장음표시 사용
461쪽
.iu Gmment. sequentis textus diXit, omnes sanguinis eruptiones eum desidatione malignaS esse. Et a postmodicam sanguinis Armitionem , nigramque de edi Wm, is acutis Imrbis, surditas, in
Avi est; sanguinis dejectis istis perimissa, surditatem vero se
est. Nos tamen Vidimus in homine robustissimo Bononiemsi, stare acuta maligna VeXato, Perpetuo a primo die ad qua tum decimum usque, qua dioiuit sanatus, haemorrhagiam coim tinuam, in qua ad minus singulis diebus sanguis ad libram ex bat, quae haemorrhagia cum usque ad septimum perseverasset, nosque ab ea timuissemus, ad colubendam quibusdam medicamentis usi , non amplius emaribus fluxit, sed coepit per al- 'vum eodem modo profluere, una cum copiosa diarrhaea biliosa, quam itidem a primo die usque ad decimum quartum c piosam, dc fortem assiduam habuit, quae e cretiones uSque
ad decimum quartum , quo die perfecte fuit judicatus, ut dixi, Ieodem modo perseverarunt. Atque hic non nisi ob maximas vires fuit servatus. Et rursus Auctor Prorrhuisorimi b in a. lib. text. 6. diXit: Si intercepta alvus, parva, nigra. b in spiras ci cu ducta , ad nepesstaetem dimiserit, j per nares eruptio stat,
malum. Galen. in commento ait, hoc modo, qui sunt siccati atque arefacti a calore febrili, vacuationes ferre non posse: libr. Gac. praesag. o scf. a. text. 1. Prosuziu anguinis e narius,
B paucus sudor cum refrigerumne malum: & tui . libr. Quae die I criticis perfri ies sunt vehementes a sanguisis pro uvio, pessimae. Ex his itaque apparet eruptiones sanguinis, cum mulis signis, malas esse ac perniciosas. De quibus Hippoc. libr. Epidem. 6 est: Nec non decretorii aliud in ita babentibus virum apparebat, nequestinguis rite perfluxit, neque alius tangue tui abs' suspebui decretorjus. Quare sanguiniS eruptiones cum Si nequem lis signis stat pernitiosae. . Mon minus , quae neque morbi morbi ideae, naturae aegrotantis, caeli constitutionis, temporiS anni, n*Rt t)S, Victus anteacti, temperamento, respondeant. In frigidi
462쪽
'μqu. congni t haemorria igia mala erit, quam rem expressit iii Ioel, as ctor Prorrheticorinna , dic eas: sarissinis ad istri diversum his
sectis pilams ut, s cum sen mapius fuerit e dextra nare stas i P res in binthon riis ita baset. Qua ratione damnatus' etiam sanguis, pei' vomitum excretus, in febribus ab Hipp6 create in Aphsir et iis sed praeserum nigri sanguinis omni uin
que maxime in extenuatis corporibus, de qua re in hir. ψ. Aphori . 23. ita habet: uuibuscunque ex morbis acatis aut diu turris, vel ex vulneribus me quovis ali0 m0δε extenuatis, ab
gra bilis. sive uti Rafairη ger, desuper exierit, postridie moriuntkr. A quibus sinario mala est sanguinis excretio, a qua aegri nihil juvantur, aegri nihil aut alterantur ; pessimaque, qua in deterius mutantur. Qu0d μν nxRy- sit talis excretio unum ex judicatoriis non judicantibus, lethalis ΕΨ, uia. Ait enim Gal. in I. prorriat b) judicatoriorum non iudi
bud antium alia quidem esse lethalia, & alia judicatu dissicilia: quae
vero in contrarium repunt, sunt lethalia. Addatis, pulsus satis aperte demonstrare harum ocretionum malignitarem, cum ipsi Εκ san. languidiores, inaequaliores, & longe pejores reddantur. De-guinis e mum ex quantitate quoque tinguinis manc eandem malam ev. cretionem cognoscemuS; quippe quo aut immoderatius pr0D-qR'η xv aut minus, quam deberet, aut non totus conferum, fidi per intervalla, uti fit in crisibus ainperseistis. Immoderatius es fluere, nunquam bonum, saepe malum, quod calorem inuatum maxime diminuat, & propterea facile natura morbo succumbit.
