장음표시 사용
481쪽
0 EST II, ART. VAE VI. 36 Respondeo dicendum quod impossibile est beatitudinem hominis in b, ni corporis consiStere propter duo. Primo quidem, quia impossibilo est quod illius rei quae ordinatur ad aliud sicut ad nem, ultimus sinis sit ejus
conservatio in esse. Unde gubernator non intendit, sicut ultimum finem. conservationem navis sibi commissae, eo quod navis ad aliud ordinatur si cui in nem scilicet ad navigandum. Sicut autem navis committitur gubernatori ad dirigendum, ita homo eSt Suae Voluntati et rationi commissus, secundum illud quod dicitur Eccli xv, 14ὶ Deus ab initio constituit hominem, et reliquit eum in manu consilii sui Manifestum eSi autem quod homo ordinatur ad aliquid sicut ad finem , non enim homo Si Summum bonum. Unde impossibile est quod ultimus sinis rationis et Oluntatis humanae sit conservatio humani esse. Secundo, quia dat quod finis rationis et volunt iis humanae esset conservatio humani esse, non tamen posset dici quod finis hominis esset aliquod corporis bonum. ESSe enim hominis consistit in anima et in corpore et quamVi esse corpori dependeat ab anima esse
tamen humanae animae non dependet a corpore, Ut Supra StenSUm est Part. I, qUBPSt. LXXV art l, et UaeSt. XC art. 4), pSUmqUe corpUS Si propter animam, Sicut materia propter Ormam, et inStriamenta propter motorem, ut per ea sua actione eXerceat unde Omnia bona corporis ordinantur ad
bona animae sicut ad finem. Unde impossibile est quod in bonis corporis beatitudo consistat, quae est ultimus finis. Ad primum ergo dicendum, quod Sicut corpUS Ordinatur ad animam sicut adinem, ita bona exteriora ad ipsum corpus; et ideo rationabiliter bonum corporis praesertur boni eXterioribUS, quae per cenSum Significantur, Sicut et bonum animae praesertur omnibus boni corporis. Ad secundum dicendum, quod esse Simpliciter acceptum, SeeUndi 1m quod includit in se omnem persectionem eSSendi, praeeminet Vitae et omnibus persectionibus subsequentibus. Sic igitur ipsum esse praehabet in se Omnia bona subsequentia, et hoc modo Dionysius loquitur. Sed si consideretur ipsum esse, prout participatur in hac re Vel in illa, quae non capiunt totam persectionem essendi, sed habent eSse imperfectum, leui est eSSe cujuslibet creaturae; sic manifestum St UOd pSUm SSe Um persectione superaddita est eminentius. Unde et Dionysius ibidem dicit, quod re Viventia sunt meliora existentibus, et intelligentia Viventibus. Ad tertium dicendum, quod quia fini reSpondet principio, ex illa ratione probatur quod ultimus sinis est primum principium eSSendi, in quo est omnis essendi persectio cujus similitudinem appetunt, Secundiam
Suam persectionem, quaedam qUidem Secundum eSSe tantum, qUaedam Secundum eSS ViVenS, quaedam Secundum eSSe ViVen et intelligens, et beatum; et hoc paucorum,St.
ARTICULUS VI. - TRUM BEATITUDO 0MINI CONSISTAT IN VOLUPTATE I).
De his etiam Sent. IV, disi. 44, quaest. I. art. 5, quaest. IV ad 5 et , et Cont gent. lib. III, cap. 27 ι55, et Op c. I, cap. 408, et Maith. V. et Ethic lib. II, lect o et 30.
