장음표시 사용
111쪽
saper ista re luctione ad primam maletiam, non tamen bene video, quomodo corpora re in crudere possum: fallem inmineralibus: in animalibus vero rem fatis sa item video, persemina eorum,quq ab istis, indigesta producuntur. CAPUT V. In isto opereph co non capitur id ex quo metasia sunt, adduces
exemplum cie creatione hominis: item quomodo res in Usceribus terra circuliando generantur.
tu a. Non mirum est, quod nondum percipis modum, eo quod illa ex quibus procedunt, ista adhuc ignoras. Filim. id illud est ergo in mineralibus, quod terror comendare, siue in primam materiam reducere praecipi, ZNatura. Iamque tibi dixi,quod ex fine cuiuscunq; rei resultat principium eius. Verum est Domina, ut videre videor quod ex fine cuiuscunq; rei resultat mihi materia, quod tamen erit forma non bene percipio, quod metalla homogenea sunt; in psis autem pars a suo toto non differt; in heterogeneis vero, si cucinanimalibus & viuetabilibus, scio insidit fatis pei cepxibilia. tura. Pilii, dixi tibi, quod a quo dependet alicuius principium, in eodem erit sui incrementum. si hoc verum sit, sequitur quod forma & materiasue eorum incrementia erit ex Merciuio,&sulphure, eo quod secundum omnes Philosophos, metalla omnia ex ipsi, Originem ceperunt. ἔμr . Fili, verum dicis, non oportet tamen in tuo ma- In Operogisterio capere illud, ex quibus metalla sunt. ted illud quod .c ipsis est verbi gratia, capiam primum exemplum in homi- ' ne, qui natura natu ante principio factus est ex limo terrae quidem, unde primur factus cst, quod est illud ex quo ipse est; metalla sed ex eo popismate sue spermate; quod exi pso est: viem in i ii , vegetabilibus capiamus eandem similitudinem. Platriae ni in ut superius expressum fuit J generatur vel potius pix ducitur ex subtili terreo vesa lia eo simul mixtis, si ergo ad ipsam productam caperet ar terreum &aqueum, quati tum cunq; subtilissimum, nunquam intentum dum tur ad effectum. Non capiatur ergo illud, ex quo ipsa ei quod αβ semen νζὶ s. ς' gEheianaculus eius: mineralia vero generantur ex sulphure & ar-gςn ον tuo, quα quidem pro opere tuo perficieiado minime
112쪽
capiuntur, cuius ratiCnem consequenter ostendam , per cory positi Gai et T. Laponis, qitcul ex aqua extracta, ex cineribus
sei tui. clau- l. i , , & Oleo . . t iapo sticitur. Quia si quod bet isto ructa per sie capereriar & con yelaretur aqua, siue lixi cita in sal, non esset possibile, postea facere sepone iti: Inde quod simi- sulphur liter accidit de sulphure, cluod primo crat aqua cui VS natura prius mix erat rtigida & humido, quae postea circula do per caloies ES, ei reui oexem,cuius natusta est calida &hurtii da, denique do, verti Vertitur in 'gnem , cuius n rtara est calida dc sicca, cum quo tur in ae- postea se temperat trira, Se sic efficitur sulplius. Ec eodem morem. do intellige de Mercurio, sed non eo lena ord me, eo quod al- Aqua illa 'ςδlidi S, alter silua me frigidus. Si tamen illa a si haberi qx a Vnde coinponuntur ante talem circulationem habete- posset Icc. tur, post ac inde metallum finii, sicut dictu est des a pone: quod postea nullo modo fieri sest; quare cocluditur sicut dictum Aeeipitus *st, tun . alibus,& veg tabilibus,t: lud non esse capi edum, ex metala ς quibus meta in fant, sed quod ex ipsis scilicet metallis est; Iis quod si ergo nac intellexistisili, sulphur & argentum vivum, unde Wii non creatur lapis, novici ita, ex qui b. metat in generantur, quod
cobustibilia sunt,ssed illud quod ex ipsis est, quod est no viens.
