장음표시 사용
491쪽
tam jum est. 9 simam vero abolitionem indicat vomitio libido, si pisse olet.. Haec omnia histe coloribus per vomitum redditati, pessima exsistunt licet Porracea, aeruginosa , livida, nigra, isti da, quandoque eritice excerni possint: sed haec non istinorbo concocto, scilicet in statu aut decremento, redduntur, atque hoc certe habebunt, quod febrem aut integre, solvent, aut ipsam symptomata allevabunt. Sed hoc rarum inlitamiest, ut hujusmodi excrementa eritice excernantur.. Quare lethalaia ut dictum est in vehementi febre continua, nondum coctiosis signis conspectis certissima mortis signa erunt. Sed di versi coloris vomitiones esse suapte natura pejores constat, quod ut Galen. docet, plures diversosque pravos affectus in tus affligere denotent, ex quo auctor Prorrhet ira itias, ait: Homitus tam varietate mali sunt, tum alias num stropius inter se prodeant. Id est , sicuti Galen. habet , non
multo post sese consequantur. Virulenti quoque sIVe serum Viruleni ginosi eadem sane ratione in acutis morbiS exitiales exsistunt, ii sive omniumque maxime in phreniticis, quod signent cerebrum inflemmatione ex bile uita, nempe mortifera, laborare. De iis merito primo uidem: η eumment. a. text. sq. diasit:
ρbrenitieis consulpones, sed virulenta vomunt, Er ex his quida 'bito moriuntur. Quae in prima die fuisse reddita, im lib. 3. e) comment. 3. text. s. scripsit. De quo itidem ait: tbreviticus primo die, quo decubuit, virulent a vomit, , multae tenuia , febris horrida . A malis etiam exitialibusque signis Rruginosos vomitus , quos & virulentos dici posse putamus, ς0dspici & apparere, certam salutis desperationem significare a sedi miis; quando ubi signa lethalia, prodant se alia lethalia, 'mnino desperandum. Hujusmodi vomitus eum capiti S dΟ- 'libus, vigiliis, aut surditatibus , quae signa inflammationem A ἡhi
492쪽
Prorrhetitorum H expressit. Qui in capitis doloritas aeruginosi obmitus babent, vigilantque cum surditate , cito bi vehementὸν saniunt. Ex quibus colligamus, hos Vomitus in phrenitiei,
tria ostendere, primo morbi exitiosi celeritatem, insaniam melancholiam cum ferocitate, cum eX hoc humore ferinae de ssipientiae concitentur; atque demum mortem cum convulsio. ne. Cum ut alias docuimus, laiarum desipientiarum, propter. iniignem siccitatem, ab insigni calore, proprium sit, ut intre 1 ores & convulsiones desinant. His non videntur faetidae Vomitio- vomitiones minus periculum significare, mortemque certisti nς ωςxx' mam, suapte natura pessimae, si grave oleant. Hipp. propterea
..61.use, 0 simam obolitiovem seu mortem indicare uomitisi pessimae. lividam: s grave oleat. Atque omnes subputres ne fa lidi odores in omnibus vomitionibus mali sunt. Mulier ρι
quae in foro mendacium decumbebat, ante mortem vomuit Biliosae nigra, graveolentia. Biliosae vero scilicet flavae, croceae, p0r- flavae, raceae omnes vomitiones cum malis signis, aut quae mala sib
