장음표시 사용
201쪽
ranabit diffiniuisset sexagesimas repticissis ipse excestus n5 etde more sitor ire e duarum,
aequationii argumeti maxima R:qμ altera side enaei in i augς ecce. stituto accidit: altera uero in augis posito C. illud deinceps minime sati Tacit m 1 hi ubi de draeone lunae. Et ducit in t illas iterseettoes Oa Circulus cocetricus mudo extas in caelo ae is ecce trico lunae i magmtudie:& e in supficie orbis signom Sue in uia solis. Na x si facile ite Iliga huiusce incit duas iter se et ires: mot' in eaμ fieri posse no uidee p circv lii fraudo c5cetricu: ut ille ait: ortes. n. r rei scit qbus moi ' cavestes fi ut ia circuli. V. O in: aria notasti. Due locu in sufficienter expoMu. Q rem1 radu no est cur paucissimi plena theoricaμ notitia heant: qnil de diminutae res ipsa tradita sit. De luminaribus iaet satismuc ad tres superiores traseundu3 elhquom illibet
inquit ille duos het circulos eccetticos aeqles disi olitos i ea de sum ei e plana δή inaubila nisi qua tu ad mottsi oetam te sphaerae εἰ ad motu quottidia nil circa terra ab oriete ad occidete.Quid de hac Isa tibi uidetur
amice mi SNeutru duope circulope moueri asserat plerq ad mota octauae sphaerae ix primi mobilisqd' a Deritate alienu arbitror:cu alter coye oriete uersius deserre en cietu soleat. V. Audi alia huius notis uerba. Et M tuc eo cetM 'Foicli in Iogitudine media aequantis qn diameter epycicli stat ppendiculariter sup dia. met' mcidi traseu te p eetra ecce tricoν Quid ibi dices: Recurro ad ea q superius de longitudine media eccen .solis olidisti V. Itide factum re suspicor circa minutaoportionalia qquide dep hendi autumat pen cella I mea n aequo nuargamet ima amay queadmodu Pto. solet. Recte putas. iiis. n. no pollux Pro . clarissimi adhaereat sesar A teptiis hui' uiri. U. Nuc ad mercuri u g haec nξa collo D suscitauit descede.m' ex ordine ubi paulopina mediue motu determinauit haec pseri uerba. Et cii iitae tres lineae . id moueas erut fp distates: aut erut oes una linea: aut duae cade: θί reliq. De notauit at duas lineas:qm altera ude ex cetro ecce.p se in solis altera uero ex Cetro aesti mercurii P cet epy.eius p tedit :& tertia ex cetro mudi egrediete pdicti sipduam Ταν istate. Cur hiae I si negligedu ceses V. Aia nua dictae lineae distat ut illae asserit pler g cetro e pr. mercurii i altero duoR nodon exfite:qlbis i spacio ani solatis accidere solet: tuc. n. solu duo circuli ecce. solis 6c mercurii atm iccirco p dictae sit rex i una plana, sufficie collotas: qtad te distatii lineaR regiis:cetro aut epy. alibi costituto memorMae lineae quit no sint i eade plana supficie:aeqdistare no poterui: sps alia e linea medii motus Solis:& Miὶ mercutit plera da linea medii modiis solis est cois sectio eclypticae & eece. mercutii:aut in ipsa ecce. mercurii lapsi ciere c. Q ossida specu. ario haec e adeo ut nemo re hac penit' cophedere possit:Q hitu dies supficien i uice uexlaye ignorauerit. U. Inserius paulo haec sua uerba colliguc itu uerae .& aux es em& illibet puelus ecceu. sis isqlibushuς les agulos describat sup cetro aeqtis. Qxlid ibi. None cetR epni cetro aeqtis regula filii mot 'hei V. Ita res se hel. C. Relisis metis ecce. id quom accidere credis qlipsi cetro epy. Ita ut aeqlit circa Cetye Iis mouea RReliget rece .puetis id n5 obtigere geometria irra demostra bu. C. Ausculta o libenter. U.in
punctu. c.&n5 aliud assumpsisti V. Quo pressu id breuior fiat S intAlectu facilior: na de reliqs puctis quis distici liu ς ide demostrare poterimus C. Perge igi fiat coepisti. V. Fiat deinceps ut cetra ecce. deferentis e .lege smotus ii pueniat ad puctiim: mediu. s. semicirculi pui occidetalis ita ut I .
dacta semidiameter puteirculi. fm .ppediculariu ad linea. a. e. a stoepit retro ire describas ecce n. b. l.d. ex cetro deniq; aea tis.ζegredia .g.R rectos facies angulos ad Iliaea a e. occurre sis circiiseretiae ecce. in psiclo. R. in quo oportebit repiri te E epy. C. Ita est. Na cetru ecce. circa cetrumpat circuli recet' eri circa cent, aequalis aeqllinco trariasserunt par residiatae ite ex pulto.l diametri eccen in puella. l. detines: de alia linea .l.g. in eo ita 3 rpe quo Cetye eri .e a. ad. h. tradustu est: puctus ei diametrair oppositus ex. c. ad. l. enis: atq; Iccirco angulu. c. g. l. in centro Til εtis deseripsit. Nd eo incias. V. Procedat item eriticent donec ad oppositu augis aeq tis mucac: Si io centrum ecce. cum centro tequamis quod est Q. conueniata quod demum seri oportet ut punctus eceentrici centro epy. p diametrum oppositus in superiori parte lineae. a. c. retaria tu GConfiteor aequidem. V in seeudo uis tpe cetru epy. circa cetye aequitis anguisuectu descripsit ueluti in primo:& io Ua ipsa aeqlia misse oportet. No e dubiu. U. In Gedo et ipe metus ille alius descripssit agulu. I. na. i retro aearis. e i da 'ipibus aeoli,' duos angulos. .g. l.8 let. a. circa e et aesti Mescriptito C. Quid ni Sed eos ducis anulos Iae. Qies ceveliondag. U. Excricu ideficia. in tr sagulo, kQ. l. angulu. l .g. f pisculare costituebam' rectu.qre, fg. l. reliquus pliculatis minor erit rectomista tri gulo cuipia rectilineo tres agulos duobus rectis maiore dare ue Iis.C. Nequaq trigesima scda primi elemetomybibete. V.Sut at duo anguli . g. l. Sa.g a duob' re elis aeqles nili tertiadecima primi meti f: uua obta angulus c. g. l. maior recto hebis.CCertu idest.V.in to bus igitur aequalibus puctus ille alius. centro e .diametral oppositus inaeqles angulos in centro aequi
Ris describunt. Ergo perspicuum est non quodlibet pud humec rituς ita ea porcius tri *Rquv
202쪽
Iemur ego enim interea parumper quiescens auscultabo.C. Audi igitur. Sed duo sunt loca in quibus maxime accedit centrum epicycli centro terrae: Sin aliis locis non potest tm accedere.illa uero duo loca sunt Puncta Ppe oppositum augis aequantis terminantia lineas contingentes paruum circulum super quc mouetur centrum deferentis & transtules per centrum terrae. U. Illud notandum est. Sed perge ut coepisti. Quum igitur inquit centrum epicycli est in auge statim incipit ire uersus oriente in suo deferente 5c limiliter centrum deserentis incipit ire uersus occidente in Qo paruo circulo. V. Hoc uem est.CEiqn centrii icycli est an capite lineae eontingentis quod caput est prope oppositam augis aequantis: tunc centru de latentis est in puncto contactus parui circuli cum ipsa linea S tunc aux deferentis est in maxima remotione ab auge aequantis de tunc centrum epicycli est in opposito augis deferetis: quare tunc est in maiore ampropinquatione ad terra:quia tunc centrum deserentis desecendit plus sn suo paruo circulo ec plus remo,
