장음표시 사용
381쪽
Periculo vacat viplurimum hic affectus. In -ilia,
tamen aliquando suffocationis periculum intelis propter asperae arteriae & laryngis viciniam. In aduli etiam si dolor & febris adsie, vitae periculum acti quandoquidem in anginari, degenerare potest. petculosa etiam est Ranula, quae nigra, aut fusca, &ra est, ad cancri naturam accidens, & illa non est astitKenda. Ad curationem huius assectus, primum cauti avis cedens auferenda est venae sectione , & purgatione aegrotantis naturae, & aetati accomodata, Et si affecto, si inueteratus , ad cauteria & decocta sudorifica queniendum est... Postmodum topicis medicamentis reseluti' tumori, tentanda est in hunc modum. Cortic granat hyssopi sicci. filis commin.ana
3. h. Fiat puluis sub lingua detinendus, & frequenter
iterandus. Refert Forestus puellam Ιχ. annorum, imira biduum fuisse curat in hoc silo remedio, cuius auctor est Nicolaus Florentinus, qui in adultis loco si. sis communis utitur sale ammoniaco , quod magis ye neta at& potentias dissoluit. Forestus vero in studiosi quodam praedictum puluerem cum sale communi paratum Vmrpauit ; tum etiarn decoctum ex balaustus, alumine, & gallis, aequis partibus, paratumiac d i ta partem sile tosto & gemmae fricari iussit, & aeger cura' χus est sine operatione chirurgica , quod rarissime sol thontingere ; quia tumores isti ad naturam abscessuum
accedunt, & in quodam veluti folliculo continentur, ita ut discussa quadantenus materia content3,
Sit discutientibus remediis tumor curari nequζM , illius apertionem veniendum est; quod utpllarun*' faciendum, rarissime enim per resolutisnem usρμὴ
382쪽
De Ranula. Apertio autem exiguo foramine facienda non es. uti materia in selliculo contenta, iterum colligitur,de theuius impletur cui rei mArime conducicsumma jutis laxitas, & molliries recipiendis eXcrementis mi idonea: Sed per summim rumorem, longissii nasiato facienda est in Utraque eminentia, ut tota male hi simul efflagi. Ρostea Vlcus abluendum est, praesim jenientibus,ut dec*cto maluae postea Vero detergentiabus t vino albo cum melle rosaceo, aut dianaoronefac dem oxymelite,Hion C purum appareat ulcus,& sol heulo liberum. Ac denique ad cicytricem inducendam, xino nigro, in qu0 alumen distat tum sit, os frequentet
restus similem abscessium cyrauit in quadam muliere ruitica, sectione utrinque favi,& postmodhibore frequenter colluto p0sca, cui exiguum stilis admi num
Si affectus sitimeteratus,& Vlcus p dictis mediis Isiccμi nequeat, tangatur oleo sulphuris bis in die temperato tamen cum aqua rosacea,ita ut ad unam guratam olei quinque vel sex guttae aquae rosaceae misceantur: ita enim intemperiςs ccirrigetur, & exsiccabiruc pars, quae ad roborationem, Vino nigro, admixto su lmine Iaepe intuenda est. Si pin haeque remedia debite usurpata morbus redeat, ad cauterium actu te veniendum est, cuius administrMionem docet Paraeus io 7.
383쪽
C Vstus quemadmodum reliqui sensus, omnesquε Icovoris actiones, tripliciter laeditur ; mih
abolite,& deprauate. Imminuitur cum sapores remisci vix percipit, intensos Verb remisse. Aboletur lim tirru dictos sapores,siue intensi sint,sive remissimullo modo sentit. Deprauatur denique,cum obiectum alieno sar, re insectum iudicat. Imminutionis & abolitionis gustus causae eaedem sint, magnitudine tantum differentes; si enim leuibutes sint sustum imminuunt; si grauiores . abolent. Et illae causae sunt, vel defectus spiritus animalis 1n ipsa parte, vel nerui tertio pari in linguam transati intem. peries , vel lingua ipsa aliquo affectu praeternaturali,fflicta. Spiritus deficiunt, vel propter ipserum penuriam, tm moribundis , vol propter obstructiones' nemorum x th paris, per quod deferuntur ; vel proptes tumorem in ea cerebri parte genitumia quamerui oriuntur. Lingua vel humida &plicitosa materia obducitus, Vel tumoribus, pustulis, aut ulceribus afficitur, yropria illuas actio, seu gustatus imminui, vel abolesi potest.
