Nota eorum quae in hoc libro continentur Oratio de laudibus Astrologiae habita a Bartholomeo Vespucio ... in almo Patauio Gymnasio anno M.d.vi. Textus sphaerae Ioannis de Sacro Busto. Expositio sphaerae ... Fra[n]cisci Capuani ... Annotatio[n]es no[n

발행: 1508년

분량: 337페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

231쪽

THEORICA

medii motus eius ibide existere & per centrum solis traliae: A linea motus ueri etia tralit p cetru so,

iis cu e reat ex uno pucto. .ex centro mudi ambaeianiuns & fiunt linea unar& ex cosequeti unu ha bent terminu in zodiam: a uetus medius' stolis motus tunc dicitur. ε Motus uero uerus solis est arcus.idest motus Iliaeae fictus in arcu ab initio arietis ad dicta usi linea scd3 ordine signom c putatus.Talis nam motus a pdicta linea causatur ab eo tuc quo Bit in pricipio arietis usm quo faerit ad locu ubi nuc est:At qa dictu; est sole i augerxistente eccen seu in opposito linea medii moto ueti unias stas mediu mota & uem tiac n differt: reali sed rone titimo reatrualde e arcus utriuis: cu micipita arietis a quo schoat sit ide: aux quoq; Del augis oppositu in quo desinui ide:quare εἰ idearcus utriusq;:rone in distinguunc arcus nai seu motus a principio arietis: usi ad auge uel oppositum causatus aliena medii motus uocas medius motus inquatum uero a linea ueti motusvducis:

rus motus est appellatus: Aliis uero in locis seleexistere differat:qa liete i ost arcs uel a sibus motus causiantur siunt diuerne & distates: unde qn maior est medius motus a uerus:quia linea medii motus pcedit δἰ a principio arietis magis distat quera:al1qn uero ec erson opposta tam ut post manifestabo. 4 Aduertendusicutis parte declaratu est:*licet uideas Me euerus locus& ue rus motus planetae accipimo in ide sui:quom M. rus motus sit arcus seu uetius motus causatus su pra arcu ab initio arietis usin ad linea ueri motus cundu motu illius lineae copulatus ut dictu est: Locus uero uerus est pudias & terminus huius arcus: ad que desinit linea a centro terrae exiens per centra planetae transiens:est nano locus non materialiter sumptus et est superficies ultima corpo ris ambientis:3uia talem nunquam planetae inta. tant:semper ira infixi sunt i quada orbis cocaui tale a uua nunqrecedunt talis nam; locus plan. tarum l .materialiter sumptus no queris ab astrologis: cu semper tuariabstiter fit idem sed querullocum Limaliter acceptum qua est respectus quidam S distatia corporis locati ab aliquo immobili re isto modo terminus lineae ueri motus: dici locus Pti liter ν habet respectu di distantiam ab immobili initio atietis.

Deinde cum dicit. Aequatio solis e arcus zodiaci iter lieas medii motus ec ueri cadens: hac nullam

esse aecidit cum sol in auge uel opposito

suerit. Maior ueto quae potest: ecte sole ilόngitudinibus mediis constituto contigit. i ii aliis aut locis tecundum argume ti uariationem. crescit ec decrescit. Q ua

to nanq; uicinior sol augi fuerie uel op

posito augis lato minor est:quanto uero

uicinior e logitudinibus mediis lato maior. Dum argumentum minus sex signis comunibus lucrit:linea medii motus lianeam ueri praecedit: quare tunc aequa

tio subtrahis'.Sed dum maius lex signis

est: fit econuerso:quare tuc aequatio meo dio motui coniungitur ut uerus motus solis exeat.

Definit uItimu terminu equone uidelicet solis dices ea esse arcu interceptu inter lineas medii ueri motus selis:habito nam motu medio seu regulari solis p s:per argumetsi inueta equone ei

uerus solis motus resultabit: qdere aequo dca estga ea mediate re taed1ate aequas & repetie uerus motus solis.pto.aut in Almandiuersitate seu dinferentia norat qa ea lineae ueri mediit motus di uersificant O differui:equo qdem haec seu diuet filias p argumetu repisena qn argumentii nihil est denotas.linea medii motus solis esse in auge unam ueratues e sex fignopi denotans eade esse inop polito augis1ubi item no differunt equo nulla est: quu.n.haec dictae lineae ho disterant no erit equo: Maxima aut est in Iogitudinibus mediis ut demostratu est: quadere qn argumentsi demostrat sole esse ibi dabis diuersitas maxia q. r.ne αι inm.In