.m .h Pessimae sunt, exitialesque, a quibus aegri laeduntur, eum mi atque in deterius abeunt; eae judicatorium, non judicans, jmii, signi, dicit dissicilis, atque hae lethale judicium ostendunt, eoque exitiales. certius exitium ostendent, si suapte natura malignae sint. sqiis auctor Pror uicorum in tu a. Proriare. text. 28. ita habet: VomitionesOncerae, implacidae, malae M. eὶ Nigra revomentes, α'bos fastidientes, deliros, in pube parum dolentes , quibus oculas si X claususque, purgare non oportet, perniciosum enim. Et pstul'
post: f) texi 36. Si vomitus exigui bilisquefuerint, malum, rumalias, tum s aegroti supervigilaverint; narisque in iis sillaus, mMlum. Cujusmodi vidit Hippoc. in muliere, quae in foro m y dacium decumbebat. De qua g) text. - . dixit: Duodecimo phmuit multa nigra, faetida, singultus multus, stis laboriose; Udecimo terti0 nigra virulenta vomuit, rigor, circa meridiem mitig Demum vomitiones omnes non juvantes malae sunt, peiumφ'
493쪽
cap. IX.) DE PRAESAGIENDA VITA βT MORTE AEGROT. 4 squae aegrotoS in deterius mutant, tametsi silapte natura malib nae non sint. De quibus in praecitata habet: 09mis cina meridiem calor rediit, stibunda, comatosa, fit idiose tibvistit biliosa pauca st ava , mcte graviter se habuit, nihil spuLιbit , multum regatim iustra minxit. Debebat enim a biliosa vomitione, si bona fuisset, quiescere, meliusque se habere; veluti etiam a vomitu noni diei, decimo febris cum malis signis fuit ex cerbata, atque itidem a vomitu virulento S bilioso, quem die undecimo habuit, riguit, eXtrema frixerunt & postea sudavit
frigidum, atque cum tunc multum eriam vomuerit, noctem tamen gravem habuit. i omnes vomitus lethales fuerant , tum quod in vehementi morbo apparuerivi; tum quod signa alia mala una illuxerint; tum etiam quod ipsa aegrota mulier in deterius fuerit mutata, quod est omnium excretionum non c0nserentium & pessimarum signum proprium. In vulnera- Biliosaetis qu0que capite vomitus biliosi mali exsistunt, ex ipse Hippocrate, qui in lib. 6. bor text. so. ita hinet: Gibuscunque praeciditur cerebrum , his necessee es febrem ,-bilis vomitum supervenire. Perniciosissimos quoque esse vomitus in i leo, in in . A Or. Io. ita legitur: Ab isto vomitus , sagultus, dess elim, vel convulpo, malum. Galen. vero in Comment. ait: fuistis nihil istendit ad inferiora , , hoe est proprium inseparabilepssstionis. Vbmitus autem non semper adest, sed quando exitiales N s vehementius distorqueantur , stercus eis: adscendit , a que singultiunt. Et in libro 6. de Ac. Aybest, cap. a. Nullum, qui stercus vomuerit, fuisse salvatum memoriae prodidit. ANqRe hae sunt vomitiones, in acutis morbis suspectae, quippe
ly msederatae, paucae, flavae, rubrae, Porraceae, aeruginosae, Hyidae, nigrae, graveolentes, syncerae, diversicolores, quae R m0rborum principiis, minimeque coctionis signis antegresq), 8pparent, & plerumque exitiales; quod si vehemens sit 29xhus , aliaque mala signa illuceant, aut praecesserint, aut*bsequantur, procul dubio interitum praemonstrabunt, eaeque RRsertim, quae nedum aegrotos nihil juvarunt, at quintino 'deterius, ut dictum est, ipsos mutarunt.
494쪽
Bllariam salutem iudicare possinat.