Philosophorum. Filim. Pro secto Domina, omne i pud quod dixisti, verum arbitror, eo quod per iam d i feta similitudines apparet, quod sic sit in rei veritate, ninilom: nus suin magis confusus quam primo fueram: quod nullo modo intelligere possum , qualis debet esse ista forma. Philosophi dicunt, cape Mercurium nostrum,&sulphur nostrum , & tu dicis illa non intrare in magisterio. Quid ergo accipiam ignoro, cum nulla alia lataphura neque argenta viva cognosco.
Natura. Fili, Philosophi dicunt, accipe Urcurium ne a tu, in hoc dant tibi intelligere, quod non loquuntur de communi, quia dicunt nostrum; Mercurius enim dicitur eorum, sicut ' filius patris dicitur, qui eum geriuit, quia non est mihi inquit natura datum producere, eorum Mercurium de potentia ad actu, absq; adiutorio Philosophi,quare merito dicitur ipsorum Huia eum usq; ad effectum producunt. CAP v Υ
113쪽
Ibi Natura docet rem omnem halere sevum contrarium. Qitra ectra 'tractio ibi erit er retentio, ta quod attractio fici ri ta
Filius. En atra mihi obsecro, qualis est istc Mercurius,qui dicitur semen metallorum.
Natura. Fili per hoc quod dixi tibi superius spero te intelligere, quae sit tua materia, eo quod ex fine tu ae intentionis resultet, scias ergo quod omnes res aliquid habent odite &aliquid amare, quamvis in lapidibus conuenientibus dicitur attractio: quam amor vel odium, quod in animalib. melius congruit;Vide ergo qualis res in mundo sit, tua noteria propin quior, in attraci ione scilicet, sciens quod leuia superius non possunt, nisi grauium inferius consortio det meri, utraque er- cellaria. go in Opere erunt necessaria,graue & leue: inter quae attractio quemadmodum inter causam & effectum. homo enim iii tuens mulierem, trahit SI trahitur ab ipsa, magis quam a caeteris animalibus extra suum genus & suam speciem existentibus. Modo simili stomachus tuus est triens, visis ciba iij si magis ea appetit, quam multa quod ab oculis videntur: nam solum ille appetit, quod naturae suae conuenit : quare scias quod ubi sit attrbetio, ibi erit retentio. Digestio sequitur, &per conse- Attractio. quens Evacuatio: quod quidem oportet fieri in tuo orere, eo- Retentio. dem modo, ac eodem ordine. Primo in summitate vasis vice stomachi, et . centro ipsius loco epatis, 3. inter poros&ipsius meatus quemadmodum invenis, & . de ultimo in omnibus partibus corporis ut in membris.
Fibus. Profecto Domina ego satis percipio omnia creata habere aliquid odire vel amare: Quamobrem Philosophus dicit, in habentibus symbolum facilior est transitus, tamen ad istud propositum, hoc videtur, este contra dicta philosophorum, qui dicunt unam rem fore in opere necessariam , cui nihil additur: nisi quod superflua remouentur: Si ergo fuerit attract io, necessario duas res esse ibi opportet. Natiara. Fili, nunquid definitionem speciei ignoras, quae praedicatur in numero differentibus. Vir & mulier non differunt specie, sed numero tantum : sic in isto magisterio,erit alia differentia, quia erunt duo in carne una, super quod dabo tibi exemplum in ipso homine, qui quidem generatur ex spe semate activo naturali, &spermate passivo in naturali, cum
114쪽
sanguine menstruali contra naturam; quae quidem spermata ab ipso menstruali originaliter prouenitini: Imo est matrix, in qua huiusmodi recipiuntur, quae no differt ab ipso sanguine, neque tot um corpus scilicet utriusque viri & mulieris vide ergo qualiter ego operer in una re, quae quidem non differt, nisi in combinatione Elementorum. Imitare me ergo in operet tuo & laetaberis; & tunc veri ficabitur illud dictum ante primitus assumptum, natura te docebit; Quod si ab isto itinere de-Amactio bonum si Aem peruenies ; eo quod inferti 1Μa portentis non delector. Scias itaque fili, quod attractio ferri agnete pro- magnete propalat atque manifestat sapienti b. maiorem par- palat se tem secretorum meorum: quia per hoc perpendis quod attra- animalibus duntaxat, sed est in lapidibus, dispone ergo materiam tuam sagaciter,&considera bene naturam eius per ea, quae superius dicta sunt; per hoc enim cognosces formam sibi congruam atque operi tuo conuenientem; qua
