장음표시 사용
191쪽
luminoso esus tame icorporat de reflectit patet suppositio P experientia de specula. Exis, qui st Iunacti sit ualde polita oc sufficienter des, quia densior in sui orbis ut dicit comentator ipsa fortiter icorporat lume solis S reflectit uersus terra & E illud lume primariu lunae propter cuius defectu dscie luna eclyps ti de no solu intestistit de lumine se dario. quia Iuna nunq deficit ab eo sed de lumine priario dc recio.&Qusta intelligendo de ipsa luna qaantu ad Ptes eius directe oppositas ipsi soli. Quinto supponendu e luna
suppj mouetur m suo orbe eccentrico qui orbis eccentricus deueniat ab eclyptica intersecando I inea ecbptica id Gobus punctis 8c illam duarum intersecationu una uocatur cauda Aaconis de alia caput draconis.& ideeit luna deuiat ab eclyptica sed eccentricus deterens solem nunq deuiat ab eclyptica & inde est se solyiimu sempest sab eclyptica. Ex suppolitione sequunc correlaria. Prim uesti sole existe te in cauda draconis de correla luna in capite uel ecotra tunc sol Sc luna diametraliter opponune. Patet correla diu quia illo tunc sol εc lurium ambo sub eclyptica de in pu nctis oppositis mo quaecunm duo pucta oppofita eclypticae diametra Sed in opponunrur cum eius cenim fit centrii mudi.Secudo secie . nuq sol de luna opponans diametraliter eorrela ex late in cauda draconis 3 alio in capite .patet quia sol se est sub eclyptica luna aut non semprium p quinta suppositione nisi qn est in capite uel in cauda draconis. tu ergo tunc opponunc diametraliter solet luna tempore oppositionis ipsa ex nae in cauda draconis de sole in capite ure cotta. dc sic seges, luna de sol nunq diametraliter opponunc nisi in illo casu. cosequentia tenet quia nihil opponic soli diametraliter nisi sit sub eclyptica. si Ex istis suppositionibus insere responsio ad quaestius isto articulo se larficili, potest eclypsari patet quia possibile est umbra terrae de directo puenire ad corp' lunae ergo coclusio uera cosequentia est nota antecedens patet quia umbra tetrae de directo multiplicae distendis ad oppositu solis ultra orbe lunae. mo possibile est corpus lunae qtim esse diametraliter oppositu ipsi soli ergo illo luc im si umbra tetrae obumbrabit lunam. Ex ista coclusione seqvjes sola in oppositione potest este eclypsis Ianae eo fel, oppositione sol de luna diametraliter opponunc Scdo sequis in no in qualibet oppositiorium debet esse eclypsis lunae patet quia non in qualibet oppositione sol est in cauda draconis εἰ Iusa i capia Sedi e cotria. imo illud cotingit ut in paucioribus. Tertio sequic se stat bene in mediu ips eclyplis no sit in itici oppositione: patet quia bn stat Φ oppositio lit modicu ante introitu lunae,n cauda de solis i capite urserj ccotra dc tunc medium eclypsis stati post oppositionem e ei. Et haec de articulo pilo. Qua tam ad stem aities, aduertedum est i quis quaelibet eclypsis tam solis a lunae fit defect 'luminis: in aliquo tamen disteretia est infer ectyptim solis 6 Iunae. quia eclypsis lunae est desectu. Igminis solis in ipsa luna Pp umbram terrae. Sed eclyplis solis no est desectus luminis in ipso sole quia se habet lumen cum habeat lumen ex se: sed
est defectus luminis in aliqua parte terrae xpiet interpositionem alicuius umbrosi obumbrantis terram ialiqua parte. Pro quo est aduertendum secundo se dupliciter accipitur eclypsis selis. unomodo pmprie pro defectu luminis sistis in aliqua pie terrae propter lunam interpositam de obumbrantem illam partem rerrae. alio modo capitur large pro deseetii luminis solis in aliqua parte terrae re aliqI obstaculam obumbrans illam piem terrae quodcunq; sit Illud. Et isto modo nubes causant eclypsim sicilis: Si etia in cauernis clausis in celatiis δἰ sic de aliis. si sertio notandum est εἰ supponenduin in luna est minor q fit terra patet per astrologos. Ex qua suppositione sequutae cor maria. Primo in non stat uinbra Iunae obumbrare Oino terram. patet quia umbra lunae cum luna sit minor sole continue vadit diminuendo de acuendo admodupiramidis ergo cum talis umbra sit ubiq; minor si luna εἰ luna minor si terra sequic st talis .um; a ubim minor eli si terra & sic non potest obumbrare totam terram. Secundo sequitur in non potest esse eclypsis soIis uniuersalix patelauia si sic tunc umbra lunae obumbrat et tota terra Unon est possibile ut dictu e. Tertio sequitur il possibile est esse duos uicinos quorum unus habet eclyplim solis de alter non. patet ex quo umbra lunae non obumbrat tota terram stat st aliquiς sit in umbra lunae δι alter non adhuc saris pro
prima pinqui. αἱ Istis suppositis ponuntur conclusiones. Prima est in possibile est sole eclypsari scito modo. s. laraeonso ge cosequentia nota est de se. i Secuda coclusio & insaliis isto articulo est: possibile est sole eclyptari pro Seda prie. s. primo modo patet quia possit bile est luna esse diametraliter interpositam inter solem dc terra de tue nesci umbra lunaeptinget ad aliqua piem terrae. Sequis correIarie se no est possibilis eclypsis solis nisi in colu Primu ctione sicut nec eclypsis lunae nisi in oppositione: patet quia no est possibile lunam interponi inter solem correla & rerra nisi tempore coniuetionis sicut nec est pol sibile terram interponi iter solem εἰ lunam nisi temporium re oppositionis. Et si quaeratar ergo qte no fit eclypsis solis in qualibet colunctione. Rndetur selum fit eclypsis solis quando luna est in coniunctione in cauda urin capite draconis.& ca est quia si fiat coluetio luna existente alibi tunc umbra eius de directo non plenditur uersus terram sed lateraliter solum dc ideo Sediri non fit eclypsis solis.εScdo sequitur Φ illa eclypsis quae fuit tempore pastionis xpi non fuit naturalis im correla mo miraculosa ga fiebat uersus oppositione. Et illud patet p autore in fine hui'rractatus ubi allegat nam rium istum Dionysii quia illo tunc erat paganus S magnus astrolog 'qui dixit sic aut deus naturae pati faut to Primu talis mudi machina destruic. Sed dubitae qre una eclypsis lunae diutius durat si alia. Rndec in ca est qadulati du eclypsis lunae fit ipsa exnte in opposito augis sui ecce te sole etia tunc fit magna eclypsiς δἰ diu durat. cuiqca est quia quato sol εἰ luna sunt spinilores ipsi terrae lato umbra terrae latior est infra lunam ergo: tanto luna plus apponit ad transeundu illam umbra. sed si sol fuerit in auge eccen. de luna etia quis Iulia
192쪽
fit in Cauda uel in capite draconis in nul Ia eclypsis fit. Secundo dubitatur de augmento & de crementis se
Iunae. Resipondetur φ Iuna non habet Iamen ivli a sole de ideo tepore coniunctionis pars Iunae quae no est dubiuno bis obiecta est illuminata Se ideo non percipimus luna: sed quando incipit recedere a sole tuc paulatim aliqua ps quae est nobis obiecta incipit illuminari & icipit nobis apparere luna bicornis.& illo tuc quando incipit iic apparere dicimus esse noviluniu. Et illa figura qua luna uidetur habere a nouiIunio usq; ad pricipi si secundae quartae dicte mon des graece. Lbicornis latine secunda tamen magis S minus in pricipio secundae quartae Iuna apparet ad modii semicirculi. hoc est quia medietas piis nobis obiectae est illuminata.& ista figura uocatur dyacothomos. Et postea a principio fecudae quartae usq; ad oppositione luna a paret nobis gilbosa ad modii portionis maioris circuli & illa figura uocatur amphitrios. Et tunc cu Iuna
peruenit ad oppositione apparet nobis omnino perfecta de illuminata ad modii circuli. Causa est quia ps nobis obiecta de etia obiecta soli illuminas 3c ista figura uocas panselinos: de it e post oppositione inti pit luna diminui sicut prius augebas Seode modo uocans figurae. Ad prim ratione quando dicit dcc. Ad roes concedis maior 3c negas minor. 8e ad primi probatione dicitur Q uen est a lumine secundario sed bene Oionis deficit a lumine primario dc respectu illius dξ Iuna eclypsari. Ad secundapbatione negas consequentia gaeclypsis lunae capte M obumbratione lunae propter terra interposita. Ad secunda ratione negas minor ad Obatione negae consequentia. 6 duplex assignas ca. una quia uenus est nimis rara Be 16 non i die radios solares. alia ta est quia uenuς e nimisupinqua soli de lunae io radii solares incidentes sup eius termios cantim Iume secundariu st quasi apparet primariu. Ad confirmatione dicitur g, uep est si luna de sol essent i, aequalibus propinquitatibus 5e distantiis a terra de etia in cauda uel in capite diaconis. Ad tertia rationem negas consequentia ad probatione dicitur o luna non est maior g terra. ad pbatione negatur minor Imo Iuna est minor qualibet stella fixa.& cu probatur dicie in si appareat maior hoc est propter nimiam .ppin quitatem. Ad quarta negatur consequentia ad probatione dicitur Φ uen est sed nunqua peruenit ad cor pus planetae quia mercurius nunqua opponis soli. Ad quinta eo cedis maior & negatur minor ad probatonem dicis Q ue E est.& cu dicitur Φ alias uisum est. dico φ sol illo tunc erat adhuc sub oti te sed apparebat nobis propter uapores inte laolitos inter nos dc solem de hoc per fractione radioN. Ad alias rati sad prima dicitur si, uen est nec defectum luminis in Ie vocamus ec psim solis. Secunda ratio arguit de eclypsi i propria. Ad tertia uem est sed hoc non negatur ad probatione negas consequentia unde bene imis pedit lumen solis ne proueniat ad alique certum locum determinatum sed non propter hoc sequie st sit fortior. Et haec de quaestione de per consequens de totali tractatu de sphaera.
