장음표시 사용
311쪽
s ab eo auferunt, seu eripiunt,si tamen recte ignis modum dis posueris. Et ait Maria in Turba: Non oportet uti in contriatione & comixtione & toto regimine, nisi illa aqua sola permanete, & hoc est acetum acerrimum, quod facit aurum es se merum spiritum, sime quo nec albedo, nec nigredo nec rubedo fieri potest,&c. Ex his reprehenditur error illorum, qui lapidem manibus coterunt, & destillando aquam per alembicum separant alia elementa: sicut est etiam error illorum, qui contritione oleturi a Lapide extrahunt: quia non est alius modus extrahendi oleum philosophorum a sulphure &argeto vivo, quam per ignem & aquam , veluti quidam phialollophus scribens filio suo aperte declarauit. OD I N REGI MI NE L APIDIS NO IV puni diuersigrada- Vnu. C A P. XX. OVibusdam autem visum fuit, quod in regimine ignis, diuersi gradus pro diuersis temporibus ad diuersos es.fectus producendos & colores atque naturas affert
administrandi,&quod philosophoru verba hoc videntur inasinuare. Dicit enim Pandulphus in Turba: Caveatis ne incendatis ignem intensiorem ante terminum, & videte quod lenis sit bene leuis ad rem dealbandam, donec coaguletur: Ergo videtur quod minus post dealbationem debeat augeri ignis. Idem quidam alius philosophus in Turba ait: Oportet aes nostrum comburere cum altera parte aquae, ut simulliquefiat in aqua: ipsa autem aqua in terram versa, intensorem ignem facite. Et Raymundus de terminis dicit: Ponatatur lapis in principio veris in vase philosophico, & permitte
donec materia denigretur, & tunc augmenta calorem solis secundum quod natura augmentat, &c. Sole aute exeunte iii
Leone, re atur Opus cum intenso balneo usq; ad perfectionε verae albe nis,&c. Et Alphidius dicit: Qualibet autem vice, facta increatione aquae super terram, fortifica ignem in cal- cinatione, quousq; lotione aquae&ignis obscuritas penitus recedat. Et dicit Lilium allegans verba Rosmi ad Euthesiam, Quatuor sunt anni tempora, scilicet Hyems,Ver, Estas,Autumnus: intelligo quod in istis quatuor anni temporibus ab hye
312쪽
hyeme in hac operatione incoamus, id est, ab humido &frio ido,& ad ver peruenimus per pullulationem, id est,colo-ritin apparitionem, quae fit leui decoctione ut in vere: de1n de ad et statem peruenimus,lcilicet ad cimnationem, per maiorem ignis intensionem , ut in state. Ultimo ad autumnum procedimus maiori calore ad rubificationem perueniamus. Sed tamen qui recte philosophorum verba inspicit, reperiet omnes velle, quod semper ignis sit aequalis, & praesertim usque ad dealbationem. Vnde dicitur in Turba: Scitote quod primus humor frigidus est: Cavete ergo ab igne: quare philosophi iusserunt nos suauiter regere, donec fiat stilpitur incremabile. Et Morienus dicit: Fornacem philosophorum construas, in qua ignem physicum accendas :aut enim materia ex stercoreo uino erit composita, aut exfolijs olivarum. Hoc autem nihil aliud est, quam ut ignis
in combustione durare queat, quousque in eo album remanserit bene firmatum, nec propter ignis exustionem succensum inueneris. Et Morienus in Castrensi dicit: Quando corpus immundum direxeris, mitte in eo postea de fermen
to quartam sui partem, & depone eum in sole & decoquas, sitque eius ignis blandus, & per silos dies aequalis ardendo perduret, eius scilicet ignis indesinenter ardeat aequalis, ita quod nec inualescat nec debilior existat aut fiat. Propter φdicit Bonellus in T urba: Nisi sit in illa re quod ipsam emen det , id quod quaeritis non fiet: reuera enim in ea est quod i psam emendet, nisi fugetur igne nimio, vel nimia festinatia
& ideo patientia & mora necessaria sunt Unde Zinon ait: Si quis in hac arte introductus eius stiret naturam, prolixitate uti l ; coquendi sustineret, donec propositu nutu Dei extra heret. Et Morienus ait: Sciat artifex sui ignis accensionem.
