장음표시 사용
511쪽
cap. PRAESAGlξNPA VITA ET MORTE A Ggor. 49 de colligemus tenues urinas mingi, ubi rihil humorum ipsiqsuetit permistum, dc crassas, ubi quippiam permistum sit; quod
sane fit aut natura concoquente , aut sublatis obstructionibus In febribus tenues urinas perpetuo cruditatem significare, G,
len. in multis docuit; ex quo Hippocr. in lib. Didemior. a dixit. Urinae multae tenues, nihilque decretorii quicquam vel lani.
Hae vero quandoque tenues durant, dc quandoque crassistres evadunt. HaS naturam coepisse concoctionem, & illas nomdum coepisse, maximamque cruditatem denotare, Gal. docet in lib. de urinis, cap. 3. Crassae vero urinae ab humorum permistio- cciastine fiunt, quae in principio apparentes, multitudinem crastarum unde
humorum, testeGalen. in lib. quaestinippocr. vocato; denotant;
aut in statu, naturam excernere humores. Multae vero a potulargiori . aut a multa humiditate fiunt, ut in hydrope, atque in iis, quibus humida alvus supprimitur : atque hoc est quod Hippocr. η dixit: Mictio noctu plurima facta, parvam Agnificat Noctu
dejectionem. Aut ab inflammatis renibus, plurimam humidi. plurimaetatem attrahentibus, ut in diabete; a multis itidem humoribus, qui per renes purgantur, aegri copiosius mingunt. Quibbus sane urinis copiosis multos judicatos vidit Hippocr. iu 3. Epid. d text. 4 I. A contrariis causis paucae urinae prodeunt, Paucae quippe aut a pauco potu , aut ubi plurima humiditas per alvum, aut per sudorem, eXurpurgatur, aut a multo caloro igneo ser0sam humiditatem absumente, ut in ardentibus febribus fieri solet, qua ratione in ipsis non raro etiam prorsuS retinentur: Ut denique pauca exit, propter obstructas vias urinae, aut re-dum, aut vesicae meatum. At causas colorum indagemus, kb albis incipientes, quae aut tenues sunt, aut crassae. Hae sunt indicia magnae copiae crudorum crassorumque humorum, in uiae hi Gal. docet praesertim quae, cum craside minguntur, 'l' 'Mdem permanent, quae ex his non resident, summam cru-4'ydi'' it tem, concoctricisque facultatis imbecillitatem praemom strant. Proinde in acutis morbis sunt perniciosae: cujusmo
i fuerunt, quae ab Hippocrati fuere observatae in Phili
512쪽
ni n) S. D nedai uxore. b) Quae Vero ex his tenuiores reddi iii
cipiunt, naturam coepisse concoctionem denotant. Tenuium Ue τεhusia ro albarum urinarum, quas Galen. in lib. q. Aph0ν. ah albae sive pellat, causae sunt, aut imbecillitas, concoctricis facultatis ut aquola, in senibus; aut obstructio renum, uti in nephriticis, antequam
lapis expurgatur; aut obstructio itidem hepatis; aut quod aburaro fit, δι toto bilioso humore in cerebrum sublato, quas verea phrenitim praenuntiare, Galen. in lib. de Urina ov. 6.
it. Hae vero eXtremam tum cruditatem, tum magnam
concoquentis facultatis imbecillitatem denotant. Ex qu6 in morbis biliosis, omnium maXime, ut ait Galen. in lib. de iis yρὶββη - . cap. 12. N in a. Progn. perni ei os se exsistunt. Pallidae Vero urinae redduntur, cum parum bilis flavae serosae humidi tali permiscetur , parumque distare videntur a concocti0ne, F 'ν' Rς si modo non valde tenues exsistunt. Flavae ac rufae, si Ve cr0- ,.... I ceae, si tenues una sint, teste Hippocr. e) morbum plane crudum ostendunt, vigereque magnum caloris incendium in Cyὴβ visceribus. Crassae vero concoctionem & aliquando criticam excretionem significant. De qua nos superioribus libris egi, , sub silbrubras a sanguine fieri, Galen. in a. Ρι γ iubii -bb. de Urinis ac non minus in lib. Didem. comm. I. text. I. docuit, nimirum ubi semicoctus sanguis per urinas ex pellitur. Indicant enim ut in a. Prognosse. in. 3. Didem. tam
Ment. 27. ait, sanguinem abundare incoctiorem ac serosorem,
qui in venis jecinoris & profundi corporis continetur. QM' hepatis separatricis quoque facultatis imbecillitatem cognatVi mus. Hinc Hippocr. in Prognost. M dixit, has urinas l0agi tudinem Ostendere, quod longum temporis spatium ad sanglii
nem concoquendum requiratur. Ceterum quae aliae aliquδ' qsubrubrae, & tenues minguntur etsi Auctor Libri de Uri' inoluerit tenues rubras dari urinas) a pauco ichorosb sangβὲ ne infectae, aliquando cras se a multitudine Tanguinis in Q ineocti, quales in synochis febribus saepe observamus.
