장음표시 사용
501쪽
ίC .XIJ DE PRAESAGIENDA VITA ET MORTE AEmori q8 prostemmi, ut is se isticorum i0 Hippocr. ita habet: si inmersma es saepe dejiciatur, periculum defectionis inmae imminer. Quod de Auctor Garorumpraesag. b ita expressiti Liquida dejestio , confertim smul uens , , paulatim, mala ; altera etaim vigilias, b altera solutionem, invebit. Hinc in Aphori simis o scriptum estis A supersus purgatioue e vulsio,
mi singultus Juperveniens, malum. Paucas itidem, ut fias a n, si paucio- bis demonstratum est, omnes excretiones utiles esse, tum quod vel non sufficiant ad morbi causam tollendam , multu tudinemque humorum I tenet, in vehementi morbo plerumque lethalem , aud quod virtutem pxpelanguidam significent,
quae noxios humores excernere tentaverit, δέ non potuerit:
atque hoc est, quod in pestilenti prima constitutione Hippocri Observavit, de quo in primo uidem. Q commento a. t M. ita habet: His sue edebant abscesus , id est, dejessiones ex Gai do , a lit majores , quam, ut se ri ps lem, aut mi res , quana ut Ustat quisquaeri. Sed agis redierunt, ef desertom evas
mi. Tertio, ut diistum est, qui statina, ubi caeperim, de- , sierunt, pravae simi, & in acutis morbis exitiales.. De his
Hippocr. in Epide is e) text. 3 7. Hentris etsi forte humecti ef πt, satin maligno modo Niebantur : & enumerans symminmata & signa ardentium, quae exitium statim principio annum ustant, alij aBimebantur. Hinc Diarrhinas ac dysenterias supprimi, non est tutum. Alio enim pravi humoxeS comversi noxas inferre solent, atque ita mutis morbis
qu)ntitate malas alvi dejecti oves cognoscemus 9 veluti ex co- τη- albae, biliota, citocuae, seu vitethnae V sttae, cruentae, aquosis, virides, aeruginose, lividae, ni - , atque muliorum colorum versicolores vocatae, in ac
502쪽
tis morbis pravae omneS, ni critice suerint eXcretae, uti supe albae. riori capite docuimus, exsistunt, Albae enim dejecti6hξ fiunt, aut ex cibis ingestis, quippe P ne puro, lacte, ptisana lupinis, alica, amygdalis, gala: e & aliis; aut, ut Galen.
docet in I. Prorr. conmieat. 13. V ili a. Progns. comment. 11 19. cum bilis nullo modo Pervenit ad intestina, atque hoc aut obstructo canale, per quam a Vesica felli S ad intellina fertur ut in aquatis , aut sursilm una cum sanguine in caput instam matum attracta , ubi hepatis superior pars inflammata sangui
nem una cum bile surtium rapit ; aut denique a colli quatione pinredinis mollis & recentis. At hae paucae , viscidae &valle steti 1 se exsistunt. OmneS eae, eXceptis quae a cibis at hescunt, in acutis morbi S non Parum damnantur, omniumque maXime, quae, cerebro inflammato, albae egeruntur, de
quibus in Prorrheticis a). in phreniticis alba de emo, utatum, sit
Arctici isti: & b): In acutis biliosis albicantes spumose , per
cholae dejessiones, malae. Malas esse in acutis biliosis, ait Galen, quod sint praeter naturam, cum biliosa excrementa in homini,hus biliosis, & biliosis morbis , quandam habeant cognatiinnem , ideoque praVae; aut quod propter canalis ad ventrem, per quem bilis fertur, obstructionem, quae affectum pleium' que, vel etiam in non febrientibus, lethalem facit. De qu0 iv I. Γλα. praef. c)-28. legitur: Regio morbo ndmodum foris ei moriuntur, ξ ' bis alba dejecitio procedit, aut propter cerebri, vel jecoris partium superiorum, convexarum, incendium, quo pestimum est, quod totus impetus ad viseera illa raptus maximς laedat. Non minus malum significare albas, paucas, Visci stii male olentes, nuperrime ostendimus, quod malignam colli Ss flavae quationem, teste Galeno, denotent. Flavae itidem bilio Nibili*sM. acres, croceae seu vitellinae, virides, malae fiant, ni critice corp'inexpurgent , croceae pejores, aeruginosae, viridesqile, qu0 myjus incendium caloris intus urere praemonstrent. Omnes νζxqbiliosae, non critice factae, malae, quod vel exitium, qIlippς φῆcuris morbis, vel longitudinem, recidivas, ac summos i)hq
