장음표시 사용
311쪽
que faciem rubram non raro bonam eX accedenti esse, criticumque signum dici, ubi nimirum e naribus sanguis est fluxurus. plerumque vero aPParet haec facies in accessionum vigore, praesertimque in synocho, & ardenti febre, aut ubi pulmonum adest inflammatio , in qua maxillae teste Hipp. in a. lib. Prognost. η ruborem contrahunt. At ab hac sola facie nihil certi ad praedictionem habetur, nisi ejus indicium aliis, vel bonis, vel malis, signis fuerit confirmatum. Atque haec de bona facie : nunc de mala, quod ex eadem mutata praesagiri potest. primo ait Hippocrates in prim0 Prognostic0r. H eam, quae nulla externa causa concurrente, principio morbi, distimilis a recte valenti evasit, mali esse indicii, atque maxime contrariam esse perniciosam, in acutisque morbis exitium portendere. Cujusmodi est, in qua ait Hipp. nasus est acutus, o vi oculi, adpricita tempora, aures frigidae contradiaeque, j fibrae
earum versae, b item cutis circa frontem. dura, intenta, arida, Ar totius vultus viridis, aut niger, aut lividus, aut plumbesis. Hanc enim faciem cadaverosam merito Medici appel-bnt, quae si in principio morborum acutorum , quippe intra triduum, appareat, perniciali S erit. Tumidam quoque eandem visam in morbis quibusdam longi , hepate refrigerato, vitiataque sanguificatione, observamus, hQd minusque in pthisicis, δι suppuratis, quando in ipsis fe-Iς moribundis conspici soleat. De rubra vero facie, quae ma-bost, Auctior Pror eticorum e in libr. secundo: text. Ι . sim
312쪽
eses bona cor m ilia multa malum: & Galen. ait in eo vidi to, significare calidam affectionem, eXurentem sanguinem, ex quo Leies illa florida quibusdam credatur Propria melancho lici affestus. Sed in rubra facie attendenda erunt alia signa quae si1 mala suerint, pernicialis erit. Nam cum malis signi, rubra facies aliquando phrenitidem ostendit, & exiti6sam quae in convulsiones desinit. Nam si una cum rubore faciei
adsit intuitus ferox, delirium, aut aliquod phreniticum signum lethale est. De qua in Garis praesagiis a). Qui capite Volat firmiter, delirantes, alvo suppresa, feroci aspectu, rubore in se
eie morescente, inposteriorem partem convelluntur. Sed alias text. . demonstratum est, haS convulsiones esse lethales. Cum verdpraeter calorem etiam colorem flammeum habet, pejor adhuc
erit, cum malis signis. De his enim Auctor Coac. praesag. η1. text. 33. scribit. Rigores quibus multa in somnum inclis mtis juncta est , utcumque Dibales sunt quod in iis facies fisae
mae m0δε exardescit cum sudore, malignum est. Sed melius hoc eXpressum est in a. libro Prorrheticorum e hisce verbis: AE rigores quadratenus pernicis, inflammans quoque cum sudore facies in his mala : & Galen. in commento text. 6O. ait: Neque ignoramus lammantem, sine rigore, cum sisdore, foci:
malum e se rivum, quoniam unum ex judicatoriis sudor ',
cum igitur non judicaverit, malignitatem morbi Ostendit. QuZῖς cum tigno aliquo judicatorio , veluti cum sudore aut vomitu, aut alvi fluXu, aut sanguinis vacuatione, facies flammea, signum erit malignitatis , & plerumque lethale : sed age addamus is ciem rubram apparere in pulmonariis; sed ruborem in iis myXillae contrahunt, ex quo in febribus signo merito si ispi mur, aut Peripneumonicos fieri, aut suppurari. Hippocr. enimi' secundo prognost. M ait: purulentos habere maxillas rubr i idemque dc in pulmonia spectari, docuit Galen. in I. sit UU . comm. 3. Indicat enim fuliginem funguinis is p 'Ne fervemis, quae eo conscendit propter rectum stum, recipit qVe is laxitate, es raritage, tenuissima maxillarum cure,
