est absquedum ine. Obscura nocte conspicitur ignis e longinquo , cum aer non est illum in ius. Namque si aer illuminatus esset, cuncta interposita conspicereiatur. E tenebris nocturnis videmus sidera coeli, oculos fe- lium etiam in caligine densa videmus. Lumen ergo perspicui actum nullo modo esse censemus.
XXIII. Opposita sunt rinebra ct
Umbra. Tenebrae sunt privatio luminis totalis. J Quoniam corpus lucidum prorsus abest , uti nocturno tempore. Vmbras privatio luminis partialis.J Quoniam interponitur corpus opacum ita parte luci opposita. De quo negocio prolixius docetur in Opticis.
q. Mirandula genitar a. I. Caraeani filiis. 6. Testimonium Seneca . 7. Carcat instantia. 8. 0 eam instantia noxa,
218쪽
regumlatores. Io. Iulianus apo stata. II. Solvitur obe lio.
I.T luxus est, per quem agunt in hae in-Iferiora.J Nihil ociosum est in natura,
zgunt haec,patiuntur illa, alia segnius,alia
acrius, quodvis suo modo. Sunt ab influxu is o tempestatum varietates,humorum in animantibus decrementa & augmenta , aliaeque rerum sublunarium mutationes , de quibus vide Levinum Lemnium lib. . de Occultis natura miraculis cap. s. 'II. Haec effecta manifesta sunt & consentania natusae. De occultis siderum effectis multa garriunt Agyrtae & Planetarii , quibus in hominum animos, negocia, successus valide & cum potestate agant. Chaldaeorum Veterum haec commenta sunt ab authore Diabolo pros cta, quae servavit nobis Ptolemaeus Alexandrinus in Quadripartito descripta, &impostores Mauri daemonum socii postea novis comentis auxerunt, ut doliis simo ere de vanitate Astrologia demon. stravit Ioli. Picus Mirandulanus, quem contrario proposito, ut nugas Satanicas ob faciendum quaestum excogitatas defenderet , aggressus Lucas Bellantius Senensis,oleum& operam perdidit. Mosis verbaiunt: Et sint in signa cum tempestatibus,tum diebus & annis, Genes. I. Iq.
Nimirum summus opifex , postquam spectabile & eximium manuum s harum opus in coelo suspendisset voluit illas esse ad distinctionem faciendam inter diem& noctem, ut essent in signa cum tempectatibus , tum diebus de annis, utque lucem adferrent super terram, sene g. ar. Deut. q. I9. Psalm. 8. s. Ioq. 19.
III. Pro stabilienda Astrologiά judiciaria hinc inferunt Cardanus, Gauricus, Pomponatius,Leovitius,Junctinus, Si dius,Origanus, Argolus, &plures curiosae professionis ejus assentatores. Atqui de eventis naturalibus agit Moses, uti sunt defectus luminatium, ventorum turbines, pluviarum defluxus,serenitates,
tempestatum mutationes, conversiones
temporum anni. Multd aliter sordidi illi Errones, qui profanos Chaldaeorum& Maurorum imitati mores, vani & mendacissimi harioli, omnes ex genituris investigare volunt eventus contingentes iulos,es voluntati humanae, in quam solus
Deus imperium exercet, subnoxios. Lucas Gauricus Venetus magnus Astrologiae cultor, aliorum vitam di obitum e pendere solitus ad trutinam astrorum , a
Johanne Benti volo Bononiae Principe comprehensus,fidiculis subjectus & mala
morte confectus fuit,uti narratPaulusJ
vius in Elogiis virorum illustrium. sis
credat, esse illos futurorum conscios, Mos videmus earum, quibus ipsi puniuntur,calamitatum esse inscios 7 Argumentamur: micquid suam in agendo libe
talem habet, illud non determinatur ab astris. At voluntas hominum suam in gendo libertatem habet. Ergo voluntas hominum non determinatur ab astris.
Major patet,quia libertas repugnat deteraminationi,& negatur libere a gere ille,quia causa aliqua stiperiore obligatur, ut ita& non aliter agat, ut ille & non alius eis ctus consequatur. Minor per se manife-
219쪽
turam describit Hieronymus Cardanus libro de centum genituro: Necesse est, ait, vitae brevis hominem fore , cum Luna sola quae supra terram est, a Saturni Meta curii& Martis radiis impedita vitam ad mittat. Vixit igitur annis 33. cum ejus obitum Astrologus eodem anno praedixisset, qui etiam adversus illum scripsit, se l. 63. Itiaile,&ejus verba quidem satis ostendunt potuisse Bellantium hoc tant'm scire, quod futurus esset aevi brevis, itaque cum addit, Bellantium praedixisse piri obitum anno aetatis 33. id non ex Pla. netariae, artis deceptionibus, sed aliunde percepit daemonum socius & mango imposturarum.