habita nihil tibi deerit. C A Ρ v et V II Lini P depuratio , sine ita Qix quicquam boni operabitur
in hac arte, quia totum met sterium in miateriae praep-r-t o-
ne consistit , quou Aurum ψώθι non sis lapidis mate
Filius. O Domina, ego te obsecro, ut mihi dicas, quare Philosophi dicunt solem exaltari in arietem debere, an ibi sit motus Arietis obseruandus Θ ipso supple ascendente vel sole ibidem conuenient et
tui 3 O fili scias , quod Philosophi non dicunt hoc, ut
oportet. motus cxli mouetur eo quod omni hora & momento est ge-' nam quod nerationi atque coruptioni congruus; quia hoc dicunt quod in illa est sol superius exaltatur in arietis signo, quod est Saturn casus &λὰ ἡ ' - Martis est; qui est totus colericus, lic oportet i sol in- qualitate. semu , unde Opus tuu fit, exaltetur in domo Martis, in ariete scilicet, qui est tuus clibanus, in quo deprimitur frigiditas,quet est propria Saturno,& calor exaltatur, qui est causa exaltationi.tui solis. Fibus. Quomodo Domina,non intelligo, quod sol noster exaltetur propter clibani calorem , quia persectus est, ut Omnes Philosophi testantur.
Iura. Intellige fili, quod virtute ignis sol tuus depura-
115쪽
tur, quae quidem depuratio a Philosophis pro exaltatione in- Depuratio telligitur: &quia in ariete sol incipu ascendere ad auo ero, id diciture est ad suum fastigium , quo id ulterius ascendere non possit; simili modo sol tuus semperexaltatur , usque ad finem operis.
Filiuι. De quo sole loqueris Domin a ZNutur . Neque de superno loquor . neque de illo qui vulgari ter sol nuncupatur, eo quod si non si mixtus non potest ri tibi: est exaltari,ultra id quod est ; ego loquor de sole Philosophorum materia qui est una res vilis, & parui preti j, qui pet istud magisterium sWhjς lpotest exaltari si per aurum gradibus infinitis , & cilici. Itur impertia bile pretium , ac thesaurus incomparabilis. i. I. C A p v Υ IX. Necessario in hac arte d*o noces uria sise , κνε e ogens &patiens: Cψα unum Os lexncn agit innidipsum. Filius. Bene ductus sit qui te creavit Domina, &benedicta sis in omnibus operibus tuis, iam enim sapere incipio, & into eri tuam nobilillimam operationcm , per tua gloriosa dicta : postquam ergo tua doctrina mediante sormam &ma taliam liabeo cum modo exaltationis nostri solis in ariete ; lam ostende mihi obsecro qua ratione forma agit, materia vero patitur : quia si me non fallet opinio, ibi latet arcanum, qui .a eiu modi actio est necessaria, propter certam proportionem numerorum &mensurarum. Natura. Fili verum dicis , quia tota vis magisterij tui ibi consistit, sed ad hoc intelligendum non habes ignorare, scientiam istam esse scientiam quatuor elementorum, quae super omnes alias uberius ac melius de eorum symboli ratione & discordantia tractat : & quae ipsorum si iri nobilia, quar ignobilia ; quae adima , quae passiua : quamvis omnia vicisti in agunt,& pati uiatur, quae concordantia & quae discordantia, quam symboli Zatione intelligimus; quibus arte praeceptis scies qua ratione agens agit & materia patitur , quia Alist. teste, omne agens suo pasto nobilius est: Cuiuscunque ergo tuum agens complexionis extiterit , suum patiens contrarium necessario esse debet; verbi gratia, si tua materia frigi da & siccae complexionis tuerit, operae pretium erit tuu agcras
calidae dc humidae complexionis esse, et, par in pare non habet imperium,
Par in parε non habet illa: erium
116쪽