Et fie est sinis quaestionum subtilissimarum reuerendissimi domini Petri de aliaco doctoris parisiensis
Reuerendissimi Episcopi Roberti linconiensis Sphaerae compendium.
Nientio nostra in hoc tractatu est desicribere figura machiae mundanae. si tu Sc figuras elementope ea costituentisi οἱ motus corpon supi εἰ figuras circaIOR suose Quia igic mudi huius machia spica est dicendu est i primis. Quid sit spera. Est aut spa transitus semicirculi diametro eius fixa donec ad
Iocu suu un incipit redeat.Si ui a. b. e. Semicirculus citcduoluas se a. b. diamem fixa:mailastu e se motu suo describet corpus a cui ' medio pucto cooocs lineae exeutes ad eius circu fieretia fiunt aequales. dc erit co ' cuius corp' dicimus ee s .Tale aut corpus e tota mudi machina. Imagines ite M sup. tacet .dae. f. emicirc b describi naisestu es fi sit scies iter.a. b. c. semicirca feretia.&.d.se. semicuseretia c ircu uoluae sup. a. b. diamet e motu suo describet corin cuius ultia si ficies & uitia:er ut spicae. Et erit corp' istud cScauulterius & exteti 'spicu nihil hiis extra se. Cosimilis figurae εἰ ste' corpus hui'mudi e unu φ qnta efintiano iant phi. Siue eita sue cor' caeli.& pter elemetares yprietates circuli mobi .la. In quo vi planetae cu stellis fixta cotine posito it .o cctro.& o.nspacto occupator describac semicitculus. g. h. i. supficies vis icta iter.d Le. semicircuseretia.&gh.i. semicircu feretia: cor' iters cauu&ex ters spicii desicribet colimu qntae eentiae. 5 itra se cotines corin reliq. hui' figurae & fise cor' ignis supticies ite . iter g. h. i. semicircu feretia.& k.I. m. coleta: circliuolat& sua deseribet cor' cui' figurae.& litus similitudine obtinet aera te superficies inter. R.I. m. Mn.lc. p. semicircunferentiam colenta rotatione sua describet corus euius corporis figurae εἰ sit'. similit dine obtinet a . Circuitio ite R. n.k. p.lemicirculi describet coriis spericu in medio praedict ' corpoR. contentu cuius figurae dc situs similitudine obtinet terra Verumtn ut hitaculu 8c receptaculu lirent atalia terrea aq i cocauitate terrae recessit. N appuit supficies
193쪽
est unius naturae:cuius scilicet quaelibet pars participat cu toto in nomine & dissinitione nece se
erit. ut unsi qdq; coipsi heret figura informε cui ' qlibet in rei toti cosimilis. Talis at nulla e . praeter spaca. terra derosu3 tedit ad Miundu.& locus Mindior e :q e .ppe est . necesse fiuit duo corpa poderosa spica here figura.Coli militer e de duobus leuibus: ila locus eleuatior e magis distat a cetro:& oeleue ad magis eleuatu tedit. CDeqntaeentia ostedunt philosophis, ipsae mica: ila necesse est motas vectos si inrelemtovgrauiu deleuiu: reduci ad motu circulare Q sit de necessitate antae eentiae. Si mo, uec circius de necessitate spicu e.Quia fi eet amissiu3:eet lo uaca'. Expimeto et scit st terra est rotuda. St. n.esset plana .cii uisius recte .pcedat. Visus olum spa superficie terrae existentium ad eundem locum i caelo terminaren .s3 non1 e ex mento P g sunt i terra i die sup alcim ciuitate uidet pol si septetrionales sinitor uillas eope dc qio holas magis reced sit ab illa ciuitate lato magis eleuateis pol ' Et fini fuisus eo, sub polo. istud at no posset accidere nisi terrae et rotunda. Quod at sit rotiida uersus ories: S occidesp3 p hoc ql prius e dies his a magis accedit orieti.& tardi ' his si spiores occideti. Et fili nox. Et hoc scit p eclmses lunares apud alci i uesse e q fuit i media nocte eo'e a fuerunt i oriente. dc non atauit eis qerat i occidente. Si ecli psis alia quae fuit i media nocte cope g merui i oriete. dc no appuit eis qui erat in occidente.Silla eclypsis q Bit i media nocte e e si sunt apud alii fuit in uesse occidentalita 8c i mane oritataliu. Quod at tu sit spica patet p apparetia nobis i uisu. Vidertius. n. stella una i caelo mota de omes reliquas moueri circulariter circa ipsas de stellas elypiores breuiores circulos describere dc remotiores maiores. Appet A nobis una quae* stella i ortu suo δ medio caeli S i occasu elatae magnitudis. istae at disposit es no posset accidere nisi i spico:& spico moto circa diame. Imobile.Simus utiq; qa via Gntia mora circulariter circa diametye fixa. Diameter fixa. axis noras latae. haebraice magnas Et extreitates axis poli appelland .Quoye unus q nobis appet arcticus appellas ab archos graece st e ursa latine. eo ς, Ipe illa estra maior uisa si mino polus ei oppositus alareticus dicis qsi cocia arcticu polia. Supra hos duos polos n5dixius circvuoluit caelu e olb' stelliis planetis Q i eo sunt. motu aeqli de uniformi p die Sc nocte. semel. cui'
motus Ca efficies e aia mudi. imagineur itam circula magnu P duos polos Dictos citcu ductu εἰ alici pcolae polos circitducta secate priore orthogonaliter: hi duo circuli uocas colura .a colo ς, e me bR Sc luras e bos sit luestris.eo re uobis i uisu de circulis illis: caudae bovis assimilae. Imaginemur item circula magnu circunductu distante ab utro 3 polo secundu latus quadrati. Hic circulus utrum praedicton secabit orthogonaliter.& hic uocas aegirocitatis. eo Φ qn Et circumlatoe firma meti describit illu circula. aequare dies nocti l oi regione. Ab et noctiali itam circlo accipias. iii.grad' cu.xliii.mLucis. silue. xxiii.ductae Uersus polii arcticu i uno mict e collutope.& a pucto aeqnoctialis priori oppositio. Suans i eode collum totide gradus de totide miuta uersus potu ataicticii. Et cir ducas circliis mam' i termios pdi m gradusi θc mi ut e hic ide suptos et circia de necessitate trafibit.p duo pucta ubi ae noctiar reliquu collum secat B circi magn'uocas linea eclyptica siue ciguIu signoR. si huic circlo ducat duo circli te ista te s. hici de quope utruF distat ab eo p sex gra. si ficies circlaris hsis latitudine duodeci graduuiter eosde circlos c5teta. Zodiae' uota f.a zoel qd' e aiat. eo se et ' pies imagi,' sut ilignite notis' altu 3 nucupatis.Hic. n. circlus i xii. pies diuidie de uocas unaquaeq;. xu. signu unu . Quodliba iten i trigit agria' diuidie de erui irato circi b. ccci lx .grad'. Qui lib3 dc a. i lxm iuta diuidis Initio ital sapio i zodiaco ubi tu secat circlusaeqnoctial aq sectione si fiatscessus cotra motu firma metiscedis i pie septetrionale pricipiu primi signi
notae Plia. n. duodeci uocas aries. Scda taur'. Tertia gemi. Maria cacer. ita leo Sexa virgo. Septia ILbra.Octaua scorpio. Noa sagittari'. Decia capricorn'. Undecia a rius. Duodecia piscis. pricipi si igis cacri
