장음표시 사용
321쪽
cap. VIL) DE PMESAGILNDA VITA ET MORTE A GROT. 3o iubitem, cum aliis malis signis, Hipp. in loco citato expres sit; dicens. 0culi audacia, debrii reum est: N dejectis, jfr istis, malum. Et in a. Prorrheticor. a) c0M. I. text. 31. Hos in phrenitieis conspectos oculos convulsiQnem denotare scriptium est, atque exinde mortem; cum Phreniticis comulsiones succedere, esse perniciosum, alias demonstraUerimus, atque exitiales
phrenitides in hasce finiri convulsiones. Propterea hos aegrotos Auitor Prorrh.in libJ 3. Pr 77.text. J6. magi S natura quam medicamentis, si Galen. credendum est, esse tractandos, statuit, cum dicat. Nigra vomentes, citos fastidioetes, deliros, quibus oculus ferox, claususque, purgare non oportet, perniciosum enim.
Quo exemplo plures Μedicorum egregie perdocti sibi proposierunt, ut in moribundi S prorsiis a similibus medicamentis abstinerent, ne ars Medica ab ipsis infamaretur. Sed ex ma- 'gnitudine quoque oculorum, quo in morbis quandoque alter quali,
altero aut minor aut major 2DPareat, eXirium Prcaenoscitur. magnitu.
Inter perniciosa signa Hipoc. d notat, oculorum alterum fieri do mala. min0rem, & Galen. in c0mm. indicare nobis, exstingui facultem regentem, statuit. Non minus malum est, si majores appareant, in morbo pernicios b, qui & multitudine humorum caput gravari, & facultatem eXstinctam, quod nimirum quicquam non repugnet humori ad oculos fluenti, indicat;
qu0d lignum in Nipolai, Hippocrat. in 7. Epid. d text. 8S.m0ribundo vidit, cujus sexta die dexter oculus major dum ς0nspiceretur, septima mortuus est ; quodque etiam in Emmoptolinii uxore is moribunda notavit. Sed Prominentes seu tu' phomi mi os quoque oculos, in acutis morbis, Hippoc. f) inter signa nentes seu pQ l0rum lethalia itatuit: cujusmodi apparere solent in vallu tumidi. λ capitis doloribus inflammatoriis, qui commoto multo spiritu, & calore , ex inflammatione repleti intumescunt. Sed de Vinyis quoque dicamus, qui, nisi ab externa causa, per triauum, yhy quatriciuum, si in acutis appareant, perniciem nota. HiP
322쪽
Dc. est Auctor in I. Progn0st Tilm AE t t. IS. Quos ita cau6ffieri Galen. in comm. docuit, Propter Virium quidem imbe cillitatem, non omnem,. at Vehementem, quae nec minimum quid alimenti oculorum abunde coneoquere. Potest, quod ex plicat morbum usque adeo λVum, cui naturam succumbere sit necesse: cum oculi vero emarcescant Prorsi , quasi alimesto de tituti, caloris nativi imbecillitate, qui in solis interies, partibus exiguus manet, nec ad enimas usque diffundi 1 6ssit ut possit aliquid ad alimentum oculorum concoquere, qu0 inutriantur; addo & spiritus eadem ratione, qui paucissimicum sint in corde ac in aliis interni S membris manentes, ad ipsos quidem oculos ideo non defluere, dc merito inde ocul0s c0st tabescere, siccari, cavosque conspici est necflarium: ex edienim, quod hepar percusium sit, statim oculos caVOS evasisse Hippoc. io vidit: & observatum est in multis ante exitium quandoque dextrum, & quandoque sinistrum oculum emar