513쪽
cap. XIII. DE PRAESAGὶLNDA VITA ET MORTE AEGROT. 499s , sunt sanguine insectae, quas cruentaS & sanguineas appellant. Quae propter debilitatem renum, laxatis venis, qu in ipsos renes finiuntur, quam aVastomosm vocanta, aut laxatis meatibus, qui a Primo ad secundum sinum sunt, minguntur: quales Apamantiam & Fabrum minxisse Hippocr. in . R id a tui. 8. tradidit. Aliquando exit sanguis ruptis scilicet venis, aut apertis, aut ulceratis renibus, Vel vesica. De his Hippocr.
. Aphori . 8 I. Si quis sanguinem Npus mingat. quamulas,stae urina gravis odor fuerit , vescae ulcerationem significat: dc de illis,
Aphori . 78. siuicunque repente sanguinem misgunt, iis a ren, bus senulae ruptionem significat. Virides sequuntur, quae aut exporracea bile in ventriculo , ut Galen. tradidit, ob esculentorum cruditatem, genita, aut ab aeruginoso humore in vasis, ob nimium caloris incendium, Galen. in a. Progn . comment. 39. auctore, atque flavae bilis assationem genito , ortum trahunt. In sanis, & non febricitantibus, po eae bilis plerumque indicia exsistunt , veluti in acutis 'bribus δc inflamationbbus viscerum, hunc in urinis colorem viridem esse aeruginosiae bilis indicium, Galen. in a. de Crisbus cap. II. docuit. Hun que praesertim colorem in urinis fieri statuit, cum bilis flava in atram, incendio caloris, mutatur. His colore proximae sunt oleosae urinae, quae tamen pingues non sunt, sed quae, ait Galen. tu libr. 3. Epidem. sec. 3. comm. a. dc in I. lib. de Cristus cap. I a. colore dc crassitie oleo sunt similes, quas Galen. in aegrotis sine detrimento ex morbi concoctione aliquando se vidisse, pr0dit. Pingues vero, scilicet prae pinguedine oleo similes, Ut quod olei modo supernatent, oleos se vocatae, eX alia causafVnt, quippe perpetuo a colliquato adipe aut totiuS, aut renum. De quibus Hippocr. in 7. Quibus in dens pingue, ae smul totum, iis renum vitium acutum Agnificatur. Ubi vero colli quatio ex calore febrili in toto corpore fit, ut Galen. in comment. notavit, vel ex eo dignoscitur, quod cumhrina una adipes paulatim exeunt, minimeque universim. EX 'Ribus colligimus, oleosas urinas duplicis esse differentiae, quip-0 Pag. Ii 33. text. 29. ι Aphor
514쪽
pe illas, que colore tantum & crassamento Oleo persimiles a parent , atque has , quae pingues exsistunt, quibus in Anis .