Exempla de hominis generatione. Irnis & a. er fant nobiliora arentia, Terra oca qua Patientia. Q u an l o materiam habemus, suam agiis
im perlu; . Sis ergo cautus ibi, nam Philosophi nihil celavere
nisi qDae nunc quaeris. μι- O bona Domina ,ego te summe flagito, ut haec me docere non ded gneris, quia meo iudicio passus iste estoninuidissi estiti US. Nuttira. Verum dicis,omnia enim per pondus, numerUmecinensuram esse creata; nemo sanae mentis ani bigit, sunt tamen talia bene recteque cognoscere, admodum difficilia; nemo enim hoc enncleatini si sit de electis sapientibus: quia rari sunt, qui in talibus delectantur, tu vero es fragilis & paruae capacitatis; quare per satis familiare exemplum te instruam:&hoc super hominis generatione , in qua vir dicitur agens, &mulier patiens, Si ergo agens sit tuo passo nobilius, oportet quod magis nobiliora elementa sint in ipso, quae sunt ignis &aer, alia vero duo terra & aqua scilicet in patiente sunt, non intelligas tamen, quin omnia quatuor sint, tam in agente quam in patienter sed non eodem Oidine, quia ut iam dictum est par in parem non habet imperium Quare sequitur, quod si semina e siet: adeo calida sicut vir, generatio ab ipsis minime se- qcle et u Oportet et go: quod mulier sit valde frietida respectu
viri,cu D crgo duom materiam habueris, sua complexione optime peculata , sciuna agens facili me reperies, &hoc non exeundo latitudi uena speciei quam quaeris. Titim. Omnia quae dicis per optime intelligo, modum tamen proportIonandi non video. Mat. . . Ego profecto te satis rudem inuenio, quare unum exemplum tuae naturae si mile t bi dabo , si aliquis tibi praeciperet ut lapidem proij ceres, que ii nimis grauem siue ponderosum inueti res, diceres eum te pro ij cere non posse, modo simili faceres de leuitate: 'itare tentando immediate perpendi S, fi proportio debita sit inter te & ipsam. Item cum esuris & vides cibaria,ignoras quantum ex eis cibi sufficiat, comedendo illicosentis virtute tui se omachi,quantuin tibi conuenit, facergo similiter in tuo magisterio. Filius. Certissime Domitia dicta tua verissima sunt, minime tamen dabijs meis satisfaciam r. Certus enim Cim his sicut inc teris pondus certum esse determinatum; tu vero me hic instruis, non per causam quemadmodum Philosophi scire o. portere dicunt: sed potius sicut rustici idiotae huiusmodi pro
bate Iolant;eo quod calidus stomachus,&fortis plus potest in
117쪽
digerendo liram frigidus & debilis in productione alicuius
spec ei de porentia ad actum ; opinor tibi certam mensuram este obseruandam , imo pondus atque numerum det ei Inma- quod hoc sta causa totius effectus. C A p v T X.
t ra. Verum est quod dicis, fili, ista tamen non sunt palam dicenda neque i Danifestanda, nisi De Lm timentibus,&D' hoc per colloquia, eo quod uripta tam ab indignis, quam dignis vidiri possunt, quare aliqui dixerunt, istam icientiam e sic tia pals capartem cabalae , quae receptio interpretatur per colloqui Um baiae etias cilicet. Nam Philosiophi de catractantes tantis aenigmatibus, tropicis scirpis, g yphis, atque problematibus inuolutant, quod tantum docet Pythagoras suo silentio, quantum ipsi scii pluris suis: hic ergo in ista frutice latet lepus, eo quod ista proportio est clauis omnium secretorum ; quia metalla quae ab una radice originem sumpserunt, in pondere diuersificantur,pe l. am proportionem dumtaxat, atque lapides pretiosi ab ipsis metallis non differunt qualitate, calore vel leuitate, fuso neve , nisi ista mensura siue proportione mediante: eo la inter quod illud , quod producit trietalla in esse, ea gubernatione lapides mediante: siniter preciosos lapillos in elle produciti secuti. duiς;-Π' dum tamen 'iuersa instrumcnta, atque in folinationem diuersam , quam a me accipit, vel ab ipso artifice mihi mitii
cortra mensuris rotationibu elementorum.