Gustus deprauatur,quando lingua vitiose aliquo by more inficitur ; ut in febribus Ope contingit, cum hie lle insecta lingua, omnia quae gustantur, amara esse i' ldicat. Alias pituita salsa,vel humore melancholico i* buta, omnia salsa, vel acida ei videntur, obiecta 'φ
384쪽
ommouent qui tunc xςmpori linguam magis feriens, si orem suum in eam GryxuS imprimit: & ita, quae gu tur , tali sapore infect Videntur. Contingit tamenon raro, linguam succorum in se contentorum sapore; hercipere, etiamsi nullum obiectum externum ipsi ad Gueatur,ut docet Gal. i. deo t.C sis cap. .. Et quo-tisana confirmatur experientia in febricitantibus,quo itin lingua bile perfunditur 3 quae si valde amara sit, continuum amarorem in lingua persentiunt, lices nihil extri ecum degustetur. Causarum praedictarum diuersitas ex saporum vari tate , & linguae ipsius dispositione cognoscitur; dulci enim sap6r,& linguae rubedo sanguinem significaniam tor,& color flauuS,bilem;albedo cum dulcedine, pituitam;color fuscus & aciditas,melancholiam. Sapor abominabilis,prauos humores in ventriculo contineri ostentadit.pustulae,tumores,& Vlcera oculis patent. Ac denique, si nulla in lingua permutatio appareat, & gustus immunuatur,aut aboleatur,in cerebro, vel neruis causam latere censendum est. Curatio admodum varia est pro varietate causarum.
Et ideo,si ita cerebro,vel neruis affectus lateat,illi remedia aptanda sunt, praesertim ea, quae adparalysis cur tionem praescribi solent.Cum vero a prauis humoribus gustus deprauatur, illud symptoma viplurimum ab aliis morbis dependet, praecipue vero febribus, quibus
curatis illa etiam symptomata tolluntur. Si a tumoribus laedatur gustus ilius curatio ex dicto-Iutumoru curatione dependet, quae silpra proposita est Si denique a pustulis, aut ulceribus linguae , affectus sedatur,curatio horum assectuum instituenda est per V ive sectionem,& purgationem humorum acrium;quibus λςςedent topica refrigerantia, astringentia, & exsiccam
yyyi d gargarisinatis formam redacta ; es si visera sor-
385쪽
dida sint, abstergantur melle rosaceo, addito oleo s lyhuris,aut vitrioli,ea quantitate,quae linguam moderi feriat: vel etiam ad potentius exsiccandum,oleis prὰ listis, puris & impermixtis,pars affecta emel atque ite rumiqngenda est. Sic enim phthae , Ormataque oris cilinguae ulcera citissime sanantur.
De Par is linguae , ei que metu ias.
Ctio linguae praecipua,loquela est eaque aboletur, imminuitur 3ρ deprauatur a Variis causis, quae ad morbos simi lares,organicos, Vel communes referuntur Quod ad similares attinet,humida intemperies cum ma Wria coniuncta,linguam molliorem & laxiorem escit, ut motus suos libet, exersere nequeat. Siccitas etiam nimi loquelam vitiat, ut in febribus contingit. Morbi vero organici sent, magnitudo aucta, ut de tumoribus antea dicium est,qui liberum linguae motum impediuntiifigura vitiata, ut, si lingua breuior ex natiua consormatione , aut precisione apicis illius, aut si fraeno, seu vinculo seo arctius: alligetur,& obstructio neruorum sepu- mi paris,qui ad musculos linguam mouentes deseruntur. Morbi denique communes lunt solutiones continui,vgIneraeiusdem partis. . . Nimia linguae humiditas balbutiem efficit,qua affectiliteram pronunciare nequeunt; eaque vel natiua est,
ut in pueris, tu ob nimiam hi mnditatem hoc affecta laborant,ab eqque liberantur aetatis progressu, quo se perflua illa humiditas absimitur.Ιn quibusdam verbin humina tota vit perseuerat, & illi perpet.'balbi remanent,de quibus agit Hipp.