uec oppositum augis defersntis a centro tetrae:quod faciliter patet inspicienti figuram Sc intelligenti morum: & quandiu erit centrum epicycli in isto arcu deserentis qui est inter duo puncta uel capita linearum cotingentium quae capita sunt blanqua opposito augis aequantis semp erit in opposito augis deseretis: o hoc seae ex hyc q, qtum currit epicyclus in una parte rio currit centru deseretisi alia:ergo sp erut in ea de linea transeptes cent tu terra: ecp ectye deseretus:de in nua appro quat cetrii epicycli cerro terrae illa appropinqt i capiti by Iineatu cotingetiu. U. Iam geste. . e. meli' erat theoricas hasce nuq edidisse et tot ratast ineptiaspidisse. CNuObn dicta sunt oia U.No sunt. Ubi q, so aratura QCentru epi ch dio me cursu suo dii s ab auge aequatis qtuo rigna colappinilus est centro mii di si du ab eade auge aequatis distat p tha ligω queadmcidu in breuiario Almagesti demostratum es C. Quid ibostea V. Tunc aut linea inter centru epicycli & cetrii mudi com praehensa het pres quinqgint nis qles sexagita sunt i semidiametro ecce trici deferetis de isup minuta tiagita tria uni 'ptis. in 'obsecro rossi λil id cocludis: U Scia triaguloR planope haec otia nobis mali stat. Cent eaut epicycli linea cotingerem possidem quot ptib 'pdi s a cetru mudi remoues V. Parti, qnqginta sex& minutis uigitiduob'sere. C. uine in maxia ut ille asserit uicinitate doetrum di exist&:siadem in alio come morato fit uppinqu* eide re LV. Sua uir ille bon 'operam lusiit.C. Est ne aliud nigra digri u litura V. Est Ait. n. cetru eccetrici desertiis esse in pucto tactQu cestu epicycli in ipsa tinge te linea existit.C Ruo pactu id erratu esse demo rabis V. Ad i possibile redigelli assertore. Quod ut itello ctu pati' heas figurati e lineari age uest Sit ista 3 I Iinea. a. c. puet'fectru
coringet e paruu circulu a pucto. h. stelligac cet e side epicycli i pucio. k.li neae cotingetis: cessu a sit eccetrici delatoris i pucto. h.que admodu ita sta ruit: Oducans deiceps duae lineae. g. etde ex eentro aequatis ad centru πυcycli f. h. aut semidiameter pui circuli ad. h. tru eccetrici. M uic mos duom cetrorsi epicycli. c& ec etrici stnt aeq. Ioces: hic me in criro parui circuli ille at i cetro aequatis: iee aheu es termi Q duge videlicet aequatis necesse e duos a Ios a.n α. R. fh est κqles. Nemini dubiu. U.ADiccirco duos angulos.k.g.n s.f h. teli Vos de hinis rectis seqti opyr tebat. Illud memoriae mades uelim. Fiati V. octaua aut tertii elemeto Tum linea. n. h. logior est ipsa linea. n. g. ii lineae. n.nqua fit aequalis semia
diameter parui circuli:id. n. Plo inediIlibro rono capitulo nono: etit re linea. n. h. logior ipse .ch.qre 5 pdecimanon primi elementor uadPN Dn. f. h. maior erit angus .fn. h. Nio persintadestimam eiusdem intercedem te communi scientia maior erit angulo. n. qui cum fit extrinsecus ad triangulum. k. g. n. et ' per sextamdecimaua .primi mδior angulo R. g. n.unde S per comm et scienti u stngulus g. f. h. maior exit angulακ g n.
quos antea coiritu si nus aequale . C.conclamatum estriam. nrad impossi
bile redegisti asserto emi Eum nulla quantitar teri aequalis esse possit& iinaequalis. Sed hoc unum rogo Ioan D ime ubi nam etiti trum eccentrici deserentis,qtando centrum epicyclian linea eorumgente. 9. h. constituetur U. Habuimus angulum. g. f. h. in iorem angui acg.naex toto t. suMayRogdgulus. g. l. qualis ipf. 9.nta ducta semidiameis
203쪽
tebit.si .n duo anguli. a.g.k.&.a si relu de binis rectis aeqis mice existet queaModsi similitudo inoma exigit. gis ex cetro in udi. n.educta linea p puncti l. ad pie superiorenn ea aux eccetrici necessario reportes V. Vesse est C. . ob rem aux ecce trici deseretis non est in maxia remotione ab auge mestis centro epicycli in pucto. Ruineae cotingetis extate: termin'. n. maximae remotionis est in linea cotingente paruum Circiatu. V recte sub inseri contrariu eius qd' ille in theoricis suis affirmat.C Iccirco insup centru epicyclino erit in opposito augis deseretis: no. n.est in linea.n. l. qvilibet cotinuata. V.illud quom in tam evitie de struit aptissime:dixit nam cetru epicycli du in capite lineae cotingentis eet i opposito quom augis ecce trici existere. C. Quod si centru eccetrici deferetis I pucto colaft'pofitu fuerit ubi qQ cetra epicycli reples c U. In linea rectra q a cetro eccerrici p centru aequatis educeti cerru quom epi cli erit.Cui'rei ueritate figuratio declarabit: disposita. n. ut pri ylinea.a. c. cu puo circulo dg Iinea cottingete eui pacto. h. dacac semidiameter ipsius parui circuli. fh.& chorda. g. h. ponatur' angulus a. g. P. aeqlas angulo. a. fh. Pducta linea.Dk. I definitae lolitudinis:quo demis fieri oportet ut cetro eccent i exnte in pueto dico geriae centru epi cli sit i linea.ζk. Q uti a sit lanea. n. h. coligat circulu parua erit p decima septima territ angulus.fh. n. remst': descripto circulo p imaginatione fiup. g. Ce
aequalis semidiametro. g. sq etia aeqlis est ipsi. fh.triangulus ergo fg. h.eritae a later γ& io angulus fg.h. lis erit angulo .g. f h. sed angui'. g. f. h. cu angulo. a. f. h. fimul mi es sunt duobstrectis p tertiadecima primi: qre de p consciam duo anguli. fg.h. ε .a. g. valebut duos rectos: at. iccirco qrtadeciam a primi ratiocinante duae lineae. h.g.dc. g. k. sibi directe coimgunc: 3e sunt una linea. C. Qua pulchre certiore me reddidisti de eo qd qretra: unde iterusiniam huius hors cosutare poterimus.Sed reliq lectae lis salua ne sunt ola V. Immo inepta sum&friuola. Quadiu. n. inqt centru epicycli erit in isto arcu deferentiς gest inter duo puncta uel capita lineam cotingentiu quae ea lipita lanispinq opposito augis aequatis: semperit: in opposito augis desere,