signa te. EX motu qu0que oculorum elucent in acutis morbis sis thalia ex gna lethalia: oculos enim sublimes ex signis perniciosis Hipp. oculo- et se statuit in eodem primo progn. e text. II. qui sunt, test mm m*' Galeno, in comm. in tabiles, & subinde commoti, delirium aut tremorem portendentes; alterutrumque est exitiosusn: sed perpetuo, ut Medici firmum judicium exinde colligant, de bent alia quoque signa , qute illuxerunt ,.attentiuS c0gdo scere . quando oculis instabilibus exitiose conspectis, so cesse sit, aliquod aliud lethale signum una illuxisse. Claris Veris Galen. in tua. Prorr. comm. 11. explicat oculoS iust 'biles, dicens, esse non secus, quam, qui equum instabit 'habent, nunquam conquies bentes, contra concretos Sbiles nunquam moveri, & esse immobiles. Ex quo meri 'de his in cisto. praesag. Q setis. a. text. 38. legitur, 0ςὴ 'Τ assidue nictare, esse perniciosum; non miniis quam fi q)'quos concretos, firmos, stabiles, immobiles vocant. μ'
323쪽
cap. VII.) DE PRAESAGISNDA VITA ET MORTE AEGROT. 3o9 perpetuo esse malos, Aut sin Pro bet. H in s. a. hisce verbis :kset utus oculus, vitiatusque, j c0Πci et V, imNI0bilis Ee, ueten
, o se, ' fuerit, malum. Sed rei ius dixisset, exitiosam, quod pe
pellio fere lethales si at in morbis acutis, ni ex critica aliqua eius a tales evaserint.. Gah in Commeat. scribit, concretos oculos fieri propter moVenuum oculos musculorum immobilit,tem , immobilitatemqlle eam Propter omnium ipsius muscia ibrum vel resolutionem in neutram partem , Vel aliquam, quae in neutram partem Vergit, tensionem proficisci, vel propter exactam moVenti8 musculi potentiae imbecillitatem, quod sine admodum est eritiosum , si propter virium languorem hoc fiat, ac eligni convulsiS musculis laeso Principio nervorum in morbo acutissimo, in quo convelli partes perniciosum esse alias demon Datum elli Galen. tu6. Didoc M. a. t t. a. scribit concretos oculos, quoS Hippocr. b) in textu maxime damnavit, hoc est immobiles, perfectissimam ejus potentiae ex tinctionem significare, a qua musculi, cum naturaliter affecti erant, movebantur. Hippoc in s. Epitium. Hde Virgine illa pulchra Nerei, quae a muliercula lata manu p rcussa obiit, scripsit, ante mortem oculum stupidum thabuisse. LX situ quoque oculorum, perversiones admodum fiunt le- sinii ales, in critice appareant, cujusmodi fuit oculus nono die oeulo- in eo d) qui tu Desticis horto strabo & distarius. Hippia I. Pr0- muv. gus. 6 text. Is . enim inter perniciosa oculorum signa perUe ij0uem recensitit. Sed tamen hoc distinctione opus habet, quod
siquando oculi teste Galeno, in 1. ProPosi. pervertantur, musculis ipsos moventibus convulssis ; δι 1iepius fit in febribus
propter humorum multitudinem, quam cum haec perversio ψςut 0rum tantum denotet , quicquam certi eX Oculorum Per-yςrsione simili non poterit assequi. Plerumque Vero PerUe vidi'ur Oculi in acutis morbis , non ex hac causa, sed affecto pΠRQipio nervorum, quippe cerebro, estque summe eXitiosi ἀ-bribus itaque acutis oculorum perversiones Perpetuo mulae
324쪽
lae sunt, cum aut humorum Plenitudine seu multitudine, quoi minus malum ell, aut siccati S musculis , Oculos moventibus; lquod si ardentibus febribus, aut Phreniticis eVeniat, prorsu, lexitiosum est , omnium vero erit exitiali stimum, has ita pet versi sines videri cum facultatis eXstinctionis signis, quae iiii guorem virium nobis fieri innotescent, aut aliquem seu uri diminutum aut sublatum.
