장음표시 사용
141쪽
plina, quis ordo in partitione tanti laboris hie fui instituto Caesaris, duae semper legiones pro
castris excubabant, plurcique partitis temporiabus in opere erant , unde celeriter factum est ut alii eruptionibus resisterent, alij turres reduc rent aggeremque interscinderent: omnis vero ex castris multitudo ad restinguendum concurreret. Cum in omnibus locis consumpta iam reliqua parte noctis pugnaretur Amperque hostibus spes victoriae redintegraretur, eo magis,
quod de iistos turrium pluteos squibus tecti m se
lites ante turres praeliabanturo videbant,nec focile adire apertos ad auxiliandum animadue
lebant, semperque ipsi recentes defessis succederent, omnemque Galliae salutem in illo vestiagis temporis polita arbitraretur. Accidit inspectanti Caesari, quod dignit memoria visum pra termittendit non existimauit. Quida ante portam oppidi Gallus,per manus sevi ac picis tradutas glebas in ignem e regione turris proiiciebar,
scorpione ab latere dextro traiectus exanimatusque concidit: hunc ex proximis unus iscentem transeressus .eode illo munere fungebatur, eaderatione ictu scorpionis exanimato alteri successit tertius de tertio quartus , nec ille prius est a propugnatoribus vacuus relict' locus, quam restincto aggere atque omni parte summotis hostibus, sinis est pugnandi factus. Haec igitur oppugnatio Romanorum Gallorumq; propugna
142쪽
tio fuit, virtute animorum utrinque permagna, at machinarum artificio, at constantia laboris tolerantiaque nequaquam pari: Et Vercinget rigis , qui castra collata castris Caesaris habebat, permagniss error hic fuit, sui ex oppugnatione Alexiae cognoscetur quod R omanos in grauissima noctis illius dimicatione, a tergo no sit ad
ortu S : nec enim tum omnis multitudo e castris
ad restinguendum concurrisset, si hostis a tergo Δ castra ipsia oppugnasset. Itaque omnia experti Galli,quod res nulla successerat, postero die costium coeperunt ex oppido profugere, hortante& iubete Vcrcingetorige: Id silentio noctis c nati , non magna iactura suorum sese effecturos sperabant, propterea quod neque logo ab oppido castra Vercingetorigis aberant,& palus, quae perpetua intercedebat Romanos ad insequendum tardabat iamque hoc facere noctu apparabat cum matresfamilias repente in publicii procurrerunt, fientcsque proiectς ad pedes suorum, omnibus precibus petierut ne se & communes liberos hostibus ad supplicium dederent, quos ad capiendam fugam natura & virium infirmitas impediret: ubi eos perstare in sententia vide- rut, quod plerumque in siimmo periculo timor misericordiam non recipit, coclamare & significare de fuga Romanis coeperunt: quo timore perterri i Galli. ne ab equitatu Romanorum viet . praeoccuparentur,consilio destiterunt:Hac for
143쪽
euna Caesari occasionem dedit ut hostes do in stieo uxorum suarum bello grauius urgerentu quam hostium externo . Hic Avaricensium e ror Vercingetorigis errore non minor est in loco oppugnationi hostium proposita, inutilem bello imo ut res ipsa docet, perniciosam multitudinem habere: haec enim multitudo inculocum coniici debuit,quo hostibus aditus non es.set, ut de Nerviis antea dictum est. Ergo pretiuerroris huius, Avarici exitium suit: sed fortuna multo maiorem e coeli tempestate occasionem dedit,neque Cesaris vigilantia hic dormiuiti sed& utramque celeriter arripuit: simulationis etiadolum addidit oppidumque capit. Postero igntur die Caesar promota turri perfectisque operibus quq facere instituerat,magno coorto imbri, non inutilem hanc ad capiendum consilium tepestate arbitratus est, quod paulo incautius custodias in muro dispositas videbat suosque languidius in opere versari iussit,& quid fieri vellet
ostendit, legiones intra vineas in occulto expeditas cohortatus,vi aliquando pro tantis laboribus fructum victoriae perciperent: iis qui primi murum ascendissent praemia proposuit, militibusq; signum dedit: Illi subito ex omnibus pamtibus euolauerunt murumque celeriter compleuerunt: Sic per occasones illas captum est Auaricum. Sed attende reliquam Gars aris disciplina, despcratis non pugnam , sed fugam offerentis: Hostes
144쪽
Hostes enim re noua perterriti muro turribunque deiecti,in foro ac locis patetioribus cuneatim constiterunt hoc animo, ut si qua ex parte obuiam contraueniretur, acie instructa depugnarent. Hic Caesar suos continet,Scipionis laudatam illam senretiam memoria tenet,hostibus qua fugerent viam esse faciendam: Itaque Gallivbi neminem in aequum locum sese demittere, sed toto undique muro circunfundi viderunt, veriti ne omnino spes fugae tolleretur, abiectis armis vltimas oppidi partes continenti impetu petiuerunt: victoriae tructus hic acerbior fuit,