est i pucto cim ligno o magis appropiquat polo arctico. Et motu ipsius pum describis circulus aeque distas granoctiali Q uoca patellus .eo in e aeqdistas. Et tropic in aestius'. hia sol accedes ad illu i aestate ciuertir motu suu uersus au E. Tropic' at ide e ς, couersio. si Circ olutoe uero capricor.describic item circius aeqdistas aeqnoctiali aequalis priori aequedistati. si tropic ' hyemalis appellae eo Q ibi ad illia acce des I hyeme cu ibi puenerit: couertit motu suit ad septetrionem. Si ittae imagiemur Iinea recta orthogonaliter penetrate septicie signope agesi p ce e et ' linea illa erit axi ς zodiaci. cui' extremitates. spoli. eruti collaro q traiit p pucta tropica tm remoti utri a polis mudi: quata est declaratio puct e tropicope ab aequinoctiali circumratoe ira polope zodiaci describus duo circli aeque distates ab aequinoctiali eiusde magnitudinis .Quos ille e ppe est potu arcticu uocas patellus arctic' siue septetrionalis .Et reliqu' ei opposit': patellus atarctic' siue australis. Hi quil patelli sunt qui 3 ae de qbus Vir.Quim tenet zonae Stae Imagiemur it e circulu sub ciguIo signo e recte dispositu nusqua a cagulo signope declinante. In circlo sic dispostio: currit corus solis. ita st centrum corporis siol emper est i circu fierentia praedicti circuli.& mouetur i hoc circulo proprio motu contra firmamentum circunfertur ab oriente in occidens.& ab occidere iterum in oriens .per die & noctem semel.Si iram esset sol imobilis quo ad matu proprium circunuolutio. ne siua ab oriente in occidens: describeret paralallum aequedistantem aequinocti t. aut ipsum aequa noctia- lem. Si erit in principio arietis uel librae.Sed quia motarest: dum sol circunsertur motu caeli semel motui proprio iam recessit a puncto in quo fuit in principio illius reuolutionis. Unde circun rotatione firmamen
ii speram unam quotidie describit. Quia spera. fere quasi paralellus est. Et propxer insensibilem offerest,
194쪽
corni usq; i pricipiu tacti:tot spas ul' patelloς motu describit firma meti du uero reuertis a cacro ad capri cornu: peolae patellos item circunfere sotieto uero est circlias cui diuidit medietatem caeli uisam a medietate non uiui S iterpretatur finitor uisus. Radius. n. visualis est sicut linea contingens terram. Et si ponat linea terra cotinges Sc sup alinae puctu terrae prensa uis ad firmametu de circurote linea: i eode pu, eho cotinges terra ipse circurotata faciet circulii diuidente caela in duo aequalia. Cu magnitudo terrae siti sensibilis respu caeli. Taliς circlus c orizo a radio uisiuali descriptaς. Un quot sunt loca iup terra & circu, feretia tot possibile est esse ori tres. Ex situ orizontium & eorum paralellorum praedictorum sectione: fa,cile est uidere ' accidit in omni litu terrae de aequalitate dierum ac noctiam.
Idendu igitur in primis quid accidit his quoμ zenith capitis est in aequinoctiali circulo. Voco
aut et ei th capitis: extremitate lineae rectae directae a cetro terrae p caput hius usti' ad firmam tu.
Eopeide orieto suo Σcithetaeqnoctiali circlbde necessitate traiit p utrum polum udi ea azcith capitis sit qrta circli usq; ad orizota. is duo poli fini 1 obiles: sic spelut i tofinio uisus e e & cii Ois circius descript supra polos mudi seces a praedicto oriz5te ortogonali εἰ p aeqlia: ois punctus in caelo alius a polis eius motu caeli describit circulum supra polos mundi manifestum φ omnis punctus i caelo alius polis eius.ortu habet 8c occasum:& est p medietate unius reuolutionis supra orizonta eo . & p tm sipactu sub orizonte. orituris omnis puctus caeli dc omnis stella secandri angulos rectos. Et hoc patet se illibet dies eo e aeqlis e siuae nocti de qlibet dies cuilibet diei εἰ cuilibet nocti. .n. illibet patellus descripJa sole p una caeli reuolutione seces a pdicto orizonte ortogona Irrer.& p aequalia motus caeli sp e uni rinis & qtiba reuoluto aeqlis alii. Unu describit sol medietate patelli. Id supra Grata e dies N du describit medietate sub ori te de nox Maifestu e qS ors dies suae nocti.& cuilib3 diei & milib3 no cti adaeqLPraeterea exntib sub aeqnoctiali circlh: cotingit ' bis i ano trafit sol p renith capitis eoR . siqn ibi e t pracipio arietis.& item qn e in pricipio librae tunc eni motu caeli describit arsinoctiale circulum S ubra eo' an me rediana directe redit uersus occides. Et labra postmeridiaba. directe uersus ories.&umbra meridiana rei erectae:nullia Istd facile M p hoc ubia sp setf i oppositu lucidi. Du uero λl describit signa septentrionalia: otis eiς sol iter ories le septetrione 5e ascedit tota die iter ipsos εἰ septetrione EMI, 1 meridie recte iter etenith capitis eo & septentrione. Vnde umbrae meridianae flectunc recte uersos se pictrione ad austu. 8c asscedit S deseedit iter eos & aus tu.& flectili ubrae meridianae ad austru . C Oibus uero his quos zelth est iter circula aequinoctiale εἰ tropicu aesti usi accidit fili g, sol bis i ano traiit supra zelth capitis eo e & ubrae meridianae re nullae. & da Al ascedit pie zodiaei stet tropicu aestiuale. & paleb Iu transeunte supra zemth capitis e e tra sit sol i meridie iter zenith capitis &septentrione. & sectuntur umbrae meridianae ad austria. Eis uero a sunt sub capite cacri accidit quo semel i ino. s P soI e i eapite cri trafit supra Mith capitis e e i mericiae. In or uero loco septetrione & aeqnoctiale e dies maior nocte du sol ei signis septetricta lib'.& e uerso du sol e i signis australi . hoc ri ua i os Ioco tali eleuas polus septe trionat' supra orizota qua tu genith capitis eo e distat ab aequinόctiali. Gia orizota est circulus magnus Q secat aeqnoctiale P aequalia. Et omnem Iellu que secat iter noctiale & sectionale. cat sic semat 'medietate relus supra orizota de mius medietate sub orizote.Et cuiussib; patelli sic diuifi p orizota 'remoti 'ab aeqnoctiali citem ps relicta sup orizota maior e resipu sui circist qua fit ps pale Illypingoris λnoctiali relicta supra orizota resipa sui cir Gii uis qliba reuoluto firmameti fit aeqlis alii. In qualibet reuolutione firmamenti: describat sol paralellum unum motu firmamenti semper isormis. Maifestu e Φois dies da sol e i signis septetri5alib' i oi loco uersus septet fione ab aeqnoctiali linea: e maior nocte sua. Quia ps patelli supra orizota relicta descripti a sole. reuolut firma meti: e maior me patelli sub ori te relicta. Et quanto magis sol accedit ad caput tacti lato facit dies aestiuos maiores.& pars patelli descriptia stae spluoris capiti cacri relicta supra orizotate maior respu sui circli. Eeouersio se het de die b 'de noctibus du λl est i signis australibuς. Quon etia renith capitis magis distat ab aequinoctiali: habent dies aemuos. logiores his qui magis accedit aequinoctiali. Declinatio nam orizontis eon maior e Si ab ori te ma gis decliui magis teliquis de quoliba patello iter aranoctiale de pola eleuata qua ab oti te min' decliai. Quod at accidit de diuersitate dieμ de noctia. du sol e in signis se intionalbus. Id accidit i loco tria re: moto uersus austye: du e i signis australibR Et qd accidit dii set e i signis australib':accidit in locis uersus
austru .da λl e i signis leptetri lib' .Hoc totia patet ex missis si imagines polus australis eleuat εἱ iste trionalis depressus .iu oi itam loco stet circulu 8e noectiale diuidis una reuolutioi die S noctem. Quia