De nisi dejectionitas,' primo deris, gassalatem praenuntiore De alvi itidem dejectionibus; cum bonis tam malis, quippe
aegrotis salutem atque exitium Praemonstrantibus, actu ri, a salutaribus exordiamur. larum nomine bonas omnes
alvi dejectiones intelligimus, quibus Mediei salutem in aegro iis futuram conjiciunt. Harum itaque natura, vel bona vesmesa sit, nobis primo ex coctione dc cruditate elucescet; se cundo ex tempore, in quo apparent; tertio ex ipsartim sub stantia; quarto ex cuia , dc paucitate ; quinto ex tempore, qu0 perseverant, aut cestant; sexto ab utilitate & facili toleran tia; demum a signis, aut bonis, aut malis, a quibus capiunt certitudinem. At de bonis modo agamus, quae bifariam salmtem indicare possuut, uno modo coctionis ratione, quatenus indicant sanitatem cum ventris inferioris, quo Galen. ix a Prognost. eom. 13. itomachum intestinaque intelligit, tum etiam aliarum Proximarum partium, veluti jecoris, & lienis: opibmam enim dejectionem, quae est, ex Hippocrate in a. Prognost, q)13. Imilis, constansque, eoque tempore secreta, quo fe i dum valetudinem assuevit, atque copia ratione ingesti ci Hippocrat. Ruificare ventrem inferiorem recte Valere, ita tuit. Altero modo humorum ex visceribtis, in ipsum venirQd decumbentium, ratione; quomodo Galen. ait, optimam d4ς Etionem nedum indicare ventrem inferiorem recte valere, sed nihil ex hepate aut liene in ipsum decumbere, quod e id ς decumbentibus humoribus coctionis optimae cum col0r, rim substantia vitietur. Utroque modo Μedici ex dejectione pςx scrutantur: primo in morbis ventriculi, intestinorum: qR' rum statum primario faeces, seu dejectiones, significare, Gale0 1. libro, de Crisib. cap. 7. tradidit: ex optima dejectionst, uti dictum est, ct mollis excernitur, constans, eo temP0rsti q''n Pag. 39. sim, sq.
495쪽
cap. X. PRAEβ4.IξNDA ViTA ET MORTE ILRor. seeunda valetudine assuevit, ea copia, quae cibis ingestis rea ip6ndet, atque, ut addidit Galen. colore subrufa sit, neque admodum graveoleat. Quae Vero Vel hisce omnibus, aut ali quibus, noti S caret, mala erit; quippe quae aut dura, aspera, liquida, coloratior, copiosior, aut paucior, quam ex ingestis cibis par est, inaequalis, graVeolens, aut spumans , aut quae neque tempore excernatur, quo secunda valetudine assuevit. Ceterum s1 aegroti ad salutem tendant, ab eo statu in optimum quem concoctionem appellant) permutatur. Ex quo merito Hippoc. in eodem lib. a) text. 17. dixit: Corpulenta res datur dejectio morbo eunte in Iudicationem. H. in lib. a. Aphor. 1 . In profluviis alvi mutatisnes excrementorum Juvant, nisi mala mutatio fiat. Ex humorum vero, ad ventrem decumbentium, excretione longe certius eventuS morborum perscrutamur. Quos affectus Hippoc. Vocat, abscessus, dysenterias, tenesmodes, alvi fluxiones, alvi turbationes. De his in primo idem. b comment. 1. text. 33. Plurimis erat alvus turbata,
Ne molestia tamen, V prope nihil clendebat. Et postea. c) Erant is to die morbo regio afficerentur, sed bis purgatio profuit per
vesicam, vel turbata alvus. De dysenteriis etiam ): Senior,bra vero ad morbos regios, aut turbatas alvos, aut Ofenteriar res devenit, ut diovi, qui apud Silenum decumbebat, bo. e)At Multi alii, qui Iudicati erant, ad fenteriam deveniebant, iit Xenophanes j Critias. Et in eo statu pestilenti quosdamistrvat0s, ita dixit f): At vero in hoc flatu , quatuor his praec, ni segnis , ersabantur. Quibus enim aut ex naribus probe fan- erupit et , aut qui per Oseam urinas multas, multo bο--βq e praeditas sedimento , reddidisti; aut per ventrem turbi--, bilissa, tempestive; aut qui in dasenteriam incidissent. dare multi sunt, qui alvi turbationibus , aut pituitosis , aut hiliosis, aut dysentericis, fuere judicati. De Clazomenio Hip-p0Qrat. scribitis Epidem. g) commeol. 3. text. 37. Die trigesilam' Veliter fluebat mastis aquos excrementis, ac qualia esse iu