reso Lib. I. text. I 3. b Ibid. text. s3. Ο Text. 36. in βη
503쪽
moti os mordiostioremqΥ0r, malum: quod multitudinem notet tum intellina, tum os Ventriis secupantem. Et Hippocr. in ψ. b. 47. OmneS excreti0nes biliosas damnavit. Hujus i modi et iones, crudo exsistente morbo, in ardentibus febribus, senterico ac tenesmodi S modo, mordentes, plerum-l que exitiales esse cogn0vi, in multisque observavi, qui omnes obiectunt, etsi longius laborarint. Quod Proximo anno nimis apposte in , mea carissim uxore, ex Ieritis sum,
quam ardente febre , cum diarrhaea, biliosa, dysenteriea, die decimo septimo morbi illius, magno sane dolore, &increAbili afflictione, misere interomptam, vidi. Quod divinus Hippotat in a. Epidem. m. 1. η text. as. ad unguem in multis observavit. De quibus ita habet: Ami turbatae erami biliosis, paucis,l Meris, musitI, Mordacibusque, π frequenter demebant: Etl pol est: c) text. 3O. AE te Autumno, Lienteriae, j δε-
syteriae, tengymi, alaifluxiones bilissae, tenges, mordaces, multae,
fluxiona alai. tales lassia Euryanactis f) duodecima die vidit Hippod. de qua ha habet: alvus turbata fuit
tilio is ex ementis, paucis, meri; , tenuibuI, mordacibus, crebroi Mat. Rubras vero δι cruentas non minus malas esse Hip- p ta . notavit, s texi 3 s. dicens: At Oalis aquosum, ' ζ '
lum, aut viride, aut vehementer rubrum , aut spumans dejici, έc omnia mala. 1De quibus auctor Prorrheticorum H, auta. Vω-
504쪽
et 'fr; ab his criticaa juvantes excipimus. Virides quoque porraceae pessimae sunt, nimirum, quae Vi morbi fiunt, hi mirum quie ab aeruginosa bile, incendio caloris, ut docet Gal. in primo, de Crisibus cap. II. genita, eXcernuntur. Lividas quoque Hippocr. in a. PrNUU. a text. 32. Sciu libr. . A bris morum b in febribus continuis PraVas exitialesque esse, expre sit. Has Galen. partium infernarum Validum frigus ac veluti mortificationem praemonstrare ait. His non minus pravae ni grae exsistunt, ut sunt, aut sanguinis limus, aut atra bilis ; in acutis morbis nigras dejectiones, atram bilem, vel sanguinemustum significare, Galen. tradidit. Addamus, vel sanguinis iis dem seu limum, quem non Vere, teste Galeno libita est . bor. 4tram bilem, sed sangqiuem melancholicum appellant, qui humor, si putrescat, fit melancholia, quam atram bilem appellemus: usta vero-nigra fit flaVa bile perusta, quae prius mutatur, cfore inurente, in aeruginosam, & postea in nigram: deuigris dejectionibus a sanguine melancholico Hippocr. in Ur.
q. Aphor, .c t: Iemo nigrae, qualis es sanguinis nium, si te verientes, sive cum febre, sive me febre, pessimae. Has
Galen. ait in commeato notare lienis maximam ciebilitatem, &hepatis etiam, generantis plurimum crassi hujus atque melancholici sanguinis : quare eae dejectiones in acutis morbis lethales merito stini: non enim a natura hic humor, nisi longo tem
pore, concoqui & superari potest. Plurimas vero hujusm0di. dejectiones in pestilenti statu Galen. vidit, quae non magis in iis, qui exitio proximi erant, quam in aliis salvandis appare' bant, illis tamen vel in principio, vel in incremento morborum conspiciebantur. Superiori capite nos ostendimus, in statu post perfectam coctionem aliquando utiliter conspici has nigrR dejectiones, quae, cruda exsistente morbo, signis coctionis mi
Hime antegressis, perpetuo lethales exsistunt: tunc enim i m PGris magnam visceris laetionem praemonstrare Galen. eristin meminit. d) Quibuscunque ex morbis acutis, . aut diuturnis, v ex Uulveribus, sue quovis alio modo extenuatis, nigrae tim