orietota cuiuslibet talis loci: sp secat zodiacu duos tropicos patellos.& oes eis iterpositos. In os uero Ioco sub septentrionali circulo: accidit totam reuolutionem unam: esse diem scilicet cum Et est in capite caneri 3c totam aliam reuolutionem: esse nocte scilicet tu RIest in capite ea ricorni. eni circulus septetrionalis a polo zodiaci sit descriptus: accidit semel in qualibet reuolutione polum zodiaci essemnith capitis hi qui sunt sub circula illo h tune zodiacus εἰ eorum orizon sit fimul loco θe est totus tropicus gestiualis supra orizonta.totus tropicus hyemalis sub orizonte. Sole uisexnte i eapite cancti S describere aestiuale tropicu;:erit illa tota reuoluto dies. Quia a terit i connio uisus aut supra mota sole uero exsite
195쪽
in capite capricorni dum reuolutione firmamenti desctibit tropicum hyemale. erit ses in orizonte. ita erit una reuolutio nox.Sole uero existente i si tib iter mediis erit quaelibet reuolatio diuisa in die & nocte. Qitia quilibet paralellus intermedius secas ab orizonte. In omni uero loco intra septentr1onale circu tu: sunt plures reuolutoes dies unus.& plutes reuolutiones nox una. In omni uero loco alio e declinatio orizontis ab aequinoctia Ii minor declinatione zodiaci unde p alelli plures de his 4 fiant a tropico uersus etesinoctiale ex parte poli eleuati. semp stant sup oriz5ta.& totide ex opposito, sp sub orzote .unde du reuolutione firmamenti:de strabit sol patalellos apparentes: sempest dies. Et dum desicribit patellos totide ex opposito occultos semp est nox & quato maior c ascensus ipsius zenith ad polum: tanto minor fit declinatio orizoris ab et noctiali orizonte.& tanto plures de patellis quos describit mi sunt totu appentes. &totide totu occulti. Vnde plures reuolutiones dies unus & totidem nox una. Sub polo uero est orizon cuῖ aequinoctiali. sp simul Ioco S propterea una Dedietas caeli semper est Papparens.& alia medietas: semp est oculta. Et una medietas anni. dum sol est in lignis septentrionalibus est dies. ec alia medietas anni est
nox. unde totus annus est unus dies cum sua nocte.
. is praelibatis consideranda est quid accidat de ortu Be occasio signon tam in spera recta quam obliqua. Sciendum igie ς, ii in spera recta qua obliqua ascedit aequinoctialis circulus semper
luniformiter. in teporibus aequalibus: aequales pies ascendunt. ortus eni caeli uniformi est. Et angulus que facit aequinoctialis cu otizonte aliquo nodi uersificat in aliqbus horis . arcus ita
de aequinoctiali.qui ascendit est aliqua pie zodiac dicie astensio eiu Me piis. CPattes Uic zodiaci aeqles
h fites ascesiones: in t otibus te Iibus oriunc & q in libus aeqlib ' oriune : ascensiones lint aeqles. Partes uero zodiaci aequales no de necessitate asteliones hiat aequales Quia sto aliqua in zodiaci rectius oris tato maius ips ponit i ortu suo & qnto obliquius oris: tato minus Ue ponit in ortu suo. hoc patet se I, ut de imaginationi. Si imaginens circuli magni descripti. ip utros polos mudi traseantes in zodiaco p sectones figia ope. Resecabutent zodiacu in. 11.ptes aequales & aequinoctiale in totide no aequales. Et ps in aeq. noctiali 4 resipodet ptizodiaci resecte ad amulos' magis acutos: minor est pre aequinoctialis respectute zodiaci resecte ad agulos minus acutos. .c In spera stam recta quaelibet medietas zodiaci. cuilibet me, distati aequales habet ascetiones. libet. n. medietas cu medietate aequinoctiali ascendit. 4 Quaelibet .n .etia quarta quattuor A sunt inter pucta tropica εἰ aequinoctialia: oris cu quarta circuli aequinoctia Quod libet de lignu signo sibi opposito: irale habet ascensione. Ascensio nano signi: aequalis est occasui sibi opposito.& aequalis est occasus &otius unius εἰ eiusde ligni in spera recta. Puncta a tu tropica in spe xa recta: recte oriunc. Quia tuc tr sit zodiacus p polos orizotis. Pucta aut aequinoctialia i eade spera maximae obliquae oriunc Quam viis aliqdisnu estppinquius psicto tropico in spa recta: tato tardius oris. de maiore habet astensione. Quato uero opinquius est pucto aequinoctiali: tato citius oriceo minore hetastensione. Quaelibet & duo signa aeque spinqua ei de pucto tropico: aequales hiat ascensiones. Similiter quaelibet duo aeque ypinqua altrinsebis eide aequinoctiali puncto.lia spera uero obliqua omnis medietas zodiaci inchoata in aliquo puncto signon septentrionaliv. minore habet ascensione Q medietas sibi πλpolita. Otis nan quaelibet talis medietas in die aestiuali cu arcu de aequinoctiali simili arcui paralelli descripti a principio eiusde medietatis. arcui dico existenti supra orizonta. Arcus aut supra orizota oblique existens exple septetrionalis ab aequinoctiali. maior e sua medietate. Et arc ' cuiuslibet patet Ii ex parte a strati. ab aequinoctiali existens supra orizonta est minor sua medietate sicut supra dictu est.Quaelibet uero medietas zodiaci oris tu arcu ab aequinoctiaIi simili arcui existeti supra orizonta descripto a principio eiusde medietatis. Medietas uis unicui. ichoata aeqdistat ab eode puncto tropaeo.aequales h nt ascenti nes. Et quanto propinquius inchoas tropico aestiuo: tanto maiorem habet ascensione. Et medietas quae ea capite cancri usq; ad caput capricorni maxima. Et omne signu huius medietatis maiore habet ascensio ne signo sibi opposito. Ascensiones quorulibet dum fignom opposito coniunctae in qualibet spera obliqua: aeqns ascesionibus eoru de a spa recta coluetis. Sut 3 quoru libet signo μ coiunctae ascesiones.xxx. gra, dus.1.duae horae aequinoctictiales. hora. n.aeqnoctialis est ascello. xv. gradaude circulo noctiali. His uero quoΝ rtiti, e sub circlo descripto. a polo zodiaci: orius vi. signa q sunt a capite cacri: uis ad caput capricorni: subito. . n.pol'zodiaci c zcith capitis eon orieto & zodiac': sim sunt & stati poli 1rersecat sp a Os de ortu&occasu signope dixim 'quope directio uel oblutas euna cataequa. aequalia. si litatis dien naturalia adiuite .Restat subiungere de aIla ca i ualitatis qruenit ex eo st sol estri ecce inc'.ut duab ' cais iaeqlitatis iunctis: rota pateat ro iaeqlitatis dieμ nal tu ad inuicc.Ima,.ginemur ergo linea recta ducta ab. xviii.gra.vinope p cerbe terrae usq; in gradu sagittarii oppofici. Et a cetro terrae copules. i eade linea duo grad' & dimi .de diametro circlis'lis uersus Minos.& ubi
finis haec copulatio: af cem di describae circius supra αν illud. sciam qntitate q est lemidiameter circi, ilis i supficie aguli signo e. Erit igie ille circulus recte disposi 'sub eclyptica nussi ab ea declinas.deis est circulus solis i cui ' circularetia hetur cet e corpis solaris. Et moues cor solis i hoc circlo motu prio ab occidete toties motu uniformi & aequaliata in cet e corpis eius semp est 1 circuseretia hui' circis.
