장음표시 사용
481쪽
cip. VII. DE PRAESAGiENDA VITA ET MORTE AEustor. 46 ω unus, rarus, paulo post covvulsoves a capite coeperunt, subit i. iiti muliere a , quae in foro mendacium decumbebat.
sotimo superriguit, febris acreta, sitis ingens, se jactasit, sui
ti perum per totum corpVi sudavit frigidum, frigus partium ex-
trimarum. Ex quibus cuique liquido constabit, sudores frigid6s in morbis acutis esse initiales, perpetuoque mortem praemonstrare i eoque certius id praedici potita a nobis, si in aliquo dierum criticorum eruperint, atque ipsos si aliquod ex perniciosis lethalibusque signis consequatur. Atque haeci de sudoribus frigidis exitialibus. Nunc eosdem ex partibus
corporis, e quibus erumpunt, consideremus. Quemadmodum diximus optimos ac salutareS esse, qui eX toto corpore erui punt , quoniam robustam naturari demonstrant, intusque neque morbo maligno, neque caussis morbi ficis impeditam, seque ex omnibus partibus humorem eXcernere, ita e contrario, viscere interno, aut vehementi inflammmatione, aut humorum multitudine, oppresso, non seque omneS partes sudant. Sudores itaque, qui non ex toto corpore erumpunt, sed aut ex capite aut thorace, ut docet Hippocr. in Prognosticis b), pestimi exsistunt, in acutisque morbis, vel frigidi, vel calidi sint,m0rtem significant, in mitioribus longitudinem . recidivas, lab0res. De quibus Hippocr. in 1. Epidem. 6 ait: Sudabant semper quidem, sed non ex toto corpore. Et paulo post Q recensit signa, quibus ardentes febres, vel etiam in principio letha-l jς dignoscebantur, cum dixit: Paululum in fronte , claviciniis exJudabant, sed nemo per totum corpus. Hinc aucto or Pro sternicorum in a. Prorrbet. d text. 2 6. ait. quisiudantes, , prae-frum capite, in acutis paululum implacidi fuerint, malum. Om-ης itaque sudores non ex toto corpore, mali sunt, ut qui auti in0rtem aut longitudinem morbi significent, de quibus Hip-
l 90ςr. merito scripsit: f Pessimi sero, qui frigidi sunt,' ut cim
δ taput tantummodo eveniunt, vultum N cervicem. Hi enim siclita febre, mortem: eum mitiore, morbi longitudinem in D
482쪽
eunt. Verissimum hoc judicium est, quod Galen. in
Prorrheticorum I. t t. 24. docuit: 0mnis desudatis, id sudor ei rea fruntem , vel cervicem , vel collam , vel claviculi erumpens, aut facultatis retentricis imbecillitatem , aut e invi bu morum suificat. Ea Gall. in I. Prorrhet. c0m. I. in: 0bidiani non
sunt, quod cum superioribus oriuntur patrtibus , tum geminavi obeausam fiunt; nempe vel ob laqueΠtem, vel principis grua Datam facultatem. Pessimi etiam, qui in capite & superiugfiunt in interna suppuratione atque in phthysi ; de quibus au estor a Coae. praef. in s. lib. sec. a. text. 49. lui suppurati
Ent maxime ex pleuritide vel peripneumonia, eos calores combianrer, interdiu tenues , noctu vehementes , , nihil memor tu dipium exspuunt, sudantque circa collum N elavicutis, his oculi cavantur , maxillae vero rubent: meritoque Aacuta febre mortem significant, cum facultaS exstinguatur, Priusquam concoquere copiam queat humorum. Er sudantes vero facultate retentrice imbecilla, nequeunte continere hum0vem, vel etiam alimentarium in partibus solidis, cito a febre plane exitiosi, propiusque exitium esse demonstrant in m0
bo hujusmodi; si vero etiam frigidi fuerint, eo certius exitium Pollicentur, cujusmodi fuere, litiun Pythiones, de in muliore H, quae in foro mendacium decumbebat, die secunda, Metone d), Aristocrate H, Phaerecide f) moribundis, atque in aliis multis. li morbo Vero mitiore, viribus praevalidis exsistentibus, longi'tudinem quidem, & non mortem. Cujusmodi fuere in eo, qRjm Dericis horto , de quo Hippocrates. Die qVβη
ta desinistra aliquantum fluxit meri sanguinis. sudavit circo copui , W claviculas , lien intumuit , femur e directo doluit. L
aegrotantium Vero nulla alia evacuatione sildores mali c0gast scuntur, atque etiam plus a laesidiae, quam a sudoribus aegr04