Hippocr. me ste saguedinem dixit: de quibus in a. Prognost. .
text. 3s. Si pingue desuper natans oraneorum speciem referat damnandum est. Galen. vero in libr. q. de sanitate tuenda , eap. a s. dixit, hoc pingue in urinis esse simile ei, quod in summ6 refrigerati jusculi concrevit. Hanc urinam ex lib. de Urinis
triplicem esse constat, quippe Euochoam Graecis vocatam, quae olei colorem habet, principium colli quationis indican tem : Elaophanem, exquisitiorem mistionem olei cum urina habentem , colliquationisque augmentum praemonstrantem: atque Euodem , undequaque oleo similem, vigorem notantem colliquationis. Galen. vero in 3. Epid. oleosam duplicem tam tum facit, quippe colore & crastitie oleo similem, pinguedi, nis expertem ; atque alteram pinguem, hancque duplicem esse, scilicet unam, quae habet pinguedinem supernatantem, oculis boum similem, quam Graeci Euo anem appellant, & ait, xam, in qua sepernatat pinguedo, telae araneorum modo, flamdem Graecis vocatam. Has omnes fieri colliquatione pinguedinis, ab igneo calore, dictum est. Lividae fiunt prae immodica frigiditate, teste Galen. 1. de Crisbus cap. I a. quae propterea in acutis morbis pernitiosae exsistunt, quod naturae exstinctio ne fiant. Fiunt tamen aliquando ex materia crassa, livida, quas aliquando bonas esse,quippe critice apparentes, Hippocr. , non .negavit. NigraS quoque urinas mingi aut propter imm0 dicam Digiditatem constat, sed hae obsturae magis quam ni grae RPParent aut propter exurentem calorem. Nigras fieri ob serum atrae bilis urinae mitium, urinam nigro colore itingens , Galen. in I. Prorrbet. docuit: &-3. Ruidem. comm q. dixit, has a sanguine conspici melancholico, serum perio de, ac fuligine, nigro colore inficiente. Ex quo Lib. I. de Cri M. cap. II. ait: nigram urinam nobis atrae bilis, redundanii in corpore, aut ulti sanguinis esse indicio. Ceterum hae du
plicis sunt differentiae ex silitantia ipsarum aut tenui,
515쪽
erassa quippe nigrae aut tenueS, aut crassae, minguntur. Has U, Melassas perpetuo ab humore crasso melancholico, aut atra bile, rum ni- aut usto sanguine co*0smS eXcreto, colorari dicimus. Hinc grarum in quartanis febribus, in melancholicis, atque in spleniticis, cras eas urinas nigras mingi, Galen. in a. 'Na. eom. 27. testatum reliquit. Tenues vero fieri aut propter vehementem frigidit, 'tem, qua ratione sanguis quoque nigrescit, aut ob exsuperantem calorem , quippe sanguinem urentem, Galen. in a. progn. 3cin 1. de Cristb. statuit. Has vero cognoscimus, quod, priusquam nigrae appareant, flaVae, aut ruis, aut croceae spectentur ; & illas, quod lividae prius spectentur, mox nigrescant. Posst nigras, claras atque turbidas spectemus, nimirum a quibus causis fiunt: & primo de claris permanentibus urinis superius dictum est , cum de coloribus, in tenui substantia urinarum speitatis, sermo proxime fuerit habitus: nunc de iis, quae clarae minguntur, & mox turbantur, agemus. Has enim crudes esse atque propter flatus crassi redundantiam turbari, neminem latet, ac proinde naturam aggredi concoctionem imdicare, nullis Medicis, praxim exercentibus, est ignotum. Deliae Galen. in libr. 4. de 4 anit. tuenda cap. 4. ait: Si cum emi gitur pura protinus vero turbatur, Iam crudi succi concocti
'em oggredi naturam, doces. At si inter sto tempore turbetur, v protjaus, sed post agresuram in uat. Turbidarum vero Turbid prinarum, quas triplicis esse disterentiae, Gal. in 3. Epid. in iε bor. & in . de sanit. tum. 3c in I. de Cristbus statuit,