386쪽
inibi, t ab alui promist diuturno maxime capiun- Galenus in comm. dicit eos qui natura balbi sunt aut Erebium habere humidum, aut linguam, aut utrum huc & a cerebro humido multas profluere humiditates quas in ventrem delabi par est,Vnde alui profluuialin kta vero admodum humida natura existente, & ventri Iluae talem esse par est, Vt qui alteram tunicam comminem habeat cum lingua O imbecillemque ex humi ditate. Ventriculi autem humidi propria passio est di
turnum profluuium. Attamen Avicenna propositae doctrinae aduersari vi detur,dicens Fena .lib. 3.tradi. .c. I 8. balbos esse maxime dispositos ad melancholiam,cum tamen melancholia a sicciori cerebri intemperie procedat. Conciliatur tamen illa contrarietas, dicendo per balbos , seu traulos Aut cennam intelligere,non balbos proprie dictos,qui litteram R,pronunciare nequeunt; sed eos qui linguae haes tantia laborant, quiue eandem syllabam multoties repetunt,antequam dictionem proserant;haec enim linguae Laesitantia,ex calido & sicco cerebri temperamento oritur,in quo adeo promptae fiunt cogitationes; ut linguam praecurrant, eiusque motum, praecipitem, unde conturbatio ipsius atque haesitantia exoritur. Praedicta autem balbuties a natiuitate contracta curabilis est. In quibuslam vero balbuties accidentaria contingit a eatarino, & copioso humoris pituitosi defluxu ins& linguam, quae euacuatione, reuulsionς , do
derivatione humoris influentis, tum etiam capitis ro boratione & exsiccatione curatur. Cum autem rem
pro positas indicationes adimplenti paralysi linguaei describendae conueniant, ex illius curatione eruntri petenda.
Ad linguam deseruntur duo neruorum paria,tertium cilicet ad gustandi & sentiendi actionem mer m Z a
387쪽
pyaxeost merica , Lib. V. dam ; & septimum ad loquelam,& linguam variis inbdis mouendam. Ex horum igitur nemorum, dici
septimo pari oriuntur, obstructione,& relaxatione par lysis linguae procedit, quae est priuario , aut imminutibmotus illius partis.Eaque succedere consueuit stequem ter apoplexiae, cerebro ipso secundum posteriorem par tem humore pituitoso imbibito & tunc aliae quoque partes,& plerumque dimidia corporis p rs, paralysi teli
tantur; Interdum tamen solitaria est,neruis tantum, aut
musculis linguam mouentibus, humore pituitoso inibi bitis & repletis. Ex praecisione etiam eorum neruorum linguae paralysis generari potest , cuius rei exemplum habetur apud Auic. Fen. 6. lib. 3. I 2. his verbis: uidam homo iam mentosatus fuit percussin est cumsalpello tali in nerui in substantia panniculi coni titi cum
singua, quare molliscata est lingua. Has autem cucurbi tutas , in ceruice & iuxst occiput admotas fisisse conii ciendum est;cum enim nerui Euguam mquentes a principio spinalis medullae oriantur,quae est in occipitio, ex
profundiori scarificatione cuiuspiam illius rami praei
1ionem contigisse certissimum est Quamuis autem materia hunc assectum producens pituitosa sit;interdum tamen crassior & stigidior, interdum tenuior & calidior esse consueuit; pro ratione limmorum in corpore praedominantium, quorum diagn0'sis proponitur ab Avicenna Fen.
Verbis : Eo quandoque signit at quod materia sit se Menea uberi lingua, ct caliditas eiiti. Et quandoqueδην eat quod materia sit subtilis aquosa multitudo cursus
sius aquosae,st paucitas iuvamenti ex resilutinis, ct ruginmentum ab eo , in quoes 'plicitas. /Affectus iste,si a cerebri vitio dependeat, apoplς xiae sit consectarius , ita ut aliae quoque partes aniciδη Iur , raro curationem recipit, praesertim si aeger
388쪽
Cap. IV. linguae paralysii. 3 s
Mibuessior fuerit; si Vero simplex & solitarius fuerit, Gisionem recipit, idque multo facilius,si aeger in aetate forente conssisutus fuerit.