sentiunt. bi enim a stidoribus nedum nihil juvantur, ist Vel etiam laeduntur, hoc esse verum ex judicatoriis non j. j
483쪽
s. Hippocrates quei primo M istatuit, eos sudores, qui neque febrem selVunt, neque faciunt, ut aegri facias ius ferant morbum, esse inutiles, atque malos, qui aut loniarum morbum ostendunt, aut exitialem: & Auctor Prorristi
l Gi,m b) lib. 3 text. aa. dixit: Sudor multus, s in febribus aemi quippe quod non solvat febrem. Et in primo' 'urnatico text. 7. qui in hypoc nisio febre frigerata am .l iores relinquuntur , tum alias , tum in sudorires mali sunt &l Galen. in Commento. Nempe non qui per totum corpus ita fune stiores, sed exigui, quod nou sammeam illam, quae Pypobomi tria fatigat , solvunt caliditatem, ob id boni non sunt. Idem Apostea in Prorrhet. Ha. lib. text. 33. Si in jbdoribus vigilest recalescunt, malum: & rursus insecundo libro H text. 32. Flam Mans quoque cum sudore facies in bis mala. Cum sudor si bonusi esset, calor faciei deberet resolvi ; propterea, cum non reselva-l tur, sudor malignitatem ostendit. Idemque & clarius Hip-l pocr. in libro quarto Aphorismorum Aphor. 1 6. Febricanti sudori Asmniens, febre non deficiente , malum , pr rogatur enim modi i , , plus humiditatis ine se signi fleat. Qui su res in febre Perme iacula mortem , & in mitiori longitudinem significant. Mali omnes denique exsistunt, qui aut post signa mala , aut unatam malis apparent, aut quos pernitiosa sequuntur. EX qui- RS praecognoscitur certum exitium, cum si idorquem mala RR sequantur, sit ex judicatoriis non judicantibus laethalu hi, cuin nedum juvent, sed in pejus aegrotos deducant. De Ri. Vero signis perniciosis, quae post sudoreS malOS, HiPPOcr.' I idem. text. H a . ait: Sudabant mu ex freto cor re, eX- 'β frigebant , ut sis calorem reciperent : & auctor Prorrh
'xqm f) in lib. 3. text. 3. ex naritas profluvium sanguinis, cum lcflescentio, maligna pravaque: &paulo post g : Qui ipst judant urinis coctis, deurrunturque, babsque judicati0 frigerantur , , oestriter peruruntur , torpidi item comatosque
484쪽
spuleio e balant: j in Coacis praesagiii β - silii ex rigoribus thi bis sudoritas refrige cunt, malum. Di sudore fuere ab Hippoch. observati in b), EVUssyβctis filia virgine d ii
adbkscentulo qui decumbebat in foro meViscium d), instaeos Theodori H, Aristocrates , atque in uxore Euxenii g De Di . meni uxore, in primo Epidem. teXt.28. Sexto superriguit eis, percaluit, toto corpore sudavit, extrema frigida, delirasit, Disi tus magnus j rarus,paulo post comul es a capite coeperunt. Et de filia Euvanactis in 3. Epidem. I. teXt. 3. ita habet. Ab judicatio ne die septimo riguit, nonnihil incaluit, sudavit a judications octoso, aliquantulum riguit, postea extremae partes semper ab gebant , circa decimum diem a sudore quem habuerat, delirusit, confestimque ad mentem rediit. Et de adolescentulo , qui in foro mendacium decumbebat. Altero die omnia exacerbata sunt; dediectiones plures intempestiviores, non dormivit, mente turballis, aliquantum exsudavit. Tertio graviter sese jactavit, per exsiserat, deliravit, extremae partes lividae frigidae. Et de ux0re Theodori. Sudor a facie fundebat primum exiguus, deinde mul tus per totum corpus, , pedes ; posthac videbatur ipsi febris remi sis, erat autem ad manus frigidius corpus arteriis, quae vero 'temporibus etiam magis saliebant, , spiritus densior, B' delirabat
alias, es omnia in . deterius. Et de uxore Eugenii. in 7. Epidem. text. ψ6. Sedata essebris cum multo sudore, refrigerata est, anhelatio erat varia, mortua est. Perniciosos itaque eue omne sudores, quos sequuntur signa perniciosa , ex iis nobis liqui Qui cum do constabit. Sunt itidem perniciosi, qui una cum prWjipx' i. symptomatibus, & signis exsudant. De his in cineis praesagiis 'si arent. V rigelit, lethales. Et postea i). Qui apin inhorrescunt, multumque sudant, aegre sanescunt , se rQ i, 33 Inquietatio cum sudore, mala. Et l) sanguinis ad diversem eruptiones, malae, uis, cum sim magnus fuerit, dextra e nor 'μοῦ