numerumque dierum suorum,&c. & eorum ponderum messeram. Ex his ergo patet quod ignis iugiter debet esse aequalis usq; ad finem operis. Si autem quandoq; labeati ir intensior fieri, aut maior, non est referendum tamen ad intensionem caloris scilicet temporis. QNnto enim res diutius in quali calore durat, tanto per ignis adtionem ma is de una natura ad aliam alteratur & matatur. Et ideo quae primo
fuit liquida, postmodum erit sicca, & quae primo fuit nigra, vel alba, postmodum fuit citrina, vel rubea, &c.
313쪽
SEd cum ignis multi sint gradus, videdum nunc est, quatus esse debet, an magnus an debilis. Ad quod tamen respondendum est: quod primo ignis debet esse lentus. Vnde Lilium inquit: Scias quod absque calore, nihil unquageneratur, & quod calor intensus perire facit, & quod balneum Digidum fugat compositum. Per ignem vero temperatum corpus sit suave atq; coueniens. Nam igne leui humiditas corrumpens extrahitur. Philosophi enim testantur omnes, se non inuenisse ignem extrahentem humiditates co rumpentes alium, quam leuem, prolixitatem commendantes, & festinantiam simul vituperantes & merito. Nam si co- positum plus quam oportet regatur, extinguitur. Et in libro Saturni dicitum Tota operatio est in regimine ignis: quia qui scit ignem regexe, ve ai et ad perfectione. Ille qui regit materiam suam igne lento, potest venire ad arcanu,& sic materia non vitrificatur, & semper manet solubilis: cu violento vero igne vitrificatur, & in tantum induratur quod no potest solui, nisi cum maximo labore, quod nihil prodest. Oportet e nim partes subtiles separare a partibus grossis & no fixas a fixis: non autem hoc fit nisi cum lento igne. Na si fierent cum igne violento, aut materia combureretur, aut cum partibus rubtilibus simul ascenderent partes grossae, Scillas inficeret. Et ideo omnes philosophi volunt ignem esse suavem. Vndo Hermes ait: separabis terram ab igne, subtile a grosso suauiter cum magno ingenio. Et Morie n. ait: Qu'd autem haec corpora maxime coaptat, oleaginari est: na illa vivificat atq; coniungit, & ex illis omnibus unu corpus efficitur. Quapropter ignis blandissimus coponi & apponi debet, qui suis diebus semper duret aequalis. Nam calore ignis cito in corpore serpente, festina combustione ipsum corpus consumitur.
Narra corpora postquam suas non retinent animas comburuntur cito. Endica autem bene omnibus corporibus conuenit. Na ea vivificat & aptat, & ab omni cobustione desendit, & coniuncta quaedam in alijs, 3 insimul mixta a calore nimio desendit, e1usq; fortitudo est nimis magna, &c. Propter quod dixit ante haec verba Morienus: Azoch & ignis la
314쪽
tonem abluunt & mundificant, &eius obscuritatem ab eo penitus eripiunt. Et Bonellus ait in Turba: Nihil est huiues artis scientia, qua vapor & sublimatio argenti vivi per mulatos dies leui igne.Item lento igne & aequali decoqueda sunt, ut roboretur ad pugnam ignis: Et ideo Teb.