Hinc Auctor Pror ei. o scripsit, a multa sanguinis eruptime si vos male quod nimis refrigerentur : postea. H , πρω toriis perfrictionibus sanguinis eruptiones oebementes, pes Quod maxime refrigerent corpora, nimirum addendo fri frigori. Hinc frigora non recalestentia & in debilibus rigo res esse pernitiosos, Hippocrat. d statuit. Ita etiam qu0r.
corpora immodeTatius, janguinefluente, vacuandir, alui
Galem desipientiam, alii in consulpones pernitiosastur, ut Hipp. in T. Aphori rum f) docuit. Aliquando, qu04 φ
463쪽
G,p. IV. DE PRAESAGMENDA VITA ET MORTE AEGGT. Mydropem veniant; Plures enim Observati sunt ea means hv dropici. Quam rem Galen. is IE a. A On a. hisce verbis
nos docuit, dicens. GVguis enim cum supra modum, aut exit mulistim , Muex Teuis, Fa bamor idae appessantur, aut ei ulcere fluxerit, tunc vel omnes, Vel plurimas operatimes, ii,
mbra Laee patiuntur , De ruru etiam aqua ister cutem corripvugur.
Non minus vero paucae, quae stillatim sunt, atque incipiemies, statim desinentes, de quibus ita sequenti capite an emus pernitiales exsistunt. C A P. IV.
De sanguinis exerationitas laurioribus, salim desinextibus, atque de stillis Digainis e naribus, quidque in
morbis actitis praesagianis Sanguis e naribus, aut ex aliqua alia parte, Paucus enim- sangui-pens, Mi quando bonus, ubi principium crisis in aliquo Τηε die judicatorio significat; veluti in Melone a) vitan est, in quo
quarta die modicus effluere e naribus coepit, dc quinto iam, uaenam rer erumpens, judicavit. Sed thoc non fiet, ubi morbus Pl, malae. ne crudus erit, atque minus cum aliquo signo pernitiose. Hoc modo enim modicus sanguis, ac vel etiam per inte Valla erumpens, perpetuo malum portendet, exiriique signum erit certissimum , ubi ob ψὶ morbus postea minime concoquatur, nihiloque allevatur. Aliquando optima erit e retio, ubi plane morbus crudus non erit, ceteraque signa fuerint salutaria, atque si postea, proximo decretorio die, largiter erumpat. si vel non in die indice apparuerit, ac non sequatur Rrga postea die judicatorio eruptio, symptomaticum signum, in lumque erit, mortaleque, si signa alia perniciosa apparue-xint, atque si postea aegroti in pejus mutentur. Raristime it, qRQ, ut potuimus observare, contingit, tinguinis Paucam e Lia a H Lib. I. Epidem. AEgr. 7. p . 983
464쪽
cretionem bonam esse, plerumque pessimam, perpetuo lontri tudinem, δι non raro exitium praemonstrantem si iturum , α praesertim, ubi neque per comenientia loca eXierit, nec quic quam aegros sublevaverit , veluti quibus hepar instaminatum est
si per sinistram: narem, & quibus lien per dextram, & qui
bus uterus affectus, si per nareS aut Per Vomitum, minimeque
per uterum exeat, & qui ab ipsa febre neque symptomatibus ab Quid a1 levantur. Sanguinis itaque pauca eXcretio haec indicabit, ni praesa- bilque certi ad praesagium, ni pariter alia signa considerentur; gia in se--nialis mala, cum non malis incerti judicii seu dissicilis Π erit, cum bonis longitudinem indicabit. Cum vero paucam sanguinis eXcretionem conspectam nulla alia sequatur, aut sistatim, cum coeperit, desistat, nihil pernitiosius erit; cum summam virium imbecillitatem, teste Galeno in primo Pro Comin. 1. denotet. Sed age de stillis quoque sangui-
auid phis nis agamUS, cum eae sepissime in acutis febribus, maxime 1agiunt. que in ardentibus, seectentur: nam hae excretiones pejores sunt, teste Galeno, listatim, cum coeperint, desistant, quam quae nullo modo apparuerunt. Ex varia itaque quantitate sanguinis fluentis variae fiunt quoque eruptioneS; una quan