Iocis aut aliis crescit & decrestit:aeqtio scd3 ς, argumetum uariatiun qn argumetu demostrat so lem ypingore augi uel opposito aeqtio minor.qnuero longitudini mediae*stendit Minquu ae iore es quoru utrui ut pateat supra tetro a: ec bc d designe :& ducta diametro b d:e:ceis inudi: de c Iositudo mesa ppendicularis e c: p lineam augusta starca ac Sumans quo duo ecipuetas augi propinquius:& g longitudini medidi: dico

sole: in g existetem aequatione his maiore:ductis nam Iinea se indirectu usi quo in pucho h cocur

232쪽

PLANETARUM

mam parte quitae propositionis primi euclidis: Iateribus a g: a h:exitatibus aeqlibus restabit angilus a h ermi ae anguIo a g e: p coem sciam: ' Manguli fr& h aequales sui P eade. s. primi cu lineae a filo a h: lint aequae: erit angulus g: agulo taplior: quare equomo maior ut ex supias dictis sequis: sedila sole magis distate ab auge eci linea medii motus eius magis distat ab auge in zodiaco: heaenam distantiae ut supra de monitrata est sunt aeties:quare linea medii magis ab auge distate: equo maior:& magis a logit te media: equo mior:qd erat in letum. Et sic habitu est quair p argumentumuenias equo Ac eo uatiato uaries & ii Iaaequaliter aut argumeto assignato equo illa sit dems rare: Ac singulis argumetis p singulos gradus argumeti essiones ordinare corandentes in hac parte no inλtedo quia prim si nimis difficile:& in pricipio me mini taciliora & utiliora inchoantibus declarare: scam uero pticulare nimis tabulis plinentius: noptati ori in quo de motibus & motuu canonibusti niuersalibus agi licet utrum faciat Ptole. in.iii. almandicti . Duas in uniuersales regulas equonii anteq huic theoricae fine spona non reticebo. Qua se pr1ma est sole extite in locis zodiaci oppositis equones cotingunt aeqles: e c: nam a b: signa. in cuius centW c:& d: mudi. Ducta linea a dis notu e duo phicta ecia dc b:i h: zodiaco oppol fi

Iocis sele existente dico equones aequales: primo ductis nai ex centro e c. lineis c a: dc c b: aequalibus erut p. .primi anguli a :& b aequales sed quia saepius dictu est qtitate hom de similiu angulom

equonu norificare qcita merui insequones Iliciet his sole costituto Q in zodiaco opponune aeq-Ies.si Sesa regula linea medii motus solis Iiter ab augesta ab eius opposito remota ad pres op positas equones coringui aequales: ut zodiacus a

quo patelle prioribus 1 g: i h: in cetro solis ductis: duabus lineis uidelicet e gre h erut aguli a e b: a ed: ifra aeqles arcus a b: a d Ermati p. 26.. re

gulu cotinentia duobus lateribus in e i h: reliqua aequale continentibus: aequalia per distonem cir culi primo euclidis. qae per. q. primi eiusde angu .lus g: angulo aequalebit h:& p.ry. eiusde b e g: Nd e h: ad inuice aequalesugie arcus aequoniam illis submi:q.Iera positu. Et qa tatus est arcus ab quo linea medii motus ab a e remoues: situm arcus fg:distantia solis ab ead portionaliter ut dictu est.erunt arcus fgrra: aequales:quare seu ad diuersas partes linea medii motus solis seu solis remoueane ab auge uel opposito equonis conti gunt aequales. Et hac de ca in tabusis equisu silis in lineis numerou distantium argumeta solis duplex ordo ponte numerom i ea de linea cui utrie quo corradet eade uel aequalis: ptimus naque ordo prima stam ordine signo denotat dista tia udV.g .gradus unus si est a b: scis uero secuda distantia cotra ordine signo . s. Cfignocte S. s'. cui ad copleta circulatione deest unus gradus il ea d: in scda uero linea ponis. r. pro prima distaria sedia, ordinem signorum: . s. pro secunda quibus ad psecta circulationem duo. g.dessit:& ita Z cut pria crescit secundum ordinem signoR: ita secuda decrescit.crescit th cotra ordine signorum. Habita igie equone p argumetu: ad hoc ut sciatur sid ide agedu erit & ex motu medio quati: uerus emergat adiunt canon . Quu. n. argumentuno im det equonem imo demostret O ea uatropandum sit: videas an argumetum quo mediate uonc accepisti fit minus. 6. signis an plus: si mi nus:& in piare figura in qua argumentum a b: υnus e. 6.1ignis: tuc Iinea medii motus ueri scas or