iis & reliqua. C. Velle audire q ni rone illud destruetes U. Resume istic Itanea. a. c. u paruo circulo & duabus lineis rectis eu contingetib'iter quas intelligas cetru encycli in pte oppositi augis aequatis. uerbi a s pucto.k. dicaturis linea recta D ipiam. k.punctu de centru mudi secans circuserentiam parui circuli in pucto. l.Si igi fui ille aut amat centru epi cesi est in opposito augis ecce trici: necesse est centru quot ecce trici deseretis in linea.k.I.rem. C. Nemo ificias ibit: necesse . n. est sp haec quatuor puctarauge eccetrici centrui et'& cet mudi atq oppolitii augis in una cotineri Iinea recta.U. Ce trum asit ecce trici circusercti a parui circuli nuq deserit: qobrem cetru ecce trici deseretis in pucto .l.necessario constitues C. id tu postea certa sunt eni quaecul assumis. V. Audies cotinuo si prius centru aequatis cu cetro cli p Iinea. g. l .copulaveris. Factu. U. la sel Ionisu paulo superius senare sumens coetudo linea. n. l. logiore esse semidiametro parui circuli. f. l. atmiccirco angula. l. f.n.agalo.fn .l. maiore qui angulus. f n. I. quia fit aequalis. k. tr. . angulo cotraposito: oc ille mem extrisec'ad tri gulu. g. k.n. angulo irriseco. R. g. n.maior Phibes: erit ob eam rem coi scia intercede te angianis. v fru
e e covices angulo. a.cl. Na si a initatibus aeqlib 'inaeqles abstuleris : residua maioris ablarae min 'erit residuo minoris C. t tu id accipio. U. No igituraeque uelociter mouebane cenau gdem epizycli resipectu cetri aequatis: ce tiu aut deseretis respectu cetri put circuli:qd e inco nita 8ccotra unanimeolum astronom iam.C. Pulchre admodu ineptias huius hois detexisti. Quae latae tal crebra psertim i Mercurio fuere: ut reliqς oes asserti uias suas colammare uideahc: multo aut iustius Gmentator ex oes despiciendos
censeo: qui me ait alios plurimos iamdiu suis nebulis ac deliramentis ini, que remorati siuist.Sed quid responderes obsecro rationi quam ex aequalitate motuum centri epicycli ac centri deserentis elicere conas V. Quid nam aliud dicerem nisi g, haec sua argumetatio nullam formam habens ne Io- cum sicut de centro mundi nihil assumit: ita quicquam de ipse concludere nequiei. Nam haud aliter iserre liceret centru Nicyclide centru deferentis esse se in una linea recta ea
quolibet alio puncto lineae.a.c. Q Aliud ne tenes de hac te aeserendum: LIam id satis est. Ergo ad loca
204쪽
ordo me duc 't q initio colabula sola nρὰ animu pulsauit meu. V. Quae reς est C. aeqtiones iquit argum&toR q Ptibu ne in tabulis sunt aeqtiones ac si fuisset cerye epicycli i itersectioe circuli aesitis cu defere te:
de paulo inserius. Quare oportet: in t Φ tria paria sint minur eo portionaliuo Ciminuta portionalia ad logitudine I iorem & sunt excessus lineae exeutis a cetro terrae ad centru epi. ipso erante i auge deseretis ad lineam exeunte ab eodem centro terrae ad intersectione circul erexcessus dico diuisius in .lx. partes. Quid de his uerbis tibi disium ist U. aequationes argument' in tabulis scriptae non sunt ad huiusmodi intersesectione circuloR copulatae queadmodum ipse dicit: uepe potius secunda mentem Ptole. ad eum situm cetri epicycli ubi distantia eius a centro mundi aequalis est semidiametro deseretis: qua ipse in .lx. aequas par. res more suo diuisit. Nam si recte numerauetis aequatio argumenti maxima quae accidit centro epicyci existente in praedicta intersectione. xxi. gradus.&. xxς minuta no excedit: ea autem quam habent tabulae xxii. gradus & duo minuta complectis. Dum . n.centrum epicycli ab auge aequatis medio curta suo distat per gradus Iulii .ec minuta. xx.sere: ipsum costituitur in intersectione circulo defierentis N aequantis. Tucautem distantia eius a centro mudi habet partes. I xi. quales. ix. sunt in semidiametro deseretis & i super minuta xxxvii. unius partis. Haec omnia qui'; stiam imagulom plan e habens facile confitebi C. De minutis aut sportionalibus quid V. Dupla peccat:partim quide se ipssa minuta oportionalia per exessus ID nearum ueluti in aliis planetis no aequationa argumenti maximasse sitae relativam considerat: partim uero st situm epicycli in intersectione rupta memorata in hisce minutis yportionalibus extrahendis obser uat: cum in eo situ potius statuendus fit epici clus ubi a centro mundi. ix. memoratis partibus remouect&ad aequationes argument' ibi contingentes referendae fini binae aequationes quae t maxima & minima centri epicycli a centro mundi distantiis accidere solet. Sed haec in breuiatio nξo abs diu ς explanata sunt, Quo aut pacto triplicia minutapportionalia. Mercuria habere intelligendum sit Georgius meus Parbaei inius in theoritis suis luculentitum edocuit.Sed setis iam circa Mercurium lusisse videmur. Nunc ulteri'scedendum censeo. C Sane illud praeterire no libet qd' paulo inserius sentire aidec: tres lineas aequi dista,rerquam una quidem ex centro eccentrici Solis per centru Solis: alia uero a centro aequatis Ueneris p centrum epicycli sui incedit. tertia aut qua uocant lineam medii motus. Illud. n. non nisi bis in anno solari ac
eidere ex his quae ad Mercurium supius disseruisti concludis. V.Recte quide: Ad sequentia demum lege, da animii adhibe. C. Plana uidens Oia. V. An illud silentio praetereundum arbitratis ubi Minuta casias imquit dicans minuta caeli quae piransit Luna a principio uis ad medium 'eclypsis:s no obsturae tota di re Iiqua. C. Hanc tu diffonem aspnabere Nunqd pro suo quisq; arbitratu rem diffinire pol V. Primis quidear tiu traditoribus id facere licet Tomentatoribus aut siue sequacibus minime quin imo auctori primario S divinitiones suas conformare debet & sententias. Ptolemaea Qrtasse imitari debuit V Non m5 Ptalemaeum: uem etiam alios qui minuta castus diffiniui ea quae piransit luna a principio uis ad mediu eclyγplis superando Solem in eclypli quide particularistin eclypsi autem uniuerseti ab initio eclypsis usq; ad pricipium totalis obscurationis: ita minuta casus intelligans esse excessus ille quo motus Lunae ueruς in Ne huiusmodi superat motam Solis uerum: non ipse motus lunae simplh. Haec diffinitio respondet meti Ptolemaei in sexto libro capitulo septimo magnae compositionis suae. de in omnibus tabulis talia seri, buntur minuta casus. inamobrem ad habendum tempus': e molitores tabularum monent ipsa minuta casus diuidi per superationem Lunae ueram in una hora: aut eisdem addi duodecimam sui partem 5e collestum diuidi per motum Lunae uerum in hora: duorum neutrum bene perciperes si minata casus iuxta huius uiri sti iam diffinirentur. C. Satis mihi psuasum est: nem alitet sentiendu este arbitror de minutis dimidiae morae en p supatione no p motu Lunae itegm diffinieda sint: at 3 iccirco sequente tram cesto ne gligenda: ubi&pphocinat fi ista minuta diuidans P motu Lunae aequale i una hora:ueniet ipsi quo Luria piratit ista minata. V. Recte putas. Ni dc si p diuisione hmos exeat ips i quo Luna plurrit ipla minuta: non in illud est tm casus aut dimidiae morae: d oportebit minuta limoi diuidi P superatione Lunae i ho, ra queadmodu supra monuimus. Ia 1, fici stamur ocius hora monet: at 3 res illas leues missas faciamus. Vis ad latitudines planet a transea U. Perplacet: hoc legas primu. C. Et si inar accipimus declinationem gradus orbis lignope in quo est luna & in ea de hora aecipimus Iaritudinem Lunae ab orbe signo . s. a uia solis: M si fuerint ambae: declinatio. s.