titaS, multa, continua, confertim erumpens, quae in pQ
fecta crisi apparet; altera discreta, quae cum perseVerat, aliquando crisin postea futuram indicat; tertia est, cum pstu
cae tantum stillae e naribus exeunt, quales a causa externa ali
quando fiunt, veluti ab insolatione, quippe capite a sole culefacto, ex vino meraciore & similibus. Hae, ubi fiant vi se bris, crisin frustra tentatam indicant, idque aut morbi mist pnitate fieri, aut sanguinis vitio, aut cerebri infirmitate. Hu jusmodi stillae in mitioribus morbis, in quibus certa signa sim
Ialutaria, morbi diuturnitatem praenuntiant; in acutis Ver0 ζζx tissimam mortem; nam indicant naturam, ut Galen. is rat. in acui. text. 67. docet, conatam esse, quod superst*βη est, sive, ut in primo quoque Prorrhet. Com. 1. expressit, abund 'iiZm, in cerebro collectam, excernere, minimeque p0Nλης'
Vel ob propriam imbecillit tem, vel sanguinis crassitiem, V Partium densitatem , vel quaedam ex his, vel propter QTR 'h
465쪽
ebneiursum. Quo apparet stillas omnes stantinis in acutis - . morbis pessimas esse, pra inque & malignarum febrium sis gnum, ut Galen, ru 3. idem. Comm. 3. text. 3 s. scripsit: de omnes qua sane constitutione Epidemica Hipp. Ο dixit: Nares pauca pessimae
sillarunt, Raamgae pei iciosum fuisse; quod etiam in prima
ebnstitutione fuit observatum, de quo signo Hippocr. in I. Didem. b) ait: At cum febres ardentes inciperent, annuntiabant, quibus exitium impenderet; Sc cum multa signa inumerasset pernitiosa, quae in principio febrium ardentium fuere obser vata, addidit: c) Nec erupit e naribus sanguis, ne bis quidem, quibus haec accidunt, sed parum sillarunt. Quare merito stillae in morbis acutis omnes sunt ex signis perniciosis, de quibus
Hipp. in eodem lib. d) ait. Nam Philistus quidem, Epamenon, b Silenus, quibus parum quarto die j quinto e naribus stillasit,
mortem obierunt. Certissimamque mortem stillae sanguinis in Giha, morbis acutis praemonstrabunt, omniumque maXime' si summonem guis crassus, atque niger stillaverit, de quo Ructor Prorrhetio. e in acutis is 4. Prorr. text. s . ait: E naribus sillicidium, malum: s nigrum N atrum, Iesbale. Et Galen. in Comm. dixit, nigrum &merum sanguinem, destillatum, non modo in caput materiam fm0tam esse, sed etiam a calore acutissimo,' qui totam com sumpsit humiditatem, sanguinem perastatum, ejuSque omnem Ichorem consumtum indicare: dc supra diXit, cum omnes e naribus stillationes difficiles sint, quoties crassae & nigrae desti lationes fuerint, maxime pernitiosas reperies. Quae etiam in aliquo dierum criticorum apparent, absolutissimam perniciem ostendunt, quod in iis diebus signa omnia, cum bona tum mala, magnam vim habere ad praesagium,superius ostenderimus,
de qua in Prorrheticis f): Stillatis e naribus hispe niciosa,tum alias,tlims quarto emperit die: & Galen. in Comm. ait: Cum sillatist varibus semper malum signum si, absoluti a morbi malitia βD catur, se quarto sat die. Videtur siquidem natura colle- Lll a Etam
466쪽
Elam in cerebro abundantiam conata esse ut expellereti sed iis quiuisse. Perniciosissimae non minus sunt cum malis qu6qu4 signis conspectae, inevitabileque eritium significantes. De qui lius in s. Prorrhe a) Quae ex Narabus cum sWitate , , ignite tuti parva est stiliatio disscite quippiam babet. Galen. vero hune Auctorem reprehendit, quod dixerit stillas has dissidite quis piam habere, cum omnes sint lethales. Et is 1. lib. b Daeri 16.