Ad sextum sic proceditur. 1. Videtur quod beatitudo hominis in voluptate consistat. Beatitudo enim cum Sit ultimia sinis, non appetitur propter aliud, Sed alia propter ipSam. Sed hoc maxime convenit delectationi ridiculum est enim ab aliquo quaerere, propter quid velit delectari, ut dicitur Tthie. lib. x, cap. 2). Ergo beatitudo maxime in voluptate et delectatione
Ex hoc articulo habes quomodo per ratio rum qui in his voluptatibusjustorum retributiones nem interimas errores Cerinthianorum, Chilias constituerunt. tarum, Iudae0rum, Saracenorum et philosopho-
484쪽
368 U EST II, BT. VI.2. Praeterea, GUSa prima Vehementiu imprimit quam Secunda, ut dicitur lib. De causis, prop. 1 . Influentia autem sinis attenditur secundum ejus appetitum. Illud ergo Videtur abere rationem ni ultimi quod maxime movet appetitum. Hoc autem est VoluptaS c u Signum est quod delectatio in tantum abSorbet hominis Voluntatem et rationem, quod alia bona contemnere facit. Ergo videtur quod ultimus sint hominis, qui est beat ludo, maxime in Voluptate consiStat. 3. Praeterea, cum appetitu Sit boni, illud quod omnia appetunt, videtur esse bonum Optimum. Sed delectationem Omnia appetunt, et Sapientes, et insipientes, et etiam ratione carentia. Ergo delectatio Si optimum consistit ergo in voluptate beatitudo, quae QSt SummUm bonum. Sed contra est quod Boetiu dicit De OnSol lib. m, proSa T) uariStes exitu esse voluptatum, quiSqui reminiSei libidinum Suarum volet, intelliget quae si beato emcere poSSent, nihil caUSae SSet quin pecudes quoque beatae eSSe dicantur ii 1).
CONCLUSIO. - Cum omnis delectatio sit quoddam proprium acciden quod consequitur beatitudinem, vel aliquam beatitudini partem dici non potest hominis beatitudo in delectatione seu Voluptate conSiSlere.
Respondeo dicendum quod quia delectatione corporales pluribus notae Sunt, assumpSerunt ibi nomen Voluptatum, Ut dicitur Ethic. lib. vii, cap. 13, ad sin. In quibu tamen beatitudo principaliter non consistit; quia in unaquaque re aliud Si quod pertinet ad eSSentium ejus, aliud est proprium accidens ipsius Sicut in homine aliud est quod est animal rationale mortale, aliud quod est riSibile. Si igitur considerandum quod omnis delectatio est quoddam proprium accidenS, quod conSequitur beatitudinem, vel aliquam beatitudinis partem Echoc enim aliqui delectatur, quia habet bonum aliquod sibi conveniens Vel in re, Vel in Spe, Vel Saltem
in memoria Bonum autem convenienS, SiqUidem Sit perfectum est ipsa hominis beatitudo Si autem sit imperfectum est beatitudo quaedam participata, Vel propinqua, Vel remota, Vel Sallen apparenS. Unde manifestum est qu6d nec ipsa delectatio, quae equitur honUm perlaetum, Si pSa S- Sentia beatitudinis, sed quoddam conSequen ad ipSam, Sicut per Se accidenS. Volupta autem corporalis non poteSt etiam modo praedicto sequi bonum persectum : nam equitur bonum quod apprehendit SenSus, qui eS Virtus animae corpore utens bonum Utem quod pertinet ad corpus quod apprehenditur Secundum sensum, non poteSPOSSe persectum homi ni bonum. Cum enim anima rationali excedat proportionem materiae cor poraliS, Par animae quae eSt ab Organo corporeo abSoluta, quamdam habet infinitatem respectu ipsius corporis, et partium animae corpori Concreatarum, Sicut invisibilia sunt quodammodo infinita reSpectu materialium, eo quod forma per materiam quodammodo contrahitur et finitur; unde sorma materia absoluta est quodammodo infinita. Et de SenSUS, qui est vis corporaliS, cognOScit Singulare, quod Si determinatum per materiam intellectu Vero, qui est vis a materia abSoluta, cognOSeit UniVerSale, quodeSt abstraetum a materia et continet Suti se infinita singularia. Unde patet