quippe quae clarae minguntur & post turbantur, de quibuS agi, tia. mus; & quae turbidae resident, i clarescunt; atque ςmum quae mictae turbidae, perpetuo taleS Permanent. HaS' I ales vulgus Medicorum appellat, quod jumentorum Urinae yxidis similes spectentur, quippe crassitie, colore, atque turbata m*VM shbstantia. Hae sunt a crudis crassisque humoribuS, a caloreygitatis, atque inde multis flatibus elevatiS, & sero permistiS, unde. Ribus substantia confunditur & turbatur. Hinc Hippocrat. Vi ira): urinas perturbatas dolorem capitis praemoustrare, quod
516쪽
utinae nimirum per ipsas nobis significetur multos Vapores ad eaput perturba- allevari ac subvehi. Galen. ru 6. Didemiorum , c0mment. s. iutae quid 11. ait: has urinas eorum esse , in quibus humor , sui ermi 'xδRx obeatur , plurimus abundat, j a calore fusus est. Hine enim ipsum, in spiritum versum, flatuosa8 exhalationes ad ea put submittere contingit. A crudis itaque & crassis humoribus Turbicis calore agitatis, fiunt urinae turbidae. Sed quae turbidae clare claresςςn' , a calore quidem naturali concoquente ', & quae perpe-es .. tuo manent turbidae, plerumque a labrili, totam massam sana guinis agitante, ac confundente. Cujusmodi sunt, quae in principio malignarum febri uni' apparent, quo tempore nihil
concoXit natura. Avicenna vero, ac alii Arabes Medici dixerunt, urinaS turbidas, non residentes, nobis praemonstrare humorum ebullitionem, propter vehementiam calori S extranei,& debilitatem innati caloris digerentis: & Gah in 1. lib. de Cri-
b. cap. II. dixit, urinas turbidas manentes, minimeque clarestentes, nobis praemonstrare, naturam coepisse agitationem in sanguine,vigereque ad concoctionem; illas vero,quae, cum clarae fuerint mictae, mox turbantur, significare nondum coeptam esse humorum agitationem ad concoctionem, sed postea fore sperandam. Ex quo ipse his urinis bonitate praetulit eas , quae pelapetuo turbidae manent; quas coeptam concoctionem den0istre
clarius in libro quarto, de sanit. tuenda hisce verbis expressit, dicens: Quod si turbida st qualis veternorum visitur, crudis
vocatis humoribus refertas venas indicat, non tamen celsare νο turam, sed eos varientem concoquere. Et de illa, quae turbida pQ
stea, haec addidit: Si eum emingitur pura sit, protinus vero im ritur, jam crudi sucei eoncoctionem aggredi nuturum, doce , Us ivterposto tempore turbetur, non protinus, sed post aggresμηδ''
in uot. Amplius contrarium videtur etiam hic affirmare de uri nis manentibus turbidis, cum dixerit: Si sero sel omnino πνοβ. . Horatio, vel id quod subsit, malumst, imbecillitas natur a*yhὲ φ , ege ue ope aliqua ad succos percoquendos. Quid igi'
uite. ' dicemus 3 Urinas turbidas, manentes turbidas, aliquando b*yy a calore eXtraneo totam massam sanguinis agitante, & aliqVRIVdo a calore innato, quippe a natura ipsa concoquente. HR q'q
517쪽
cap. XIII. DE PRAESAGIENDA VITA ET MORTE AEGROT. so 3 utinas ab illis distingui, quoniam non in principio, sed in
augmento incipiant, quo tempore natura manifeste aggred iur concoctionem , Postea aliquid residit in ipsis, aut munus turbidae eVadunt, VireS constant , morbusque exitialibus signis caret. Quod nobis forte e ressit. Galen. in . de Sanit. mnd. cap. q. cum di Xerit. Verum 0mnium, quae turbantur; ur sturum generalis nota esto ipsius crassi a liquidiore separatis , aut propere aut tarde facta, aut Omaino nulla. Ergo si protinus fiat,& quod subsidit sit album, leve, aequale, superiorem longe naturam succiS , quoS concoquit, ostendit. Sin, quod subsidit, malum sit, imbecillitas naturae significatur. Cum veroeae