496쪽
Criticae senso cocum dolore. Ceterum cognoscemuS has, simulque alias qV0it ψ' optinaas criticasque esse purgati es, quod una cum si dis in niseri coctionis, in die decretorio , in morbi vigore Iu tatu apparere incipiant, vel sint liquidae, staVae croctae, rufae, livi dae nigrae Hae in principio morbi, absque signis e libitis erumpentes, exitiales sunt, cum signiS Vero coetionis, criticae ac salutares existunt. Galen. in lib. 4. A oris a. I. in quadam
longa pestilentia scribit, se vidisse dejectiones liquidas prim6
navas, rufas, mox nigras, veluti sanguinis Recem, tam in iis, qui exitio proximi erant, quam in aliis servandis: in his, ait, has dejectiones ad morbos, in vigore consistentes, saepius ne- tura superfluitates expurgante, secutas esse, atque in illis in Principio aut incremento. De quibus in sequentis aphoritat commentario ita habet: Quando igitur post morbi cocta omni albqicis humor vitissus ex nitur, rene corpus a natura ea largasir, es propter lae atra bilis N alius omnis his r hujusmodi, ubi β cis is in morbi procesu apparue t , bo I gnifestae exse aiiomm: Si vero alitev excernatur , me Agnis coefr0ω, exitio lis es Cujus e itaque coluris, here eos murciose, vide 'tur , ct si Pris cocti Mis , iustata, enitice oppinent , , lutem prim uiant. Quod ab Hippocr. didicit, qui idem in ιλ q. hor. 4. . hisce Verbi& expressit, dicens : Excise es in febribus M' interin trem is sividia, exuentae , fiseidae , biseco, omnes mois s beae exmul sive per esis exeregionem, sive per inmas , k De quibus Auctor Coae praeseg. e ita habet: qui comatepres fracti, obsu riserunt , erumpente alao rubra b ieiunt circa cri sim, idque Imat. Ex quantitate quoque copiosiores, quae div durant. Pr de Hipp. in viiiiii iis scribit, ad dysenteris' xurbatas alvo&, multo devenisse, ipsisque judaeatos tuis 3 pax ho66. 0 Ibia Aegir. 9. D i Iosi, H
497쪽
Cip. XIJ PS PRAE AGIξηvA UTA LT MORTE A citor. 483skHrontusa suit judicatus, 'de xpio merito dixit: Cirta tam mum alvus fuit turbata mastis bilissis, durabare e diu multa tulia dastvterica cum dolore, reliqua levia. Quinimo plures
cognovi, qui biliosis, porraceis , ac croceis dejectionibus, cum urinis concoctis, Paulatim, allidue , multos dies , d bcientes fuere se ali. Haeque dejectiones in salutaribus morbis, in qrtibus nulla perniciosa signa apparent , plerumque una cum haemorrhagia bona, aut copiosb bono sudore, aut aliquo alio simili signo, apparenta duo vero signa Hippoc. in I. Apior. a. tradidit, quibus bonas Medici cognoscunt dejectiones, ni-Dejectio- mirum, quae Vacuationis ratione considerantur, atque utiles h'n'suor, quippe s aegroti bas facile ferant, j ipsis recte conferant
LX quo optimae aut febres, i plomataque integre solvunt, faut allevavi. De quibus Hippocr. in A. A Ori . 28. seu, bas bilio e dejectiones, superseinente surditate celit En qui s arditas, supervenientibus biliss dejectionibus eqsat. Et b) Lippielitem alvi pro iuvio corripi, bonum. Et: 6 Lienos cubiasintestinorumsuperveniens, bonum. Et in libro septimo, bor. 29. Si a Leucophlegmatia detento fortis diarrhaeasuperveniat, morbum solvit. Sed haec ad cognoscendas optimas 1alutareSque alvi dejectiones dicta sussiciant. Nunc de malis agamus. CAP. XI. De malis alui de ectionibus, quae exitium agrotis praenuntiant.