233쪽

THEORICA

medius e d b: masor e uero e in qua dere habito medio motu e d b: ex eo equo d b: demi debet:

ec uerus motus e diremanes erit: At uero solis at gumento plus sex signis exnte est e uersio. st ii, ne a medii motus predie a linea ueri: ut argumetoa fg: linea e g: medii linea ueri c h: pcedit& media motu se ag: minor est uero ea gh: quare medio

habito si equo g h: addas uerus e in hunde resul tabit. Sed aliqui ronabiliter uidens qrere quod agedu ctit de aeqtioe si arguine tu quo lueta sit nihil erit ut 6.figno E pcise ca viis autor no me nerit haec duo tradere canonem coplatu uisus e: haec q5puerellis e& paFrespicietis ea qdicta ct sata sui patuit nam supra late uel linea eius medii motus evnte in auge seu opposito equone esse nulla cu linea ueri motus mediiis no distisantii nea aut regulatis motus solis exfitet auge argu menta nihil est:eadcp oppositu augis mota: argumentu est . o. noR: argumeto igit nullo seu.o signom ex nae nulla equo contingit. Si equo non em erit de ea faciedu: qt nam no e nem addi ne pminui pot:uic de nullo argumeto seu de argumeto.6. signo Ra nodat Honenem addenda dixit neq; minue damn cano oem argumeti uariationec lectis id nam urnihil MI. 6. signom: aut minus seu plus cotinet.Si nihil e aut. 6. signo equo nulla vi:quare medio histo motu & uerus no ignora hitur. Si uero argumentu minus demedam: si uero

plus dixit addenda. si Et no.qS dixit i rex. minus uel plus. 6 signis coibus signum caμe dupli muniter S physice. Coe signu e in zodiaci cuius lori, gitudo. 3o.&.12. latitudo amplectis gradus & talimo accipiedo signu signifer totus. ιχ. het signa de medietas. 6.io dixit.6.signis coibus. lignum uero physicu e.6.ps zodiaci cuius tostitudo. 6o. g. hel: S duo signa cola cotinet & medietas zodiaci het .signa et isto mo no canc hic signu imo in tabulis de motibus planetan. are aut secuda signi acceptio astronomiae inueta stimo in isto loco sed potius in canonibus tabuIam Alphon fit declarari habet:& qre signu physicii &coe dicac. Patet uic ecta declaratio. s. terminope sibus indigemus suero mota solis inueni edo: uer emeto theoricae huius quaIiter p eos operes de Oibus exeplificado declarabo Ui Gosito nam circulo sigia rii a b c d: in cetro e :& supra fietag: sitio sel in pu-ctog:ducta linea acciroe ad soleis: Sca cetramudi ad radiam ei paralella ed: medii motus dξ linea:&aprticipio arietis ararcus abd: medius solis motus: scdo ducta ab eode cetro ad rodiacue in solis linea e g cmeri eius motus erit linea. Et arcus a b c: a principio arietis uerus eiusde motuS. Et qa puctus augis c b: arcus a b: i scda significatim dices aux: a b auge uero ad linea medii motus arcus b d: argum tu sol de ares iter duas lieas ueri de medii e d:equo: seu solis diuersitas nucupabis.Inuenis aut uerus solis motus reperi edo priop qtitate Uis motu claregulare seu me diu a b d: a quo auge a h: depta: argum tu b c d hebit':quo mediate equo c d: accipis. 4 qa argumetu est 6.signis mina: fi p canone a medio motu a c d: demas uerssermotus a c: deueras eius locus 1 zodiaco c: restabit. Alia multa & demostrati s hic afferre potuissem usisquair distatia cetri ec.a cctro mudi saerigef:de sita sit:q eci dicta e scio quo tramite locus

augis in zodiaco uenadus sit:& quair per assigna tu argumentu qta sit ei corrndens equo accipias: Ae fi selis pparetiae m5 alio qua ec. cari P ene ictu saluari mi:& alia muIta. q qa autor no memine rit ego relu:tato magis ga pio. pulcherrime haecoia enarrat in tertio Alma. scdo quia difficilia sut& inchoatibus ardua tertio O super hanc theoricam nimiu dixisse uisus summe tediosus fiam ad Iesu xpi qui meum futurum labore; faciliter laidem de honorem solis theoricae finem impono.

DE LUNA. Vna habet orbes via otoc una sphaerula .prio . n. habet tres orbes sicut sol in figuratio e dispositost

scilicet duos eccentricos

lecundu quid qui uocane

orbes auge cccentrici lunae deserentes:

234쪽

pLANETARUM& tercum eccetraeum s tr in horum medio locata: qui deserens epirictu ap pellatur:Deinde habet orbem mado co

bientem: qui de irens caput draconis dicitur: ltimo habet sphaerulam quae uocatur epiciclus : profundati orbis tertii 1mersam tin quo quida epiciclo corpus lunare figitur.