485쪽
cap. VIII. DE PRAESAGIENDA VITA ET mRTE AEGROΤ. Iovis orie deterius. Et ae febres cum comate, labore, lucis tu mkutia, vigiliis j sudoribus, malignae. se mala ssigna habuit una cum sudore Aristocrates, teste Hippocrate in libr. 7. Epirim,r. P . Eodem modo ii sudores mali exsistunt, qui post pessima symptomata erumpunt. De quibus Auctor H, Vel postiit. A profluvio Daguinis e naribus paucus sudor , cum rori
rutione, malus. Sed dicamus ab omni evacuatione, veluti
exempli gratia, ab immoderato sanguinis profluvio, aut a stillis sanguinis in febribus ardentibus, aut ab alvi mala fluXione, punt. ac vomitu. Dare sudor sequens mala signa, pessimus est,& praesertim, si ea non tollat, vel allevet. Cujusmodi fuit in uxore Olympiadae , de qua Hippocr. i r . itidem Epidem. d)text. 36. ita habet. Vbae non solvebatur, neque ipsa quicquam allevabatur, oculi tristes, spiritus sublimis, qui per nares trabebatur, color pravus, sudor circa pedes j crura, cum jam circa
Mortem esset. Ac his esto finis praedictionis ex sudoribus. CAP. VIII. De praedictione a somitibus, di primum desalutaribus.
I uod per vomitus humores expurgentur quandoque bene ει quandoque male, idcirco ab ipsis itidem futuros mose hortam eventus praenosci, constat; a malis quidem, sympto
stricis vocatis, morborum longitudinem , Vel mortem, &R h0nis salutem. Evomunt autem aegroti in morbis acuti S, Vomit ventriculo, aut copia, aut prava qualitate cibi, aut humoris vitiosi contenti, irritato, aut humore quidem ex partibuS ci s ympositis inflammatis, uti hepar est, exsudante, atque ad e 'reti0nem id ipsum membrum movente, aut eodem modo amy0 corpore, ct venosi generis cacochymia , morbo ineunte, yni per incrementa, propter copiam, aut malignitatem humo-xhin excluso. Qtias excretiones Symplomaticas, malaS Μedici
486쪽
dici vocant, quod has raro, aut nunquam salus sequatur, at que non nisi multo tempore, multis laboribus, ac recidiviti Demum in acutis morbis itidem aegroti repente, in statu, aut
paulo ante statum, scilicet, signis concoctio morbi praegressis
copiosius evomunt, atque hanc Vomitionem criticam vocant, quod ex natura ipsa, morbum superante, atque corpus expudigante, fiat, atque propterea saluberrima sit, tutoque ac cito V0Mix morbos judicet, atque solvat. Vomitus vero futuri figaasi ' Hippocr. in tertio Prognosticorum M text. 3 s. ita tradidit: Sih est in febre non exitissae tit doleat, aut etiam callent oculi, vel ventrieuli bule dolor aecellerit, bilissa vomitio immunet; sta rigor praeterea apprehenderit, j partes subter hypoctondrium aleant, adhue citius vomitio aderit; s vero bibat, edat Me tempore, pem quam cito vomet. Din I. lib. Epid. H. At vero quibus totius capitis gravitates, tum autem cordis dolores j fastidiasunt, biliosa pusiae pituitosa vomunt. Gal. vero in lib. de Cristbus ait, vomi,
tuum signa esse oris ventriculi morsum , simul cum dolore capitis , & vertigines obortas tenebricosas cum agitatione ibbii inferioris, & multo, tenui, sputo ex ore defluente, &Π0a adeste signa haemorrhagiae, vel sudoris, aut alvi fluxus, mi copiosioris urinae, mensium, vel haemorrhoidarum. Sed autor Oac. praesagiorum tribus tantum signis vomitus nobis inn0ie
scere, statuit hisce verbis. Quibus autem cibi fastidia sunt, ostri ventriculi morsus, , multum salivae, bis somitus fit. In phrζdi
lici S solam crebram exspuitionem vomitum praemonstrare B voluit. At haec signa nobis ad praenoscendum vomitum sum ciunt, cum de iis superiori libro longe accuratius, & sdivini scripserimus. Nunc ad praecipuum institutum nostrum VestivVomitus praesenti capite, iis praemissis, ut b000ii boni, uti 'ules, salutaresque vomitus praemonstremus. In corp0rib*4les Ssa- itaque gracilibus ad vomendum promptis, & in aestate, x