ta seruore coloretur, gnis in temperie. Humore dicto tunc firmetur, ne ad latus declinetis,frmo sustentaculo. Sic mittatur matri are,
gemmam dictam maturare, in humoris loculo. Per humores tunc rgatur,
ne lapis noster corrumpaturae pus ψ,ο lentiis. Lentus 'inne caser datur, foedo sorte amputatur aquae lutulentiae. Item Pandulphus
Et videte quod ignis sit belle leuis ad rem dealbandam, do nec coaguletur. Et in via vitiuersali dicitur: Si ignis esset nimis magnus , spiritus humidus euolaret ,& frangeretur γ',& spiritus subtilis exiret. Secundo ignis lentus debet esse c5tinuus, & nec ad horam cestare. Vnde in via uniuersali eadem dicitur: Da ignem temperatum sub vase terreo, quod cineres continet: vase autem in furno apto possito, ignis continuetur. Et Morienus inquit: Eius igitis indesinentes ardeat aequalis,&c.Et ut dicitur in Turba:Vna hora minuatur calor, aut frigus superet. Et in libro Saturni dicitur: Ideo dixerunt omnes philos phi, leuiter assando facietis omnes decoctiones. Et Morienus ait: Cave ne de suis diebus aliquem obliviscaris, aut augmentes, aut minues. Sit ergo eius ignis blandus & mitis, qui per suos dies aequaliter ardet idoperduret. Item Rosinus Scitote quod qs non comburitur e templo, sed paulatim,&qhuicquid de ipso comburitur,ipsunt in humorem occiditur. Et Geber aicit: Oportet operantem sedulum operi usque ad ipsius consummatione insistere, ut non dimittat opus detruncatum: quia sic damnum acquireret. Sic Lilium: Dimisit opus imperfectum propter terribilia
315쪽
mala: quae occurrerunt stibi, & ideo sicut decoctiones non sunt augendae,ita non sunt intermittendae. Vnde in libro Saturni dicitur:In hoc fiant multi decepti laborantes: quia facta dissolutione coagulant, deinde calcinant cum fortiori ignis calore:& sic faciunt in omni decoctione, quod est contra Ge-berum, qui ponit totam artem in sola sublimatione. per quam
purissima pars diuiditur&c. quod non sit nisi per lentum ignem, qui apud philosophos dicitur Calor solis, quia est suauis ut calor illius. Etenim calor solis non est violentus, sed temperatus : calor autem ignis est. sortior, quam calor solis.
Propter quod dixerunt philosophi, Suaviter coque &lento igne. Ignis enim sortis destruit opus & dissipat : ignis autem lentus ad sanitatem perducit , &vnam substantiam senerar. Et ut dicit Geber: Lentus ignis humiditatis naturalis, siue radicalis est conservativus,& fusionis tributivus: vehementior autem humiditatis est consumptiuus. His ergo cognitis, adhuc restat dubium , quantus calor solis huic operi est neces.sarius & sufficiens: quia in lento sicut & in forti, plures possunt intelligi gradus. Est enim lentior lento, sicut in forti, fortior forti. Ideo dissicilius inter omnia arti necessaria est regimen ignis. Dicitur enim in lib. Saturni: Scias quod qui operantur
in hae scientia , sunt decepti in regiminς ignis plus quam iaalia re, quia nesciunt temperantiam ignis. Multi enim sciunt rem , sed eius regimen ignorant. Disce erge regimen Solis: quia ibi latet tota perfectio. Potes hoc regimen addiscere ex duobus, recurrendo ad naturam te ad scripturam. Primo ergo natura sit imaginatio tua. Nam facit natura suam concoctionem plane & continue per calorem solis in visceribus terrae, quosque ex spiritibus vaporis mineralibus generantur metalla: sic tu quoque rege opus tuum , de inuenies perfectam scientiam. Non tamen possumus in hoc naturam quantum ad omnia imitari: nec oportet , ut dixit magister Boniis, sed sussicit continuum,&lentum calorem, secundum operationem debitam ad nostrum opus adhibere, sicut patuora ad suum:quamvis non eodem gradu caloris.
Secundo sium e philosophorum dicta,& con iidera quem calorem dicant lentu.Vnde Theophilus ait in Turba: Oportet autem lento igne comburi,&humiditate quada uti ouorum nutricatione. Et Moysius ait: Et debet sic comburi & dealbari tanquam ovorum nutrice, id est, leui decoctione. Sicut enim
316쪽
vincit aqua pugnam ignis prolix Nate corrumpendi, conmine di,&par rcfaciendi,&inspusandi, scilicet calore Solis hodest leui decoctione res canges antur. Balneum enim, id est, intensius calor perire facit. em Ioan . Teb.
Ouum coque tu A; A re: coque tantum solis more, tractatu cum benevolo.