Pactus insi circuitietia a qua directa linea a geriis in sagitim exple gcin t c maxie accede ad sirin
196쪽
mentu. L mavi e remor' a terra iter oes puctos eiusde cireuferetire. puctus uero opposit' exple ζagittariuc maxie recedes a firma meto. Et maxie accedes ad terra. Et voca maxie eleuat 'a terra.augis uel logitudo Iogior. Et puct ' opposit': uocas oppo augis ut Iogitudo olor. Et circius solis uocas ecce tric 'solis eo ς, cerru ei': egressu est a cetro terrae. t eade mire uocas circluserae G cuspidis. eo culpis.i.ce E ei' egressu
est a cetro terrae Sol cii moues uni irmiter sub hoc circim: uniformiter moues in caelo. Mot'igis solis uni sermis i caeloae una in taeqlitatis diem naturaliv. . n.dies sit una reuolutio firmameti & imp ascesio et 's, destribit sol interi in caelo motu suosprio de durite una reuoIuti . Manifestu e ς, situ e de ista ca ersit dies naturales iaeqles. Praeterea cu pies zodiaci obliqvs otictes Sc si sol uniformiter moueres in caela: tingeret taeqlitas diem naturali si ex hac ca. ia id si, describeret in seqnte reuolutoe minorem uel maiorem haberet a sices onem qua s, describeret i s nae reuoluti .Si ergo mor' solis Icedit augme talacii firmamero S ptes seqntes rectius orius i zodiaco erit duplex ea conlucta maioritatis diem naturali. Et diar hmoi. dies: dies miores. Quado uero ii addit una ca qtu reliq diminuit:diat dies mediocres ex eo qs sol est pdicto mo erectus: accidit Φ regio ultra noctiale circium no pol illitari. Sole. n.exnte in opposito augis: pet rigra.e terrae xpiuor qua qn e in auge.Cu igis Ie exnte i signis australib': mstu appropinqt λl terrae Scsit directe supra loca australia: duplicas a caliditatis in eon aestate.Cu uero sol est 1 signis septetrionali :recedit sol a zenith Iocon australiu.& clogas a terra. Vn duplex ca frigiditatis e t eom hi tat . uero cedit sol ad aenith capitis nicipe elogae a terra &cu recedit a iiDo zenith appropUt terrae. Ioc regio ex parte septentrionalis temperata cum australis fit distemperata. Egio igis septetricis hilata: diuidie in . 1 ii. clymata. Qt de clyma: tm spactu terrae p qtu sensibilituarias qre & horologiu. Spactu igis p qtu icipir.Sicut dies id e sensibilr uatiari dξ cIrma. Nec peide horologiu in pricipio S fine hui's pacti obseruati. Distictioes aut hom c matu sic pos sui imaginati Intelligas circius magnus cinges corp' terrae sub utro polo S ali' circulus magn' sub aeanoctiali circlo cius cor 'terrae sub aeqnoctiali: sitam situ hope duope circlbph: cingui duo magna maria tota terra dc illd φ coligit terra sub polis uocas aphitrites. Reliquu uero uoca ocean' ' duo maria: diuidui terra i qttuor qrtas qye una sola inhitas. Angulus ergo sectois duom mariu ex pte ortetis qrtae imitatae. di, simplr ories.& angulas oppositus: ct occides.Si igie fiat diffisio ab Oceano uersus septetriones sciam spacita pscriptu. Et p fine it Ii' dimesi s. ducas linea i supficie terrae aeqdistas ab Oceano utrit terminata i amphitrite Spactu ad c cote tu terrae iter lineam sic descripta εἰ oceanu. Est unu clyma. Hoc i mosapta: dimeti 5e a fine primi clymatis uersus semetrione scam Oactu pscriptuWa fine illi 'dimesidis ducta linea utrinq; i amphitrite terminata. aeque distas lineae terminati primu clyma spactu coletu in has duas Ii neas: erit stam clyma. Et ad eius siritudinem: figurantur sequentia clymata.
i Ost uid Ma e de motu stella e fixa . que lint pter motu ab oriete in occides q e cois Oib 'corpib' caelestibus Ueruin ex eo D diar fixae ila no hnt motu aliquc pter qua pdictu.Sed sciedu Ο no diit stellae fixae: qa no hiit motu M tu. sed ga figura de imago qua costituut aliquot ex his qdiar stellae fixae: sp retines ab eis. Verbigra si tres stellae triasuiu faciat: sp itinet eade figura. εAsaeiae suum a qς faciat: fixae dnt. Plo .igic in libro alma Dposuit st oes stellae fixae:& oes au s planetarus
mouetsup polos zodiaci. ita Φ ungi describit I cetu anis unu gradum de circulo i quo situ e corus stellae descriptae sup polos zodiaci cotta motu firma meti. Et accideret P hac uia Pto.ς, augis χΙis εἰ stellaen me in signis septetrionalib' pueniret i ligna australia fieretq; regio hi tata. inhi tabilis.qIN p roem superi' dis ista. q ondi. solis ecce tricitate in regio iter eclyptica de patellu australe e inhitabilis E Thebit uero Q opa t'e ip opat5eς Pto. iueit p certa rapimia motii stellaye fixam ere aliv. Ad imagina.tur motu stellam fixaru q a uenit thebitum aginemur i caelo: diacuen xu. lignis costate: sicut ictu e S diuisu i qttuor ptes pduo pacta aeqnoimalia:& duo Q lstitialia. Incipiat s aries & labia a puctis aeqnoctialib' 8d cancer:& capri. atropicis. Dicetur zodiac' iste: zodiacus taxus.Eratip. xii signa. xii. spacia solu firmameti.Sub firmamet a sit c spa stellan fixa R. imaginemur item in spa stella e fixa zodiacu aliu a Dicto nitem costBe. ex. xii. imaginib' ex stellis fixis copositis. Et hic circulus magis a prie dρ zodiacus. a zoal Qd' e alrre imagines a lita ex quib' costat. Principio ime arietis fixi.cetro coposito & sup ipsum circlo desicripto.occupatis .viii. gra. S xxxvii. iii.& sup caput. lib. fixae huic aeqli circlo dscrip .imulemur caput alietis εἰ librae imaginuin duab' circuierentiis duom circul e mictos. Nouent ergo caput arietis & librae imaginu in duab' circu ferentiis qn sunt in pte septettionali cotra motii firma meti.& qn sunt in pte australi cu motu firma meti. in . xii annis uia si gradu 3c duo minuta fere describedo. Quia uic hi duo zodiaci sunt infra siri in unas sub alio est: caput arietis mobilis: etit in. xxiii. m. xxii .gra. fixom. Et caput librae mobilis: incoli mili laco uirginis fixae caput uero cacri lc capricorni imaginu: adhuc erit 1 eclypticasgredie do de regrediedo in .s . n. caput arietis mobilis a praedicto minuto pistili recedit: ab ecIyptica.& similli caput librae mobilis in parte opposita. nec peruenit caput arietis ad eclypticas: donec uenit ad praedictu minutu arietis fixi. Verum in caput cancri mobilis fuit in coli mili loco in eclyptica in geminis.cum caput arietis mobilis fuit in minuto praedicto in pilcibus:& in caput arietis ascendit uersu Dictu3 minutu noui gradu anetis fixi in circunferentia praedicti circuli. Caput tacri se progredic in eclyptica donec ueniat in.x Uic minutu
197쪽