Ex naribus si stillicidii sit inins fuerit, cumsudore frigido hi
Wfrigeratione extremorem, te bale: Pessimae iraque cum surdi rate, torpore, comate, Vigiliis, delirio, atque similibus signi; perpetuo erunt, maXimeque in PhreniticiS. Quae omnino fuere
quibus stillicidium sanguinis lethale fuit observatum. Atque haec de praedictione ab excretioni s anguinisin morbis acutis. C A P. V.
De praedictione ex fudori y, b primo quid sci , quot. plexque sit, de s ius ea es. Cum non minus frequenter morbi sudoribus judicati sileant,
idcirco ab ipsis etiam, quomodo aegrotantium salussc mori Praedici queri, accuratius nunc est cognoscendum. Qu0d hylacile & certe cons tri possimus, primum, quid suda dc quot sudorum exstent differentiae, explicabimus, riqud 4ς ipsorum causis, ut si idorum quoque generatio nobis imo; Sudor seri, agemuS. Sudare vero eos dicimus, qui hum0sQm quid. moatus cuti S, actu humidum, excernunt; ad differen iam spirationum, seu Vaporationum, quae per eosdem meatus ΠημΜedici has irceiisibiles vacuationes vocant, quod sensibus q*' dem non pateam. Ex quibus si idor erit particularis eva 'tio sensibilis, per poros cutis meatusve laeta. Plures vero ist
467쪽
edium obseryantur differentiae- Quae desumuntur ab ipso- sudorici iiiiii substantia, eX qua alii crassi ristidique eXeunt, alii tenues dimeret, sine ullo lentore. foro, quando alii, teste Hippocr. milii tiae. Aimis spectentur, alii Perinde guttae fiant. Colore, cum illi fiavi, alii virides; necessse erit sudores eo colore spectari, quo humores, qui Per cutim Vacuantur, infecti simi. Supore, siquidem omnes, teste Galen. in Io. sus L cap. de Sudore. salsi, δι stibamari sint, quibus quidem saporibus humores, qui
vacuantur, referti fiunt. O , cum quidam faetidi, quidam sine istore exeunt: & copia, tum quidam multi , alii pauci apparent, aliiqui statim, cum incaeperint, desinunt. Ex quali inibis; item actio, cum omneS, aut calidi sint, aut frigidi, aut medii. A tempore etiam, in quo apparent, sitias habent dissi rentias, quando alii in principiis morborum, alii in statu, &alii in declinatione prodeunt: & a tempore, quo durant, fiunt alii assidui sive continui, alii interpolati. hiorum quidam apparent cum signis coctionis ; 'quidam cum signis cruditatis;& quidam sunt decretorii sive judicatorii, quod judicent aegros; quidam symptomatici, quippe quod per modum symptomarum fiunt; & quidam periodici, queses in febribus tertianis& quartanis fiunt, atque hae sodorum differentiae nobis sufi,
ciunt. Nunc de ipsbrum generatione agamus, quam cum duo praesertim absolvant, quippe materia ex qua, & efficiens : delus duobus itaque nunc agamus. Materiam sudorum, & uri Materia.