Fitius. Quid intclligis, Domina, per instrumenta diuersa atque informationem diuersam Natura. Intelligo quod locus generat Vel conseruat loca Loeu, tritum, quod quidem Lullius in libro primo suae quintae essen- nerat de tiar, capitulo quod incipit , Referimus: namque tibi egregie sonsis ventilat dicendo, fili audi, quid super ista propoitione dicit: haec est multiplicatio & pro pol tio tincturae, quam Dominus
noster dedit mihi naturae ad faciendum rran Smutationem. Quoniam ex uno pugillo terrae,& nouem aeris, fiunt decep u- rorigilla aqua,&de uno pugillo aquae, denovcm ignis, fiunt de- sapita L
118쪽
cem pugilla neris, ascendendo per scalam vivificationis
tui aegroi Iae, in simplicem&altam . similiter ex uno pugillo Igni S, &nouem aquae iunt decem aeris mortui, qui est aqua Aqua vi- Viva. Sti citaria de uno pugillo aeris mortui, qui est aqua viva, ua. & nouem serrae, fiunt decem aqua. glorificatae. Intellige erbo quia ista est doctrina, perquam Omnis mensura,& omnis
temperan ia indiget fieri ; & est necessarium quod sic fiat in Niήy6n alit Cr fieri non potest. Ista enim proportio est
de tibi to cathcina deaurata ,& rota circulorum totius seculi, perquam t i natura ego natura gubernor , per omnia alea instrumenta in rotan- gubema- & circulando, haec Ral mundus.
In hac arte radices motasiorum sunt cogno cendae. Coet nita hisos entiis catera scientia facile cognoscentur. Idcirc9 D u. omnitam scientiarum donator orand- eLLHlius. Obsecro Domina, doce me clariore ac faciliore modo si poteris, nam illa quae nunc retulisti, simi nimis obscura. Ridiea, H i, utere consilio Avicennae, q ii dicit, quod cogi uetallo- nrtio metalloriam eorumque radicum , facile facit hoc maxum iunt gisterium: scrutare naturas eorum, & facilis ne quod tu desine zὰ inuς Die icias quod per cognitionem speciei qua quaeris, qualis ista proportio elle debet. Noli ergo ulterius dei plainquirere, eo q uod magistro meo non placet quod talia dia uulgantur; sed stude diligenter, & implora tui creato iis auxi lium, ut sua misericordia tuti intellectum illuminare dignetur, non in ista specie duntaxat, sidui omnibus alijs, ut una Dest, do isto magisterio omnia simul agnoscas. Q aia quicunque natorsea istam scietiam per causam & rationem intelliget, Omnia meab iis a V fere secreta eidem pros' a labuntur; eo quod ista est peculiaris ad omnes alias cognosccndas. Adhuc fili, volo te scire, quod C, hii, Arithmetici suam materiam in Diadi siue binario constito linetici en- unt; rimam vero in monadi sire in unitate. Nam Averroistia caeterae commentator Aristotelis inquit Infima supremis proportios uis hi ljg-Vix Qv re fili, prudenter intcrrogasti, pauet equi-Mithhii sint, qui de talibus dubitant. Imo inter mille unum none i in bita video, qui considerat, quid in opere erit materia, siue forma, taetrio di quam merito decipiuntur; nam eorum interrogatio non est forma in nisi Mercurium, quam si semel intelligant argetum vi-γm 3xς esse, non petunt ulterius. Si sit bipartiens, vel unicus,
119쪽
sussicit iηH,s him inii enire modum mortificandi ipsum, quia Alchemi- tunc existimant se inuenisse magisterium , cum in rei veritate sunt magis remoti Quam ante fuerunt, quare supcrdubiis tuis te summe laudo. PS VMQV Luis notiti ε
CAPvT XIIII. In omn/πήια sunt. Lmo elementa certa numeris i
FiliiM. Profecto Domina , memini me legisse in principio Boet ij, de consolationePhilosophiae, Tu qui num cris elementa ligas, quod eum temere non sic dixisse arbitror, vidi &certo expcrimento elementa inuicem combinari, aliquo numero. quod alio minime fieri potest; praeterea Philosophi mira dicunt de numeris. Nam Picus Miranda lanus ita eos ex to lit, ut non vereatur dicere, per ipsos responderi posse, ad omne scibile, quod profecto veris limum arbitror. Quare bibentius de ijs interrogassem; saluo quod huiusmodi docere recu-1aS. Boetius de coli solatione
plitae. Elevimenta nam eris ligantur.