Γ Corporeae voluptates, ait editi Parmensis recentissima, vel illicitae sunt vel licitae. Si illicitae, et desideriis antecedentibus . et doloribus consequentibus ita circumfundi solent, ut tu amari, quam jucundi adni tum habi ut Unde Chra sustonui, i bovi LM in Mailli. aiebat Si saltatricis alicujus amoribu eaptus quispiam uerti. Omni malitia durius, omni peregrinatione molestius, omni obsessa civitate vitae rius tormentum sustinebit. Si vero sunt licitae Voluptate corps-ri, Hauirum conjugii hujus fructu liberi, parentibus saepe de sunt insensi, ut probanda videatur sententia Euriyidis in Androniacha
485쪽
0 EST II, ART. VI ET VII. 369quod bonum OnVenien corpori, quod per apprehenSionem en Su delectationem corporalem caUSat, non Si persectum bonum hominis, Sed ostminimum quiddam in comparatione ad bonum animae. Unde Sapientiae vii, dicitur quod omne aurum in comparatione sapientiae arena est Xiqua. Sic igitur neque volupta corporali eSt ipsa beatitudo, nec eSt per Se accidens beatitudinis. Ad primum ergo dicendum quod di dem rationis est quod appetatur bonum, et quod appetatur delectatio, quae nihil Si aliud quam quietatio appetitus in bono Sicut ex eadem Virtute naturae eSt quod grave seratur deorsum, et quod ibi quiescat. Unde Sicut bonum propter Seipsum appetitur, ita et delectatio propter Se, et non propter aliud appetitur, Si l propter dicat causam finalem: si Vero dicat causam formalem, Vel potius cau-Sam motivam, Sic delectati est appetibili propter aliud, id est propter bonum quod est delectationi objectum, et per consequenS Si principium ejus et dat ei formam. Ex hoc enim delectatio habet quod appetatur, quia est quies in bono deSiderato. Ad secundum dicendum, quod Vehemen appetitus delectationi Sensibilis contingit ex hoc quod Operatione SenSUUm, qUia Sunt principia nostrae cognitionis, sunt magis perceptibiles; unde etiam a pluribus delectationes sensibile appetuntUr. Ad tertium dicendum, quod eo modo omneS appetunt delectationeS, Sicut et appetunt bonum; et tamen delectationem appetunt ratione boni et non e converso, Ut dictum eSt in Orp. art.). Unde non equitur quod delectatio Sit maximum et per se bonum; Sed quod unaquaeque delectatio consequatur aliquod bonum, et aliqua delectatio consequatur id quod est per
Ad septimum sic proceditur. 1. Videtur quod beatitudo consistat in ali quo bono animae. Beatitudo enim eSt quoddam hominis bonum hoc autem per tria dividitur, quae Sunt bona eXteriora, bona corporiS, et bona animae. Sed beatitudo non consistit in bonis exterioribus, neque in bonis corporis, Sicut Supra StenSUmaeSt sart. 5et 6 hujuSquaeSt.). Ergo consistit in bonis animae. 2. Praeterea illud cui appetimu aliquod bonum, magi amamus quam bonum quod ei appetimus Sicut magi amamUS amicum, cui appetimus pecuniam, qUam pecuniam. Sed UnUSqUiSque quodcumque Bonum sibi appetit. Ergo SeipSum amat 2 magi quam omnia alia bona. Sed beatitudo est quod maxime amatur quod patet ex hoc quod propter ipsam omnia amantur et desiderantur. Ergo beatitudo consistit in aliquo bono ipsius hominis sed non in bonis corporiS. Ergo in boniS animae. 3. Praeterea, persectio est aliquid ejus quod perficitur. Sed beatitudo est quaedam persectio hominis. Ergo beatitudo est aliquid hominis. Sed non est aliquid corporis ut ostensum eSt sart. 5 huju quaeSt.). Ergo beatitudo est aliquid animae; et ita consistit in bonis animae. Sed contra est quod Sicut Au Stinuidicit De doctrina christiana, lib. I, cap. 22) id in quo conStituitur beata ita, propter Se diligendum est. Sed homo non eSt propter Seipsum diligenduS; Sed quidquid eSt in homine est diligendum propter Deum. Ergo in nullo bono animae beatitudo conSistit.
lj Ex hoc articulo habes quomodo interimas beata in seipsa; quod damnatum est a papa haeresim Begardoruin et Beratinorum dicentium Clemen te V in concit. Viennensi. quud vitiis intellectualis natura est naturaliter 2 Ita cod. Alcan. , aliique cum editis plurimis. Theologi omittunt aman
486쪽
370 0 ST. II. ART. VII ET VIIJ.