narum eandem esse scribit Galen. in his. Io. si πί cap. de Si dore, in sanisque esse humorem ebibitum, sed magis elabor,
rum, utpote qui ad cutem usque, per meatus omnes, qui imi Gunt partibus, perveniat. Ex quo constat esse tenuiorem
hujusmodi alimenti partem, quam serum humorum appellant, 'seu ichorem, sed nonnihil bilios e substacitiae adeptum, qui sua i*duitate facile per poros cutis excludi a corpore Potest Vebhii crassus humor ineptus ad sudoris generationem Videtur: Rxque haec est si loris materia in sanis. Hinc multos sudores 'M QRt, qui copiosiori cum potu tum cibo utuntur & co
p*xa plethorica, quae raros cutis meatus obtinent, non minu
468쪽
di qui in jecore ac liene plurimum humorem habent. Ηine Hippocr. dicit in A. Aphori . i. Sudor multus ex frano fictus ab Deestina mani festa , corpus uti pluri cibo significat. Sib,
νο cibum non accipienti hoc a sidat, scire vortet, quod evacuatiotieorpus indiget. Ex quo in saniS materia sudoris erit, aut, ut dictum est, pars tenuior humidi alimenti, aut humor reduli dans in corpore. lo aegrotiS Vero aliquando est humiditas ali menti humidioris, quae sane in ii S observabitur, qui minime recta vivendi ratione usi sunt; plerumque vero ab hum0ribus tenuioribus redundantibus , quippe sanguine, bile flava, aepituitoso quoque humore frigido. Atque hinc Galen. in si .
s. de crisbus cap. 63. scripsit, rudores omnium febrium esse pro prios, de praecipue ardentium, semitertianasque, quotidianas, dc quartanas judicare , ' non parumque juVare efferventes, imflammationes , parotidas, lethargOS, reliquOSque omnes capitis affectus , quod omnes tum calidi, tum frigidi hum0res , qui tamen sunt tenues , sudores concitare possunt, seu per sudorem propelli, ipsi rumque omnium maXime putres, cum tenuiores ssint, facilius fluerent. Demum aliquand0 quod non nisi in perniciossis affect ibus fit) humiditas partium solidarum alimentalis, quam Μedici humidum nativum appestant, quo nati VUS calor conservetur , per cutis meatus c0lli quata, do discussa exit. Atque haec est sudorum omnis mu
' lauis. Sudorem vero escit calor ipse, vel naturalis , vel praetor
naturam in corpore existens : humorem enim attenuat, si cumque ducit ad cutem, ex quo corpora, ubi incalescunt, M sudorem incidunt, atque hinc est, quod in continuis finxi bus, a rigore, quem sequitur calor maximus, corpora in iis dores soleant erumpere: dum enim ipsa rigore vexantur, c Qx
inius retractus, postea si fostis est foras erumpit, diffusu qης
per totum corpus, humores extenuat, ac fere in vapores myi MiVS , secumque ipsos ad cutim ducens, sudorem facit. Hipp iη primo Prognosticorum a) text. 26. ait: aliquos feri ρα ' corporum e olutionem , atque alios ob insammatioliu
469쪽
cap. VI.) DEPRAESAGIENDA VITA ET MORTE EI OT. questi um. Ob corporum solutionem non simpliciter sudorem, id paucum si idorem , seu madorem potius quendam, quem ob ino in Graeci vocant desidationem Galen. vocat, fieri, aut
in toto corpore , ut docet Gal. in libro tertio Propriaticoruin, Obvim. 33. aut in capite, atque thorace, facultatisque retentabeis imbecillitatem, Vel humorum copiam, in sudantibus partibus praemonstrare: ob vehementiam itidem inflammationis fieri desudationeS, aut naturam opprimentem, aut resolventem, aut, quod inflammationis incendio humiditatis copiae extenuatae humidior pars residet ad cutem. Quare sildorum generationem fieri ex calore, humorem tenuem, qui serum seu ichor est sanguinis, ab humiditate cibi potusque profectum, aut sanguinem , aut bilem , aut pituitam, eXtenuante, ac in vaporem mutante. In febribus, quas Graeci Elodes, nostri sildorificas vocant, sidor proprium est symptoma, in quibus suppressa vis humoris , concepto intus incendio, in perpetuum vaporem, P*sed q& sudorem resolvitur. Desudationes vero , quae sunt, teste Galeno, pauci sudores seu madores, nihil conferentes, aut in 'r0t0 corpore, aut melius in superis partibus apparentes, aliam causam habent, uti dictum est, quippe ut ait Hippocr. a obc0rp0rum exsolutionem , aut inflammationis vehementiam, stur, ut Galeno placuit, ob facultatis retentricis resolutionem, quae nedum redundantem humorem excrementitium, sed vel .