De quibus Hippoc. perbelle in libro arto Aphori orum s dixit. In febre non intermittente, s labrum, vel palpebra, vel spercilium , vel oculus, vel nasis pervertatur, vel n0n videat, id non audiat, Jam debili exfluente, quicquid horum evenerit, mors proxima est. Quae clarius in I. progn. a) text. Is . ita habentur. lSi pervertitur, aut livida palpebra est, aut labrum, alit nolis ellia aliquo Mao, mortem prope esse, sciendum est. are perpetu0 malum, ni critice, ut dictum eis, appareant oculorum perversi0nes, significat, non tamen necessario lethale; quod videns ei, vinus Hippocr. in 6. Epid. b) com . text. aa. ita scribit: silii, upalpebra circumtenditur, malum est. Fiet vero certum judicium ex signis antegressis, & una conspectis , dc longe melius talis, quae postea appareant. Sunt etiam malae oculoium per versiones, si morbo infernas ac debiles opprimente partes iisti I, quod denotent humorem ad partem nobilem quippe cerebrRMferri ; quam rem forte Auctor Prorrbet. ιθ text 49. ita expreiiDI Ex lumborum reversone oculi peruerso , mula. Cum m iii
vero signis, lethales judicabuntur. De quibus in eodem si, Prorrh. ita habet: In ardentibus febribus eum aliquantula per Π Ectione, de ectionibusque aquosae bilis, multisque, opulorlim perpφ' sq, fguum malum, tum alias, tum s euiochi lant. Sed rectiyi exitiosum dixitiet ; cum perfrictiones in ardentibus febri si 'cum evacuationibus non juvantibus, sed laedentibus, si νς qui aus ingroti in pejus clelabuntur , qtite profecto sunt ite judicatoria non judicantia, lethalia, juxta illud Hipp
325쪽
cap. VII. DE PRAESAGISNDA VITA ET MORTE A GROT. 311len. quaeJuvare delayt, Vetam πον juvant sed aegroti si ipsis in , is abeunt, te bale est suntque eX judicatoriis non iudieantibus lethalibus. inare si cum hiS appareant Oculorum perve sibiles nedum malum signum , sed perniciale erit dicendum.
De iisdem paulo post Prorrh. M Auctor ita quoque habeti Ino stlorum perversimi , clim febre θ l situdiue, rigor perniciosus, eo-julsique in bis male habent. 9uare oculorum perversiones eum malis signis, dc praesertim judicatoriis malis, lethales merito judicantur : cum lethalibus vero proximum exitium adesse significant. Cujusmodi fuit oculus distortus in altera exu nis defuncto ab Hippocr. observatus ; de quo in lib. 3. DL L b text. s . ita habet: Quarto deliravit, metus, moestitia, demtar oculus erat distortus, sudor secundum caput,paucus,frigidus, extremitates frigidae , in acutis morbis lethalia sunt signa. Sed Ex ocu
ex claussione quoque Oculorum signa praVa-eXitialia perscrutemur. Cum enim oculi in acutis clausi maneant, neque ape ς RusiQRς riri queant, aut Propter quandam humorum multitudinem,c0nvellentem musculos oculorum S palpebrarum , aut sicca tis, aut resolutis virium infirmitate musculis : quae sane clausis palpebrarum perpetuo in acuto morbo lethalis, & si aliquando, uti critica, non exitiosa sit, ubi ipsam sequatur insignis aliqua vacuatio & bona; quod ni fiat, plane erit exitiali . Quod in 3. libro Core. praesag. 6 text. a. perbelle ita do-ςetur: Qui in febre continua muti Jacent, claos oculis subinde Vliviventibus, siquidem e naribus sanguis es erit B vomuerint,