CONCLUSIO. - Beatitudo ipsa, cum Sit perseelio animae est quoddam anima bonum inhorrens : sed id in quo beatitudo consistit, quod Scilicet beatum Iacit, est aliquid extra animam.
Respondeo dicendum quod Sicut Supra dictum eSt deSt praee art. 8 finis dupliciter dicitur Scilicet ipsa res quam adipiSei desideramus, et usus seu adeptio, Vel POSSeSSio illiu rei. Si ergo loquamur de ultimo sine homiliis quantum ad ipSam rem quam appetimUS Sicut ultimum finem, impossibile est quod ultimus fini homini Sit pSa anima vel aliquid ejus. ipsa enim anima in se considerata Stu in potentia existens sit enim de
entia sciente actu eienS, et de potentia VirtUOS actu Virtuosa. Cum autem potentia Sit propter actUm Sicut propter complementum impossi
hil est quod id quod Si Secundum Se in potentia eXiStenS, habeat rati nem ultimi finis. Unde impoSSibile Si quod ipsa anima sit ultimus nissul ipsius similiter etiam neque aliquid HUS, Sive Sit potentia, Sive aetus. Sive habitus Bonum enim, quod Stillimia sinis est bonum perlaetum complens appetitum 1 . Appetitu autem humanus, qui St VoluntaS, est boni universalix quodlibet autem bonum inhaerens ipsi animae est bonum participatum, et per OnSequen particulatum. Unde impossibile est quod aliquod eorum sit ultimus finis hominis. Sed si loquamur de ultimo sine hominis quantum ad ipsam adeptionem Vel 90SSeSSionem, Seu quemc que usum ipsius rei quae appetitur ut sinis; Sie ad ultimum mem pertinet aliquid hominis e parte animae, quia homo per animam beatitudinem ConSequitur. Re ergo ipSa quae appetitur Ut sinis, est id in quo beatitudo consistit, et quod beatum facit Sed hujus rei adeptio vocatur beatitudo. Unde dicendum est quod beatitudo est aliquid animae Sed id in quo consistit beatitudo est aliquid eXtra animam. Λ primum ergo dicendum, quod Secundum quod Sub illa divisione comprehenduntiar omnia bona quae homini Sunt appetibilia, sic honumana imae dicitur non solum potentia aut habituS. aut actuS, Sed et Objectum quod est extrinsecum; et hoc modo nihil prohibet dicere id in quo beatitudo consistit esse quoddam bonum animae. Ad secundum dicendum, quantum ad propoSitum pertinet, quod beatitudo maXime amatur tanquam bonum concUpitum M amicus autem amatur tanquam id cui concupiscitur bonum et te etiam homo amat Seipsum Unde non eSt eadem ratio amori utrobique. Utrumnuisem amore amiciliae aliquid homo supra Se amet erit locu ConSiderandi clim de cha
Ad tertium dicendum, quod beatitudo ipsa cum Sit persecti animae. est quoddam animae bonum inhaerens: Sed id in quo beatitudo consistit, quod Scilicet beatum saeit, est aliquid Xtra animam, ut dictum est in
De his etiam ait. I, quaest. II, art. 4 corp. et quaest. LXIXH, ari 2 corP. et 2 2, quaeSt. LIX art. 2eors et Cont gent. lib. o. cap. 7, Di 5 et cap. 54 et Opusc. i, cap. 408 et 264 et Opitae. XX. lib. I, cap. 8. et PSal. XXXII.