313쪽
Cap. VII. DE PRAESAGIENDA I ITA ET MORTE A GIOT. z99ter sitrum oculis repraeseHtaue Πιborem. Qui quidem color iiiiiς, si una cum malis signis , & praesertim judicatoriis malis, id est, non judicantibus , R areat, mortem praesagit. De quo auistor Coa. Praes a) in a. u. text. 3 3. scripsit. Uibus os, o fustidia cibi accedunt , ij sudores cum bono faciei colore, bli seida alvo ac dolore cordis, bi peri eumonicorum aut pulmonariorum morum istereunt, postquam longius aegrotaverint; veluti. ori Polioratis evenit, de qua iv lib. I. Epidem. M scriptum est. Tussis excretio statimi ab initio Ditis purulentis, intus circa arteriam , , fauces sbilus erat. fhcies boni coloris, in g nis rubor non abunde coloratus, sed moderate floridus. Haec fuit prior peripneumonica, post silppurata, atque demum obiit tabida. Μaxillarum itaque rubor assiduus in longi S lentisque Mikilla
febribus, aut pulmoni S inflammationi S, aut suppurationis, rum ribae demum ad tabem proficiscentium, erit signum, modo ius bor insis vel etiam levissima & inanis adfuerit: adde, modo haec febris habeat inaequalis caloris eXacerbationeS, nunquam tamen
CAP. VII. De praedictione ex oculis. Ex oculis quoque judicium prognostici Venemur, idque accuratius , quod in praedicendis eventibus morborum inter p rtes corporis primatum obtineant. Juxta illud divini Hippoc, praeceptum: o) oculi ut salent, ita uecorpus, j color in deterius aut melius labitur. Si quidem oculi recte valentes, si robusti, corpus quoque recte valere indicabunt. Nam, Rite Galeno in commento, si1 bene colorati oculi sint, totum ςorpus salubriter se habhre significant. Ceterum, ut nOS tO- quicquid ad morborum, salutis S mortis, prognosticum IVR, ordine scribamus, primo oculos salutem pollicentes, &p0stea exitium, accurate considerabimus.
314쪽
oeuli Primo itaque dicemus, oculos bonos Videri, δ spem quinam lutis non exiguam polliceri, qui recte Valentium magnitudi buni, di figura, 11tu, colore, motu , Visione , & splendore funi
i όi siquidem optimi & robusti perpetuo boni sunt in dieii
E .esui. hique sunt, qui florido colore teste Galeno in nuper ritus. comment. spectantur, pleniori mole, & splendidum huius
rem habent. Hos robustoS ac optimOS Vocat Galen. propterea,
quod istud fiat ex plurimo animali spiritu luminoso , qui e
cerebro in oculos proficiscitur, ac e contrario infirma ex induebis corpora non sic pati, nobis indicant, neque exinde mul. tum periculi praemonstrari. Quare boni sunt similes recte va lentibus, & floridi coloris, pleni, splendidi, eminus, ct an te, S in aere sine molestia luminosum Videntes, palpebras recte aperientes, dcclaudentes, nullo rubore, livore, aut nigrore imfecti, sine lachrymis atque sine excrementi S, quae appellant, ipsorum angulis adlicerentibus. Hi enim perpetuo b0lli existunt, cum caput speciatim , tum reliquum corpus recte se habere indicantes: sed ut securius ex ipsis judicetur, alia signa conspecta simul erunt consulenda, quae si bona sint, pr0cul dubio salutem praedicemus. Soli t autem oculi non valent judicium praemonitrare, neque quicquam certi, cui tantum ad prognosticum sit fidendum, habent. Cum