lux'x'. die corpora per vomitus purgari Hippoc. Q docet, &pxῆς ς' ροληδνη- in affectibus supra septum transversum. Qua rRI,Qμ . '
487쪽
iadg re persu orii sim ictim, eos, loca inferiora κο- sunt, per miserior . E iis vero, quae per Vomitum relictimaius, Hippocr. speciatim in libro firmis Prom f. a) teit. 33. tia habet 4 Homitio autem utili a est, quae pituita re bile per Mistis quam maxime est, ae nou crassa valde n*me multa. Ga l. Ei lib. 4. Ap r. ait, bilisses vomitus a rigore subsequi, bonum qu6d ardentis febris causa expurgata fiat solutio : ex quo non omnes perpetuo boni erunt, sed ii tantum , qui critice pluriumum bilios rum humorum expurgaverint. At non tantum bibli6si, sed pituitosi etiam, si critice expurgentur, humores. In pituitosis enim febribus , pituitos e vomitiones meriis desideram tur, sicuti in ardentibus, .bili sae. Hippocr. in 6. Epiri rem. I. text. I, ly)in renum doloriblis, cum pituitae, tum seruginosi humoris vomitionem laudavit: dc Galen. in 3. Aphori
convulsis vomitum sertiginosim profuisse, scribit, de quo ita habet. Hula totum est inter vomitum corpus convulsum , N smo Illi vacuata est aerugo, protinus febris ipsius, ae consulm relirunt: &Hippoc. in in de veteri Medicina d perbelle hane bibili0sorum commodam purgationem attigit, ira dicens: Itaque cum amaritudo quaedam dissufa fuerit, quam bilem flavam oppesis solemus, qualessatim anxietatis, Paestus Es impotentiae o .cvautur, serum ubi liberi fuerimus ab ista , y purgati aest. Domu aut per medicamentum,s modo tempestive qHid ipsorum fiat, mi
Vos qui Ain acuta , aerisque ne aeruginosa bilis Uigit, qua les motris ei, re morsus sisterum ac pectoris, , desperatio. Non s -Vtur autem hac, priusquam eadem expurgetur di prosternatur, U oliis permistentis. Ex quibus colligimus omnes vomitiones crii l.
h das esse, si per has humores, morborum causae, Probe evphrgentur. Dictum est alias has criticaS vocari , quarum no- xki Qile, ut concocto morbo appareant, scit. Praegrestis coe otiis signis, ut in diebus decretoriis fiant, morborumque
488쪽
ideae conveniant, ac omnium maxime, ut morbOS symptomactaque integre tollant, aut saltem alleVent, diminuantque. Quod praeceptum rect e tradidit Hippocr. in I. a. di cens: In turbationiblis alvi j vomitibus , να sponte fiunt, si qualia oportet , purgentur , confert , θ' leviter ferunt , sin miniis contra fit. De quibus criticarum eXcretionum notis Auct6rctae. praesagiorum a) ita habet: Qui in febre continua muti bimeent , elausis oculis subiade conniventibus, siquidem e naribus sum Dis Maxerit , b vomuerint , atque ex eo loquantur, j a e fis Qui eum redeant , seruautur. Addamus salutareS quoque .esse, quae una boniseva- cum honis evacuationibus aseparent ; cujusmodi fuit vomitus au ti0ni' biliosus, qui die I . in muliere e trimestri foetu gravida b , bu ppR' littore decumbebat, cum sudore apparuit, quibus' integre fuit judicata. Ceterum hi vomitus, qui absque signis
perrectae coctionis fiunt, etsi boni sint, atque morbum allevent, *mplomataque diminuant, tamen salutem nonnisi longo tempore futuram, tum multas recidivas praedicant. Cinjusmodi fuit, qui in Epicratis uxore decimo quinto die appa ruit, de qua Hipp. I. Epid. 3. o text. 26. dixit: Decimo quiuio vomuit bilissa, flava, subcrebra, Judasit, libero febre. Sub noctem vero febris acuta , urina crassia eum sedimento eraso. Atque Vo mitus perniciosi, cujusmodi simi nigri, synce i, & alii, si iamitiori morbo erumpant, non mortem, sed longitudinem Srecidivas praemonstrant, quales in stipra dicta aegrota die Vsgesimo vidit Hipp. de quibus scribit. Circa diem sue mmane aliquantulum superriguit, comotosa, quiete dormivit , τ' muit biliosa , pauca, nigra, quae mulier die tantum quadragζῆ mo, alvi fluxione& vomitu bilioso, fuit judicata. Eodem m04'b Cleonamdes , die tantum 8o. sanitati restitutus , die a p' simos habuit vomitus, de quibus Hippocr. d) teat. 23, ὴὲx Circa diem vigesmum quartuin extremas manus dolor oecit, inuit flava, bibosa , subcrebra paulo post sirulenta. Osβε remiga Iunt. Hi vomitus, cum urinae aliqualem