noui gradus .eapite arietis puensete ad simile minutu in auge mininscedete ire ea te arieti uernus Res in circu ferentia retrocedet caput cancri in eclyptica de sipaeio quo 11gressu est Et iste motus que sic imaginati sum' in pdactis circulis duobus: est mot' totius spre stellape fixa .8c augiu otum plane rara. s Cursius uero lunae stib zodiaco. Vetuin no est cursus eius directe sub eclyptica. sicut E cursus soIis. Sed lunae circulus secat ecclypti m in duob' puctis oppositis. declinas ab ea circiter.vi. gra. Est aut circulus lunae excetricus sicut circulus solis i circu feretia uero eccen .e cet e circuli breuis que 'deueit eccerric 'i suphic se una. Cc uero corpis Iuae e sp in circuseretia circli breuis. Ecce triclaam lunae circu uoluis supra diametru terrae ab oriete in occides motu cotinuo & uniformi. Describit itam cenim eccen. motu pdicto circulu sua circa terrae. cui ' circli semidiameterre distati a cetri terrae.& cetri eccen. t e uero circli breuis movete cottario ab occidete i ories. Mouefm sic. Quod si ducaeliea a cetro terrae p cet 1 circii i firma metu.Terminus lineae: si ducas. motu aeqli: moues.& his more Iante no cae motre Iunae medius in caelo. Et quoties iste motus medi lunae est in eode pucto. cu medio motu solis cetW epy. est 1 auge eccetrica Iunae sep ane statim augis Iuni & centiu epy. relinge motus medi' solis. i medro iter auge & cctrici δὶ cetpe epy. aeqliter distas ab utro . Euenit p de necessitate Φ cii mot' lunae opponis medio motu solis. occurrit cerse e . augi ecce trici. Sepenturq; ibi uepe de occurui sibi inuice. Cu it epe colangis medius motus lunae medio motui Q lis ex quo qffcctye epy. bis in uno messe describit ecce tricu. Est mot' epy. uelocior motu ei cetrici et tum e mor' medi' solis. aes r. n. no spaeqse distaret a medio motu solis: medius mo 'lunae & cctye ec, centrici. Iima uero moues i circiferetia sui epy. ista st i su oripte moves cu firmam to ab oriete. Di occi
des N in i sectori pie ab occidete in oties. 4 Eceetticus lunae abi pdictu e secat eclyptica in duob' metis oppositis. Vocatur 3 puct m Q trasti luna a pie australi eclypticae i pie septetriciale: caput d caedis δἰ puet' opposit hcauda dracois. iunctio. n. duoru circuloru eo . iacit figura nemosa. uocas draco lunae. Lunai is extate in capite uel in cauda. uel spe caput ues cauda. Et sole in opposito ipsius terit eclypsis lunae.Si. n. remoueas tua ab altero medioru pi'. xii.gra. n paties eclypsim Accidit n. clypsi si te p hoc φ ipsa trasit pumbra terrae q piicie sp in oppositu solis. Cu. n. sol sit coruς luminosa. dc terra corpus ambrosu. 8c radii recti sunt.& sol fit maior terra. necesse est ut Pi pisciat umbra cono a cuius umbrae conus termineres e di recto pusti oppositi soli s eclyptiea. Sicut ergo sol sp e sub eclypti. Sic con 'ubrae terrae sp e sub ecluptica. Corpq uero lunae: cor' ubrosu e. de no h et lume nisi a Ple. ps illa qua respicit soli spe illumiata. Re 'liqua uero umbrosa. Cu ergo currat tua iserior sola:ca I 6c luna coiugue. ps tuae q terra respicit tota est Ebrosa Cu ergo paulati recedit a laIe: icipit ps illa paulati illuinari.ila paulati radii sol ea attigui. Et qto ' a sole recedit tua: talo ps ei in terra resipicies pl' e illum lata. ista veit Iua i oppositu sol tota medietas rerra resipicies est illumiata. Et tu e de paCalenos plea lumie. Deide sicut paulati accedit uers' sole sic paui Iliti lume decrescit i pie terrae opposita luna igis plena extate in a Itero nodoye uel Ipe. Cu tuc sit sub eci ptica uel spe ecluptica necesse ut traseat p umbra terrae. 1el pticuir paties desectu lumis: aut tota. aut scdipte.Si uero multu remoue ab altero nodope in planilunio: eu tuc remoueaeab eclyptica. Et conus umbrae terrae feretur sub eclyptica corpus lunae no attinget umbri Sed a latere umbrae pertra libit ita no patietur
luna desectu. Noeada g, crebriores sunt defectus Iunae q solis is diuersitate assectus lunae. Est aut diauersitas aspectus lunae arcus circuli magni traseuntis per etenith capitis iterceptus inter ume locu lunae. M Ioc 3 qui est in uisu apparente. Verus locus est terminus lineae ductae a cetro terraei cem corpis eius in firma metu. Cit i e terra ad lunae circulu sensibilem heat magnitudine linea recta ducta ab oculo uidentis no existentis si ib luna p celsa corporis lunae in firmametu: secat pdicta liness in cetro corpis lunae.& terminae alibi q pdicta linea.8c locus ubi terminas uocas loe lineae appares Chic 'uero iter B duo loca cophesas u ocas diuersius asipe 2 3 lunae Haec in appellatio diuersitas aspeel 'lunae:diuersia e in diuersitate aspect longe. i logitudie.8 diuersitate asipe st' lunae s latitudie. Et neutpe eope diuersitas aspe et in Iunae qua supradi xiis. Has duas diuersitates aspectau lunae: sic imaginabitur. imagines circius ductus puem locu Iunae. seque distas ab eclyptica. Si no sit uerus loc 'in eclyptica. uero in eclyptica:ipsa erit qua qrimus. Et ducaeli tr alius circius aequaed istas priori per locu lunae apparente. Deinde per zenith capitis transeatur duo ma
gni circli quoye ais traseat p ueR locu lunae. 5c alten p locu lunae appente intersecahut se hi. iiii. circli qICostituet qdrangulu ex iiii. arcubus erantibus inter secti s. Ares istis circli directi aeqdistater eclypticae hocu tute appente dρ diuersitas luae aspere' i laritudi&Diuersitas postq pdixim 'e sicut diaganas hui'qua. pdixim' qdragii.Cu uero ista e Φ abo arculi ducti te distates lineae eclypticae sui simi soco diuersitas aspectus i Iatitudie: nulla e. Cu uero accidiis, relu duo circuli sunt si innoco: diuersitas aspect' i l itudie nulla est . FEx his igie p; q, quis coiugae s pucto capitis uel caudae.uel spe caput uel cauda dracois tua existere australi i regi tib septetrao alib'. no eclypsi ς solis eo qd Ioc' lunae appares e et similati loco Iunge S solis uel se distantia inter ipsa esset minor quantitate duom semidiametrope scilicet solis & lunae. CDu3 uero iunguntur sol & luna: luna existente septentrionali accidit eclupsis in regionibus septetrionalibus.' juram n no est necesse se in Oibus sed in his locis lunae appares in eclyptica: uel prope eclyptica minus di, istans ab ea quam iit illitas duorum semediametroye scilicet de lunae.
198쪽
Disputationu Ioannis de monte regio contra cremonensia in planetaR theoricas deliramenta praefatio. Universis bona e artiu madiosis Ioanes de mole regio. S. P. D. Dii quam emi limus indicem operum: quae librariis nostris formada tradoe: mus: nonnullis: ut accepimus: laedendi magis q iuuadi studio i flammatis: illud mox visum est reprehesioe dignum: st quorundam opera scriptorum
imulare conamur: aliope uero protis reiicere nouis uidelicet illatis trada,etionib': deindes pleris ps bis uetustis Q auctorib'cotradicere: ac quor uda
recentiorum commentaria oblitterare no ueremur. nominibus etiam:quod: ut isti putatiacerbum etenuciari s Mihi aute uolenti potius prompta rectam