. De Theotica lunae. Expedita theoricali de Ie sciat piati pie alitor de Iuna aggredis consideratione. Cuius ordis ro duplex c. Priaga qua faciliora ordine domitea ubus facilius fit initia sint Meda: 8c theorica tuae motus facilior:ut si reliquom s. planetam Mycipue Mu ad motu eius: ecce.nal iunge ut pate Dit in cetro mudi regulariu e I planetis no acci dit:qre quu i motu diuersitate heat minore eius

scia facilior e:siade inaeqlitas motus sit ca difficultatis no imerito igis theotica lunae Imediate post solis posuit. Secuda ro ga caeteris paribo manetibus nobiliora debet ppol sto nal nobilius ali tam prius luna aut. s. plaetis residuis nobiliore prio actione:agit nam sensibith de non sola ut alii p influentia ql iducedo ri: lumie nam eius

motui huidis pbet augumentu& decremetum.

Mare nam eius motu fluxu & refluxu het: flumia augens & minuti mulieyemestrua lunae regulata fulit modo diermiata. rebella medulae atra ut cacri cochila & multi pisciu PS fructus i arbore hus ea repleta replet:& ea minuete I humore de fictui de nil in ope cit operas ueluti pulcherrime dicit Aly. Aber et i ptia pie iudiciope ca. de luna εἰ albumazar plia dfia .i.8c prio quadriptiu ca. I.Scdo luna nobilior e ca lumiς majoris Urimnsia nobis esprior in lumine Her sole caetera sydera excellit & vincit ea nam in nocte no lucere: ni,hil mitus astra relin opans:ipsa ui dita e noetis: regia & gubernatrix cea Pi diei: ut redie rit .allegato Aly. Sed locus hic no e absioluis dubitati :uolut na 3 i natura lunae silem re naturae

Zerrae:qu' manifestat maculae ipsius et i intis aliis no uidet:quu ine terra sit sex elemet opata:&lumine minime participat:eode mo 8c luna respectu planetape .Q igis lumine ampliori plicu

magis lecudum sensum N apparetia qphi &lua maioris uideae luminiς caeteri. s. plaetae siue fit ita stam rei ueritate fiu pter elux spinsitate nocurat.Quod si luna eet diuatior si alii planetae a

terra ita Φ no monstraret tm lume no diceret Ia, men lunae iuraus er q alio .s.planetam: ila ita re 11pter distatia minime sensus perciperet. rei utro

tate rei:ypte pinatatem seu distantia diiudicas rem maioris sit seu m otis qritalis: iudicat nam

Iuna ee maiore q alii.s.planetae dc lume lunae intesius si e :ca no sit ita semper:secudu ronem cα- fiderat:& quia ro creeludit luna ignobiliore resus a necis id diculeeifima de minus digna quo ad Iume illis: no viis sunt cotrarii astrologi: cosiderates secudu sensum&phi secundu ronem diiudia cates: u i theorica de sole in qone de ec. breuiter determinaui quu igis luna relius dignior existat: eon theorica metito d ea cosideration inposuit. De qua determinado duo principalx agit prional de orbibus 8ἰ motibus Iunae. cudo uero de dracone Seius motu:q qde ex orbibus Iunae causas:ibi superficies ec.Iunae: circa primu iteμ duo facit:prio nam theorice de orbibus d orbiu motibus determinat:secsido praefice quali ex his mo, tibus: lunae motus uerus reperiati nominsi ronem declaradonbi linea ital medii motuς. Pars prima uen in duas partis partes: in pria nam Ptiales or bes quibus spa lunae integras exponit: in secunda uero eoR motus yprios declarat ibi. ouene avitem:dicit uis de prima parte s luna habet orbes cl.dc unam sperula hoc est parua spera& orbem paruu qui declarabice eicius nomiae:prio nam, duos omes auge deseretes habet dispositos ueluti in Ie:cum supremi couexa dc concaua infimi in centrice:reliq uero ec.mudo dicans.qre ec. cicut secundu O.tertius orbis e ec.si lir qa ambae eiqsuperficies hnt a centro miidi distinctu cent : dc scdods deserens epiciesu:sicut ec. Iis deseres λγ. Iem appellatus est, M sicut sol in re. in is de ab

eo moues ita lunae epinclus uliserula i e ut ui , dehic situatus ad eius motu desertiquartus orbis concetricus mundi secundu superficiem utranq;:

aggregas de circudans tres enarratos Orbes: cum sit superior cis: put draconis deserens nomina

tuta quum draco lunae qui quid sit infra patebit

ad huius orbis motum serat: quintus uero orbis lunaeqct e .seu paruus circulus infixus est desituatus in quoda spacio ec. Mauo:de motu ec.mo sedc in eo corpus lunare In is & moaefab eo