Ad oetavum sic proceditur. 1. Videtur quod beatitudo hominis conSistat
Iia cod. Alcan. . et Camer. . eum idolat. 4 Ex hoc articulo labes quomodo Per ratio-Ε lit. Bona et Pat , complens boni appetitum nem interimas l. aeresim imarici dicentis beati- Scilicet actus aniniae seu operati ipsi tu tudi actu nihil aliud esse quam videre Deum in
i, inscitu rue perficiens suis criatu iis quia i ii ut aiebat, non videntuor cii. vocatii in amor concit Pisceutiae. Deu in ullo iaci in M. Sec in uis creaturis quod alitis vero dicitur amor aim si Iunocenti III anatita inale prostigatus
487쪽
I EST II, RT. VIII. Tlin aliquo bono creato Dicit enim DionySiu. De divini nominibus, cap. I, part i, lect 3 et ), quod ii diVina Sapientia conjungit sine primorum
principii secundorum v X quo poteS accipi, quod Summum inserioris naturae Sit attingere insimum naturae Superioris. Sed Summum hominis bonum eSt beatitudo. Cum ergo angelu naturae ordine Sit Supra hominem, ut in primo habitum Si pari. I, UMSt. LXXV, art. I, et Vm, art. 8, et
cxl art. ), videtur quod beatitudo hominis consiStat in hoc quod aliquomodo attingit ad angelum. 2. Praeterea ultimus finis cujuSlibet rei eS in Suo persecto l); unde
par eSt propter totum, Sicut propter finem. Sed tota UniverSitas creaturarum, quae dicitur major mundUS, comparatur ad hominem, qui Phys. lib. VIII text. n dicitur minor mundus, Sicut persectum ad imperfectum. Ergo beatitudo hominis consisti in tota univerSitate creaturariam. 3. Praeterea, per hoc homo essicitur beatuS, per quod ejus naturatu deSiderium quietatur. Sed desiderium hominis non extenditur ad majuS bonum qUam pSe capere poteSt. CVm ergo homo non t capax boni, quod eXcedit limites totius creaturae, Videtur quod per aliquod bonum creatum
homo beatus seri possit is ita beatitudo hominis in aliquo bono creato
Sed contra est quod Augustinus dicit De civit. Dei, lib. Ix, cap. 26, in prine.) uit vita carnis anima est ita beata vita hominis Deus est is de quo dicitur PSal. xi tu, 15 : Beatus populus cujus Dominus Deus ejus eSt 2).
CONCLUSIO. - Cum appetitum humanum, qui est voluntas, nihil quietum reddere aut satiare possit praeter universale bonum qu0d est illius objectum, Omne autem bonum creatum sit bonum particulare, non potest hominis beatitudo consistere in aliquo b0no creato.
Respondeo dicendum quod imposSibile est beatitudinem hominis esse in aliquo bono creato. Beatitudo enim eSt bonum persectum, quod totaliter quieta appetitum; alioquin non esset Ultimuisnis, Si adhuc restare aliquid appetendum. Objectum autem VoluntatiS, quae eSt appetitus hum nUS est universale bonum, Sicut Objectum intellectu eS Universale ve-rUm. X quo patet, quod nihil potest quietare voluntatem hominis nisi bonum universale; quod non invenitur in aliquo creato, Sed Solum in Deo: quia omnis creatura habet bonitatem participatam. Unde Olu Deus V luntatem hominis implere potest, secundum quod dicitur PSal. u.5): Qui replet in bonis desiderium tuum, etc. In Solo igitur Deo beatitudo hominis
Ad primum ergo dicendum, quod superius hominis attingit quidem insimum angelicae naturae per quamdam similitudinem non tamen ibi sistit Sicut in ultimo sine, sed procedit usque ad ipsum UniverSalem lantem boni, qui est universale obje tum beatitudinis omnium beatorum 3 , tanquam inlinitum et persectum bonum eXistenS. Ad secundum dicendum, quod Si totum aliquod non sit ultimus finis, sed ordinetur ad sinem ulteriorem, ultimus fini parti non est ipsum totum, sed aliquid aliud. Universita autem creaturarUm, ad quam ComparRtur homo ut pars ad totum non est ultimus sinis, Sed ordinatur in Deum sicut
3 Ita eod. Alcan. Camer. aliique Editi tu in internum Ps. LXXII). Satiabor cum appa-rimi, in suo opere perfecto ruerit gloria tua Ps. xvi . 2 Et alibi : Dominus pars Hoereditatis o Ita cod. Camer. ex quo theologi , Nicolai meo Ρs xv). Quid mihi est in eoelo et Me et edit. Patav., sic legunt. Cod Alcan. , bonorum. quid volui super terram ... Pars mea Deus adit. Rom. subjectum beatitudinis omnium
488쪽
in ultimum finem. Unde bonum universi non est ultimus sinis hominis, sed ipse DeUS. Ad tertium dicendum, quod bonum creatum non Si minus quam bonum cujus est homo capaX, Ut rei intrin Secae et inhaerentis est tamen minusquam bonum cujuSMSi capax ut Objecti, quod eSi infinitum. Bonum autem quod participatur ab angelo, et a tot univerSO eSi boniam finitum, et contractum.