Curatio Paralysis linguae perficitur si latione cauta
antecedentis , humoris scilicet in cerebro redundantis; es discussione ac resolutione causae coniunc-ae, humo iis scilicet neruis linguam mouentibus impacti & in bibiti. , Causa antecedens eliminabitur iis remediis, quae inastigidae cerebri intemperiei curatione proposita sunt. sAc primum purgatio instituetur potione, aut pitulis dicto loco propositis.Mox si sanguis redundare ,& a se
ctus causa principalis et adiuuans esse videatur, detrahendus est ea quantitate, quae Viribus & aetati conue ψniat. Postmoddm apogema cephalicum exhibendum. Et si affectus contumax esse videatur , ad diaetam sud rificam transeundum est; quorum omnium formulae dicto loco propositae sunt. -- post uniuersales evacuationes, ad materiae morbificae derivationem deueniendum est, per cucurbitulas & vesicatoria posteriori parti admota; tum etiam cauterium occipiti inustum. Avicenna cucurbitulam sub mento asgit,quod etiam a recentioribus probatUr. Vena etiam sub lingua utiliter aperitur, praem s sis euacuationibus uniuersalibus ad id exitiatione humoris
Ad discutiendum vero & extrahendum eundem humorem,gargarisina sequens frequenter usirpabitur. Rad. treos Flor. J.g. l.origani,caluiae, stoechad. 0rismar ana M.si. cubebarum 3. iij. liquiritiae j. Co-
Mintur in aequis partibus aquae & vini albi sub finem raditi ad m. j. In colatura dissolue Oxymelitis scillitici H- Fiat gargarisma, quod si non satis esMaciter ope-ςxvr,addi poterit decocto radix pyrethri ad 5 ij. Vel iij.
389쪽
3 1 8 Praxeos Medicae, Lib. V.
vel etiam semen sinapi pari quantitate. Addi etiam ob test castoreum,nisi aegro nimium ingratum videatur fAd eundem usem potest frequenter lingua confri cari oxymelite scillitico solo, cui etiam semen sinapi
ddi poterit. νSuccus salutat ad linguae paralysim multum com mendatur,si eo lingua frequenter confricetur;cui etiam sicut in praecedenti,sinapi addi poterit. 'Pilulae etiam sequentes stipra linguam frequenter detineri poterunt in eundem finem. Succi betonicae & liquiritiae, ana 3.j. 6.castorei &assae foetidae,ana 3.g.nucis moschatae,& lax nardi anas. j. Incorporentur cum melle fiant sormulae instat lupinorum. Hic etiam conferre poterunt gargarismata, mastic, toria,& errhina in frigidae cerebri intemperiei cura ne proposita. Ad cerebrum vero roborandum. humoris pituitos in eo contenti reliquias discutiendas, menient suffitus, puluis capillis inspergendus,& cucupha Acto locaprinposita. Ac denique , ad nouum pituitae prouentum , quem cerebri intemperies , etiam post uniuersales &particu lares evacuationes selet efficere, usialia remedia praescribenda ; nempe syrupus magistratis,aut pitulae Males , quibus optata roborans adiungenda est eorumquoremediorum descriptio a. ρraedicta curatione tatari
390쪽
De asse in dentium , gingiuammo saucium, vinu , s Grynos
ARTE f in ore Osumbos hontentae marios asse patiuntW quorum praecipuos tantum describere animus es , O feliquos mi noris momo , qui υe a sola, Chirurgis .iplariminis curari consueuerisIt, consultὸ pinermittire. ic igitur liber septem concludetur capitisus. Primum erit de do ore dentiam. Secundum de dentiam nigredine, O erasione. Tenium de gingiuarum erosion Oe iceratione. manum defluxu sanguinis mPηginis. Ruintum de oris 'faucium