ut patebit notanda huc orbe no notauit orbet

supra:imo distitit ea ab orbe:s orbis capi pol daplicite praes ot spera ce e mudi circues:seu ec. sit siue cocentrica:& ila e .no circuit illis imo to talr a centro mudi remoues: no notauit orbe istom5 orbe capi edo. Scio mo ossi accipi pot: magis coiters cor oi caelesti ad motu plaetae ordiato: seu circuat cet mudi siue n.d isto mo epi.dr omparuus: dc qa haec ota seri theorica solis nota sui: io no air q ereptati figura declarabo.a: nam ce

sit totius ἰθc b ec:c de d: duo orbes ut p3 difformis spissitudinis auge desereres:ut i sole sint:inter intc.e:cuius cent 4 b:aralis sipissitudinis epi. deferes silua quarto est orbis feriri secus: dc superior cocentricus εἰ aeqlis spissitudis draconem deferens notatus:ultio uero:est octis paruus es i.g h citus centμ staficie deserentis escauae h: ta,

235쪽

tae vitatis in epi.est Quam &i illa circulariter mouet ut patebit:deseres Iunae i eius extremitate ut i g. defixa p supius de iistius mouedo. Est namen desiptive puus orbis:cuius cc no est

mundimet ipsum circuens:licet mi ecialiud habeat centru a centro totius: illud tri ambit: ut di, elum est in theotica pcedenti: epi. uero centrum raudi nullo mo circuit imo totaliter est extra iu

tat orbe dari cuius an no fit centru mudius

de uerit modo an det orbis hic ρ dicis epi. & qsit necessitas eum ponedi: quum in ruperiori theorica ratiocinatum sit de ec. Et quia rones fiere oes me. Auer.'Uec destruere uiden O epi. negat: quum in qGnelupra a me facta de ec.pereptae sint εἰ destructae bieuitati parcos hic no replicabo: utarum unam tm quae si lem habet de epi. existetia

difficultate & quam quida in refrepabilem crediit

recitabo. Descripto nais epi. deserere: centrum terrae in qua nos sumus sit ar& centrum epi., fit 3 ieius infima parte Iuna notu est cu nobis titi modietas appareat:uidebimus parte cropposita cetroepi.& quae uersus nos est: no aut pie in de hinc pmotu epi .ex quo das luna pueniat in ptem supiore.quis dubitabit non amplius parte & medietatec: nos uidere imo d: quae uersus nos est & cetrum epi.Si dares igitur e .n5 semp eande lunae medietatem uideremus: imo saccessive diuersas & abas: na Iuna in parte inferiori: c: medietatem: dc d i sui periori nobis monstrabit:quod falsum est& semi

trarium: semper. n. eadem parte videmus. C maculatam no ine datur e . nisi quis diceret luna ie .no esse infixam de ceu nodu in tabula coctauatam .imo in eo circulariter moueri: tanto tri uo

tutionem sua pficiendo qto etia eptimam coplet: u.DIuna in parte infima e .exns monstrat nobis Ptem c: opposta centro e . deinde qn epi. compleuerit media circulationeis luna erit in parte suiniori:&ipam media eius reuolutione piecerit ut pars C: quae erat opposita cetro epi .illud mo respiciet:& ita cu sp ps c uersus ceve mudi sita sit: paec: sp luna nobis ondet* motu igie circulare. hiae in cocauitate emn q siluasi saluat quair ps macuIata nobis semp appareat. Hoc nihil est quuscdo de caelo & mundo demoliret astra eo infixa iorbe sicut nodis itabula:& no nilip accidcs m, ueri .s ad motu orbis:ql rnfio haec negat: no i cepcdae si haec appentia saluari debeat. In oppositu e Pio. in pluribus Iibris AlmanAlpha granus Autor i tex.& tota ses astrologo academia: pro sol eqonis huius relictis.quos Iogos de hoc posset facere sermones: tres tm 4 mihi uisae sat cogetes magis epi dari dica rones. Pria quope e ga piaeta in pte ea de ec.exns. u.g. in auge aliqn P nil S qiam remotior uides:& qa hoc nos uenit rotae

ec ga i pte eade ec. plae sidus nem alia ca: erit uterone epi. In cuius parte supma cum fuerit planeta crit distatior:& rpinquior cuinpte i fima &ner, lsus oppositu augis: dat nam epi. aux& oppositu: lut icta patebit: Sc sensus manifestat epi. scam eius

uniuersas mes nS aequaliter remoueri a cetro madi: qae sprer hac prima tam cocludis cin. Sesa roplaneta mani fieri uξ qn tardus in motu & qn