505쪽
flibe uti sanguis niger desuper exierit, postridie moriuntur. Ver- A. sileolores quoque dejectiones omnes malas esse Galen. docet; dolore, quoniam multas adesse in corporibus affectiones significant,
quas natura ut superet, eget longo tempore, quocl ab aculis magnisque morbis, UireS cito exsolventibus, non conceditur. Merito itaque Hippocr. in eodem lini . Prognost. a text.:6. de his dixit: Si vero versicolores snt, diutumniores quidem sed nibilominus exitiales sunt. Eo vero has fore exitialiores in . lib. bori . 21. doelius, quo coloreS magis pravos plures habuerint, quales viis sunt in Apollonio b). De quibus Hippocr. ait: De rectiones huic erant variae, scilicet, vel grae, pra- τε, vel virulentae, vel pingues crudues morda es , , tandem lactis nites reddidit. Foetidae quoque malae sunt, quod ut Gal. docet, putredinis indicium sint. Qua ratione Hipp. 2. Pro s.c de in . Aphor. faetidas omnes, si1ve graveolentes damnavit. At admodum foetidas do liquidas, flavas, pingues in acutis febribus excretas, colli quativas vulgus appellat, observatum est esse valde perniciosas, quibus conspectis pauci sissimi servantur. Etenim praecellentem putredinem ac virium languorem praemonstrant. Exitialissimum itaque in febribus c0ntinuis est signum; haeque dejectiones tales exsistunt, veluti si quis in jure pingui luteum ovi dilutum, cum magno foetore, deJecerit. De his Hippocr. in 3. Epidem. comm. 3. P text. ST. ita habet: Unoque verbo, qui longis morbis vel acutis tenebantur veVtris vitio omnes praeelue mortui suUt, cunctos namque venter sustulit: & Galen. in comment. Et pestis quoque illa longisma, ae nostra aetate vulgata est, ex iis quae per alvum vacuantur, 'muta prope peremit. siuae evacuabantur, erat colliquatio. Quod quidem esse symptonia videtur in perpetuum febriS, quam pestilentem privatim vocant, cum mortales vel citra pestem ς0rripiat. Quales concubinam Nicolai ante mortem dejecisse, Hkppocr. in lib. . Epidem. 1 in text. 37. scriptum reliquit. AD ARQ tot sunt alvi dejectiones mortem minantes ex substantia,
506쪽
Tu modo quantitate, colore, atque odore desumptae. LX modo quoque exeretio. quo dejiciuntur, atque eX tempore, quo illarant, exitiales fiunt'nis ' & qute insciis aegrotis excernuntur. Quod in acutis morbigaut delirium, aut exsolutam facultatem, ut Gah demonstrat lini. significent. De quibus altior Prorrhat. a)i ait : Si eae statiss ibi, o is suti uti Q iei tui, si extra' se non fit, mulam. Ii se libri Io dismi, q- is hepaticis fiunt. Eodem modo, in conti juvantes. nuis fesribus, quae diu durant, sine molisu, auc cium mor su ,. copiosae, non juvanteS, pellimae exsistunt. Quibus' plures fui si eaex stinctosin Epid iis tradidit Hippocci De quibus is 1. lib. Dis . comnient. y. b text. 3. ateiam, Autliviti senteris, j dysenteris, te mi, alat fluxiones bilisse , tenus mullse crudae , mordaces, n0nuulsis etiam Muge: & in libr. 3. e . Quae ad ventrem attim ian multis multa incommoda evenerunt ;primum tenesmi multis dum dolore, plurimjs ve pueris, omnibunsse impuberibus, quorum plum, peribant, Hennarici erant. Alonga etiam disenteria, debilitata facultate, ni statim moriantur, in lienteriam, vel hydropem, quibus moriuntur, incidere Hi pocr. io lib. 6. Ap ὴhr. 43. docuit. Quare hae omnes sunt exitios, deiectiones, si modo in principio, morbi, absque signis
coctionis, appareant, quo tempore nullas excretiones commen