exemplatia uersare a aut noua codere aut med ota excribrare: haud quaqua diffitendum est i libenter atque cosulto factum esse: no quo alienae de ra. ham auctoritati: sed quo mathematicarum studia iam ide a saeculis multifatiam Ruinata ac pene ab omnibus derelicta: omni labe quoad eius fieri potest abstersa illustrentur:quod profecto cum immutandi plurima: tum denuo traducendi osticio fieri ne cesse est. Contradicere autem scriptoribus Qq antiquis si usquam ut homines errauerint iusti uiti ac li .ralis ingenii esse arbitramur: exemplo moniti omniu; fere eorum qui unquam aliquid noui comp suere. Quod denim nominibus sctiptorum non percimus haud ab lentaneum uideri debet:cum mitelli quidanimia capti credulitate tantum tribuant setiuis librorum i scriptionibus auctorumque uetustati: ut de re quapiam disputaturL supremum ac ualidissimum argumentandi locum semper ab auefotitate mutuandia censeant scilicet alieni assertioni qualicunt plus fidentes q rationi certissimae. Aneti nescio quid lingula, ris indulgentiae mors hominum qui aliquid in uita coposuere:ut quos adhuc uiuos forsita negligeremus: eorum iam uita functorum opera religiosius amplexemur:siue se sententiis ipsorum refragari non licet ne per inuidiam aut insolentiam id fieri credatur fiaest aliena placita excutere assutiusim diiudicare graua, mur: quoniam id plerun* fine magno labore feri nequit. Hinc ergo factum elae crediderim ut coplara Iitterarum studia somnii cuium am aut anilis fabaeae speciem contraxetini ob lectiones nimium securas ac commentationes ob quio a Verumenimuero S ii contagium illud omnibus ferme liberalibus stadiis commune fit:an mathematicis tamen omnino pudendum eli ac intolerabile: quippe quae consessu omniu: perpetuam semper praeseserentia certitudinem: nostri desidia saeculi ad secem quadam decocta sunt: adeo ut in scienti as1derali: uniuersas enim inducere longum est: praeter Gerardum cremonensem ac loannem de sacro busto cunctos pene auctores negligamus:iami pro astronomis celebremur qui eorum commota Theorieas sicilicet planetarum Sphaera in prui uorant: materialem uidimus. At ubi numerom quoiu ta bularum praedictionum cs inchoamenta quaedam attigimus: tum demum persectiundit credimur. Hinc
alii lectionibus publicis allegamur discipulos scilicet facturi quales ipsi sumus praeciniores. Alii ad consultationes principum accersimur quorum applosione firmati mox in publicum ac Nebriam turbam delira menta nostra pro fiundere non erubescimus. Pudet profecto recensere quanta nobis inde contumelia ple mi obueniat:& quidem non indigne qua do per caecitate stolida yptiae preeones sumas ineptiae.Sed haec quide quum adnexa sibi poena luant leuiori egent cessita q q, ad corrigeda exesaria sciarum quis recunditam indiscrete ruimus. Hoc etenim :nis fallor:piaculu est latas aucton nobiliu obtenebrare coragiisspriesu litis ignorantiae: posteritatem uiciatis libron exesis inficere. Dis. n.nesciat mitifica illa sermadi attemup a nfatibus excogitata:oheste tantu mortalibus si mendosa dis nens libron uolumina: quantus ydest exemplaribus rite correetis. Non qo mihi teperare quo minus unu profera exeri u correctoris auda,
cushq geographia Strabonis latini aliqn factam: romanis nup librariis formanda exhibuit: quis ridere magis libeat q tris indicare holς scioli cofidem Is in tertio uolumine ubi de xlixitate dici maximae agis quae accidit hitantibus ster Roma &Neapolim:dies inat maxima est horam Golstitionaliu undecim. illic et saepius hoc epitheto solstitionaliu repetito: institia sua ait barbarisma indicas uno. s. uerbo o Iste Pstituit ignoratia.Quum. n. auctor graecus dicat lapΘκl ruiupi νωii quod latine est horava noctialiu:stolidus ille miratus est: quonam 5aeanoctiales horae die solstitii costituere possintiae gnomo ac solstitio multum inter se distatibus. Iram a solstitio horas illas denotauit: ignorans utim cur aequoctiales dican horae ct illae quae in die solstitiali numerane. Nemo sane ina traductori Guanno uitiu iputabit: is. n. superius haud longe post caput secudi uoluminis:die maxima apud Britanos horam aeqnoctialiu ee dece 3c noue isinuar. Noctet ille solstitionaliu sicut gramaticellus iste:sed a solstitio solstitiale formaret Lucanu imitatus dicente: rapidit leois Pistitiale caput.Tali correctori imo poti' corruptori:exeplaria emedata dissicilia plurimu ipedita o amice credis Quid qὶ fiet fi traductoris lauria primu exesar uitio fit obductura ut ab esurientiquouis librario ptata 1 mutatu Maoye psecto utrum cernere est in eos qd' hodie .p Geographia Clarudii Pt maei circuser si ubi nec Italis cotextus auctoris graeci rudet sentetiis: Iacobo Angelo daretino luet tete ne 3 tabulae pvincia pe pticulariu a Pto. ipstituta seruat emte: sed Suesa ab hola famelico pasta fio
tautatione.Ioc si se hin putabit cosmographia Pto.ne umbra side tali opis poterit ostentare: fidem nemo
199쪽
non habebit sumatim diceti mihi opus hoc nodu ad latinos tranatu esse praesertim si resciverit ipsum difficilitate sua diu apud graecos quoq; pditu oinoq; interitum fuisse: nisi monachi cuiusda maxima uigilitia r i tu esser. Sed haec alibi pleniori reddens tractatu. Iam uero reuertes unde abii ne aliena delicta reprael, ardere meipsum uidear eximere a grege isto ridiculo astronomo mq innocete nulliq: errori obnoxiu3: Duc psi reor aeque latu N imo qfas Ucntes habitum plerisq; oibus qui meas inspiciet editiones iudicabutq; quis insidiose quas & si scia Horatii Quintilianim monita no esse pcapita das: aliquid tit in aetate uegetio xi tenradu est ne uentri tm more pecudii indulgere uidear.Suspicor at fore non alios q i letiae crime mihi obiectabiit: ut a i Germania ne dita barbarie dega:inops librope: a frequetiam docto, holus semotust tot tam ceIebratos uiros spetere aiilim. Sed hi misi me fallit alas: uensa dabunt: si fine spoliti: nb persona scri rotis aut fortunam ppenderint. Na quo licentius abundiuid uni aerii tentata mea insipicere: iudicare:corrixere ac retractare quaeannecce meipsum spote interpreta meto multiplici in mediu statuo haud reformidatem pro repusitteraria quis experiri fortuna.Sitq; haec psens lucubractucula qsi musta metu uniuerse co, metationis: qua ueluti me sura reliquae aetatis nostrae: qtacus deus tribuaeri exercebimus. Hortamur deni lectores: benivolos qdcut pioqsq; ingenio conatiusta ρος examineimoqdcline pmionis uspiano is sui celebrarione negligere uelit: qua certe policemur facturos i operibus nfis ubi fuerit opportunu: aemulis aenonihil uoluptatis accedet fi holam res inusitatas aggredi ausunt in errore de praehederint.Sed ne longiuς Psemur icipiemus pcurrere Theoricas planetam Gerardo cremoriensi:ut fere arditas iam pridem in os huς studiis gnalibus legi coeptas: opus e tenue sed a multis magnisi ingeniis credule statu Multos passim ostendens insanos eius expositores: erratas sua demonstrationibus geometricis roborare conates. Qui et frivole uigilauerint specie dialogi manibus nostiis iamdudum erepti iritelligent:que in urbe Roma quonidam lusimus. Nuncin uniuersos sideralis scientiae studiosos eo interprete Salutamus.
