Praxis medica cum theoria. [Tomus primus]

발행: 1660년

분량: 828페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

671쪽

g o Praxeos Medica Lib. I R

Vel colocynthidis 3. ij. vel iij.inclystere etholheh.,& carni inanio decoquuntur.

si cly steres dolorem non soluant,in iis pertinaciatet insistendum non est, sed satius est leui aliquo me dicamento uti. Obseruatum est, eqm arger quidam triginta clysteres sine fructu accepisset;alium Medii cum mannae J.j.6.cum Ol. ygd. dulc. Vnc .ij.hi ius.' eulo gallinae pingui exhibui me,& *grum a doliae haberasse. In odore tamen qui fit 4 pituita crassa,fottio,

rana edicamenta exhibenda.

Poste, vero fomenta,inunctione S,balneae, emplaastra , aliaque remedia , conuenient , quae indoloris renitieuli curatione supra proposita sunt. inibus uddenda sunt specifica nonnulla, huic affectui maris me proficua. Intestina lupi vino alba abluantur. p stia in furno exsiccentur in vase terreo,donec in puluerem reduci queant .Huius pulueris capiat aeger Drach.j. cum vino albo: subitδ dolorem sedat. Aqua simplex bulliat,e1que ferirenti adde ol com; mun. quartam partem, & grana aliquot piperis crase lsuscule triti ; capiat tegex cochl. iij. verisi j. calide, quatum serre poterit, Sedatur dolor fene in mometo Aloes optI .raeli.j.laudant optati gr.iiij.diagry- dij.gr.vj.Misire formentur pilulae vj. deaurarae, capiaraeger hora comrnoda;dolorem post horam sedant, & lpostea humores noxios euacuant. His etiam pitulis substitui potest medicamentum edi diaphoenico &philonio Romano, in dolore ventriculi descriptum. Hippocr.lib de uernis asseritib. proponat purgationem ex peplio & meconio. Olet amygdal .dulc.aut amarar.recentis Unc.vj. ex hibitae dolorem demulcent, & materiam intestinii adhaerentem per inferiora deturbant.

672쪽

Cap. I. De Colleo dolore. g r

Cum sequentibus etiam mixtum utilissimum est. V.Ol.amygdal. dulc. Vel alterius in papaueribus,une. iiij viiii generosi Vnc. j. sem. strupi de pavau.

vnc.j.Misce,fiat potio. Cum manna etiam exhibitum oleum amygdal. duleium in iusculo pingui, ut supris dictum est, dolorem

lenit,& materiam peccantem euacuat.

Semen ameos puluerat,cum vino exbibit. ad 3. j. vigente dolore eum subit δ sistit,& secunda exhibitione morbum plerumque aufert,admouendo simul cataplasma exterebinth.8. iij. stupis exceptum,sinapis tum pleris,& sang. drach. stibtilissi puluerat. an. 5. j. Galbanetum Paracelsi humori dilcutiendo idoneum est,s totus venter eo illinatur.Ιllius descriptio 1 Ctatone talis proponitur. V. Gummi elemi,hederae, galbani, oli laurini, anapartes aequas .Distillentur in axem per retortam; seruentur seorsim,primum aqua;deinde ol.clarum ; tertio Ol.crassum instar mellis,quo imprimis utendu est. M. Calami aromat.Vnc.j.galangae 3. iij. flavedinis exterioris corticis arantior.Vnc.iiij.cinam .electi,sem. anisi sceniculi,ana Drach.iij.cumini Drach .vj. bacear.iuniperi recent.Vnc g. baccar.lauri Drach.iij. Puluerentur subtilissime,& infundantur in vini maluar. Opt.st .vj. Stent in infusione in loco calido per v.dies. postea distillentur in balneo Mariae.Dosis Unc.j.praemissis evacuationibus. Ventri admoueatur utiliter gummi caragna , &x Camaliaca 3 & prius cucurbitula magna umbilico, Rrigatur. Etiain si emplastra praedicta ventri non admoueantur, omittenda tamen. non est cucurbitula umbilico Rdmota,quae ipso Galeno teste dolorem a flatibus excitatum discutit instar incantamenti.