in aliquibus febribus continuis aliquando boni oculi appareant, cum ivmen febris ad exitium inclinet; hoc tamen raro accidit, quip pe oculos reiste se habere, aegro ad exitium tendente. Pr0ia de ex bonis oculis plerumque non levis futurae salutis sp ihabetur. At non modo hi boni crediti, sed etiam aliquando mali, possunt ex accidenti tamen salutis nobis argumento ζ ς futurae: utique lucem refugientes, eamque ferre nequeunt: )lachrymantes , intense rubri, splendidi, caliginosi, 0bini hebetes, distorti, tumidi, cavi, clausi, si ita ex cris fuissxψfiant. Ab his excipio , qui ita non ex morbo reddunt.x sed extrinsecus fiunt, a quibus quicquam certi habere Π qβὲ mus, quos eX eo cognoscimus ita esse mutatos , quia i Jςβ statim in principio mutati appareant, qui per id tempψyφ'mὶiὶὶme Possunt critice mutari, ex quo Oppocr. a ait, Ixi 'q
315쪽
Cap. VII. DE PRAESAGJENDA VITA ET MORTE A GχοΤ. 3o Ilut quatriduo ex morbi yi oculos malos fieri ac conspici. E ternae quoque causae facile ab aegrotis intelliguntur. De his Gal. in I. promi'. comm. a. t t. 8O. ita habet. Igittar ex mu tuum potisue, Nominquam, b vomitioiae vehementi , inter initia morbi, lucem refugiunt, itidem lachrymanti N pervertuntur oculciuulsublimi ut, aut tument, aut venulas habent rubras. Ubi vero crissis est futura, natura quippe ac morbo invicem colluctantibus, in oculiS mala isthaec concitantur symptomata; ibes1σmantur enim eXempli gratia ipsorum alii aliquando, sanguibne critice e naribus fluxuro ; de quo Hippoc. in lib. I. Epid. ita habet: siuibus in febribus acutis atque adeo ardentibus spontaneae suunt lachrymae D siquidem reliqua non si1nt exitialia sanguinis eruptio exspectanda; s etiam alia pernicisse non habeant: nam his, qui incommode habent, non sanguinis eruptionem, verum portendunt mortem. Sed distinguamus lachrymas in voluntarias atque in non Voluntarias, quas & spontaneas vocat ; hae cum sigiliis criticis criticam sanguinis eruptionem indicant, & illae quippe voluntariae nunquam quicquam certi ad Prognosticum praemonstrant, quod Hippoc. nobi S eX-
pressitan . libro Aphori 0r. sa. ita scribens. siuicumque in febribus, vel in aliis morbis, sponte lachrymantur, nihil absurdum: Fod vero non sponte, absurdius, aut absurdum , uti Galeno in Vmmento visum fuit. Sed ne Hippoc. sententia obscuretur, qR0d in hoc Aphorismo dixerit, sponte lachrymantes nihil absurdum, quod vero non sponte, absurdius: &superius in lo-ς citato, spontaneas effluentes lachσmas, ubi non crisin , mor-xςm significare: & in 6. Epid. b lachrymae in acutis male haben- ijpontaneae, quidem bona; inuoluntariae de fluentes, .malae; dissicultati occurremus, dicentes spontaneusibifariam lachry- δῆ intelligi: uno modo, ubi nullo intercedente aegrotantiumst iiderio defluunt, & hoc est, quod Hippoc. sponte &sPOΠ-2 ς' stppellat, quae invitis aegrotis effluunt sponte, id est, hique aegroti voluntate; altero modo sponte effluere dicimus,
316쪽