principio statim apparuerint, quo tempore nondum natura aggreditur concoctionem ,'propter ebullitionem & agitationem caloris febrilis, &extranei, turbari significant, quae ob id multitudinem crudorum crassorumque humorum, avehementi calore fusorum, indicant, quae cum morbo Uehementi δρ viribus praelanguidis exitium merito significant. Hinc Galen. in lib. q. A ori . merito dixit. Quae vero non resident, si vires assuerint longum fore morbum ostendunt,s imbecillitas asst, aegri mortem praenuntiant. Dare quae Principio apparent turbidae, manentque turbidae, non a naturali, sed ab extraneo calore fiunt quod virium dςbilitas confirma- 'hir, atque signum aliquod perniciale, quod nunquam in ipsis aliquid resideat, quod sit laudabile : atque haec de causis
turbidarum urinarum. Nunc mordacium, quae cum dolore & Urinae m0rdicatione exeunt, causas attingamus , quae fiunt ab hu- morda-m0ribus si imme calidis ac acribus redditis, qui una per urinam μὴ ' ς Qernuntur; unde Hippocrates in primo Didemior. a) texi IO. di it: fieri stranguriosos abseeous. Et Galenus a. Epid. text. ΑΙ- dixit: Ubi per renes excrementa purgantur totius m 0ris, α illas stillicitum eorripere, cum ob alia, tum praecipue pr0ρtζr consuentium urinarum aeredinem. Acredo vero a multo λὶ0re fit. Foetidas vero urinas reddi propter humorum sum- Foetidae φλm putredinem aut in vasis, aut in renibus, Vel vesica, undζ-
518쪽
aequites De aequalibus vero, dc inaequalibuS Urinis Gal. in s. r.& in. 3 3. ita habet. Si vero compagis urisae, gream Systasim dicunt Opi. aequales. Linaequalitatem ita diei concesserimus, recte dixit vehementem igni sicari perturbationem. Nam d0minaUte, viscente natura omnia aequaliter unita sunt: diversi vero 'cassi tumultuantibus ae reni tentibus ei, illud quod superatur, atque concoquitur, aliam bibet formam, renitens vero, ac tumulizans aliam , es quando plura hujusmodi fuerint, variam magis sendunt urinarum irie qualitatem, b ejus cavi perturbationem. Atque hae sunt cauta variarum urinarum. Quibus praemissis ad Variorum contento rum causas dignoscendas discendimus. In qua re primo intelli, gendum duXimus, cur in fundo Vasis resideant, quae hyp01tases, subsidentias, atque sedimenta appellant; cur in medio,
quae suspensa, sublimia, & sublimamenta; & cur in suprema
Vasis Parte, quae nubes , S nubeculaS, dceneoraemata dicunt, Contem Hippocr. quandoque sublimamentum nubeculam vocat 3 Haec torum di ' contentorum diversitas in urinis pendet ex varia flatuum. uirili, generatione, & mistione : siquidem ubi in urinis flatuum c0ulide. pia adfuerit, eXcrementum ad supremum vasis locum deseditur; ubi minus ad medium; atque ubi nulli adsint; in fundo. Quo fit, hypostassem probam coctionem indicare, in qua fletus discussi nullam pariunt turbationem ; etsi locus non necessari0 hoc demonstret, quando in fundo non omne residens cointentum coctionem denotet, sed illud tantum, quod est camdidum, leve, & aequale per omne tempus, uti docet Hipp, 2. Prognui. Q. Neque etiam nubeculae & suspensa semper crinditatem praemonstrant, de quibus Hippocr. in a. Prognosi. )text. 29. dilait: Nubecula, quae insebitur in urina, si candido si, est bona: de Galen. in I. de Crisib. cap. II. scripsit, in iis, qViusi sunt inedia, ac labore immodico, morbum saepius s0lvii Priusquam aliquid subsideat, & plerumque sufficere nebsi
iam albam, aut suspensionem albam, levem, atque aequalζm Verum perpetuo contentum in fundo vasis album, leve, ac p*x Omne tempus aequale, coctionem denotabit; min0rem θ pag. 4o. lin. 3o. Ibid. lin, AI.