Vatura. Multa secreta in numeris sita sunt, nihilominu , s
mihi intimaueris, in quibus erudiri cupis, ego forte precibus sita sun tuis acquiescam. lim. Ego enim in sermari cupio super corpus aequatum vel potius aequandum; nam Philosophi a Timant, medicina nostra mediante; omne corpus tam humanum quam minerale, siue vegetabile, rectificari pos e si ergo aequatum nos uerit, quomodo dabit quod non habet 3 CAPUT X V. Harsicientia ect inuestigatrix rerum naturaliam, quaperuenλtur ad cogn/rionem abitarum rerum.
Natura. Profecto fili, quod quaeris fatis arduum est, quia tamen primo super dubijs tuis respondere spoponderam,omnia tibi manifestabo , sub conditione tamen quod nemini indigno reuelabis. Idcirco primum scire debes , quod ista scientia super caeteris profundius secreta mea in uestigat, eo quod ipsa sola imitatur me, tam in generationibus, quam in transmutationibus per digestiones superius declaratas. Natur Quae quidem ostendunt, qua ratione vegetabilia in animalibus & animalia in hominibus , hoc est dictum carnem &sanguinem humanum conuertuntur; denique ipsa rimaturo- nimodas elementorum combinationes, quae in una uerso
sunt,& ίvt Avicennae placeῖ centum quadraginta quin' Me
120쪽
numerantur. Quibus omnia per me propagata generantur Variantur, atque liuersificantur: quarum &coguitio ad illud quod liuetris inueniendum erit tibi admodum necessaria; pos sumque I s. praedicti ad 2 . modos redaci,quos prout consequenter explicabo , quibus auditis percipies aliquas qualitates agere & pati ; & hoc secundam magis & minus , per quas quidem finaliter inuenies modum a quandi elementa in uno corpore, quod est illud quod quaeris. Non opineris tamen quod talis aequatio fieri pol sit secundam quantitatem leuis&grauis, quia corpus sic mixtum neque moueretur neq; qui eiceret; oportet ergo quod fiat secundum substantias&qualitates elementorum. Entum adaequalitatem virtutis potentiae in operando, quia possibile est ad multum de terra ponere, minus de igne, ut illud quod terrae est, habeat tantam potentia iri, ad agendum sicut illud de igne; Et sic de caeteris. Qui cum sic fuerint congrega tae in mixto, Philosophi mixtam ha bere aequalitatem, in quo quidem maxime delector: eo quod in tali corpore neque est actio neque passio, sicut videre potes in auro, quod minime corrumpi potest, ratione praedictaeaequalitatis: ad istas ergo combinationes accedamus. Quare prima talis est, quia aut erunt duo elementa, scilicet maiora,& duo minora, aut tria maiora & unum minus,aut tria minora &vnum maius; Aut omnia aequaliter. Et haec combinatio non potest este secundum pondus, neque secundum quantitates qualitatum: oportet ergo visit secundum virtutes &potentias activas ipsarum qualitatum, eo quod complexiones attenduntur penes potentias & virtutes qualitatum, & non
penes pondus & quantitatem. Intellige erso quod ego hic loquor, de complexionibus, prout dixi tibi superius, si vero duo
sunt maiora, aut erunt ignis, aer, aqua &terra erunt minora rhic est primus modus: Aut erunt ignis & aer minora, & aqua&terra maiora;&hic est secundus modus : Aut erunt ignis &aqua malo ra,& aer & terra minora ; Et hic est tertius modus: Aut ignis & aqua minora, & aer& terra maiora ; Et hic est quartus modus; Aut quod ignis&tetra sunt maiora & aer&aqua sunt minora: Et hic est quintus. Aut ignis & terra sunt minora.& aer & aqua maiora;& sic est sextus: si vero aer com binetur cum aqua S terra ut prius dictu est de ignebaut cuniterra fiunt combinationes sex : Licet non erunt modi diuersi secundum rem sed solum secvudum rationem combinandi,