673쪽

si affectus sit diuturnior,decocto guaiaci per mi Itos dies continuato Deliciter curari poterit,purdo pei interualla, & clysteres frequenter initet. ' At si eolieus dolor fiat a pituita vitrea, decoquat

guaiacui cum vino,quemadmodum Vsurpauit Amit Lusit.cum spelici successu, 'rat. 32. cem. I. Sedato dolore a poetema pituitam euacuans pres eribendtim est , quo reliquiae omnes educantur, vel Eius loco decocturi galli veteris cum incidentibus attenuantibus , &catharticis compositum. Vel tute pus essicacissimus in colicarentriculi descriptus. Colica iliosa curatur clysteribus emollientibus,& aerimoniam humorum temperantibus.' Roueatur venter decocto emolliente & anodyno, aut quod melius erit,paretur semicupium ex eodem δecocto. Conueniet etiam cataplasma infimo ventri ex fari-ηa hordei, em.lini coctis in ol. cham mel. Tum etiam epithema refrigerans hepatis regiopi ladmotum,in hunc modum Cola positum. . V. Succi ehdiuiae,& cichorij,anam. s. sucri lae*cae,& aceti rosae.ana Vnc.ij. Misce,fiat epithema. Iulepi exhibeantur ex aquis papau. rhoead. lactucet,endiuiae, acerosae, cum strup.violac. de pomis, & de 1imonibus. Si doloris atrocitas urgeat, ad narcotica consu-giendum exit. lMitigato aliquantulum dqlore, expressio rhei in laqua cichorij,cum strupo rpsaceo exhibenda erit, S lfrequenxer repetenda, donec tota humorum saburra leuacuata fuerit. lSi purgatio ista benigni0r morbo eradicando non sissiciat,c fugiendum est ad mercurium dulcem,qui aliquoties exhibitus cu purgantibus diagrypiatis,co

rationem l

674쪽

Cap. I. De Colleo dolore. 6 3ricionem absoluit .Quibus iuspectum est diagridium,

solus exhibeatur mercurius dulcis, in pilulam efformatus, cum conserua rosarum, super hausta infusionesennae,& rhab. addita manna, & strupo rosaceo. Postea utiliter usurpantur aquae acidulae, & vittiolatae.

saeuiente dolore ad balneum, & laudanum consu-tiedum est,cu i aliquando pargantia misceri poterui, sed maiori dosi,quia eorum vis retunditur a laudano. Galbanetuli Paracelsi , quamuis calidum , ad humorem discutiendum idoneum est, si totus venter eo illinatur.Illius descriptio suprὶ proposita est. Phlebotomia in hac colicae specie aliquando conuenit, cum metus est,ne caloris vehementia sanguis incalescat,febrisque generetur. Si vero febris adfuerit , statim celebranda est. Urgente admodum siti, aqua frigida exhibenda est, docente Galen. lib. I a. meth. cap. 7. Eiusque via testatur Amat. Lusit. se talem dolorem subito, incantamenti instar, sustulisse. Eadem se usum foeticiter tum sumpta,tum admota,testatur Septatius duabus historiis , lib. . anima ersionum practis aram descripti S. Ad colici doloris, qui in paralysim degeneraticu- rationem, aluo variis clysteribus soluta , primisque

viis cathartico apertis, demittatur aeger in balneum tepidum , ex decocto emollientium paratum, bi , ter , quater , quinquies in die , ut acrimonia humoris temperetur, ac pori membranarum aperiantur. Postero die cathartico accommodato humor ille purgetur. Deinde repetatur balneum. Idque Riternis diebus faciendum, si vire S aegri ferre queant; donec expurgatis humoribus,& sedato dolore,ae 'er, In tuto sit. S s a Interim

675쪽

έ praxeos Medica Lib. X. l

interim clysteres continuentur, praesertim qni lacte parantur, ad dolorem demulcendum utilissimis't,quibus cassia,Ol.violaceum,& liliorum admisce

m poterunt.

Venter ol .chamaemel .anethino,amygdal. dule. Elior. cum butyro frequenter inungatur.

His seri lactis & acidularum usus tandem subli

ciatur.

Ac denique, affectu in longitudinem abeunte, ea

quae in melancholiae hypochrondriacae curationere. lata sunt,hic aptari poterunt. Neque omittenda est,ab ipso morbi initio,phlebo, tomia, eaque purgationi praemittenda, ac saepe iteranda, si sanguis praua qualitate infectus appareat, aut si dolor rheumatismi particeps esse videatur. lDenique omnia remedia,quae in colica biliosa proposita sunt, hic etiam aptari poterunt. Quibus non conserentibus , nonnulli Medici confugiunt ad potionem sequentem, quam licet sordidam ,& delicatorum hominum ore indignam exhibent,& dolorem statim mitigare assirmant. V. tercoris equini S.j. Minutim diuidatur,& insundatur in b.j.aquae papau. rhoead. in . qua spiritus vini guttae viij.vei x dissolutae fuerint. Colentur cum expressione leui, & dividantur in tres doses satis amplas, sumendas horis exacerb tionis doloris. Si vero affectus in paralysim degeneret, lenienὸλ est spina dorsi & paralyticae, balsamo resoluente , neruo S roborante , modo febris adfuerit. 4i enim adsit, lana seccida oleo, aut unguento digerente im buta,partibus paralyticis alligatur, ea uendo diligen ter frigu , quo humor partibus impingitur,illiu q*ς dissiatio impeditur. Galbanetum Paracelsi hyc praecipue conseri,stibus