etiam alimentarium ex selidis partibus, foras resudare sinit Sed Rgς his praemissis , ad praediistionem e sudoribus cognoscem 'm, descendamus, quam primum a bonis salutaribusque
De bonis stlatarib sque sudoribus, salutem in an otis
praenuntiantibus. 'pius fit, quod homines, acutis morbis vexati, bonissedoribus, large & critice erumpentibus, liberentur, & merito;
470쪽
boniquo. 99. uniUersem coa PHS QVacuetur. Hujusmodi vero sud6s , modo a his notis, ab his, qui salutareS non sunt, distinguentur ; qui ph malis quod hi, morbo concocto, cumque signis coctionis si 'gRR' inani iste appareant, ut docuit Galea. ω primo lib. de Crinthei . quod decernentia inta melius non statim, sed vel in augmento vel in statu , quo tempore morbum Vel plane concoxit, vel optimi si eum partim concoxerit, reliquum pergit alterare. Atque eum si' est bonorum sadorum non spernenda nota, sine qua ed-b .h nequaquem utiles, longos morbo8, labores, recidivas,uppareant aut ipseS mois S cI, si neutiquam solutum iri, aut exitium , teste Hippocr. in I. ιθ praenuntiant: qui vero p0st c0ctionem apparent, crisis celeritatem , salutisque securitatem significant: crudi vero & incocti, & in malos abstessus c0m versi, vel judicii frustiationem , vel dolores , vel dii immit,tem, Vel mortem, Vel eorundem malum reditum denuntiant. Sudores itaque at hoc, ut salutares sint, necessario debebunt post signa coctionis conspici. Si in die Sechinna, nota erit, ut in die aliquo decretorio erumpant, de quibus Hippocr. in libri es bor. 36. ita scripsit : Sllis
.ines ' 6s febricit-tibus si ivceperiat, boni junt tertio die μinisti pant. septimo, sae novo , ξν undemno , b deeims quarto b decimos 'simo tae vigesimo λου vigesino septimo , , trigesimo ροβ ty Hi enim sudores judicant morbos: Qui sero non ita fluat, D Nm, , morbi longaturinem, , Neirisas significant. Galemi'
comm. ait, quartum, diem Hippocratem ves praeteriisse, qββ niam Plures morbi peracuti, quod accessiones habeant die hi imparibus, & crises una in aceessionum tempus incidanti νς' ab aliquo quartum diem ommissum negligenter fuisse. Ν0i νς ro divisum Hippocr. sepe sumus adm1rati, cum quarist
. . OPtimos stidores non saepius observaverimus. nati. sudores criticum aliquem rigor*φquem ri iSDRRetur: natura siquidem , cum evenis tenues acutosquζὴμ gorem se- mores detrudit, rigorem vehementem, iisdem humoribu i ς quantur. tra Venas in ambitum corporis propulsis, per carne/4 λς' ζa Suct a. p. 94s.