489쪽
Cap. IX. DE PRAEsAGISNDA VITA nT Mogrg ποxo' ostenderent quod tenues essent, sed non decolores, quippe bo ni doloris ; quod maximum esse sigraum in iis, qui humorum
ebpia laborant, ad salutem, docuit Galen. in 3. EM. eom. in tit. s. cum virgisis Abiras casum commentaretur atque eum morbum & symptomata allevarint . merito salutares fuerant judicandi, atque secisse quidem critin salutarem, sed in persectam. Ex quo longo tantum tempore salutem suturam praenuntiarent. Histre in acutis morbis vomitus omnes, mor- .ibum allevantes, facientesque, ut aegri morbum facilius serant, salutares erunt. Sed non boni suapte natura, quales sunt liceri, aeruginosi, nigri faetidi, virulenti, pauci, versicolores, in morbo mitiori, ac morbo non omnino crudo, mo
hum sane longum esse, vel exitialem, vel recidivas, labore que praenuntiant. Hippoc. in lib. 6. Aphorismorum Is . ait: A longo alat prostasio Dontaneus vomitus supervensens morbu msoluit. Et in I. Epid. a) Vomitum biliosum in muliere biliosa, cui menses minore quam par est copia fiant, bonum esse sibivit. Atque hi vomitus boni, salutaresque, exsistunt. C A p. IX. De vomitibus exitiosis, mortem praemonstrantibus. Vomitus mali, exitium praesagientes, apparent in principio morbi, aut paulo post principium, quippe aut nullis signis coctionis, aut obscuris sane observatis. Tunc enim, ut dictum est, natura nihil recte excernit, juxta b) illud decem
veytia in melius non statim apparent. are vomituum exibit lium natura , primum in principio morborum, & a signis cruditatis, nobis innotescet. Secundo immodica ipsorum copia, vireS resblvens, pravam cretionem denotabit, ac multa etiam per Uomitum eXcreta, si1RQR juvant in morbo vehementi, exitium praedicent; & cer
490쪽
tius, si una cum aliis perniciosis signis illuXerim omniumquocertissime, si suapte exitialia sint clujusmodi porra ea , liui
da, aeruginosa, nigra, Versicolorae, Virulenta, faetida, . & me
raea : de quibus sigillatim nobis est agendum .. Hippocrat. ea deseripssit, qualia infli mitico a muliere, M seu men . duritim bὶ et la filio Hegotoridie e ante mortem fuere observata.
vomitus Pauca vero per vomitum excerni in morbis acuti8 , unum quoddam ex signis est, . ut Galen. docetin a. Pr0reberi text. 7.. uil, quae eX toto pravitatem habent.. Nihil etenim eorum quae decretoria si int, exigue secerni e Venit; sed quae ita vacuam tur,. Omnia ,. duorum alterum subeunt : nam vel , quod non queant tolerari ob copiam , ab affectis effunduntur partibus; vel imbecillitatem ostendunt naturae , quae proponit quidem saperflua excernere , sed nequiti. EX. quibu9 paucos vomitus
unum esse ex judicatoriis non judicantibus liquido constat, pedi QMi 40 petuoque dissicilis judicii, ct plerumque lethalibus, si praese ningit , suapte natura ii mali sint, nimiique nedum non juveni, sed quinimo magis laedam , ab ipsisque aegri in deterius abeant. Synceri quoque, seu meri, seu impermisti, in acutis morbis pessimi exsistunt, quod humor syncerus nedum crudus sit, sed incoctilis , quippe qui excludit tum actum coitionis, tum p0re statem Hippoe. Glastotis vocat humorem omnem mistionis
expertem , Vel omne excrementum fervidum & crudum, quod
suo sero dilutum non est. Cujus generatio, vel partis alicuj9 Vitio fit, vel fervore & incendio febrili exhausta aquosa serosa parte. Hic itaque in acuta febre magnum intus incea dium latere ostendit, plerumque a natura nostra invincibilζ Cum signiS vero aliis malis exitialis haec vomitio erit. Η ς vomitu, ΡxQxinet in a. Prorrhet. e text. 28. ait: Homitus B quinam si i , mali. Et b1ippocr. ait f : Synceriores deterisi mali ex res. Sed ipsum audiamus de malis vomitibus ex colore, ii/eolore ju- scribentem, i tu text. 4o. .u vero vomitio fuerit porra β,