ρti e ex eo A antur, j ad seipsos redeant, se antur; quod sin il horum reciderit, in direuem spiritum redacti brevi m0ri 'tur. Raro vero fit, ut, cum illis signis, clausi oculi cribstppareant, & non nisi in robustissima facultate ; proinde 0ri ex parte lethale est signum. Cum signis vero malis Ru ses oculos videri, perpetuo lethale, ut Auctor prori etic. d Rςminit, qui ait: nigra vomentes , cibos fastidientes, deliros, Vi Vculus ferox eloujusque, purgare non oportere, id est, medica, 'in hiis opus non habere, & prognostico soli propterea esse re
326쪽
oeulorum per somaum, si quid mim candida partis subapparit via
commi sis palpeb is, nec alvi fluor, aut medicamentum in ea es, aut nec ita dormire consuevit, vitissum judicium exitis is admodum est. Hoc signum Vissim fuit in sua agnina olivi emit
ma mea ux0re, antequam moreretur, quod fuit exiti0sum,
tametsi per sanitatis tempus consueverit aliquando ita dormi re, sed una alia signa exitialia fuere, quippe comata , exubmorum frigiditates, inquietudines, carentia sitis cum lingua scabra & nigra. Quare in morbis acutis perpetuo ierit timem
dum, quod do A testor Coac. praesag. b) text. 28. ita indicavit: Et extremitatum palpebrariam o rvitas , U Oculi fixi ae a fidue nictare , Ny co res permutare, b palpebrat inter dormieseri oeulo. dum non committere perniciosum est. Ex colore quoque 0cibrum ca- lorum mala signa erunt. Album oculi rubrum spectari, aiaQxu. critice sanguinis eruptionis sit signum , quod superiori capit: quibus notis distinguatur,dies uni est , exitiale est. Ubi iraqs minime criticum est signum, in acutis oculos rubros videri, Perpetuo malum. hod signum issippocr. in Prognosticis cinrecensust inter signa perniciosa, quoia1am vel ex copia singui nis fiat, quae in cerebro & in membranulis stagnet, uiten. iuc0mm. docet, aut inflammationem insignem cerebri membranarum, quae in continuis febribus perpetuo sunt pς niciosa, non minusque, si una cum malis signis, in diebu j' dicatoriiS, aut quomodocumque appareant . omniumque νῆ hme in phreniticis saevis. De quo signo Auitor Coirc. prsy
ira habet: si i morbi siueougsionem stupui a nem inferunt i pthb prarubros oculos habeat, deliriumque mosent mavis Vm
327쪽
Cip.VII. PS PRAESAGyzNDA VITA ET ΜοχTE AEs or. 313hiristi A singultu quoque, & vomitu, timendum esse hoc sis gnum in labr. 7. Apiar. 3. statuit; quod, teste Galeno, rubor
ocul0rum vel cerebrum,. Vel ventriculum pati non mediocrem inflammationem, explicet. Utrumque in febribus continuis ex
ti6stim apertissime Gal. in 3, lib. Prori . scribit: In febribus rent,nuis oculorum ruborem accedentem an copia anguinis ostendere in
capite, ex qua oculi rubescunt, veluti is lippitudinibus, quae ex b d cernitar, 'κο cerebro inflammato venuise tantum, quae in albo beati sunt, rabrae appareat, ventriculo uua quoque s ultur
stili somitus appareat. Ex quo merito Hippoc. in primo Promens. M text. Is . non dixit simpliciter ruborem oculorum, sed venulas in candido oculi rubras apparentes, perniciem de-m0nstrare. Omnium vero maxime erit perniciosum signum , ut scribit Hippoc. in loco citato b , venulas has aut lividas aut nigras spetitari: nam, Gal. ita interpretante, lividae apparent, &nigrescunt venulae oculorum refrigeratae; refrigerantur exstincto calore nativo. Addamus , ut finem praesenti capiti
imp0namus, ex iis etiam, quae in oculiS apparent, excrementiS,