oomm. I. text. I 3Ι. Hippoe. lib. comm. non diXit spontanei . sed involuntarias, quo clarius S Veri HS sententia & vertit, I 'c' ymae explicatur. Sed sponte aliquando ad aegrotum, dc aliquando v0lui':'' ad morbum refertur. Sed, uno Verbo, dii linguamus lachryma, in voluntarias, ik in involuntarias, quas qUandoque spontanei, dixit Hippoc. Q comm. a. in t Xt. 8O. quod sponte, ut dicturi est, nullo aegroti intercedente desiderio, effluant; dc illas i iis sontaneas, quae ex aegrotis utpote fiant. Sed de his sati . Ad propositum reversi dicamus, VoluntariaS lachrymas quic quam 'momenti non habere ad futurum Prognosticum, atque ita in morbis acutis aegrotos lachrymare,ait in q. horismorum , Hippoc. nihil absurdum, nullumque malum significare, &merit J quidem, cum non ex morbo, sed ita Volentibus aegro iis , essiuant..i icis Is Voluntariae Vero, quae inViti S aegrotiS eXeunt, perpetuuiiuiist. malae, nisi crista portendant ac antecedant. Atque hoc est,
quod Hippocr. Di I. H. c text. 8 s. de his ita scripsit, Galerio sic in commentario scribente. Quibuscumque in aeutis si ibas, magis autem ardentibus inv0luntariae laesi mae eadunt. bis dera ribus sanguinis profluvium exspectandum est, nisi alia perniciose ba beant: in male autem habentibus non sanguinis profluvium, MLacryinae mortem sim cant. Sed ut lacrymae criticae judicentur , necescriticae. se erit, ad hoc, ut optima sit crisis, coctionis signa fiuisse sta' tegressa: atque haec sunt criticae nullo modo in morbis deae
sanguinis Idem sepius demonstrant fulgoris motus oculis apparent iis ii rubores in oculis, quae oculorum signa, item oeulii. lstcrymas, Galen. in lib. 3. de Crisibus eap. 11. inter n0ῖὸ sanguinis fluxuri recensitit, ita dicens: Propria sero Ana prin viij avguinis, quidam fulgoris motus oeulis aparentes, quoβisis humor est favus; obtusones autem, quoniam multus, re torui se mul elatus ad superiora spiritus meatus obserat, ita ut re oc*li Ummtur, ob fluxus multitudinem, quod etiam accidit m summationibus oculorum. Eodem modo rubidi aliquando νη
317쪽
Cip. VsΙ. PRAESAGIrNPA VITA ετ MORTE nspor. 3ogdentur, cum malis nonnunqllam & naribus. Hebetudines itiadem oculorum solent aliquando eruptionem sanguinis e nari buq denotare, si modo etiam caput doluerit, quod Hippodr. ὴ 1. Prognost. text. 32. ita habet: Accidit his in primo cireui fione e naribus suor, sit me lydmodum juvat, fid requirendum es, a,m doleat caput, an hebetudines subeant oculorum, si quid hο-
tam fuerit, eo teπdet. Non minus etiam eX perturbatione ad splendorem oculorum , Una cum surditate capiti S, gravitate, at
que hypochondi ii tensione, profluvium san inis significari, inctutispraesagiis b) habetur. Oculos vero rubentes illud idem significare, docuit primo Auctor Prorrhet. in lib. 6 3. dicens,
Orsicis dolores, impense rubri oculi, sa uiuis eruptionem ostendunt. De quibus etiam in Coae. praesag. J fct. a. sext. 8. ita scriptum est. siuibus caput dolet, stupore detentis, dolorops, praerubro ocisio, sanguinem profundunt e naribus. Sed hoc perpetuo Verum erit antegressis signis coctionis, quoniam in principio, crudo quidem exsistente morbo, oculi rubri nunquam bonum praenunciant: sed de hoc paulo posso accuratius. Aliquando etiam pervertuntur, & distorquentur eX futura crisi oculi, veluti contigit ei, qui in Dealtis horto decumbebat, de quo Hippocr. 0 ηοsuperriguit, febris acuta, sudavit, infrixit, deliravit, de ter oculus di tortus erat, lingua arida, sitibundus erat, insomnis α Galan. in comm. Nam quod deliraverit in nona, Udextro ocinis flabo fuerit, res sunt, quae solent in judiciis evenere. Clausi etiam oculi, si ibinde conniventes , aliquando sanguinis eruptionem significare lib. 3. Coae. pro . f texta. In hunc modum l*gitur. Qui in febre continua muti jacent, Hausis oculis, subinde ρ'viventilus, Muidem e naribus sanguis e rexerit, j vomuemini, Wilie ex eo loquantur, , ad seipyos redeant, servantur: quod si volt borum esenerit, in dissollem Diritum redacti, brevi moriun-Siquidem haec plurimum humorum in caput sublatum V m0nstrant, atque ubi sequitur nisignis purgatio , criticei xv ntur: natura quippe excretione copiosa ab ea humorum