676쪽

tibus iraedictis, turn etiam umbiculo admoue iuri

De Iliaeo esse . ii eos seu Iliaca passio nomen accipit nonnulli

volunt, ab ileo intestino , quod ut plurimiam in hoc affectu laborat, quamuis alia tenuia intestina, imb & interdum crassa eodem tentari valeant. Vel potius ab Mλε , quod circumuolui & circumcingi significat; Ideo Latinis, voluulus seu conuoluulus nominatur , quod in eo indestina manifeste conuolui,& mqtu praepostero ad superiora moueri videantur. Xορμέος etiam nominatur , quod intestina manum admouenti chordae quasi tensae, M veluti conuolutas speciem repraesentent. Barbari miserere mei vocant: quod miserabile sit malum , & ut plurismum lethale , atque adeis miseratione diuina opus

habeat.

Est autem7 lilaeus affectus , motus intestinorum praeposterus & inuersus, in quo aluus omnino con stricta est , de quae per inferiora delici deberent, ad ventriculum feruntvh , ac per vomitum reiiciun

tur.

Notum est intestina motum habere naturalem, quo chylus & faeces ad in io a sensim propelluntur, qui peristallicus nominatur. Hic notus fit per fibras

orbiculares , & trahsuersu intestina contrahentes, di comparatur motui lumbricorum terrestrium, quip xxς. corpotis successive mouent. Inuertitur autem Ss 3 motus

677쪽

646 Praxeos Medi Lib. X.

motus iste aliqtiando a causis praeternaturalibus ; tintestinoru fibrae,quae , superioribu S Versus inseribit contrahi debεt,ad superiora cotrahuntur,& quaecun que in intestinis continentur,non Ver*us aluum; sed Versus ventriculum protrudatur:& tunc affectio illi ea generatur. Simile quidpiam in vomitu animaduertimus; du enim fibrae oesophagi a parte superiore versus ventriculu se contrahunt,fit deglutitio ciborum; cum vero inuerio hoc agendi ordine a parte inferiore, lversus superiora se cotrahunt,vomituS excitatur.Fit autem motus iste peristallicus inuersus a facultate intestinoru expultrice vehementer irritata, quae quando materias superfluas &excremetitias per inferiora deturbare non potest,eas ad superiora violento motu propellit. Adeo autem violentus interdu est ille motus, ut non sol iam chylus,& flatus,& humores excrementi iij, sed etiam faeces non raro per vomitum ex cerna ntur,imb vero ea quae per anum immittuntur,ut

clysteres,& suppostoria rapiatur,ac vomitu reiician- ltur.Sic refert Matthaeus de Gradi puellam quamdam lannos natam duodecim ileo laborantem , postquam lper triduum non solium faeces, sed etiam clysteres in- ljectos vomitu reieeisset,landem suppositori u oblon- lgum in anum immissum , post breue tempus Vomita

excreuisse. Cum verhi deinde suppositorium aliud fi- llo ad coxam alligaretur, illud statim , disrupto filo,

sursum ascendit ad ventriculum,idque aegra eu p/yxς jfili appensi euomuit. Et cum tertio suppositorium aliud quatuor filis fortibus alligaretur , illud etiam paulo post,ruptis filis, per os cum parte filorum, re

tectum fuit. Tandem cum medicus iuberet, ut male aliud suppositorium immitteret, tanta violentia sor sum aeriactum fuit,ut mater ne rursum raperetur,is

678쪽

Cal. II. De Iliaco assecti .

in J extrahere coacta fuerit. Similes quaedam historiae apud autόres reperialitur quas breuitatis causa omit

Illa aut e facultatis expultricis intestinorum irritatio a pluribus causis: dependet: quarum praecipuae &frequentiores ab obst ructio nem refelluntur Quaecuniaque igitur ititestina 'effementer obstruere possiant ut nihil per inferiora descedere valeat;hunc affectyna producere solent. Postquatri enim facultas diu enixa est faeces M alias superfluitates per viam ordinariarn excernere, fine suo frustrata,& exclusionis nece stati satisfacere teritans,alia via aggreditur, & moxu praepostero,ad superiora propellit, ut superil uitates illae

per vomitu in reiiciant ui .