ut dictit fiuit de eo. Alis in quo sol mouee irregulis supra cetro mudi γ in auge ld i opposito fuetit: ua luna exias in auge sepius tarda &alias uelox uisa est i motu εἰ eodem mo in opposito augis: erit igitur ca epi. qui cu stam sic totu extra sit centes mundi secunaum unam parto scdm ordinem mmop. sper inferiore & p alia prem. f. suma con tra ordine mouebis: ut si planeta extas in pucto are .moueas i b: per arcu superiore i zodiaco arcuc d: cotra ordine signon descripserit:p cetra astriueri motus lieis a cetro mudie: duetis e a c: e b dimani sestatibus eode uero a: b in adimoto p iserius epi. descriptus crit arcus zodiaci d e: stam ordine

signoR.& sic pa qua ir in diuersis partibus epi. planeta ad diuersas fiere disteretias positiois. quu igb

236쪽

PLANETARUM

rur α* moueaf-ordine signoR: Iuna in te iseriori epi. et sitam ordine lignom delata: duo motus ad eade pie.cecidi epi. copulabuti illunae motum ueIocem stam ordinem signoru reddet. At uero luna mota p superius epi. se atra ordine non & ad opposita Ptem motui ec. a mota e deficiet de erit tunc tarda cursu: nct uic ath q e .ciclo uelocitas tardita in luna Catuas manis Bus etiam triu stiperioriam planetarsi motu epi. concluditur si lunae: uidentur nan p tres dii li planetae quadom directi in motu se quando retroλgradari:ceu ego pateter cum astrolabio de matre Percepi.quare mouens ad diuersas positionis dic ferentias:quod cum no possit euenire ratione otibis centrum mundi circundantis: quia talis uel spretrograde S contra ordinem signope: uel directe dc scdm mouetur: erit igitur rone orbis totaliter extra centrum mudi:qui secundum unam medie talem directe: de retrograde mouetur per alia: ut patet phy. Qualis eu e .per diffinitionem eius litora positam: tres igitur seuperiores planetae epi. este conuincunt: haud aliter Uenus & Mercurius se directe re retrograde Uibus diuersis percipiuntur moueri. quinamoquum semper media coniiLetione cum soletini iuncti hoc est A, mediorumotuum em Iineae cum linea medii motus solis sint eade: ut in theoticis com patenter uidebitur:

quando Iem hedere quod directione: qnluero rum sequi: quod retrogradatione suenit ut declaratum est: quae osa epi absq; saluari posse minime confidendu est. e Tertia ratio'epi. detur concludens est: psupponens. 23 primae partis psipereae a positionem. umbrosum uidelicet & opacuminus: luminoso oppositum maiori: umbra cause

sat con dalem: quae sito magis .ptendie M a corpore eam causate remouec: tanto sit minor: ut pyd umbra a b: a c: a terra d: opposita soli e: causata: terra nat minor est ite ut dena ostrat Alphagra

nus: quo state capiae duo ec pses lunae si flui Mluna ingredis umbra terrae ut alibi habet declarari:luna de sole in situ coli mili semp quo ad caputre caudam draconis: visum est una ham eclypsiualia logiori De durasse: aliter este no potuit nisi quia in una maiore umbra terrae luna igressae v in reliqua .aq anil se absistuat logius preti est teporis sipactu: ut. u.g. luna si existat in f me eclypsis maiore umbra subitu in g:&eclypsim c5sequem ter me longiori duratura patie qSeste no pol ut ex plupposito notu e: nisi ila luna terrae fit.pprior:

Oprior aut terrae Ue M lis ca ec. lunaee no potila se ut patebit e uersus auge ec in oppositisieca sole: qn eius accidit λypsis: erit ca epi. ut qn erit in pucto fe .iseriori maiore umbra si exiries in g:ingredicis: nam terrae Ipinquus e q g: ut patet ad sensum de demostrati patebit. Ne 3 Ppoterit dicere luna ec in regulare dc io uideri eclypsim qn maiore&aIRn minoresca spumbrae occurret aequali quu ex hoc sequac opposita: luanal exns in pte supina epi. sit tarda tardius ex umbra terrae se deberet absolui: si in pte inferiori ubi est uelox:cuius oppositu cotingiti tardius nasse abitauit ab umbra terrae in pte inferiori ila ibi maior ut dictu est. Praeterea hoc no iiii Ue copredie uem etia motu Iunae: que causat i zodiaco. maiore nam i zodiaco εἰ maius eclyptice spactu causat Ne eclypsis in pte i fima epi.q supma eclypsim paties: qty ee no pol nisi ila in pte isima de epi. maiore traiit portione: eclypsi durate SP coseques izodiaco maius spacia si 1 pae eiusde supiori: haec uis tres rones in diuersis locis Alma. factae sortiores mihi uisae sunt: io resus obmisis has tm recitavi. Ratio aut in trariu haud difficulter corufragis unde cocesso re apparetias dictas dari epi. dico luna eande pie maculatam uidelicet semper nobis ostedere ueluti sensus diiudicat:quo polito fateri necessariu est i eius cocaua su cie loco . s. Iun una moueri circulariter ut dicebas quem motu ordinare 1 corpe lunae placuit ei gre dc indissolubili tramite cum recte disponit: ut ipsa semp uersus nos iacie haberet maculata qua uita tute nobis i fluit alsis eius plibus no receptibile p