QUID SIT BEATITUDO 13, IN OCTO ARTICULOS DIVISΛ.
Deinde considerandum est quid sit beatitudo, et quae requirantur ad ipsam Circa primum quaeruntur octo 1 Utrum beatitudo sit aliquid increatum. - 2 Si est aliquid creatum, utrum Sit operatio. - Utrum sit operatio Sensiti up partis, an intellectivae tantum. - 4 Si est operatio intellectivae partis, utrum sit operatio intellectus an voluntatis. - 5 Si est operatio Specula livi intellectus aut praelici. 6 Si est operatio intellectus speculativi, utrum consistat in speculatione scientiarum speculativarum. - Utrum con Sistat in peculatione Substantiarum Separatarum, scilicet angelorum. - 8 Utrum in Sola Speculatione Dei, qua per essentiam videtur. ARTICULUS I. - UTRUM BEATITUD SIT ALIQUID IN CREATUM 2 .
De his etiam infra, quaest. XXVI. art. o. et Sent. II, di St. 49, quaest. I art. 2, quaret. I.
Ad primum sic proceditur. 1. Videtur quod beatitudo sit aliquid increatum. Dicit enim Boetius De On Sol. lib. III, prOS 10, ire med. : AESSe Deum ipsam beatitudinem necessse Si consteri. 2. Praeterea, beatitudo eSt Summum bonum. Sed SSe summum bonum convenit Deo. Cum ergo non Sint plura Summa bona videtur quod beatitudo sit idem quod DeuS. 3. Praeterea beatitudo est Ultimus nis, in quem naturaliter humana voluntas tanquam in finem tendit. Sed in nullum aliud voluntas tanquam in nem tendere debet ni Si in Deum n quo Solo fruendum St, M Ut Augustinus dicit De doeir christ. lib. I, cap. 5 et 22). Ergo beatitudo est idem quod DeUS. Sed contra, nullum laetum eSt increatum. Sed beatitudo hominis est aliquid factum; quia Seeundum ΑU Stinum De doct. ChriSi lib. I, cap. 3, in princ.): si illis rebuS ruendum Si quae noS beatos a riunt o Ergo beatitudo non est aliquid increatum.
CONCLUSIO. - Beatitudo hominis quantum ad causam vel objectum est aliquid increatum quantum Vero ad ipSam SSentiam beatitudinis, est aliquid creatum.
Respondeo dicendum quod Sicut SVpra di etiam eSi quaeSt. I art. 8, Qt quaest praee art. T), sini dicitur dupliciter. Uno modo ipsa res quam cupimus adipisci, Sicut avaro eSt finis pecunia. Alio modo ipsa adeptio, vel posseSSio, Seu USUS aut fruitio du rei quae desideratur; sicut Si dicatur, quod posseSSio pecuniae eSt fini avari, et frui re Voluptuosa est sinis intemperati Primo ergo modo Ultimus hominis fini est bonum in ereatum, Sei- licet Deus, qui solus sua infinita bonitate potest voluntatem hominis perfecte implere. Secundo autem modo ultimus finis hominis est creatum
aliquid in ipso existens; quod nihil est aliud quam adeptio vel fruitio finis ultimi. Ultimus autem finis vocatur beatitudo. Si ergo beatitudo hominis
I In hae quaestione agitur te beatitudine sor rentia, ut si e rati, beatitudinis compleatur. mali et quaeritur quoi inam sit inus ejus remo 2 Quod in hoc articulo docet D. I homas eortum, ileinde quid propinquius et postea quocinam tum est et communiter ab omnibus abeologis sit proximum: postremo quae sit ipsius diise recipitur.