l quis brae roget obrem potissimu ad hanc aedem diui petri apostoli hoc mane corticessetim: is sciat in primis oratum me uenisse ut Pio defuncto potifex succedat cui sincera religio cordi sit:u Viani nominis inimico mahumeto occurrere ausit: qm externis olina conculcatis Muibus itestina studeat tollere discidia:ut ridem omni ambitior aci aua cupiditate extincta boni mores ex 1 tegro resumanti ac deinceps optimae quae artes in luce redeat q turbulenta hac nostra aetate negligi uidenc. a ut reliq studiopegna si Ientio praeterea:artes liberales hortans plertim illaeqs uocant mathematicas: ita misere mortaliu ais exciderunt: ut per paucos hodie repeties si satis docte cosecuti linteas plurimi aut fg ferme omnes uix aequo aio miserabile dictu: eam nosa audiant: nihil sua e arbitrantes quod no auri sacra fame expleatanterea mine ea quae astrope pollices notitia quosdam amicit holes:no quide ut uu esse animi exercendi sed gloriae aut quaestus gla qai iusto ordine neglecto dum ad sutura pnucianda nimiu properat: tota serme quae de motibus est plereut astronomia:quo demum fieri solet: ut uulgari undisii habeans ludibrio: net id iniuria: qn quidem n erroribus mis quotu 3 occalioneu ignorant abitinere non Iudent.Sed quisna me appellat:hoiem tanta turba discernere no sinit GSaluere item te iubeo Ioannes optime. U.Saluum re aduenisse gaudeo amice dulcissime. C.Iam dudum salutatus haud respondisti. Quid agitur V deambulas. Sed tu quid rei hic habes C. Expecto. U.O te scelice ca expectandi gratiam habes: ad capessendas enim opes ecclesiasticas hac avit ee uia. C. Ha ha .Tia quo iccirco beaberis: qui tantopere an hos iu moraris sacru.U. Deus faxit. Sed nuc ego Nicena expecto diam meu n ut ita dixesi inficia. C. At ego dnm meu opior futuye custode ad coclaue. U. Tu igie hoc triduo in carcere latebisv d sidem comodi habiturus ut qprimu eleetio noui pontificis tibi innotescat. C. Quid tum postea. V. Vt ande isti unas eiusIdere possis. C. Recte pfecto id explora di talis credis esse ianua.V. Alii diem potius obseruandu cesciat quo cathedra pmit apostolicam corona triplici redimitus Sed missa istaec faciamus: orandus multo maxime deus est ut coeptis illis adspiret:uim Mercurium suos scelici radio tepera hiabeat homines deuote supplicadu est C Ita faciundu censeo. Verum ut ad ulliata iuccidioram nρa collo. quia redeam ' Opportune mones ubi Mercuri u mmemoras. U. Quid qso incidit C.Theoricae planetarum coes in mete rediere: psertim locus ille ubi de minutis .pportionali, ' Mercurii agit. Na snia eius loci haudqq rndere uide e tabulis nuerope. V. Theoricas dicis Gerardo quoda: ut fama est: cremonesi aeditas q unde prima sortitae lint fide ut tat e legerens: saepenumero admiratus sum. Tu ne illas lectu iri adeo iniquuarbitraris: V. Vtye legedae lint an potius negligedae alius sispia paulo post iudicarit. C. Igis ineptus ego fiustrarata illis fide hui: ppe qs toties magna cultenti legerim. U. Optimi uiti functus est Omo: no mo. n. bia diceribus gyae sunt habedae: uem et erratibus. a P hos me cautiores reddimur:p illos aut meliores. Adhuc haereo du tot cometarios suos circuspicio: u oes explanare conans hasce theoticas: nihil errati nυhil denii iii picter dicti notates. U.Si ad obsecutius striptor ipse ediderit: uel idocte sordian cepit: olfo cctinctatoris id side satius illustradu: istud uero deicti cu moderamine expone du e: aliosin ignauus hebis co metator alis temerati '.Sed ne die teram' res ipsa atteiada est.Velim nobis datu iri textu theorica etquo
200쪽
ord1natius singula plastrare Iiceat. In uicino amicu hemus usi petere oportebit.RVade ergo ocius peti, tu . Anceps hodie facinus coeptasse uideoru aliena scripta 8c iam diutidubitatis hila retractare ausim. rit ubiubi opus erit Euclides ne at Pto. uocati assiliet:& si aliude testimonia sumi oportuerit copia: sic spo:dabis. Hoc nam pacto: nisi me fallit a ius caluniadi pleris p adimes licentia. uod nisi fieret:plurimos
praeter rone mihi oblocuturos uererer Diceret forsita. Un novicio mihi titi arroge ut uetustu suocare auctore no erubescar. Sed amitu uideor deute. Ubi est libellus que petebam' C. Eccu ipm. U.Satis est. Nucordie du cesto a reb' puis: q aliqtenus tolerari possent si moderam lacerto acciperet. Post pauca uis initia Iia: medi tille mot' Solis dP arcus zodiaci cades iter linea exeu te a cetro terrae usim ad firmametu: linea dico distate lineae exeuti a cetro ecce trici p cet coipis solis ad rodiacu.CQuid in histe uerbis notas V. Exiguu aliad e: sumue e semidiamem eccetrici ad cetμ solis terminatasducit ust 3 ad zodiacu. t lahaec linea ad et iacit extenmem media solis locu ne puelocitate mot 'ei aeqle in zodiaco designat. Sed satis est linea ex cetro ecce trici educi & ad est e solis terminari. Haec. n. locitare solis i ecce trico suo declarat: cui demu dis a te ex cetro mudi educere licebit. C. Parua uides illa nota. U.Ha ha he. M pua existit in ueritate. C.Quid rides ubi ueritate appellas V. In mete uenit graeculus Oam esuries: que isanire se cit haec linea ex cetro eccen. p centye solis usi ad zodiacu pducta: ait. n. mediu solis motu in zodiaco ad limia linea terminata. C. Ta temere sispia sentire t Quado e haec linea in aeqs ipibus ex zodiaco non aeqles abscindit arcus ypri u Iineae medii moto est ossiciu Sed holem istu nosse uelim. U.Dabis posthaecognoscedus. Tu mo coeptao qte lestione.C. Aduerte uis aium .Quae aeqtio nulla est sole extite in auge uel opposito augisupso aut extite in logi tudibus mediis iu maxia. uid qso accipis p uocabulu Iogi rudis mediae. V. Logitudine logiore Pto. intelligit linea 4 ex cedro miadi ad auge ecce trici predis. Logit ine atopiore accipit linea a cetro mudi ad oppositu augis porrecta Interdu in puncta ecce trici dictas Iineas ter minatia tisiore de spiore uocat logitudies. Logitudine aut media appellare solet linea egrediete ex cetromudi ad circii fierentia eccen.aeqle ade semidiametro eccetrici: aut puctu eccen quod terminat huiusicemo di linea. Appellas aut Iogitudo media qiri tantii superas a Iogitudine logiore ulu dc ipsa supat Initudinexpiaorc.Qui ale accipit logitudine media ecce. a mente Pio. recedit. Ut aut puctu simoi logitudis mediae
determinari possi figurat utedu e. Circulus.a. b. c. sup cetro.d. lineatus eccen. solis repraesentet: in cuius diametro.a. c. logior at. .ppior logitudines cosistata centye mudi fit e.diuisa .d. e.eccentri citare P mediu Lpucto. Lex Ipso. Legrediat Lb.ppedicularis ad diametR. a.c. Cuius punctu. terminale dico ee longitudine media eccen. Productis. n. duab 'lineis b. d.&. b.e erunt duo latera. b. sic. cd. triaguli. b. d. f. aeqlia duobus lateribus. b. f&. f. e. triami Lb. .6c utercs an,
midiametro recen.aeqlis eriti linea aut e. a. cldgitudis logioris su Pal. a. d. scimidiametru eccen. atm iccirco linea. bae. ipsa eccentricitate.d.e. semidiame ter quom.d.c.dc i5. b. e aeqlis ei excedit longitudine optortae. eadem eccentricitate.Sol istic puet v. b. possides in longitudine media eccet .secudum metem Pto. existere dices. Placci id mihi ud textu cotinuabunisi aliud sub iungere uelis. U. Quiesce paulisper donec ex centro mundi .e.ad diametrum
eccen.a. c.perpendicularem. e g.eduxero circunferentiae eccen.e pucto nimcidentem.C. Perge ut iubet. U.pto. noster demonstrauit seli in puncto.g.existenti maximam in motu suo diuersitatem accidere. no uis in puncto. b. longitudinis. smediae aequationem solis marima reperiemus quemadmoda bonus ille theoricam auctor asserebat.U. Recte concludis: non enim in ipsa longitudine media: sed prope eam maxima solis diuersitas colligitur. Nunc caetera deinceps profeciC. A dito ei e me lectu 1. V. d missum faciamus Sole: speculatiora aut motuu at orbia lunae aggrediamur. Ecce trieus soIis i mobilis est nifi qtu ad octaua sphaeram:eccen. aut Iunae maue quolibet die ab oriente in occidete. xi. gradibus sere.V. Hic siste gradu. Quot comemorat ille ecce tricos ins culatoe sua C. adurarat epycicIi deIatore RQuo igis ide eccetricus occidete; uersus moueri Interit:q νγ cicIu desert ad oriete:nili eide mobili duos cctuarios inesse motus affirmare as uelit C. Nequag sup iisde polis: uese de c tro eccen. dixisse uides illud. n.ad occidete trafter . U.Sed nem illud natura mittit: oporterer n. hoc pacto scidi co a caelestia uacuum in eis repiti. Bia Gcinaris.ld. n. necessario se rei nisi orbi ecce trico epi ci clude fereti alios duos circu nam' singulis r m s ficieb' eccmicos:ita ut tota triu orbiu cogeries naudo fiaat cocetrica .sed haec ora i theoricis suis muis Georgius Purba chius heptor tuus explanavit B Oe accuratissime. U. Illud demu q Ise s haud poterit stelligi: si no duos exteriores h m5i eccetricos imaginati Herim'.C. id it Iud e U. PauIo inseri' ille. Patet. n. inat g, cet epycicli lunae bis in me se piralit ecce tricu. Hye dicis quo nam pacto e mclus pagrare posset ecce tricii cui ita iditus e ut ad motu eius rapti circustiras V. Procededu e ocius: n5du. n. lime trasgressis nobis hora ferme itegra subterfluxit . C. gris tacere Ibbet minutasporti liarq ut iste autumat dicue sexagesimae pliculae lineae duplae ad linea existente iter cetrum terra de ce ecce trici diuisae laxites V. Proin si Ptolanum uidisset M ille minuta sportiosian iii