& latitudo septe trionales: uel ambae meridionales iungemus utraq;:8c eueniet declinatio Lunae ab ae noctiali:& si Herit diuersae: siubtrahemus minore de maiori. Sili in aliis planetis inuenitur declinatio. V. Quis obsecro haec Pter aequo animo Cu latitudo quidem fit arcus circa Ii magni transeatis P polos eclypticae: centro astri atm ipta eclyptica iterceptos. Declinatio aut in circulo magno per polos ae anoctialis & centru stellae incedete cosiderac:est. . arcus memorati circuli cetro stellae ipso aequinoctiali itercepi'. Hi aut duo circuli sp siant diuersir pterdastro i capite cacri aut capricorniexnte: tunc nat couenlut dicti circuli: doctrina 3 hui'aiti locia het: alibi aut fi posueris stella declinatio ueri loci ei 'ca ipa stellae latitudine si qua heat sp cocurret ad agulu. Quaobre ex cogerie decimatiois 8c latitudinis micta a no cossabis arc 'unas continuugrande quo a Item ex altero demi ut declinatio stet Iae re, linquatur frivole qui iam putabit. Quae omnia si opus esset figuratione sua aptius declarari possent . C. O initte figuratione:perspicua n. tua est argumentatio. Ad reliqua huius capituli tetra to. Sed hoc unu
205쪽
s epe admiror tabesas biptialis 6 quadripartiaIis numeri ita abolitas esse in quibus tamen bonuς ille uir omnem huius capituli consumit sermonem. U.Non temere tabulas illas aspernantur doeti astronomi:qfiquidem a veritate plurimum ab uni:quod plane costabit si latitudines illinc elicitas coiere, ad eas quae per tabulas Ptolemaei numerans. Sed redeamus ad littera 3. Inter caetera de tabulis latitudinum ait iste: dc latitudo quae scribitur in tabulis binarii est distantia partium circuierentiae epicycli a circunserentia ecce trici:distantia dico computata uersus uiam solis.CQuid ibi notandu censes V.Si ita esset: oporreret centrum planetar ni3q reperiri in si perficie eccentrici: Nam apud oe argumentu aequatum in tabula biptialis numeri aliquis ponitur numerus:qui: ut ipse sentit: distantiam sanetae ab eccentrico denotat C Hoc ni, mirum sequeretur. V. Alia demu audi uerba eius Desinae aut epicyclus ab eccentrico: ita st sp erit pIaneta inter ecllipticam εἰ centrum epi cli: nili cum centrum epicycli fit in capite uel cauda draconis: tunc eni3 encyclus est directus in recentrico. Quid tibi uides C. Quum cetrrum epicycli semper sit in superficie mcentrici sequitur planetam semper ese inter duas planities eclypticae dc eccentrici. U. illud autem absentaneum est. Nam in tribus superioribus superficies epi si semper secat superficiem planam eccentrici: Ita parς eius superior quidem augem epicycIi continens inter eccentriei de eelypticae duas superficies com praehenditum reliqua uero pars superficiei epicycli plus ab eclyptica remoues q ipsa ecce trici superficies. Unde planetam quoep in hac inseriori parte epicycli existerem plus ab eclyptica q ipsium eccentricum re moueri: atl iccirco non inter eclypticam ec stuperficiem eccentrici reperiri necesse est. Illud deni Iso affirmae centro epicycli in capite uel cauda draconis existente: superficiem eius directe in superficie ec trici iacere Sic. n. centro epicycli in altero nodorum constituto planeta extra augem ueram epicycli sui uel oppositum augis existra semper latitudinem ab eclyptica solliretur: quod profecto falsum est. Nam teste PtoIemaeo dum encyclus in altero nodope exirit nulla planetae accidit latitudo ubicunm etia in epicyclofuerit: quamobrem totam encycli superficiem in plano eclypticae mon eccentrici: iacere necesse est: centro epicycli in altero nodope ex te.Sed quid tantopere deliramenta huius hominis tractamus C. Sequetia igitur eius placita uideamus. Et quando inquit planeta est in auge epicycli tunc maxime declinar a uia MIis: quare tunc maxima latitudo reperit in tabula.V. Nugae. Nam maior est latitudo cuiustibet trium superiorum dum in opposito augis epicycli existitqin ipsa auge.Idem quinu ueneri Si mercurio semper accidit praeteril centro epicycli in uentre draconis existente .ibi. n. aux encycli & oppositum eius aequales planetae tribuunt Iatitudines Ptolemaeo haec omnia explanante. C. Quo igitur in principio tabulae binarii maior rapis numerus q in fine si maior accidat planetae latitudo in auge epicycli costituto a in es posito:pricipium. n.tabulae augi: finis autem opposito augis rndere phibetur. V. Numeri qui in hac tabula scribuntur o amice non sunt ueraR latitudinum quelamo dum de ille paulo inferius asseuerabat.Sed officiu hu, iuscemodi numerorum secundia mentem Aetarchelis est diuidere alios ae latitudinem ipsam elicere.Si autem diuisiens eundem numen per duos inaequales maior quidem minorem elicit numem quoties: minor autem maiorem quod ex uigesima septimi elementoΝ facile conuincitur. Sic maior numerus in capite ea bulae bipartialis numeri oblatus: minorem reddet latitudinem Q minor in sine eiusdem. Certiorem me
reddidisti: nihil in hoc capitulo Iatitudinum aliud si ineptias apparere & quide itolerabiles. Verumtame: si iubes: sequentem eius litterampnunciabo.V. Perge ut iuber. C. Et latitudo quae scribie i tabulis quater narii est distantia circuserentiae eccotrici a uia Solis: quae distantia est paruula cum est prope nodos:& ma xima cu in remotis locis a nodo per uia signa. U. Non obtudas amplius. Nam 1 fine huiusce tabulae quadripartialis numeri Saturnus haiat gradus quin : dc ideo uenter draconis eius distans a nodo per quadratem circuli: qui gradibus ab Myptica remouebitur. Quamobrem Saturnus in opposito augis epicycli existens epicyclo uentrem draconis possidente habebit latitudinem maiorem quini gradibus : quod e salsum: maxima. n. eius latitudo gradus tres dc minuta sua tuor non excedit.C. Ergo numeri qui scribunc in tabulis non sunt ueran latitudinu: siquidem non ostendat distantiam partium circunferentiae etcentrici ab eclyptica: nem distantiam partium circunferentiae epicycli ab ipsa superficie eccentrici.V. Recte comcludis. Ipse etia theoricam scriptor paulo inferius. Compositor aut inu tabulam ad ostensionem sui magisterii noluit ponere ueros numeros praedictarum latitudinum in quibus unus subtrahis ab altera se :& reliqua.Vbi confitetur apte numeros ueraμ latitudinum in tabulis c memoratis non esse descriptos. Q Homo ille uidetur extollere ingentu copolitoris tabula se:quasi opus egregiu ad latitudines planeta pecopulandas edideritiQuid igitur obstat cur recentiores sideralis sciae studiost ipsis no utune U.Quid ob, stat quietis: Auctoritas Ptolemaei nostri ueracissimi qui in libro suo ultimo maximam Saturno numera uit latitudinem diu graduu & quattuor minutorum: p tabulas autem memoratas maximam Saturni Iatitudinem oportet esse graduu quatuor & nuroμ dere septem fere. Ioui denim Ptolemaeus tribuit latitu dinem maxima graduum dum de minutope octo:qui secundum has tabulas latitudinem accipiet maxumam graduu trium & quadraginta unius minui . Mars demit tabulas dictas non iniuria aspernabitur: sppe qui prolemaeo affirmante maximam latitudine iboreale adc hes graduu quatuor de minutom uiginti unius: australem uero graduu .vii.