posse exitium judicari. In acutis lachrymas involuntarias inter exitiosa signa recenset Hipp. 6, quarum quidem causam Gal. luntariis. refert, aut ad aliquam lippitudinem, aut fluxionem ex capite in 0culos; sed in acutis febribus hoc fieri propter facultatis retent0riae debilitatem, quod summe est perniciossem. Ubi it
qRe involuntarie profluunt lachrymae in acutis morbis, neque ligna e sis futurae per sanguinem, praesertimeXcretionem e nari RS, mortem certoeexspe standam, Hipp. In I. Epid. M tradidit. jIVitam quoque in oculis cons Elam notat inter signa perni- L pyim . si e Gal. vero in eorum. text. a. 8o. tametsi aliquando hic Rhm0r, seu excrementum, in oculis spectetur ex aliqua fluXjO- specta.' ς, ut aliquando in lippitudinibus fit, tamen in acutis morbis py pter imbecillitatem regentis oculum facultatis naturalis,' 'x impos oculorum concoquere alimentum nequit. Alb yyddo in oculis apparet quoddam simile excrementum siccum
328쪽
arefactumque, quod Auctor Prori bella. iv I. Prorr. foet. 1 . scripsit, signum esse phrenitidis; Galenusque in m m. dbeel conspici quandoque in tabescentibus, quod ex calore nimio colliquetur id omne carnosum, quod cum in facie, tum iii temporibus, factis una & cavis admodum oculis ; in phrenitici, vero hujussiodi resiccatum & PulVisculosum absque cavitate videri Ex qua re merito Hipp. in 6. Epidem Q mala 0culorum signa recensens, ait: Malum est autem j increscens stisti spuma, quod Galen. in comm. I. text. 23. interprete, fit in morbis acutis, cum summe aridi sunt, & Vires imbecillae, praeexi guis lachrymulis ab oculis excidentibus ; deinde ubi in arescen tibus imbeςillitate retentricis lachmmulae in oculoS excidentes, ab intenso calore cerebri inflammati resiccatae, in pulvisculd aeXcrementa, quae Lemas appellant, hisce de causis straeXitialia, mutantur. Sed tempus est, ut relictis oculis id alias Partes spectandas declinemus.
Cum genarum, aurium , nassi, labiorum, atque identissipobservatio quandoque non parum in aegrotis praesagi'i' illustret, merito paucis quoque de ipsis agendum duxi. A quoniam hae partes hon, nisi a suo statu naturali mutatae, nobi ad Praedictionem usu veniunt, idcirco has mutatas cons Prybimus. Quanquam non negandum sit, has nullo mod0 a β' statu mutatas, bonum quippiam significare; tamen nunq*ὴφ LP ri quicquam ad pr. sagium habebunt: multi enim majβ' xur , hisce partibus parum mutatis a naturali suo statu. My 'tae Vero multum faciunt ad illustrandum priesagium ii
ouomo- US. Mutantur Vero aut colore, aut si mura, aut denique id'g'
Lolore inquam , ubi litae partes aut rubrae, aut li 'mutas RPPRrent i rubras videri quandoque capitis
329쪽
cap. I. DE PRAESAGUNDA VITA ET MORTE AEG ΟΥ. 31 sinationem, quandoque criticam nuXionem denotat, quod j milietum distinguent Propria utriusque signa. Livescere partes
has, atque nigrescere, Perpetuo malum , quod caloris aut exstinctionem, aut suffocationem, aut summam putredinem no-hi; denotent. Mutatae Vero figura, magnitudine, quippe cum maxime aut eXtenuantur, conVelluntur, plurimum ad praedicti bilem faciunt. Sed de singulis nunc accuratius agamus, a Maxilla- maxillis exordientes. Di XimVS maxillas, seu genas, plerumque rubras videri, aliquando liventes & nigrescentes. Rubrae significant aut inflammationem internam Vel capitis , Vel pul- quid in monum, Vel Pleurae, costaS cingentiS membranae; aut crisin morbis futuram; aut pus fieri in pulmonibus: quae capitis inflammationem ostendunt quarum