237쪽

THEORICA

illam n a parte influentia suam nobis impartis quae per reliquas no daret. CSed qn instas O ponere st luna moueae cotradicit pho uoleti uellas P se minime moueri diceta rem stellas no moueri tm p imobilitate lun balse qa osa sedera ducit ere eiusde species:credidit nato AR. Iuna no haehcc motu quom speius uideret maculas&epi sequens opimoes calippi N eudo.xii. no cognosces:

etioress salu dis apparetiis quas antra no saluariit ponut lunae e . ad hoc ut speius macule uitideans oportet ponere in luna motu per se ideo ratio An .sundata sirp hoc. Quod luna no habete .qa talium est no concludit imo ponendo epi.&motu in lunaide sequii g, sine epi. non motu: quom igitur δεμ .no daret epi nem etiam motum eius igitur ratio non conuincit ut patet.

Mouene 'aut deferenteS augem ecce tri

ci: contra successionem signos simul r

gulariter sup centro mundi: ultra motu diurnu i die naturata gradibuS .X1.5 .XU. minutis sere: Et axis motus istius : axem zodiaei in centro mundi 1 tersecat: unde

dc poli eius a potis zodiaci declinant: αstitas talis declinationis est qui nigra duum invariabilis semper:

Post copleuit notificatione orbiu spera lunae costituentisi quo ad num me & fita eo di me hac eos quo ad motu declarat. Et diuidis in qttuor in prima niq; auge deseretia motu declarat: in sinaeccideseretis epi. lunae ibi orbis uero epicydiu.ι centrici deseretis dragone lunae ibi sed orbis qr tvv. quarto uero epi,ibi epicyclus aut. In prima igitur pte insit duos orbes deseretes auge lana: mo ueri simul. i. motibus ypriis & yportionalibus semicta pars unius S alterius groua sint simul: contra ordine signoR.i. ab oriete ad occidente: ultra motum diurnum.nam quom moueatur ab orbe diurno sicuti aliud caeleste corpus in et q. horis circa terra semel ultra motum illu quem non meminisse oportet quia notus est ex motu primi mobilis mouens singulis diebus naturalibus qs ipsamplectis. 2q.horas. ii.gradibus 8 ia minutis di re quia ultra hoc mouens. is r. ut alibi het decla rari: motus uniformis est in centro mundi: ea teporibus aequalibus aequos faciunt in hoc centro

angatos quod ad regulatione motus revic ut in theorica quae hanc poedit expositu e Et poli huius motus & orbiu istoνι declinat a polis eclivi L .f.gradibus mariabiliter.i.semphae distatia n5alnn maiori & alim minori. Quod.q. Alma. de clarat Pro. g pcepit Q luna ne ps ficie planahope orbiti moueri sub eclyptica imo ab ea decli, nari stam medietate uerius septetrione s. gradi hus maxima declinatim: & totide au uersus: uare sequitur utrum hope orbium polu a polis elyptice. s. quoq; gradus remoueN.Ad qS decla xandu haud iri comode figuratoe utenda est: esto ital orbis eclyptice a b c G: cuius ceve e:&eclyptica a c:poli uero b &d: orbes uero auge deferetes

s .graduit ab eclyptica declinas dico polos homuis: a polo eclyptice h:& i: a:d: aequali declinatio uidelicet. s.gr uu declinari quia nam eclyplica di stet ab ei' polis qtta ci uti erit es a b :qrta zodiaci:& moeo de Ra poIi auge mouetia a supficie eoru plana distet qrta circuli:erit in qrta P hope orbiu: ' quia oes qrtae circuli eiu e sint ete les: ut pr

reliquo remoueri mii remotione qd est intentu. dila eclyptice ce eee cevemudi sit ducas ab utros poloye axis b e d p ceve e trafibit: ex disso ne axis:&eodemo auge deferenti liquii idesit cetrsi ducta axis g e i:pide cenve trasens i e centrii