519쪽
sum; & nubes, quippe in suprema Vasis parte contenta, morbi
illiue minorem coctὶ0nem declarat. In qua parte eXcrememium, seu contentum elatum, circuli modo, juxta urinae supereeiem, solet esse delirii certum indicium, quod Auctor Pro δὲ litori animad Vertit, atque ego saepius experientia verum esse didici. Multa subsidentia, quamvis locum infimum matellae occuparit, copiam crudi humoris Vacuari, Galen. in libr. δεῖ - cap. II. eXemplo puerorum eorum, qui in crapuli; & in otio vitam ducunt, demonstravit, 'quorum corpora, quod scateant humoribus crudis, ideo cum urinis plurimum ejusdem crudi humoris eXcernunt: dcina. Prognost. dixit, si dimentum in urinis lipparere copiosum, ubi morbus ex crudis humoribus foveatur, atque paucissimum aut nullum comspici in morbis biliosis, atque in iis, qui inedia usi sunt, &multo labore. Tenuia vero tenuiorum humorum sunt indiutia. Sed quae pura sent, neque facile vase commoto assurgunt, magnam naturae in secunda concoctione imbecillitatem
indicant. Crassa itidem crastarum humorum nobis sunt indi, cia, quod Galen. explicavit, cum in quarto, tum in septimo bori . , in libro de plenitudine, ait, is iis, qui sunt vor ces, urinas habere sedimen crassium. Quo assirmabimus craς
sum sedimen, crassos humores, ac ideo maxime dissiciles nobis affectus indicare. Unitum teu tonjunctum, aequale, pyramidali figura, maxime commendatur, quod optimam notet coctionem. Contra divulsem atque inaequale significare, G, lea. in I. de Crisbus cap. 11. tradidit. Divulsum enim, &idaequale, crastarum flatuum copiam in venis adesse, qui natura discuti & resolvi nequeant, assirmat Auctor libri e Urinis. I9. Quo modo ad contentorum quoque colores, album pereris coloribus praefertur, ut dictum est, si continuum seu 'RVe dc aequale; atque hoc excernitur, ubi perfecta facta fue-xit concoctio. Inaequale vero, divulsum, distinguitur ab hypost si; hoc etenim non unitum seu conjunctum, sed in exiles, R minutas veluti arenulas per urinae substantiam dispergitur. ηψςque aut a pituita copiosiore fit, aut a pure, aut a coli,
Sss qua H Lib. I. text. q. 32, 37
520쪽
quatione solidarum partium. Cujusmodi est, quod farino erassiori est simile. Crim M has hyP0stases Graeci appet lant. Rubrum & subrubrum eruditatem, & coctionis dese ctum significat. Quo Hippocr. m. 'UAE . Qt L a . meri to dixit: Si urin uerit Iubrubra, b sedimentum sub stam
V use, Atumior hic morbus, quam primus , sed admodum o tui: &-hisi de Urinis cup. 12- ait, contentum ru-hrum fieri a sanguine ichoroide, coctionisque defectum signi ficare. Flava, viridia, mala sunt, quod morbum a flava, peruiaginosaque, seu porracea bile foveri, denotent. Pestima livida & nigra, Quod prius lividum fuit, m que ni rescat, a caloris refrigeratione procedit; & quod priuS aut flavum aut rufum, aut viride fuerit, & mox nigrum a calore igneo, humores adurente. Μerito itaque Hipp. b) nigram nubeculam vitiosam vocat. Quae ex iis, quae a colli quatione fiunt, quaeque ob id variis figuris spectantur, Oroloides hypostas es , quod oro bis similia sint, ac etiam Sandarachoides Graecis v0eatae, fiunt consumto jam adipe, ubi praesertim caro consumi
coeperit: praemonstranz enim, aut totius corporis, aut renum
colli inlationem. Perahis vero, id est squamota, lamin0nunt, teste Galeno, ubi, post adipis carnisque colliqua tionem, partes superficiariae igneo calore abraduntur; d fit 'redes vocatae, id est furfuraceae, quae sunt sqtiamosis aingustiores, strictiores, sed tamen crassiores, ubi solidarum par tium vasa igneo calore dilacerantur, ac contabescunt noris, id est, farinae crassiori ssimiles, a majori adhu solido rum membrorum contabescentia. De his Hippocr. in a. Pro
um vero deterius UL G Men. incomment. dixit fieri hasce uria'βcalore igneo, sanguine assato, aut consumptis inaequaliNi carnibus: atque haec de urinarum causis. se .lin. 3s. 0 Ibid. o Ibid. sin. 38.