489쪽
consideretur quantum ad causam vel objectum, sic est aliquid increatum; si autem con Sideretur quantum ad ipsam essentiam beatitudinis, Sic Staliquid creatUm. Ad primum ergo dicendum, quod Deus est beatitudo per essentiam Suam non enim per adeptionem aut participationem alicujus alterius beatu eSt, Sed per eSSentiam Suam Homines autem sunt beati, sicut ibidem licit Boetius, per participationem, sicut et dii per participationem dicuntur. ipsa autem participatio beatitudinis, Secundum quam homo dieitur beatuS, aliquid creatum eSt. Ad secr/ndum dicendum, quod beatitudo dicitur esse summum hominis bonum, quia est adeptio vel ruitio summi boni.
Ad tertium dicendum, quod b0atitudo dicitur ultimia sinis 4 , per modum quo adeptio sinis dicitur si iis .
De his etiam Seri'. i, dist. 4, quaest. I, ari. 4 et III, dist. 84, quaest. I. art. 5 Dry et , di St. 49, qtiaest. 1, art. 2, quaest. II et quaest. IV, ari 2 et quod VIII, art. 49 cors et thie. lib. I. leci. . et Metaph 'ib. IV leet. 9.
Ad secundum sic proceditur. 1. Videtur quod beatitudo non it operatio. Dicit enim Λpostolus Rom. vi 22 Nabetis fructum vestrum in Sanctificationem, sinem vero vitam aeternam. Sed vita non est operatio, Sed est ipSUmeSSe Viventium. Ergo ultimus sinis, qui est beatitudo, non est Operatio. 2. Praeterea Boetius dicit De consol. lib. IlI, proSara, circ. prinα), qu0dii beatitudo est status omnium bonorum aggregatione persectUS. v Sed Status non nominat operationem. Ergo Deatitudo non Stiperatio.
3. Praeterea, beatitudo significat 'iquid in beato existens 3 , cum sit ultima persectio hominis. Sed operatio non signisicut aliquid ut existens 4ὶ in operante, Sed magi ut ab pSO procedens. Ergo beatitudo non est Ope
4. Praeterea, beatitudo permanet in beato operati aUtem non permanet, sed transit. Ergo beatitudo non eSt operatio. 5. Praeterea, Unius hominis est una beatitudo operatione autem sunt multae. Ergo beatitudo non est Operatio. 6. Praeterea beatitudo inest beato absque interruptione. Sed operatio humana requenter interrumpitur, puta Somno, Vel aliqua alia occupatione, Vel quiete. Ergo beatitudo non eStiperatio.
Sed contra est quod Philosophus dicit Ethic lib. I, cap. 7), qudd, feli
citas est operatio Secundum Virtutem persectam. CONCLUSIO. Cum beatitudo consistat in ultimo hominis actu, necesSMeSt ipsam
esse aliquam homini operationem.
ReSpondeo dicendum quod secundum quod beatitudo hominis est aliquid creatum in ipso exi Stens, necesse est dicere quod beatitudo hominis sit operatio. Est enim beatitudo ultima hominis persectio. Unumquodqueaulem intantum perlectum est, inquantum est actu; nam potentia Sine actu imperfecta est. Oportet ergo beatitudinem in ultimo actu homini con
is Beatitudo non est ultimus finis cujus gra-ιia, sed ultimus finis quo Cf. quaest. I,
2 Inter theologos quidam beatitudinem hominis sormalem ponunt in quodam illapsu divini tutis in essentium animae, quidam in habitu
dei licant essentiam animae et perliciente potentiam ad operationem, quod S. Bonaventurae iri
buitur; quidam tu intellectione Dei increata, ut Mugister Tonde Spei quidam tu solo actu
voluntatis scilicet amor amicitiae, ut vult Scotus, vel si uitione, ut placet aliis quidam in actibus intellectus et voluntatis simul, ita plures ex societate Iesus; alii tanderi in solo actu intellectus ita cum suo doctore omnes homistae Billuari, Demit. n. dissori. N ari 2 . 5 Ita cod. Alcan. 8rram, et Camer. cum oditis sere omnibus Edit iloni. in bono ais
490쪽
sistere. Manifestum est Utem qu6d Operatio St ultimus actus oporantis; unde et actus secundu 1 a PhilOSOpho nominatur De anima lib. a text. 2, 3 eti): nam habenisormam poteSteSSe in potentia operan S, Stetit sciens est in potentia OnSideran S. Et inde Si quod in aliis rebus re res unaquaeque dieitUreSSe propter Suam Perationem is ut dicitur De ei lib. ii text. 17. Ne SMAES ergo beatitUdinem homini Opem itionem esse. Ad primum ergo dicendum quod ita dicitur duplieiter : uno modo ipsum Sse viventis, et Sic beatitudo non St ita. Ostensum est enim qUBPSt. , art. 5et 7 , quod SSe UniUSAEUIDini S, qualecumque sit, non est hominis beatitudo solius enim Dei beati indo est suum esse. Alio mi id odicitur vita ipsa operatio viventiS, Secundium quam princ pium vitae in actum reducitur; et Sic nomin3mu Vitam acti am, et contemplativam, Vel voluptuosam et hoc modo vita aeterna dicitur ultimus finis quod patet per hoc quod dicitur Joan. XVII, 4 : Haec est ita aeternia ut cognoscant te Deum veraem et unum.