& minutoR. xxx. Ex histe aut tabulis aequalem hic at 3 illic ab eclybptica remotione suscipiet. Sed nem VenusαMercurius caluitiam suam reticebun Nam dum centra e
206쪽
si est in auge eecentrici: 5c Venus ipsa in opposito augis encycli praediistae taburi latitudine maiorest,
xiis gradibus exhibet:quae in iuxta mente Ptole. n5 erit pluriu q. x. minuto . Mercutius uero in simili cir, eulos suo e fit u p tabulas sidem Caepe dictas hebre latitudinem maiorem .ix .gradibus.In ueritate aut xlv. dutaxat minutis a uia Solis recedet. Haec inqua ponendo duos nodoxaequaliter a uentre draconis distare queadmodum omnes opinantur astronomi .sic morossis ille tabulam compositor Ptolemaeum neglexit ueracissimum quem Albaregnius pater omnium qui numeros tractant tabulares imitari studuit. Du igis ab auctoribus recedens bonus iste uir nouam computandi quaerit facilitatem plurimas effundit ineptiasta quide absurdissimas.Sed quid iterum in haec deliramenta incidimus quae iamdudum missa facere de
cretum est: ad littera denuo redeudum censeo. Quid uis legam U. Quod sequitur. Cum uero centru . epicycli est in nodis nullae sunt latitudines.tanc. n. directus est epi clus in eccentaco 3c centrum encycli in uia Solis. V. Iamdudum illud uerbu flocci fecimus: non. n.tunc e cyclus in eccentrici superficie iacere
solet: sed in plano eclypticae testimonio Ptolemaei constituis. Verum si nondu quiescis:ostendam honum hunc uim stibi ipsit haud quasi constare. Nam centro encycli in nodis existe te dicit nullas esse saritiadines: cam subiungens se epicyclus tuc fit directus in eccentrico.Quod si ita est: sequitur omne encycli punctsi extra eclypticam reperiri praeterquam ea quae sant in comuni seictione epicycli Be eclypticae: sicut nullum ecce nitici punctum in eclyptica est praeter ea quae in coi sectione ecce trici S eclypticae iacent. Quaobrem centro epicycli in altero niaorum existente pIaneta n5 privabitur latitudine nisi in auge et1icycli aut eius Opposito fuerit: haec enim duo loca sunt in pdicta comuni sectione. Sed uideamus quid dicat de motu caλ. piris &caudae draconi LC.Caput aut i quit S cauda trium superio E immobilia sunt russi ad motum octauae sphaerae. Caput aut & cauda Veneris A Mercurii mouent tali proportione luerus locus capitis utri uis distat ab eis semper ina quantum & uerus locus capitis striptus in tabulam canone: di ut a loco si fit ex medio mota Solis de argumento iston aequato. U. Fabulae. Caput enim & cauda Veneris & Mercurii in uetitate non mouentur aliter et capita te caude trium superio estia omnes sentitit: pontor quom sae,pe dictatum tabulan idem putassie uidetur: quandoqdem in canone suo loca capitum uera pro Venere δι'
Mercurio conscribit tanquam immobilia.Secundum nugas autem huius boni uiri caput Veneris tantum firme contra successionem signinquantu ste Ila ipsa in epicyclo resipectu augis eius uere mouebis depta in inde aut addita nonunquam ipsa aequatione argumenti. Quod Q alienum a ueritate existat neminem ignorare arbitror. Idem denim Mercurio accidere oportebit. Quo aut illud sequi oporteat in figura de elatabitur.Circulus. a. b. c. zodiacum re latet: ubi. a. sit principium arietis. b. Iocus capitis Veneris: intelli, gatur linea medii motus Solis ad ipsum.b. puctum terminari dum Venus msa in auge epicycli uera exi/ssat: quod quidem possibile est: cum illi duo motus non habeant aequales restitutiones. Si itaque colligi, inus mesium motum solis qui est arcus. a. b.cum argumento aequato Veneris: in formam canonis sequvntur licet nullum fit in hoe casu tale argumentamon remitabit nisi arcus: a. b. quo si detraxerimus ueru3 motum capitis: nihil restabit: qua obrem stella erit in nodo capitis. puncto b.Deinde transacto aliquanto tempore perueniat linea medii motus solis ad punctum . c. augem uidelicet eccentrici ut facilior fit processus fili arcus.c.d. similis argumento aequato Veneris. Si igitur ex toto arcu.a c. tqui constar ex medio solas mota & argumcto Ueneris aequato subtraxerimus arcum a. b. Capitis: relinquetur arcus b. d. aequalis distantiae capitis ab ipsa stella iuxta mentem huius uiri. Ponatur ita stella secundum umeius motum in pucto. f ita ut arcus. c. ffit similis aequationi argumentiaqaae quidem aequatio argumenti necessario semp minor est ipso argumento aequato sito arcus. b. e. ualis arcui. d. f. at iccirco P mmunem animi conceptionem arcus. Lb. e. aequaelis arcu .b. f. d. Oporto
hil uic caput draconis nuc ec in punctoae. quod prius erat in .di puncto.Caput ergo draconis Veneris motum est contra signorum ordinem per arcum. b. e.differentiam. s. argumenti aequatiα uationis eiusdem argumentit illud quidem in quarta parte anni solariς q rest inconueniens maximum.Sed ne totum teramus diem in istis somniivaniv, bus:ad sequens capitulum propere transeamus.C. Ita faciundu censeo. Vidistin obsecro aliquas ad Arini compostias tabulas U. Nullas una vidi: sint ne autem an non incertus sum. Mirandum tot fuisse comis positores tabularum ut asserit illecla d Atini &nu earum offendi exempla.V. Scio ego Ptolemaeum qui dem suas instituisse tabulas ad Alexandriam quae non est sub aequinoctiali sita neque media inter oriente& occidentem. Alba tegnium autem ad aratam ciuitatem: queadmodum ex capituIo primo libri eius tra hitur. Sed neque Arata ipsa in medio mundi consistit: cum fit orientalior Alexandria decem gradibus:Iatitudinemque habeat ab aequinoctiali graduum triginta sex. C. Si placet audiamus opinionem huius hin.