parsque ibi cum, angusto exitu portarum se ipsi premerent, a militibus, pars iam egressa portis ab equitibus est interfecta, nec fuit quisquam qui praedae studeret: Sic & Genabensi caede qua Romani caesi fuerant a Carnutibus & labore
peris incitati, non aetate consectis,non mulieribus, non infantibus pepercerunt. hic alterum e
roris illius est pretium,imbellis nempe multit do hostilem rabiem sanguine suo satiauit. Deniaque ex omni eo numero, qui filii circiter quadraginta millium,vix octingenti,qui primo clamore audito se ex oppido eiecerat, incolumes ad Vercingetorigem perueneriit. Sic igitur o pugnatum est a Romanis & expugnatum A ricum incredibili legionariorum labore no bellando tantum , sed multo magis fodiendo, m teriando, fabricando , locique interioris muniti
145쪽
itionem, munitione exterioris atque opere exar quando, stigora,imbres,fame denique constantissime tolerando: quibus tot malis subleuandis, egregia ducis cohortatio plurimum valuir, sudoris & algoris particeps fuit, praemia fortibus viris proposuit: fiuctus victoria: fuit,ut summa copia frumenti commeatuique reliqui exercitu ex labore atque inopia reficeret amplissimaque praeda ditaret, atque hyeme nondum confecta hostes tato detrimeto frangeret. Avarici oppugnatio magna fuit, sed δc dissicultate oppugnari u & constantia propugnantiu non minor aestim ada Uxelloduni oppugnatio. Uxellodunu C durcorti erat oppidum c3regie natura loci & in partes omnes, prςruptissimis saxis munitu, quo defendente nullo: tamen armatis ascedere esset dissicite: Flumen infimam vallem diuidebat torumque pene montem cingebat: atque ita inf-mis motis radicibus ferebatur, ut nullam in partem depressis fossis derivari posset: A Drapete Senone de Lucterio Cadurco occupatur. Caninius Caesaris legatus trinis excelsissimo loco castris obsidet de ab his vallum in oppidi circuitu ducere operibusque cingere instituit: Drapes de
Lucterius ne fame opprimerentur, frumctationis caussa cum parte copiarum exeunt. A Caninio urerque separatim fusus est: oppidani tamen animo constanti resistunt. Caesar huc profectus, cum magna frumenti copia oppidani abund
146쪽
rent, nec ulla conditione adduci possent, aqua prohibere eos instituit, ut quos nea re armis neque fame potuerat,sti domaret. sed flume auertere loci natura prohibebat. Erat autem oppidanis dissicilis & praeruptus eo descesses, ut prohibentibus Romanis line vulneribus ac periculo vitae neque adire flumen neque arduo se recipere possent ascensu. Qua dissicultate eorum cognita hic eminus proelium factum est aduersus oppidanos. caesar sagittariis funditoribusque dispositis, tormetis etiam,quibusdam locis contra facillimos descenius collocatis aqua fluminis prohibebat oppidanos. Sic aqua fluminis erepta est: At fontis aqua supererat, quo Omnis postea multitudo aquatum conueniebat sub ipsius enim oppidi m uuam magnus fons aquae prorumpebat ab ea parte quae sere pedu C C C. interuallo fluminis circuitu vacabat. Hoc fonte prohiberi posse oppidanos cum optaret reliqui, Caesar unus videret,caltrensis labor ille oppidorum expugnator reuocatus est non sine magno periculo E regione eius fontis vineas agere aduersus montem & aggeres instruere Caesar coepit magno cum labore & continua dimicatio ne: Oppidani eniim loco superiore decurrunt Sceminus sine periculo praeliantur mulcosque pertinaciter succedentes vulnerant: non deterrzntur tamen milites Romani vineas proferre.&labore atque operibus, locorum vincere di
147쪽
cultates: noui praeterea laboris artes adhibenti eodemque tempore tectos cuniculos agunt ad caput fontis,quod genus operis sine ullo periculo & sine suspicione hostium facere licebar. Extruitur agger in altitudine pedum nouem , collocatur in eo turris decem tabulatorum no qui dem quae moembus aequaretur sid enim nullis
operibus essici poterat) sed quae superare fontis
fastigium posset.Hic verb sit operaeprecium tu ris altitudinem decem tabulatis erectam considerare,non Vt aries primo tabulato murum sit ruerer, aut secundo pons aditum iὰ urbem fac ret : sed tantum, ut iummis tabulatis librator Miaculator, aquatione oppidanos intercluderet. Ergo ex ea turri cum tela tormentis iacerentur ad fontis aditum,nec sino periculo posset aquari oppidani,non tantum pecora atque iumenta, sed etiam magna hominum multitudo,siti co sumebatur: Nec tame tanto malo obsessi ullam deditionis mentionem faciunt, sed cupas sevo, pice scandulis complent, eas ardentes in opera prouoluunt. Eodem tempore acerrim E praeliantur, ut ab incendio restinguendo dimicationis periculo deterreant Romanos. Magna repente in ipsis operibus flamma existit: Quaecunque Gnim per locum praecipitem missa erant, ea vianeis & aggere suppressa, comprehendebant idipsum quod morabatur: Milites contra Roma