Ad secundum dicendum, quod Boetius, des niendo beatitudinem ConSideravit ipsam communem beatitudinis rationem. Est enim con muni S beatitudinis ratio quod sit bonum commune perfectum; et hoc Signit leavit. eum dixit quod est ratatus omnium bonorum ggrogatione perleCtUM: iper quod nihil aliud significatur, nisi quod beatus est in Statu boni perlecti. Sed Aristoteles expressit ipsam essentiam beatitudinis, Ostendens pervia id homo sit in hujusmodi Statu, quia per operationem Damdam elideo Ethic lib. I, loco cit in arg. Sed coni. ipSe etiam Si mdit, UCui beatitudo eSt bonum perfectUm. Ad tertium dicendum, quod Sicut dicitur Metaph. ita. ix teXt. 16), U-Ple est actio. Una quae procedit ab operante in exteriorem materiam Si-CUt urere, et Secare; et talis Operati non potest eSse beatitudo; nam talis operati non est actus et persectio agentiS, sed magis patientis, ut ibidem dieitur. Alia est actio manen in ipso agente, Ut Sentire, intelligere, et velle; et hujusmodi actio est perfecti et actus agentiS; et tali operatio potest esSe beatitudo. Ad quartum dicendum, quod cum beatitudo dicat quamdam ultimam perfectionem Secundum quod diVersae reS beatitudinis capaces ad diversos gradu perfectioni pertingere OSSunt, Secundum hoc neceSSe ESD III Id divorsimode beatitudo dicatur. Nam in Deo est beatitudo per eSSentiam; quia ipSum esse ejus est Operati ejus, quia non ruitur lilio, Sed SeipSO. in angelis autem beatitudo est ultima persectio Secundum aliqUam perali nem, qua Conjunguntur bono increato et haec Operati est in eis unica et Sempiterna 2). In hominibus autem secundum Statum praeSenti Vitae est ultima persectio Secundum operationem qua homo conjungitur Deo. Sed haec Operati nec Sempiterna, nec continUa potest eSSe, et Per On Seque id SDe Unica eSt, quia operatio interscissione multiplicatur et propter hoc in Statu praesentis vitae perlaeta beatitudo ab homine haberi non potest. Unde PhiloSophus Ethic. lib. i, cap. 10), ponen beatitudinem homini in hae ita dicit eam impersectam, OS multa concluden Beato autem dicimuS, ut homineS Sed promittitur nobis a De beatitudo persecta, quando erumus sicut angeli in coelo, sicut dicitur Matth. xxv, 30 . Quanti imis Iuxta peripateticos artus priuilis est pot-- permitascumque alias, ne ad momentum quidem, tia aut iacultas operandi metus secundus est into turbetur vel distrahatur. Hi e dum OSeuS oderatio ipsa. todiunt semper videre tamen aciei Patris in Νon quod alias operatii me praeter illam dicant uiri Ialth. vlli . beatificam non exerceant, sed quod operatio illa