Irem Mireris. Nonne nutricis gallinae calore fit ex ouo gallus volatilis ὶ Similiter huius putrefactionis calore fit ex ouo nostro gllius volans. Et ideo putrefiat in mari meridu iuEgypti. Gippe terrae Persarum egent subsidio AEgypti. Et Ras; in Turba : Fili j doctrinae introducite maritum citrinum cum uxore sua in balneum post coniugium , & non incendatis puluerem gne, ne opere & motu subito pruietur. Reddito
eis sudorem suum. Et i eram, Incedite ignem, requiemque eis constituite:&cauete ne fugetis eos nimio igne, comburendo venerandum regem. Ex his collige praeterea , quod tantum Oportet esse calorem , quo aquam emittas sudando, re nullo modo illuretur, seu congeletur: quia leui decoctione contra naturam aliorum gummi iudat,& coagulatur. Alia in
aere frigido. dc hoc in aere calido coagulatur. Ideo dicitur in lib. Saturni, tere & cribra in vase philosophico, de coque leuiter ad ignem, donec color eius mutetur in violaceum Quod ideo dixit: quia tali igne debes coquere, quod simul teratur durum 3c stillet humidum. Vnde in Soli loquio dicitur. Cui su perpone ignem se btilem,&c. Cognosciti et & ignis lentus sic,
sicut dicitur in Via uniuer. Dicitur autem ignis temperatus, quando potes tenere manum diu super fundum vasis terret,sive scutellae, sine laesione. Similiter etiam in libro Lucis dicituri nis lentus siue temperatus: qua diu manum inventre furni potes tenere. Ignis ergo lentus, imo lentissi. dicitur calor solis
iue ignis philosophicus. Sed videndum etiam quo fomento ille calor generatur. Est enim qua diu plex calor igneus, ad modum solis, per arte causatus, secundum philosophos: primus fimi, secundus balnei, tertius stubterrationis, quartus carbonu-
Nihil tarmen hic dicendum est de igne actis, seu caelesti, nec de igne flammae quia primus insufficiens est, ut supra dictum est,t&c Secundus vero adustiuus, acutus & omnino impertinensequia superius prohibitum est, ite flammas eas contingat, eo infanS noster teneriimus damnaretur. Est autem tertius
317쪽
ignis intrinsecus rebuS, ut sunt Olea S res sciuae: & secundum hoc lapis noster suuna in se habet ignem , se s est otiosus, nisi
exteriori calor excuetur Sc moueatur Res autem a curiae nec
aliud aliquia sibi adiungitur : quia statim eius sub si uitiam
corrumperet, ut praedictum est. Solus Ogo solis nostri calor apponen dus est per artem ut ignis lapidi, ad adbim moueat hir;
dcc Vistim est ergo quibus aut, quod ii pis sub tetra di hest se sestri: Alij in fimo equino caci ac :1 ij in baliaco Madiae: Q ia
v trba Philosophorum videantur holunt alter Um praecipere.. Dicit enim Rosa ruri maior . Coque aut cm & destillati, bal. neo Mariae, quo iisque videas nigrum tot iam in oleia colauersum. Alphiclius autem a t. Vas in sterccre triamido circunda. Et Raymund subterra te praecipitin c ni ponendo. Sed si qmsbene scrutetur reperiet, philc sopb Cru intriatione esse φ omnia
stant in Athanor cum igne carbonum: in i quando lentus est, dicitur calor fin i,&calor bali ei, S caiori estis. lye enim ignis humidus est, quia humiditatem in lapide causat & extrahit. Est etiam fimi calor, quia putrefacit. Es etia calor te Prae: quia Athano: de terra & fimo costruitur. Talis etiam calo, melius potestinaequalitate continuari, qua cal 't balnei &fin ii S nosolum humectat a principio lapidem , s d etiam in sane di siccat. Experiri ergo cLilibet singula licet: 1 ed ratio & auctoritas in omnibus prevalet hanc elie philosophorum intentionem. Illorum namq; priora demonstiant, sed &pos, ricra indicabunt adhuc. Dicitur etiam in Tur. Si fermentum sibi remisces, ut dicit Hermes, sep , ne ipsum in sole, id est in fimo equi