dari posse stiperiusistendimus, hasque esse 'inplomaticas, di malas. Quas Hippocr. intellexit, cum in lib. 3. Epid. tamm,3. H text. 6 s. dixerit; Hevires enim plerisque turbati, b0rrmi, sudores non decretorii. De quibus in liD. 9ῖ haec leguntur. Duo fratres Cecropis familiares, quibus nisess βῆ initio prodibant, sui euknta , didulia exsanguine eonfecta colore risigh;, roerentia, ex valde biliostis, Uinnsis, obhra erant. Cognoscuntur malis aut Vero praVM dejessiones, a malis signis aut antegressis, aut antegros, una, aut Postea conspectis, atque ex eo, quod neque febrψm solvant, sed quinimo magis ab ipsis aegri in deterius abeant ipsi, Epidemiorum comment. 3.1 ) text. 33. sius au post).' xibout rito su solvebant: & in tertio Prorrheticorum ὶ:
507쪽
post moriemi senDivis eruptio M, Nigramque deIectionem, in aemiis morbis surditas , mala est: & in, illis, lib. eundo Prompheti- θvi, M texto IS. D ard ibus febri,is cum aliquantula pior, eiovi , de ectiombus ofuse bilis, Umultisque, 0culorum perversio, Avijm malum, tum alias, tum se eotorbi sunt: A in lib. tertio: b Atatris desectiones tib escentes, cinn pereurbi rem Erilauet unquo opie, si pectjooem bobeu 2 Et c) :I sanguinis eruptim vivi dejecti0Mes tame, mala. Quales fuere observatae in SIleno d, Eerviocrate e), Euryamictis virg f), A sescente, qui in foro Mendaciunt ψ muliere quae apud pii ves idem H, uxore altera abortium passa G, i Ea, quae ruforo mendaciumI3 Pario m) PγGiο-vi Q Apollonis ο), atque in aliis. In quibus studiosus Lector poterit ea omnia, quae nos breviter de malis dejectionibus perstrii ximus es recognoscere, atque ad usum prognostici colligere..C Α p. XII. Be priniimovi ab Erinis, quid sit urina, quomodo fiat, atque quantum faciat ad radicendi methodum.. Cum ex alvi deiectionibusdemonstratum sis, quomodo hym. innutim salus & mors praenoscatur, reliquum est , ut ad praedictionem ex urinis veniamus. Etenim ipsarum non mi- Urinae'
nu , quam ceterorum excreuientorum, observatio ad vitam &-Rdm0rtem aegrotantium praesagiendam facit. Galen. in lib. 6. δε- Uect. conmIent.. a. scribit, per urinam expurgari gibbas hepstris partes , atque omnes quotquotsunt his superiores: in a. Progys. eap. 4. indicia esse illarum affectionum, quae injςQ0re, & in venis fiunt. Addidit Bethb a. renum 'esicaeque affectionem indicare, vasorumque sanguinem com p Rrium, virtutis succos generantis tum robur, uim im- ςςillitatem. Quo plures complurium corporis Partium Ino
508쪽
hi urinis judicentur; non tamen omnes, ut vulgo persuasunt est, sed febres omnes, hecticis eXceptis, inflammationesque: et si1, quae thoracis partes occupant, primo sputis, & quae vestris, dejectionibus significentur. Verum in his urinarum etiam
judicium non est spernendum. Plurimum itaque urinarum observatio cum ad complurium morborum P gnosin conducat merito nune, quo pacto ab ipsis Vita ac mors aegrotantium prae nosci queat, nobis est cognoscendum. am rem non prius assequemur, quam quaedam urisarum disserentiis, atqueu sit, Pr0gnostici judicium necessaria, praemisse quihici rimus, ac absolverimus. Liquido cuique Medicorum constat
materies. urinam esse serosum excrementum sanguinis , quod a renibuqattrahitur, per urinatoriosque meaxus in vesicam delabitur, at que per eam eXcernitur. Ceterum nOS per urinam cum ser0sam numiditatem, tum illud omne, quod per urinam excern tur , intelligimus. Haecque omnia ad prognosin multum faciunt. Ex materia enim urina triplex esse videtur; cum aliquand0 per urinam excernatur cibi potusque humiditas, quae in multum
potantibus plerumque cruda aquosaque mingi solet; aliquando 1anguinis humiditas serosa, qualitate humoris exsuperantis in fecia; atque demum humiditas a colli quatione, quippe pia gued0. Quam triplicem urinae materiam Hippocr. in 6. 'bdem. H-4.-perbelle ita expressit: Urina eo olor cibo ae potui, . qualis esse solet intus, eum hum di colliquatio est.