Causae autem obstruentes sunt taces induratae ac tentae;flatus crassi inagni copia in intestinis collecti, eaque vehementer distendentestingammatio,ali1que tumores magni,qui cauitatem internarii intestini penitus occludunt;& intestini circumuoluti', ac complicatio , ut veluti nodus in ipso fiat . quae quidem complicatio , & constrictio intestinorum iti hernia saepe contingit,ium etiam in colico dolore, cui si εsuccedit i letos, quia incestina galibus distenta se coti uoluunt ut interdum veluti nodum efficiant. C a' vero infrequentibres intestinorum facultatem expultricem ita irritantes, ut motum suum inuertere cogantur, sunt exulce tiones insignes,auchumores acerrimi, intestina vellicantes. Quandis enim faeces aut alij humores,ad inferiora delabentes partem ulcerata attingunt,eam acriter vellicat, ita Vfr irrirata rem noxiam praeterfluere non patiatur, sed -x um impetu propellat,quem motum rel1qua inte 'ina per sympathiam irritata sequutur,donec materianoaia ad ventriculum feratur,qui motum eundem sis

679쪽

8 Praxeos Meilita Lib. X.

uens,praedictae iacultatis expultricis ministerio, o as per vomitum expellit. Signa iliaci affectus illa communia sunt cum do lore colico,alia vero propria. Communia sunt,dolor in regione abdominis, invisattoe, & distensio ventris, aluus astricta , cibi fasti sium, nausea, vomitus, inquietudo,spirandi, di min. gendi quaedam difficultas. Propria verb,& peculiaria passioni iliacae sunt do lor acutissimus,& saeuissimus,inflatio,& distensio ue lhemens, tumor in hypogastrio eminens & durus. omnimoda alui suppressio,vi nihil per inferiora descendat.Progrediente malo Vomitus accedit enormis,

primum bilis, pituitae,&chylosae materiae,ac deniqudi stercoris;vel potius materiae stercori similis , cibalis nempε corruptae ac laetidae, rarissime enim faeces reiiciuntur: breui morituris sudor frigidus copiosus, extremorum refrigeratio, eordis tremo inquietudo,& animi deliquium. Galenus comment. Aphor. 1 o. 7. A sserit pro- lprium & inseparabile huius affectus signum esse,nihil lper inseriora descendere .Hippocrates tamen contra trium asserere videtur 3. Epid sent. a. textu . in histo- tria mulieris voluulota, quae apud Tisamenum habitabat , dicens. Deuctiones trames, cruda, paucae. Cui dissicultati respondendum est , deiectiones quasdam emitti posse in principio morbi,ex faecibus contentis infra intestinum affeAum, quae a natura vel arte ex cludi possunt per inferiora,antequam omnia intesti

na in coniensem trahantur,& propriam naturalem que facultarem amittant. Post quamvero morbd confirmatus est, & motus omnium intestinorum pς

ristallicus omnino inuersus, nihil amplids per instet

aiora emitti ur.

signa

680쪽

Cap. II. De Iliaco 649

signa causarum in hunc modum se habent.Si ileos ab inflammatione fiat, quod uiplurimum cotingit, morbus est acutissimus,qui velociter ad statum properat, febris adest intensa , dolor vehementissimus, komitus biliosi, de pituitosi citissime apparentiquos, breui faecum reiectio consequitur, re reliqua signa

exitialia suprὶ proposita. Si ia faecibus: induratis,alai constrictio praecessit perplures dies perseverans,& in principio non est dolor qui poste, accedit; morbus longius protrahitur nec

adeo est acutus,ut in inflamatione,nec dolor adeo vehemens,neque adeo intensa febris,imb interdit nulla. Si , flatibus vel pituita iliacus affectus generetur, ille dolori colico ut plurimum succedit, & praecesserunt signa colici doloris 4 pituita vel flatibas orium dis superiori capite proposita. Quod ad prognosim spectat. Ileos omnis periculosus est , sed unus alio longe periculosior. Ille igitur est magis exitialis, cui vomitus superuenit primum quidem materiae biliosae, v6 pitvirosae ; postmodum vero saeculentae s &ex his nullum saluari asserit Galenus 6. de loci affect. cap. χ. Docet tamen experientia nonnullos euadere,quando ex faecum retentione

vel hernia intestinali affectus exoritur. Quibus in stranguria ileos superuenit,intra septem dies moriuntur , nisi febre superueniente copiosior urina fluxerit. Hippocr. Aph. a .sect. 6. Si stranguriasiat ab humoribus crassis & pituitosis, qui etiam magna copia in intestitiis. de in venis redundent,su perueniente febre possunt illi concoqui, liquarii, NRxtenuari, ac per . urinas excerni, unde solutio dei contingit. Licet Gal. in commem. huius Aphoori illa ignorare afferat quae Hippocrates dixar in hoc a Pii. inque raVone,& experientia confirmari non posse.

SEARCH

MENU NAVIGATION