Alvi quoque malae exitialesque dejectiones, aegris itium Alk;ξειε
praemonstrantes penes sitam substantiam, quantitatem, ctione, ς0l0rem , odorem , modum excretionis , temPUS in quo malae uti.'ppRrent, mutationem, signa alia antegressa, aut una conspe- de co-μst, aut dejectiones secuta, atque demum aegrotantium toleram
si m atque utilitatem, cognoscentur. Poetes elation substantiam ς0mplures dejectionum differentiae exsistunt, quippe durae,uperae, liquidae, viscos, , aquosae, Pingues, *umantes, mis
498쪽
stae eum suo ichore, dc syncerae, atque colli quativae voca . Penes plantitatem, immoderate fluentes, pauciores, statin cessantes , suppressae. PeneS colorem' albri, biliosae, flavae
croceae, rufae, Viri deS, Porraceae, liVidae, cruentae, nigrae' versicolores. PeneS O rem, admodUm faetentes, & non ita is nentes. Penes modum excreti0nis, sunt lientericae, di arrhoete
dysenteriae, tenesmi: & juxta tempus in quo apparent, quae dam in principio, nullis manifeste coctionis signis conspectis quaedam in augmento. Penes mutationem quoque ipsarum,quae mutantur in deterius, substantia, quantitate, colore, & od0re. Ex signis vero malis aut antegressis, aut una cum ipsi8, aut p0- si ea apparentibus, dejectiones lethales dignostantur. Demum penes relerantiam ese malae dicentur, quas aegri dissiculter fuerunt, nihilque juvantur, aut ab ipsis in deterius repunt. Itbque ut ex ipsis certum futuri eventus judicium praenoscendi fiat, merito de iis singulis differentiis accuratius agendum du- Ab ha- ximus, aduris asperisque, mollibus, de liquidis inchoantes. De adiit .s' viri Auctor Prorrheticorum Ili I. Prorrh. a) 6. ita habet: Si ii desidi. tercepta olvus, parva, nigra , in θiras circumducta ad neest item laxaverit, se per nares eruptio iat, malum. Galen.Daerat oci, id est, in spiras voluta alvi excrementa , ait, fieri, dc qu0 plusculo tempore retineantur, de propter copiam igneae callebratis, quae, si etiam nigrasipellentur, flagrantem ac ardentem, circa medium corporis, affectionem esse declarant, quod ma
ligni morbi est signum, qui si vehemens quoque sit, aliudqVς
illuxerit ex pravis signis , eXitiales procul dubio iaces erunt si liqui Liquidae vero aliquando ex humido temperamento, aetate pyἰς rili. humida conititutione temporis, cibis humidis aut it invini cruditate, aut, ut Galen. vult, ubi humidum alimentum eX Ventriculo ad jecur non deducitur , aut quoties ex jec0ῖς
vel liene aliquid in ventrem liquidum defluxerit, seu ubi jς
eur, aut lien, aut totum corpus per jecur expurgatur. EX li
quidlS aquos ini Hippocr. b esse malam 1tatuit, quod, ut Galψη ait, hujus inodi dejectio cruditatis sit sionum. Hae dejectio
499쪽
que morbis, si una Urinae non bonae appareant; velliti in mi-i oribus morbis, in quibUS nullum perniciosum signum illu- ,erit, crudorum humorum multitudinem tantum significant, non nisi l0ngo tempore a natura alterandam. Pingues vero, sive opimae dejectiones in acutis morbis, ut Galen docet, in a. Prol text. a a. dejiciuntUr, quoties pinguedo ab igneo calore absumitur; at ubi etiam Viscosae sint, significant, nedum pin- uedinem colliquari, sed etiam animalis selidas partes ; hisce tabes centibus redduntur pingues, Viscosae, albae, paucae & gravedientes, quibuS noris ab his, quae a cibis tales egeruntur, distinguuntur: hae enim