minis de uarietate utitudinum Solis in dorso astrolatii di in facie eius acceptarum: ac iusiuper demota
207쪽
augis eius. V. Audiatur. Quadiu inquit sol fuerit in medietate eccentrici sui quae maxime remouetur a terra. s. in longitudine longiori: magis eleuas allidada in dorso astrolabii 1n meridie u gradus solis in raeti
positus super almicantarath in meridie: & econtra fit in alia medietate eccentrici: & in quacunt die maior erit distantia inter has duas altitudines:in eade erit Sol in auge ecce trici in medietate prima praedicta: quia quanta est distantia tanta est eccentricitas:& est dum graduum fere. V. Deli ne desine oro tot huius hominiς proferre nugas None si astro labium tite factum fuerit:punctus eclypticat: raetis in quo Sol dreetna proportionaliter eleuatur in linea meridiana instrumenti: quantum & punctus ille caelestis qui per praedictum repraesentatur in meridiano habitationis. C. Quid ni. U. Centrum autem Solis est in linea tecta qex centro mundi ad praefatam eclypticae punctum extenditur. C. Confiteor.V.Omnia uero puncta eiusdelineae ex centro orizontis ad sablime egredientis:eandem ab ipso orizonte sortiuntur altitudinem ceti, reo tantum orizontis secluso C. Certum est. Nam huiusmodi linea anicum complectitur angulum cri sectione remunt orizontis & circuli altitudinis per ipsam memoratam lineam transeatis. U. Centrum ergo Solis eam quam punctus ech pticae caelestis sub quo existit habet altitudine: atm iccirco tanta est altitudo solis in ueritate quantam ostendit punctus eclyipticae instrumentalis in linea meridiana.C. Nemo inficia .hitur. Quaecuc n.unt 8c eide sunt aequalia inter se quoipphibentur aequalia. V. Sed in dorso astrolabii ue .ra depraehenditur Solis altitudo:nisi quanta distantia centrom mundi & instrumenti: aut fractio radii so, laris uariari potest:quorum alter quidem pro nihilo reputant philosophi m terra ad orbem Solis insensibi lem ferme habeat magnitudinem: alteF uero prope insensibile te certis o en die ronibus. obre duas Solis altitudines in dorso & facie astrolabit de phenses insensibiliter disterre:atmideo tanq aequales haberi oportebit. Aperte delirantem hunc hominem consutasti. V. Quicquid igitur litterae suae reliquia est: corruere oportet. Nam appji alio Solis ad augem eccentrici sui haud quast hoc cognostes indicio: neque i e centricitas inolescet: nem motus augis in anno percipietur: quas res doctissimum arabem Alba regnium hoc pacto animaduertisse imniat: astrolabio uidelicet tricubi tali usum uel maiores quatitatis.Sed nescio quem tumultum audire uideoni obsecro uisum quid rei sit: ego interea si qua deinceps notanda sint si to. tius explorabo.C Ibo ac iubens. V. id pauculum quod de aspectibus planetarum sonat tam de si parum in usu sit hodie recte traditur: praesertim astro meridianum obtinente:nam si in orizonte fuerit uel per alac, sones obliquas uel per descensiones caeteri astronomi iubent inaestigari aspectus. In locis aut mediis per ascensiones uel descensiones promiscuax id efficiunt. d redit amicus noster. id fit quid agitur C. Co curritur undim: domini sunt abituri. U. Et nos igitur coepto ludo modum statuentes exemplo sequamur Oportet. Quam commode tempus illud nostris resipondebat colloqviis adeo ut nihil pene intentatum reliquerimus cum nihil etiam amplius ocii supersit. V. Pleram remissius dicta silentio praeterivimus non tanq omnino probata: sed uel sucile moderanda: uel non fatis digna de quibus sermo haberetur: quod do eo conssilium facere libuit ne aliena quaelibet dicta auidius mordere si ueritatem inquirere uideremur. Jars uu est saum uteri larem scelix revisat. Saluus igitur fis amico e dulcissime. C. Et tu recte ualeto
208쪽
THEORICAE nouae planetaru Georgii Purhachii astronomi celebratissimi. Ac i eas Eximii Artium de niedicinae doctoris Domini Francisci Capuam de Manseedonia: in studio Patauino Astronomiam publice legentis: blimis expotatio & luculentissimum scriptum.