judicium cetera alia ligna pathogno- Rubermonica aperien solae non sunt, ita ut non solum ense rubrae, color. sed aliae faciei partes una rubore sustiindantur : addatis propria capitis inflammati signa adesse, quippe dolorem, calorem, & reliqua, uti in anginosa glis apud Mem M. De qua in I. Epid. M text. 19. scripsit : siuarta convu a sue voce, sterior, dentium P0ntritis, maxiliarum ruiar, mortua est quinta die. Perib pneumonicorum vero , & Pleuriticorum maxillas rubras Proprium esse signum, ex Galeno colligitur,4 Pan in libr. a. UN. text. II. dixit: has , propter calorem in pulmone j propter tus
m acrem rubescere, haec enim ambo calefacilint vultum, totum
clyput, quia ex defluxione in pulmones decumi ente vapores in ipsum prolitur. Quare neque hae quicquam certi ad praedictionem steterre possunt : non minusque & quae in suppuratis appa-yςdῖ plerumque enim fit, ut in pulmoniis. suppurationem turam decernant, cujus judicium pendebit a propriis signis : ςd quoniam pauci sunt suppuratorum, qui serVentur, Plures 'Rim phthisici pereunt, ideo maxillae hac de causa minantur f*ppurationem, phillisin, & exitium. Sed ipsarum colorem Quomo-2jRdst fieri distinguent sippuratorum propria signa, quae, ut tu η'URPilippoc. docet in a. ' ignes. η text. 6 i. sim, sprincipio omittat, sed interdiu tenuior, nostu vehementior st; si sa
330쪽
eoia sudoris elisiatur, ae tinendi ossi crepiditas, nec qis stritamen dimium commendatione exspumit, s oculi cavi reddantur
maxillae vero ruboreIn contrahunt, ungues Maur cum taer,
Miti sero poti rem semni incalescini, atque is pedibus istaen res eon unt , neque cibaem appetunt, b pisi tu circa torpes erumpunt. Cujusmodi sitisse uxorem Pobcratis primum peri pneumonicam a , & pleuriticum, talpsit Hippocr. in libr. . Epidem. η de qhio ita habet: Apprehendebant mi Hquandoque illum eatores tenues, exiguum tempus, sidores ea ipsi flebant ad noctem , spiritus in febre densis, maxilla rum rubor, eirea latus gravitas, , sub axillam , o ad bismeros, tu es t nebant. Eos Vero suppuratorum, qui servantum ait Hippoetiin a. Prognosticor. c) a febre subito liberari, puris optimi, non b, te permisti, multam copiam neque diseulter exspuere cibum M QR β' appetere , rectius spirare , & reliquia: postremo diximus
maxillas rubras reddi, non raro sanguine e naribus critice erupturo, qui color non tantum maxillas, sed totam sere suciem, natumque praesertim, occupabit; cujusmodi col0rem Galen. vidit in juvene Romano, febricitante paululum , ame quam sangitiS e naribus erumperet, ut ex libro, de Pro si Pomum. constat. Ubi vero futui a sit essis vel per sangui nem, Vel per sudorem, alia quoque critica signa apparebunxi quorum praecipua signa sinat in excrementis concoctio apphrenS , morbi tempus, quod statum & vigorem vocant febris,
aucta graviaque symptomata, vel de novo oborta, vel pluri mum aucta. Cujus odi fuerunt observata in Teoelis colithia, de qua Hipp. in eodem l . Epidem. M text. et s. ita hab*x Teoclis cognata, quaesuperius bobitabat ob Pleio es febris acuto fleta videbatur celsassee: lavit velutis Iaea febre. S tima mave m νμ la valde rubiciun Δ, atra non memini. Hesperi febrisvenit mhim . . . D thymio N ophoria erat: non longe vero postea sudor, σψol ni σεr die, ΜaXillae itidem apparent aliquaa quVid nonnunquam nigrescentes, quae si cum malis signi in '