V. Cardani filius Iohannes Baptista,
de quo pater secundiim artis Planetariae judicium spes magnas conceperat, re ut domi forisque magnos successus h beret, Meretrici communi sociatus matrimonio , eam veneno deinceps potam interemit, & propterea damnatus M diolani, ut parricida securi percussus est, quod narrat Cardanus ipse ubro de utilitare, exadversis capienda. Ita ille, qui tot annorum improbos labores Planetariae impenderat,ut Germanicorum credulitati illuderet ipsemet non uno Ioco teste;
qui selus inter Astrologos deceptores magister Astrologiae haberi volebat ;qui centum genituris explicatis Regum,
Principum, Virorum celebrium, Civitatum magnarum fata explorare voluerat&praedicta ex eventis confinxerat ' qui tot commentariis Ptolemaei repetitiones Chaldaicas oneraverat, filio suo mo
strare viam non potuit, ut melius di ho-
nestius matrimonio ineundo malam vitavisset mortem.
praedicant, torum miserunt pignoratia tales inquirunt, & prima mediorum almnorum habent initia, quo iverint motu sidera, in quas discurrerint partes, contrane Deus steterit , an placidus affulserit Sol, an plenam lucem an initia surgentis acceperint, an abdiderit in noctem obscuram caput lunae, Saturnus nascentem,an ad bella Mars militem, an negociosum in quaestus Mercurius exceperit,an blanda annuerit nascenti Venus,an
ex humili in sublime tulerit J ipiter. Ex iustimant tot circa unum caput tumultuantes Deos. Futura laniaciant. Plerosque dixerunt victuros, & nihil opinantes oppressit dies,aliis dederunt finem propinquum,at illi superfuerunt. Egentes inutilis animae , felices nascentibus annos sposponderunt, ac fortuna in omne properavit injuriam. Incertae enim sortis vivimus, unicuique ista pro ingenio sin- guntur, non ex scientiae vi , librosuasoriarumsedi. . Damnant literae sacrae: Ne inveniatur divinus, Planetarius, conjector,praesagitor,incantator, hariolus,necromantes, nam abominationi est domuno,qui facit ista, & propter abominationes ῬilasDominusDeus tuus expellit gentes istas a facie tua, gentes enim , quarum tu haeres futurus es , Planetariis &divinis auscultant, Destem 8. IO.II.D. Iq.
Audite verbum hoc, quod loquitur Dominus vobis o domus Israelis : Ita dicit Dominus,vias gentium nolite discere,dea signis coeli nolite timere, quia timent gentes ab illis, larem.IOd. a. VII. E
220쪽
Propheta, nolite a signis caeli rimere, monet pios, exspectare illos debere auxilium a Domino, etsi calamitates imagnae a signis coeli denuncientur. Et cumAgna vocat, portendi, illis aliquid confirmat, ijeque vult contemni, in methodo Astrolog a Iudiaciariae pag. 3 93. Respondeo: moRet pios, ut precibus sese Deo commendent, ct futuros eventus in potestatrem ejus reponant ne vanis auguriis ex siderum p stu deductis vel rimari velint occulta, vel terreri praedictis nugacissimis. Hinc illa sunt, nonne populus Deum consisturus ' pro virentibus confulat mcrtuo; 8 Esai. 8. 9. Negat consuli debere pro vivorum successibus mortuos,id est, Divos indigetes impiorum opinione in astra perconsecratiotaem evectos aut in tumulis oberrantes. Et vocat signa quando ita vocabant Chaldaei, describere spiris astrorum qui fata solebant, inque sidera ipsa per aliquam inferred
functos Heroas , ut numinum vice a mortalibus colerentur , beneficiorum praebitores.
nuntur ludibrio , qui primi artes illas
exercuerunt, & fumos vendiderunt u
niverse Orbi Esa a. 47. n. IS. Defetisceris multitudine consiliorum tuorum , stent jam planetarii qui contemplantur stellas , qui notas faciunt in menses praedictiones suas , & servent te ab iis quae superventura sunt tibi. Ecce sunt tanquam stipula, ignis comburit eos, non eripiunt, seipsos a flammis. Excipit Garcaeus : Damnantur corruptelae artis, cum ex astris omnes pervestigamus eventus , verboque Dei praefer mus decreta Astrologorum, l. d. pag. 39 . Respondeo : Vana est diu stinctio inter artem & artis abusiam. Nec enim Astrologia est ars, sed imp
stura merissima, artisque ludibrium, cujus totus usus est abusus. Et quomodo non praeferuntur verbo Dei Astrologq-rum decreta, quando contra expressum Legis interdictum hariolantur Plan
Legumlatores, cum viderent, Impostores turbare praediction: bus animos , &ad novas, magnas, fallaces spes impellere. Maecenas apud Dionem Cassium lib. n. histor. in Oratione ad e Gustum: Divinos in republica esse, omnino non oportet. Multos enim hi tales, dum Vera quaedam, multa falsa proferunt , ad res novas impellunt. Rescriptum Constantii: Nemo haruspicem consulat, aut 'mathematicum, nemo hariolum. Rescriptum et rudem : Si quis aruspex, aut ariolus, aut cert ugur vel Mathematicus, aut enarrandis somniis occultans a tem divinandi, aut certe aliquid horum simile exercens , in comitatu meo vel Caesaris fuerit deprehelisus, praesidio dignitatis exutus, cruciatus & tormenta
non fugiat, Curi Theodos lib. β. Tit. 18.
nimae suae credebat Julianus Apostata, & trahebat post se aulae castrensis appendices , turbam Magorum, Vatum, Planetariorum, Chiromantarum, nebulonum, damonum majora quam litum -- , ut ait Nagian Zenus