318쪽
multitudine sublevatur. Quare oculi non raro Vel etiam motu, is dissim eorum mUtati, Vitiumque Patientes, crista solent antecedere non vero non esseque propterea haec Oculorum symptomata mala, sed solent critica bona denotare, quorum judicium confirmabitur, si nul mut/ri tum una malum signum illuxerit, atque antea fuerint conspecti coctionis signa : quae omnia ni una fuerint Visa, nedum mala
sed plerumque perniciem significantia signa ostendunt. Tria vero criticis bonis signis observantur, primum signa coctionis antegressa, alterum mala alia signa non illuxisse, ac tertium, aegros ab aliquibus subsecutis vacuationibus fuisse non parum juvatos; & hoc est, quod Hippocrat. in I. idem. a) text. 81. de lachrymarum praesagio locutus, dixit: lachrymas intollim tarias in acutis morbis sanguinis eruptionem significare, nisi alia perniciose habeant. In male autem habentibus, non cristin, ρd mortem. Sed age tempus est, ut ex oculis quoque eXirium praesib a oeusi giamus, cum de oculorum signis salutaribus satis scripserimus. Malum itaque dc exitiosum est in acutis morbis, malos ocul0s do exi- spectari, cujusmodi sunt lucem refugientes, lachrymantes, ris
bri seu inflammati, quorum in albo venulae intensae rubeant, EVeant, aut nigricent, feroces seu fixi, seu torvide spectan tes, hebetes, delassati, debiles, seu non robusti, caVi, id mi di, prominentes, consumti, emarcessentes, squalidi, psilai culosi, clausi, semiclausi sive suspicientes, palpebris non c0ddi Ventibus, sublimes, instabiles, concreti, stupidi, minus, di mis splendentes, obscurati, seu obtenebrati, splendore cernintes, dc in quibus pituitossim excrementum spectatur. HVienim oculoS Perpetuo malos, nunquam per se bonoS esse, ς infra allegandis locis patebit, ni aliquando, quatenus accidi 'critice natura & morbo collitistantibus, hos ita fieri, cxii' Praenuncient, inter criticaque signa recenseantur, quae q*' modo disti inste cognoscantur, nuper a nobis monstratum ς' Ηας Omnia oculorum signa itaque suspectum acutorum m*x
borum judicium reddunt. Quorum quaedam plane sunt ς φ xistlist, utpote venulas in albo oculi lividas & nigras Vi ς ''
319쪽
cap. VII. DE PRAESAGTNDA VITA ET MORTE AEGA OT. 3os aenetotos non Videre & non audire, oculos omni splendore esse de Pittitos, & omnia nuper dies a cum exitiali aliquo signo, d unitumque maxime in die judicatoria conspecta, cum signis judieatoriis non judicantibus. Sed praestabit, ut de singulis deuibrum hisce signis agamus, & primo prodamus signa oc