no ad coquendum , donec haec duo in unum red gantur cor pus siccum,&c. Et iterum ut Turba ea dona dicitur. Effodiatur ergo sepulcrum , & sepeliatur mulier cum viro mortuo in limo equino, id est coquaturati calore icut , ac rem perato , quousque sponte iungamur. Cuius fimi equini decoctio est spud philosis phos obscur .i transfiguratio , hoc est in nigredi uena conuersio. Et ita perius dictam est quo i ignem facere de stercore equino, vel de folijs ol: ua', ni it aliud est , nisi ut in colybustione aequalis ac leuis perduret. Et Elc igi)i , noci potest esse, niti ignis lampadis cum oleo. Vade quidam philosophus ait: pone cucurbitam bene lutatam. , Sese peltas in
ventre equino calido, defic. quam euolare continue cum igne lapadis, donec tota exieru, & materia nigra fueret in fundo,&c.Et in Solito oui Ophilosopbico de igne fibrili loquens
318쪽
dicit. Qui non potest fieri nisi per licinium lampadis cum o- .lao Et Iib. Satur. dicitur : Ignis philosophicus non est ignis livulgaris. Multi ipsum putauerunt debere fieri cum carbonibus, cum lignis, vel cum folijs olivarum, vel cum stercotibus νanimalium,vel cum oleo, & est ibi bona intentio, dummodo , tamen sciant facere licinium debite. & hi pene omnes sunt decepti: quia nos non habemus nisi unum ignem: & hic est cum ilicinio philosophico. Licinium autem hoc numquam comburitur, nec diminuitur. Fit autem cum Talch praeparato eum filis bomba cinis, vel vibicinis, id est, factis de tubere vibi cis arboris. Vnde nihil oportet operatorem facere, nisi oleum stantum ponere. Cum tali igitur igne perficitur operatio nostra, aliter autem non .Iam enim docui, quod ignis excessivus est causia erroris, ignis vero lentus est causa perfectionis. Ignis
ergo philosophicus de licinio esse debet, & esse de tribus filis.& fila non sint grossa Et Ioan . Teb. ait,
Ex his conclude, quod ignis philosophicus noster, est ignis
solis, balnei, fimi & lampadis. Idem enim sunt,ut semper aequalis ardeat, nisi forte ardeat in ultima rubificatione, quando sulphur est omnino incremabile factum, parum 'augetur,&quasi insensibiliter. Per hunc namque modum spiritus aereus primo cum aqua extrahitur : deinde anima, quae est sulphur & timstura soluta : quae iterum corpori reddita, per ipsum corpus vivificatur, & paulatim ad ignis sufferentiam disponitur, quousque ultimo ignem non timeat. Vnde lapis ultimo ad tantam perfectionem venit, quod igne funditur, ut oleum, in aere vero parum frigido induratur ut pix,vel cera, nunqua tamen in igne diminuitur etiamsi staret mille annis in igne. E t quia est ignis ex igne, debet reduci ad igne, quousque ignem non timeat, ut dicit Calid inTurba .Et hoc est oleuphilosophorum excolumnione animet & corporis confectu, a quo corpore anima prius fuit extracta per ipsum subtilem, qui est aqua & vapor aereus: qui spiritus corpori non coniun igitur iteru nisi mediante anima. Et ideo oportet prius anima
319쪽
extractam cum spiritu uniri,ut postea ambo simul cum corpore coniungatur,&vivificent ipsum corpus &occultam naturam manifestent.Hoc autem oleo nisi calido & humido sep retur, aliter haberi posset,ut ait quidam philosophus ad Tho-1tiam filium scribens, humido namque aquae extrahitur calido anima,& aqua defendit corpus a combustione. & funditur: anima vero tingit & colore firmo A permanente. determinato tempore perficitur.