Aristoteles in prolo go physicorum. Copinamur unuquod intelligere&scire quum causamypter quam res est cogno scimus.Quod etiam sup parte illa Auer. confirmat scietiam
inquies alicuius causati completam non ellena ticia eius causiae non
habita unde causatum plures habens causias persecte non scitur absq; omnium marum causarii cognitione. ius ratio est quia sicut unuquod Ise habet ad esse ita ad cognosci ut fatetur phylosophus secundo methaphysicae:cum autem cata. De faciat ad esse rei causa nam est aqua unaquae,m rex habet eficien ignotis de aliquo essectu seseria perfecta haberi non poterit. Quapropter uiades theoricarum sanetarum opus:quod inopia librorum apud omnes iere RImagesti Ptolantisi
uicem complet: ultra disticultatem eius multon probatione S demonstrationum indigere ex a nation .amicorum plurimum precibus commorus diuina gratia in meum ingenium se influen te ultra textus dilucidationem quae probatione patiuntur a priori & mathematicae demostrare: Principia uero ur orbes orbiumq; motus quae demonsti ationem non recipiunt a posteriori & per apparentias notificare decreui: niam merens siquidem in aliquo defecero:quia in hoc opere quam expossitionem uidimeq; praeceptorem praeter agentem intellectum habui : tanto magis quia in praesentiarum medicinali scientiae:quae magis est curae totis uiribus intentus incumbo. Antequam ergo ad textus ueniam expositioem: quaedam in ptincipio non modicum necessaria praemittam Intentionem uide Iicet seu operis huius subiectum utilitatem: diuisio : ordinem deuiam doctrinae aliis tanquam non multu neceς sanis immo tanquam satis patetibus praetermis. fis.liniocato igitur dei auxilio a quo bonum omne tanquam ex uiuaci de indeficienti sonte ema
nat:dico de intelione Q, est phylosophorum sententia δἰ praecipue Ari Ho.secudo de caelo& mido st caelum regulariter mouetur: siet nan 3 imconuenies st tam nobile corpus in suo motu or
dinem & regulam no seruaret: cum plura in his
inferioribus ordinate moueri uideamus:& licet Aristote.dicat hoc uetitate habere de primo motu hoc est de motu primi corporiς mobilis:uerificatur in de corporibus et aliis caelestibus ultra primu ceu manifestant eius rationes:quae no si Ium primum mobile regulariter moueri concludunt immo etia& alia. Prima nam eius ratio in tex.conacti.xxxv. Ermata est.Si caelu inaequa Iiter mouetur:aliquando tardat 3c quando ue locitat motu quod cotingit seu in principio seu in fine uel in medio motus in principio ceu Pr iecta uelocitantur:in fine sicuti naturalia:in me, dio quemadmodum aralia. CEuna aute in m tu caret principio & fine ga.viti. 'conclusum est esse aeternu 8c a ternaliter. moueti:quare ne
medita habebit:quia ubi principium deficit εἰ si,nis:medium ibi non reperitur:quare cum lanunqua tardetur nem uelocitetur semper regulariter mouebitur Quis modo negabit rationem hanc in aliis speris concludere cum δc ille etiam ne sint ceu&prima memo ut opior seni capitis. Secunda ratio in texcommenti. xPi.Si Immius uariatur de uelocitate in tarditatem dc ecomuer mon alio contingit nisi uariatione potetiae motiuae sepra mobiIis resistentiam: nam motus
uelocitatur quia proportio augetur: quod hetinequit nisi aucta potentia:seu diminuta resistentia.Similiter motus tardatur quia proportio dicta decrescit:quod non fit alio nifi potetia decrescente seu resistentia crestente Sed potentia moues caelum nem auditi nem remitti potent cum sit substantia immaterialis: quocans motu in mobilis de in fatistabilis vati. phy. neque Caelum quom sititi alter bile inaugmentabile non diminuibile & omnino spassibile primo de caelo muλdoque quare cum potentia moues & caelum mobile non uatietur:proportio motus semper uniὸ
mis erit & regulatis:& hanc secundam rati nem inrellectui s culanti de speris aliis considere patebit:cam inter illas illaruml motores propter easdem causas proportio semper serue eeadem. Tertia ratio eiusde in tex. m.x N. Si caelum in motu esset inaequale: aliquando re mitteretur : remissio autem omnis ceu inanisse, stant animalia ex debilitate Sampo a q sunt praeter naturam proueniticum autem c um sit perpetuum neci; habeat aliud praeter natura in motu erit regulare.Sed quia sicut in primo nihil praeter naturam repetitur eode modo iii religς:no magas de primo si de aliis dicta tertia ro ueri, talem continebit. Concludeiadum est igitur raλtionibus phylos hidis:no solum primam sperauerum etiam caelum omne regulatitatem obseruare in motu. Ex parte aute altera sensus ma
nifestat caelum inaequaliter deserti:ficut p plures astrologoru considerationes depraehcsum est Accontinue Didemus:& de sole in tertia dicti&. Almanca .iiii.probat Ptole.seques& imitans ca
209쪽
siderationes a bracchis astronomi st sol i medietate zodiaci quaesest a principio arietis ad fineus uirginis.clxxxvii.diebus moves: aliam itero medietate a pricipio librae usq; ad fine piscis c5plet.clxxyni.& modo cosimili in aliis plane cisDpriis in dictionibus patefacit: dc n5 iiii hoc imo
retrogradationes stationes 8 alias eis non coue mentes passiones cotinuo ac imu 2 Quibus an .
liqui admirantes & causas asugnare desideres a
casu prouenire asserebant: unde tantu in corpo,
ribus caelestibus in ii.phy referente phylosophocasum & Ertunam ponebat erit ergo finalis in tetio apparetias istas ronibus oppugnates saluare.Sed quom sensus caeli motus idicat inaeqlitatemdicet ratio oppositum cocludat: cu unuς &idem motus regularis atly irregularis ee no possit:planetas no uno tantum motu immo pluri
hus moucti fateri cogimur habebut iis plane in plures motus: quope quiis aequalis erit 6c ordinatus sicut rones Ibant. ex olbus uero aggre gatum irre lare: ceu Ptole.in lib. Almag. no
tificat de insta per me expones: sensuim se mani abit. Pluribus aut motibus caelestis spa serrino poterit: nisi habebat plures Ptiales orbes. a Cidelia nat ei assie speciei quales sui motus caelastesὶmultiplicata no piat in eode fundari subiecto in lib.metha nem corpus simplex singulari pluribus motibus simplicibus pol moueti m de caelo&mundo.oportet fateri si cartu plures heat motus:& plures pliales hye speras: abus illi
motus insunt:& ex ous totalis integret spera: Ec ergo erit huius operis intectio totalis singulis planetis tot orbes quot irresulatitas motuu Raliae apparentiae saluari posunt assignare: de or bes assignatos:ut oia in uenientia quae ide sequidens destruatur siluare: denis motus de
Velocitatesyptias declarare:& euidetissimis robnibus manifestare. Et hac fere totam sentetiam habet Ptole. in tertia durione Almag. capi. iii. spe pricipiu inquies. Quonia caelu moves regulariter de nobis in iis eius hiotus appeat: Oportet nos modu quo tauefapparetia hm5i inuenixe ecce mosi, in aetio est apparentias saluare cumbita motuum multitudine: ceu ide Pto. ibi Ssequetibus alii sicli agit dictictibus. Ex quo mani bestu e ς, cu saliret apparetiae a planeta motibus coprehesae subiectu in hoc opere ceu i lib. Almani tertia dicticie ad usis fine operis eius ccorpus mobile ad ubi circa mediu insitum m bile secundu uniuersaliter cosideratu qd p diuisione sufficie ter declaratu est p me in qone in qquaeri e utv astronomia sit sicietia: ubi totius scientiae de cuiussibet piis eius siubiecta declaraui. Pro nuc in breuiter ut sposito ptinet dico: q, cucorpus mobile ad ubi circa mediu in tota ast, o Iogia fit subrectu: oportet φ in hoc ope pticula ri limites:ad differentia aut huius opis a libris
iudicion additu est insitu mobile cii ibi no inq-
tum mobile hoc corpus confideret. sed inquat 1 tum per mota in his insetioribus effectuu est p. ducti ut aut ascia primi mobilis distinguae additu est secundum. de aliis nam a Primo m bili corporibus quae secuda dici possunt hic agitur. situm est tertio uniuersaliter consideratu, uti a scietia tabulari distinguatur: in qua de motibus secundo particulariter determinas: qa' optime in quaestione pliabat a declaraui. 1 Vti litas huius operis maxima est: nam in dicta quaestione exposui qta sit dignitas: utilitas:& excelletia huius scientiae cu ois ars ea indigeat: quum ergo scientia haec theori Iis de planetis sit pars astronomiae eande habebit utilitarc etiam quia est speculativa:& dat rones le causas S tot 1 cito apparetium quae scire no modicii desideras: tu etiam quia adptem iudiciale est necessatia& scias oes sicut ibi flixe Ibaui. Diuiso d plex est prima sepatio& distictio huius opis ab aliis libris astronomiae:&gatalis quath &quo
siet declaratu est in dicta quaestione ea no repli cabo. Secuda est diuisio operis in partes stegrantes:&ea sicut accidet in exponedo textum prisequar. antequam tex. exponam eum diuidam.