lorum praecipua ad exitium praedicendum, quae in I. libro Pr0- . ignostic. 3s, Hippocr. sta est complexus, dicens: Loeni estgialit, aut Π0kHtes itachrymentur , aut pervertantur,ahi alter altero flat minor, aut candidum rubidum habeant, aut usidus aut nigras veHulas, aut pituita appareat circa obtutum, stret sublimes tumidive oculi, vel cavi admodum fuerint, aut obtutes qualidus , me splendore, vel totius vultus color maris Hae omnia mala ete , exitiosa, censendum est. Addamus sin0n ab aliqua causa externa haec fuerint, utpote, neque a Vibgilia, neque inedia, neque immodico alvi profluvio, neque ebrietate, neque ab aliqua alia simili causa. Sed, ut dictum est, singula propriis capitibuS contenta accuratius consideremus , a visione ac vista ipso incipientes. Quandoque in aculis morbis fit, ut lucem refugiant, minimeque aerem luc, dum oculi intueri possint, quod signum olim in peste Pata viva multis fuit familiare, paucique peste infectorum, in quibbus h0c signum fuerit observatum, fuerunt, qui superstites evaserint. Quod signum Hippocr. inter exitiosa recensuissemiper vidimus. Neque immerito: cum ex Gal. Oculi lucem retrigiant propter debilitatem visoriae facultatis, quae nonnumquam affectione laborat orificiorum, veluti per lippitudines ;α interdum ipsa facultas visoria affecta est, quod exitiale quoque est: haec vero ab illa causa ex eo distinguitur, quod
pQul0rum orificia minime affecta conspiciantur. Isigrotos vero cuti8 morbis non videre, exitiosum est: omniumque maxi-
RQ, si debili jam exsistente corpore id eveniat, ut Hipp. in lib. ori . 49. hisce verbis expressit.ois febre uon intermittente, Vel non audiat, set non sident, jam debili exsistente corpore, mors p βxima est. Galen. in oculo totius lucis impedimentum, quod
320쪽
Amauro is dicitur, signum imbecillae facilitatis esse, in f risis; beusi Pror uicor. scriptum reliquit. Obscurationes quoque oculo obscuren. rum malas esse, eX eod. Hipp. is lib. 6. Epidem. a) constit: tur. in acutis enim morbis ait Galen. tu c0mmeH. Obscurari oculsi rum aciem, infirmitatem & initeritum Viseriae potentiae signi ficare, nisi critice id fiat, quod indicabunt coctionis signi caeteraque alia signa, crisin significantia. Ubi vero mala alia illuxerint, ac spiatatim cum judicatorio aliquo non judicante, cujusmodi sunt omnes vacuationes nihil conferentes, aut has vacuationes obscuratio haec oculorum fuerit secuta exitiale est: de qua syrte Aulestor sciae. praes ori b) ita habet, Zm, mores quxta aures in morbis longis pravi, s inde suor sanguinis bi, naribus j tenebrta ob oculos est e moveantur, letiale. Ipsos verdicius '' oculos hebetes videri, extrinsecus quippe spectantibus ocul0s acie hebetes apparere, interioresque mortuorum oculis similes, lethalissimum esse, Galen. in a. Prorrhetic, c0ῶ. a. text. I 6. tradidit: & hoc forte est, quod Hippoc. in a. idem. 6 dicit. Quorum oculi non sunt robusti, mors in proximo. Veluti uxori si splen. Theodori contigit, teste Hippoc. in lib. . Didem. l. Ε0dem dote care. quoque modo carentes splendore, perniciales esse in primq*nx Progns. e docuit. EXcaecatos videri in morbo mortali, pro Ximum exitium demonstrari, Antiphonis filii suppurati ζ emplum docet, de quo in lib. 7. Epidem. f) text 26. Optum est. Oculus misiem excaecatus est eum tumore me do,Vinon multo autem posse etiam dexter, pupillae salis albae Usebant, , mortuos est posscacitatem. Moribundis astantes ino rituros cito aegrotos, ex oculis splendorem amittentibus anim adVertunt, cum quo & visus prorsus perit; dg hoc est qβὴς oculi de-HiPPOc. 1. Prognostic. g dixit: aut obtusus, squalidat, yxρΠxium splendore. His opponuntur oculi feroces, horridi, audῆςς 'P 'P in 6. Epid. b text. 13. Hosque proprios esse deliranxi' 'ac Plireniticorum, plerumque convulsionem accersentes, hy