CAP. XXII DEinceps vero de tempore videndum est, scilicet quanto tempore lapis perficitur. Circa quod philosophi varia scripserunt. Qiidam enim breue tempus assignant, α quida kongum, ut patet in Lilio. Ex qua re perpendi potestv Vno tempore citius perfici potest, quam in alio: similiter etiam ab uno operatore citius qua ab alio. Similiter etia in uno loco citios quam in alio. Sunt enim duo quae opus accelerant Vel retardant: sicut sunt duoeade quae perficiunt vel destruut, scilic. industria operantis , & virtus caeli influentis. Vnus enim magister altero ingeniosior est , &intellectu perspicacior, A exercitio diligentior & cautior: Qim ergo meliorem radicem eligit aptiora vasa di instrumeta parat, moderatiora regimina accomodat, profundius causas ad effectus,& econtra compa-Iando pro *icit,nobiliora loca excipit, deuotiori mente Deo& sanctis obsequitur, citius proficit. Ideo iubetur arti sex duo
facere, primo Deum oet. max.votis & puro corde colere, ut in intellectu altissi illustretur , &uniuersa impedimenta, quae a di o aduersario hostro asseruntur, quae innumera accide- se possunt,ab eius opere remoueantur. Secundo vero saepe circa vas morari,& diligenter ex visis coloribus & naturae varijs formis conij cere , & comprehendere mirabilia Opera nat
xae & bei cum suis causis & effectibus. & signis, v t ex his se dirigere in regimine sciat & pericula & incommoda praecauere. Fnde dicit Lilium Philosophi posuerunt huius combustionis, vel assationis terminum diuersum , forte propter locorum diuersitatem humidi & roridi a sicco: quia in humido velocius,&in sicco tardius congelatur hoc opus, ut ait Astanus: Te
neas cum Herme te ut totiesco tinuetur, iteretur, &teratur O
pus in fimo coquendo , donec visui patefiat, ita quod operis mutatIO te doceat. Quamvis etiam caelum solum hoc opus
320쪽
saiae arte non essiciat, tamen nil l um cooperatur 3 adiuuait: quia in omne opustiaturae per te influnt. Et hoc autem opus licet sit artis, si tamen etiam natu ii, quia igne perficitur. Di- ι' ιm 8st autem supra, quod caelestis virtus per ignem maxi-Ine, si cor eriam per alia media elerrienia locis & rebus efficiendis in flair,& uno tempore plus quam in alio, & similiter v- vi loco plus Papin alteri: xt quo id rana manifestat experiet iur& ideo ex h ic parre potest: accidere acceleiatio, vel operis lapidis tarct itio: sicut etiana noti omnes gallinae aequali tempore pallos edunt. QMcquid latinen fit, magi differeti: i in te-yo e else non potest. Omncs autem comit 3 unicer pS nutat'.
an ense Operi perficien .lG. aliqui xcr. ydu, o liqui miniis.Vnde i , quit I l ato, quod pauciores dies pia parationis est circuitus, Ecre sol uti. luminaris maloiis. Et Rasis in Lb. trium verbo tu: duit usi e vectitur ici colpus, &. corru, in spipitu, &ite tunispiritus in coi pusi&c.&tunc factatis amiciat i uersiisi duro Schu iridum, inter calidunt 8c siccitarii. Et hoc fio virtute Dei, ac te rapera in ento ignis, ac moderantia te imi Ei rum i liu . Ethu: his longitudinis terminus est didorum ei septe rit k l ropter quod opo it et artificem solici tu esse in regina ne ignis.1cem in libro Saturni aicitur: Pone vas ad solem nostrum in Aries is sig)ao,& dum sueri r in Leone, morare prope vas, Vsquo dum venetit in Sagittariu & respice quomodo nigiescit, al-beicit, vel rubescit,&c. Et Rhodianus dicit: In hoc opere est salius Lunari & circulas Solis: & ut in eo ti A gra diss , primus debilis, se chii us sit mus, terti his pei sectius. Et sunt tres ter-mmi: primus quando Sol si in Ailete octii sua exaltatione: secundus quando est in Leone, te this quando cst in Sagitta Ilo. lac in aqua tribus mensibus foetum coseruat. aer totidem
fovet : ignis totidem cui q sit de colorar: Et Mireris dicit: tri plea est tegimen lapidis : primu frigidu & humidum, secunducalidum de humidii temperatu, tertium calidum Sc siccum. 1- rem quidam alius philosophus ait: Secundum philosophos, Lapis noster paruui distata generatione hominis , dc ideo in quadraginta diebus praeparatur per eius solutionem dc putre factionem. Deinde vero usque ad quintum mensem perficitur in medicinam albam : quae est Aurum album. Efficitur
enim tunc tanq iam oleum album vi nix , dc tunc conuertit. Mei cursum . in Aurum album licet in parua quatit ira te, iii si postea compositum illud denuo ne suo taliquam infansi q