Ordine hic liber est secundus: cum hic agas scia de planetis corporibuis a primo aliis. Sci Va aut de mobili primo quia de digniori hanc
praecedet:& etiam quia essa oia caelestia corpora. motu primi mouens non igis eope persecta ha . heri potest cognitio mobilis primi motu ignoλIMO. quare metite prima & secunda dimo Asema g. Pthole. & opus spericu alias eiusde dictio, nes praecedui:& opus hoc cu ibi de motu primi scilicet de ortu occasum signope ac caeli media tione tractetur.Sed nota φ P scientia motus primi mobilis itelligere debemus tam uniuersaleq particularem quae in tabulis habes: de ortu de occasu signon caeli mediatione: Z si iniliter pscientia de motibus planetam uniuersale fc particulare seu tabularem comprehendimus: SI tuc dicedu erit s pars theoticalis astronomiae duas tantum partie in partes principales. in sicientia scilicet de motu primi de scietiam de planetarum otibus & spe .viii. licet singulae haye in uni uersalem dividans de particularc magis: dc tunc dicendu erit si, tota scietia de mota primi quae
uniuersalem magis de minus includit: praecedet tota scientia de motibus orbium aliope: propter causas supra tractatas licet in parte utraq; scie tia magis uniuersialis uniuersale minus praece
dat ut cuilibet liquet intelligeti. Uiae doctri, nae hic sicuti in lib. Alma g. sunt duplices demistrationum species signi. s& simplh. Principia naque astronomiae a posteriori de per sensum coclidunf.Viso.n.3 cosiderato motu alicuius planetae& aliis accidetibus demostrati in eo ecc concluditur seu epi. ut patebit cuius demonstrationis principita est sensus S sensibilis effectus
210쪽
2 scilicet motus sicuti patet in toto processu lib.Almanubi anteil ponat ecce. eps.declarat motus planeta' pluribus cosiderationibus & a diuersis in temporibus compraehensos diuersis.Sunt autede genera demostrationum fimplr.C mathemati. R:orbabus nam motibusq; positis alia quae de clarantur demonstrative concludun sicuti inp, ceta nostrae lectionis deo nostro satore concede te demonstrabo.
Di habet tres Orbes a se inuicem
tricus secundum c5caua aut Eccetricus. Insimus uero secundia concaua concen tr1cus: Ied secunda convexa e cetra US.
Tertius aut in I, e medio Iocatus ta se eundu lupsiciem sua convexa qua coca uam cstinudo eccetricus. Dicit ' aut mudo cpcentricus orbis cuius centru est cetrum mudi. Eccentricus ii viri cuius cen
trum est aliud a centrixi itidi .
liber iste moripsi eius diuisi in duas secae presin quam pria
bus e d saluat apparentias. In se Maiuero de octauae spera eius 3 ruom tanto magis:ga ad eius motu orum planeta plerILanam mouens auges ibi Octauae Drae: circa fi nem operius eterminado de accidetibus S pacsio13ibus planeta F duoe agit sicut duplices sui passiones fimoi: primae scilicet ut motus di secada rige q motu cata ancinimo igie de motu determinat: securio de passionibus secudis ita planeta dξ directus.ltem primo qainq; facit primo nis agit de motu solis: scdo lunae. ibi Luna habet orbes: rertio triu superiope ita Quillhet tria supiorum:
quarto ueneris ibi. Venus het orbes: iliato Merca
xii ibi. Mercurius habet orbes quin . Sed quis
ronabiliter dubitabit quare a sole theoticale in choauit determinationem:& no obseruauerit rectu ordine inchoado.c a primo quo ad naturam S altiori S a Saturno S ita ad inferiore voedere planetas: uel a primo quo ad nos ut a luna nobis Itimiore:quum ergo Ichoaret a sole si nec3 quoad nos nem naturae prior e rectu ordinc minime
obseruasse uisus est. 4 Ad quod Indetur autore
ordinate processisse a sole inchoando. ius ordinis duplex est ro quam prima:O a nobis facilioribus ac nocioribus ex snsa phyl.jogo p .lex. se cudo doctrina initia debet habere:&.'meth.teri primo theoricalis aute de sole scia inter reliquas facilior est quia pauciores orbes sit habet & moribus paucioribus moues:tale nam facilius est: tonam theoricae dissici Iessent quia de motibus sanetarum diuersis orbiu* pluralitate determinata Secundo quia theoricae aliae a sole hac psupponunt oes quide planetae in motu a sola regulat: iluna quide auge deseretes a sole motu regulatura ab eodαiii.supiores in imotu epi. regula accipiunVenus simul cu sole habet mediu motu sili& augym.Mercuriis quom motus medius: ad partemzodiaci eande ad qua εἰ set terminaLund pter
hac cam in tabulis nullius erratis asti i uerus motus: haberi poterit medio solis ignorato motu quulgis oes janetae inmota hiit ad lis mota aIligantia eum supponunper a eom noticiam nullus Nepotetit nisi de sole prius heat determinatione. Alteram.eta a nobilioribus ordinatexcedendo debet fieri inceptio: nobiliora naque caetetis aequis preora.Inter oes aut stellas ses nobilis est 6c dignivimus:primo rone actionis:agit Da plus si planeta alio in haec in ora: inque tiatinue sensibiliter lumIemotussi ut in aetereo naque accedente caliditas. recedete uero stigus causa'mmotum-eius in zodiaco uer aestas autumnux hyemis quae causiae: dies dc nox menses do annus per ea distingues InmetaIla et
quaeda nacpeom solis absentia coagulans: de Oapntia gignucan herbas: na eius accestu generans: recessu cor mean botes quom alia paIantia. eo nam oriete haec surguttascendere in opere progredi sedescedente mmune dc occideteretier tunc:ex seia es mafatis murat duetorti eius
dria cap. & no solu in iseriora haec irr F et in superiora lumine ea in partiedo: sicut apparet de lana q1pedita . solis lumen accipere eci sin, pati Sin motu a sole regulat: un optime Hal
abera geldiripin prima parte iudicion in ca de sole.Sol eme t& minor Oibus planetis autior in nobilitate:M natura ma operia in oes uaxuras N in eo nulla: Ou i e ita ceu ictu vi sita
cludendu bent sole oibus nobiIiorcesse stellii Secudo ses Oibus aliis rone magnitudini 2 c.nγ
decies sexagesies sexies ex seia alpha graui. stellae primae magnitudinis quae pin mlem ora astra
supercream cecies minime tenead eode referrete:
qauuic sito alio maius lato fit ing rosus:ωce dedam est sole*1bet alias et Ia perrectiore dc signiore. t Tertio ex loco sto nam Iocus alicuius est nobilior impersectius est ut ex prio caeli madii accipi pot:locus nai locato spor nac So