At spectemus varias urinarum differentias, quae omnes pene tum dis subitantiam ipsarum, qualitatem dc contenta accipiuntur. Quod ferentiae. ad substantiam spectat, quaedam tenues, quaedam crassae, Quo ad quaedam mediocres exsistunt. Tenuium aliae diu durant, alix substant, mox crassae evadunt. Eodem modo de crassarum quaedam mi '' istae perseverant, quaedamque tenues evadunt. chiod ad qVviii. . i ratem, triplex urinarum est differentia, quippe una, quNEκ eolo. x altera ex liquore, ac tertia ex odore cognoscitu Ex colore, albae, pallidae, flavae, aureae, rubrae, virides, ii Vidae, nigrae exsistunt. Complures alii urinarum colores ab siti
509쪽
Cap. XII. DE PRAESAGIS A VITA MORTE A GROI . os recensentur, at hi, qui sunt praecipui, vobis ad praedictionem
sufficient. Horum colorum quosdam tenui substantiae urinarum conjHngi, quosdam crassae, seu quosdam tenuium esse proprios, & quosdam crassarum. Tenuium sunt aquota, rufae, flavae, Virides, lividae, ac non minus nigrae. .ibusdam tamen visum est, colorem pallidum, rusum, & sta tum tenuium urinarum proprios esse. Constabat tamen virides, luvidas atque nigraS cum tenui aliquando substantia observari,
quae in Hero Ovte Q, uxore Epicratis bI dc Metone H, .fuere ab
Hippocrate observatae. De Μetone ait: Urinae tenuessubnigra. Neque Propterea negandum, nigras saepius crassias mimgi. Pallidae vero, ruste, atque flavae nunquam crassae, sed perpetuo tenueS minguntur. Hos enim colores ab materiae inopiam fieri volunt. Ex liquore, urinarum aliae clarae& lu- Ex odorecidae, aliae turbidae obscuraeque spectantur, SP clararum urinarum mictarum quaedam tales perseverant, quaedam mOX turbantur. Eodem item modo de turbidis, cum quaedam turbi- ΕΝVΠΠ' dae mingantur, & turbidae perseverent, & quaedam postea, residente crassa materia, clarescant. Ex odore quoque quaedam graveolent, quaedam non. Penes item quantitatem, quaedam mustae, quaedam paucae, quaedam mediocres exsistunt, & quaedam prorsus interceptae, apparent. Demum eX urinarum comtentis, quae sedimina, & sedimenta, & hypostases Vocant,e0mplures urinarum differentiae observentur: contenta vero
dicimus, quae quovis modo a substantia urinarum separata in urina spectantur, quandoque in superficie, quandoque in medio vasis, dc quandoque in fundo. Quae in fundum resident, Graeci bpsisses, nostri subsidentiam, residentiam, sedimem Rique subjecta appellant. Quae medium locum vasis, seu prinae substantiae, occupant, sublimationes, suspensa, sublimia atque si ibitinamenta: & quae in supremo loce, juxta superficiem, cernuntur, nubes eique etiam nubeculas aPPellant. Hyposta Hypostases vero, sive sedimenta, variis differentiis interstingu-sium va-qδxur; siquidem quaedam crassa, quaedam tenuia, quaedam com viae
510쪽
tintia, quaedam divitisse , minimeque unita, sed inaequaliter pedi substantiam sparsa cernulatur, quQuam .equalia spe nauatur per multos dies , quaedam inaequalia. Propterea quaedam alba, quaedam pallida, qHaidam nava, quaedam se, quae dam rubra, vel viridia, ves livida, nigra spectrantiar, quae limistent, quaedam non. Cras Tum quoque sediminum, quandoque sunt piruito si humores crudi crassique, quandoque me lancholici, aut iusti nigri, quandoque rutiri singulasque repident. Crassa haec sedimina variis figuris spectantur, quae dam enim granorum figura apparear, quas hypostas es propte rea Graeci etiam inoboides Vocarunt. Nonnunquam veluti squamae spectantur, quae Graecis Petrioides dicuntur ; ct alibquando ut furfures, squamis angustiore8, at crassiores tamen, quae itidem nuncupantur. Demum hyposta es Asime interdum similes apparent, quas Crimu ides Graeci appellarunt. His similes apparent, purulentae , id est, quae ex pure sunt. Addimus quandoque apparere iniis pituitam crassam. suspens ac mucosum humorem. In suspensis etiam Anubeculis eas hum& dem differentiae spectantur, quae situr, Continuitatis, divul- nubecu- sioniS, aequalitati S, inaequalitatis, crati iri ei, tenuitatis, quam i *m, titatis & colorum diu tiorum nuperdictorum. Proprium sis blimioris partis, qui tae in stiperficie urinarum, est, ut Diebgines, atque pinguedines spectetitur. At tempus est, ut uingularum urinarum causas cognoscamu8.
Devariarum urinarum causis. Urin, i 3m aggredimur causas variarum nrinarum, a termibus at rum v - δ que crassis inchoantes. Tenues enim perpetuo in febribui. π concoctionem debilem denotant, fiuntque, vel propter ob τόιu., structianem Uilbrum sanguinis, aut ureterum, aut renum, auxunde. VQuς , quo solus ichor, seu serosa tenuis humiditas, exceres tur absque ullo humore; aut quando humores caput pexVRhur in Phreniticis, quibus urinae tenues mingi soleat. Proj'