copiosiores sunt atque non remper albar ; a colliquatione seinde fiunt albae , aliquando sibcroceae, paucae, graVeolentes, quippe Pingues, Viscidae, paucae, albae, aut subcroceae, graveolentes, quibus notis di itinguuntur a cibis pinguibus &lentis factae, & a pituitosis multo calore viscidae redditae: graveolentia enim colliquationis signum esse, Gal. 40cuit. in eodem libro Prognosticorum Si exigua ., glutin0fa, candida, sula oea, levisquesit, mala est. Hae Ver0 perpetuo malae eXsistunt, cum pessimum sit, ParteS co p0ris conrabescere, pinguedinemque profundi, quae in acuti Sm0rbis magni incendii sunt indicia, A certi exitii, si aliquid X pravis signis illuxerit, atque ut dictum est, si morbuS magnus Vehemensque fuerit; veluti in mitiori morbo longitudinem pro e citio praemonstrahunt. Cujusimodi in eo, qui ins sistis horto decumbebat, Hipp. vidit, de quo ait b): Sexto fuisse Vigras, pingues, spumosas, viscosas, paveolentes, qui die Ri tum quadrage limo fuit judicatus. Sed has non a colliquatio-ho solidarium partium factas fuisse, sed a pinguedine, & ab hu-yporibus viscidis putrefactis, quando eae multae fuerint. Quae ςx0 etiam sblida partium subitantia tabescente fiunt, prorsus Ritiales exsistunt, atque hae syncerae etiam, sive merae rejic,
'RIVr, Quas Hipp. 6 de Sileno loquutus, ita meminit. Quinto die
500쪽
A. dejectiones fuisse meras , bilissas, leves, pergliam pingues Sit,
sisnee. certe quoque dejectionVS in morbis acutis merito damnastiui. M. quod intus vehementillimum calorem, quo humorum ictore, exhauriuntur, dc consumuntur, Vigere, GakM inestore, indueent. Ex quo Aulestor Prorrhetic0rum β) iu 3. PT0rnet. 16. me rito dixit: D0ecti es in lyncem seu meras risinentes, molari exarenare; ac, ut Galen. Placuit, priorem morbum reddere, quales habuit quinta die, uxor Phlim sexta, fer in nactisfiliai duodecima, uxor Hermoptismi e quinta, Parius in Si spm septima, Pythioa n atqIle situ. Eodem modo damnantur spumosae, quod hae aut caloris incendium , quo eXcrementa se vestentia spumam contrahunt, uti in lebete prae copia caloris fit, iudicent, aut statuossem spiritum humori commilium, iuin spumis maris, incurrentibus ventis, spectatur; illae caloris colliquentis corpus, & hae inaequalis perturbationis sunt esse. Eius, ex quo Auctor Prorrhet. li) in a. Prorrh. text. I9. adm0dum spumosas alvi dejectiones malas vocat, dc merito, qu0d aut colliquationem, aut inaequalitatem significent. pej0res vero sunt, quae caloris incendium colliquans denotant: has cognosces ex acuta febre, atque ab exta ementis calidi Gibus spumosis redditis, atque etiam quod syncerae spectentur. De
quibus legitur in Prorrh. i) In biliosis Oncerisque dejectionibus uinose ooresceatis , mala, dcc. I Dejectiones, in spumosai, θ'
cerasque de mutes exacerbant, seu morbum , ut ait Galea. p
jorem reddunt : dim) in a. libra. In aetitis biliosis Dum ae, rei fia : & in Coacis praesagiis n) recte haec ita exprimuntur: D sita tis 1 maius dejectio valde bilissa, malum. Et postea ο :1 Mosas, meracas, demunt dejectiones, graviorem movi commονeat. Quae etiam spumosis ex spiritus flatuosi commi
stione fiust, malae existunt, quod in excrementis crudiisti m Ex quan-Praemonstrent. Ex quantitate itidem tum immoderatae, ium ii/ῖς si paucae damnantur eae enim vires resblvunt, natur qης