ni , quamquam periculoso genere praeib loc
148쪽
, DE C. IV L. CAES. MILITIA. M
que iniquo premebantur: tamen omnia fortissimo sustinebant animo. Cohortatio utrinque non deerat. Res enim gercbatur & excelso loco Sin conspectu omnium , magnusque utrinque clamor oriebatur,ita ut quisque potorat maximis insignis, quo notior testatiorque virtus eius esset telis hostium flammaeque se offerebat. Mirari lubeat in tanta rerum prope desperatione Caesi
ris ingenium: praeruptissimum montem cernebat , & quo etiam si nemo defenderet . armatis ascendere dissicillimum esset: attame cum complures suos vulnerari videret, ex omnibus oppidi partibus cohortes montem ascendere & simulatione moenium occupandorum clamorem
undique iubet tollere. Quo facto perterriti oppidani, cum quid ageretur in locis reliquis esset
ignari, reuocant ab impugnandis operibus a malos, murisque disponut Ita Romani fine pra iij facto . celeriter opera , flamma comprehensa partim restinguunt. partim interscuadunt. Cum pertinaciter resisterent oppidani, magna etiam parte suorum siti amissa, in sententia permanebant. At postremum .cuniculis, venae fontis intersici sunt atque auersae: quo facto, sons aquae perrenis exaruit, tantamque attulit oppidanis, salutis desperationem,ut id non hominum consilio, sed deorum voluntate factum putarent. Cuniculoru artes vidclicet ignorabant, ut Suessiones,ut Aduatici machinas ambulantium tu
149쪽
. P. RAMI LIBERrium: Itaque religione deorum tacti δί necessitate coacti,se tradiderunt.Sed ista similis deo ii religio necessitasque Caesarem aqua similiter Alexandriae interclusum nihil tetigit,nihil coegit, ut postea dicetur, quin militum animis ad fodiendos puteos incitatis , magnam una nocte vim aquae dulcis inueniret. Hic igitur simplici tatis error Gallorum animos ad deditionem induxit,in qua non multo mitior C sar fu iliquam C saris milites in Avaricensi expugnatione fue
rant: omnibus cnim qui arma tulerant, manus
praecidit, vitamque concessit, qud testatior esset corum poena: hunc enim victoriae fructum sibi
statuit, ut exemplo supplici j Gallos imposterum
dcterreret,quo minus se tali constantia in libe ratem vindicarent. Sed in hoc contentionis di- . micationisque genere non omnia Caesari secunda successerunt: duplex enim ad Gergouiam Mad Dyrrhachium detrimen tu de discessus utrinque turpis accidit. Gergouia posita in altissimo monte sa cuius ima vaste ascensus recta regiones nullus amfiactus intercederet,mille ducentos pallius ad muros aberat) omnes aditus difficiles habuit a medio fere montis in longitudinem ex grandibus saxis sex pedum vallum Galli prodi xerant: urbi duo praeterea monte adiungebantur,alterius dorsum prope aequum & angustum, qua esset aditus ad alteram partem oppidi: alter mons e regione urbis ex omni parte circucisus. . Galli
150쪽
Galli igitur & vibem & urbis dimidium supe-
rion na niem & adiunctos montes militibus armatis completi cyant nec ullum fere diem intermittebant, quin e luc stri praeho interiectis sagittariis , quid in quoque esset animi ac virtutis suorum petici tarentur. Caesar perspecto urbis situ, si alterum illu montem, qui erat d regione urbis teneret, se & aquae magnam partem & pabulationem liberam sostibus erepturum put bat. Silentio itaque noctis prius quam subsidium ex oppido venire posset, praesidium Gallorum deiicit,ibique legiones duas collocat, ac fossam duplicem duodcnum pedum a maioribus castris ad haec maiora per ducit, Vt toto a repentino hostium incursu etiam singuli corneare posia sciat. Ergo hic Caesaris ad Gergouiam dolus su cessit, unde binis castris Gergouia obsideri coepta esst . Interim Caesar ad Heduorum decem millia quae ad hostem deficere dicerentur, retianendum,subito e castris ad viginti quinque millia passuum egreditur, castiaque ipsa summis
Gallorum copiis oppugnata, aegerrime cum Viris tum tormentis defensa sunt: Ac nisi Caesar pomi die, pari celeritate recurrisset, actum de castris Canaris videbatur. H c prima Caesari plaga fuit, unde huius expeditionis eum poenitere coepit. Sed cogitanti quead modii integra fama discederet accidere visa est faculeas bene gerendae rei: Montis illius oppido continentis iugum