t Isa. Sed hic occurrit dubitatio an hi orbes auge deaeretes ultra dcm motii atra .s successione stgnom hcant aliti motu. Cmota aeqle. s. spae: dc ataguic si, no ga nullus orbis duos h3 motus rim: motus aude. orbibus auge mouetiuut I theotica sor Min e: estpprius: sir motus hic dictus cotra successione figia epprius est his orbibus: qaeh3 et duosvprios motus qu' est falsum. CScsto si

hi orbes hiat mot5 le motu. s. spae autor i ita meminisset: qui1 aut eius nulla fecerit mctione urno erit talis motus uel autor diminutus erit qS i uenit. Oppositu huius uult cois scola astrologoru:st oes auges seu p se seu p alii motu. s. mouean se ad hanc qonem dicendu erit deferetes auge lunae moueri motu. 8. ultra motu dcm Cuiuς ro est quia sicut ista patebit linea medii motus solis tin distat qua do distat a linea medii motus Iuliae situm ab eius auge ad diuersas. s. partes.

238쪽

PLANETARUM

uersus occidete: priu uerius oriete: uale motui.s.spaeauge deseretes tuae hiat motu. e no

ius mota metione ila qua sit tardior adpte opposita D ad ge motauro astulit motu.s.spae i uno ω:a motu in O remaei possitis motuno: efffectis nam motus q mis i textia motu utruch i5 de hoc no secit spale mereolac:sicut Iicet sol mota eius aeqli moueat et motu.8.orbis: non opῖ tamemisse i illo motu.s.spae Fu aggregata motus

Deinde cum dicit. Orbis uero epicyclu de erens:moiretur

sedin successione signoia tegulariter sup

cetro mundi: ita os die naturali tali motu centru epicycli. xiii. gradus &.xi.

minuta fere per ambulet: Axis in huius motus p cent' huius orbis qS cetria cc. cetrici dicis: aeqnidis ater axi auge deis rentiu movet '.Vfi etia poli motus istius

a polis orbiu deserenisu distabunt: se

eccentricitatis quantitatem. Notificat motu & uelocitate deferetis e .luaere duo agit prio hoc qd dclh e. scio expolis ta

dicti uero orbes pria ps item 1 duas secassi primanam ecideclarat motu i scia uero. s.P ordine occludit e retaria ibi ex istis sin dicit ita 3 prio in ec. deferes epi. Iunae stam successione signos hoc nais oles ec.c5e e cu plaetaR a motiri eoaκ moueciter fit successio signo moues re hin retro madi aequos agulos aeo tWbo cando: d ex cosequii izodraco arcus aeqles: ce P ein. lingur diebus natur esses pambulat d eclyptica ni3.1B.v.fei qd dixit

expectes dicton motuu demostiatione quu n nisi diuturna cosideratim & insteis depni siti nec r&ne aliq patie cogete. yprietates uero aliae qex his

239쪽

THEOR A

Deinde cum dicit. Ex istis sequit primo:φquis eccentricus

epicyclu deferens sup axe atq; polis suis

'moueas':no in sup eis se regulariter mo/

iue .scia quato epicyclus lunae augi de

ferentis eu uicinior fuerit:tato uelocius centru eius mouete: dc qio uitinior au

gis eius de opposito tanto tardius. Signatis.n. aliquibus angulis squalibus super cetro inudi uersus augeta oppostu: qui

uersiis auge est:maiore arcu eceentrici qalter uersus oppositu coplectis': Tertio cet' cccetrici lunae circa cent' mudirecaxis eiusde orbis circa axe auge deseren

tiu: N poli eiusde circa polos illos uol

uunc regulariter:circus retias cotra successione describedo. uarto auXecccn

ro ab ea aut uersus austria aut uersus aqγlone replet tun fit ut et cent' eccetrici:

silla a supcteie eclyptice in ptes oppositas xl recedat. uinto no temp supficies celyptice: si ficiem eccetrici p aequalia

secabit.Cv. n. aux eccetrici in latitudine suetit: maior portio supficiei recentrici uersus auge erit. Supsicles nat eccetrici

p supficie eclyptice in diamerro eclypti

ce per centrum mundi transeute secaturui Infert ex dictis quin coxelativas conclusiones scio remat tetes nos ad theorica solis qdam ibi exposita rememorat ibi.Vocas lapsities. Primu qd

ter supra eis. Signato nas ecia b c d: supra centroe:cuius diameter a e caeetru mudi sit fisupra quoquom cet e .aeqliter uea eqs in t bus i cetro dicto aequos angulas describet capiant ita duo aequales anguli a fbte fd:in retro ec. angulia e b:& ce d:inaeqles causiabuntur: nam exi o. mi angulus a e h: est maior augulo a fb: quate Sc fd: sibi aequali:at quum hic Actus sit per eiusdedoctrinam amplior angulo c e d:erit a maiori a gulus a e b: amplior angulo c e d: in temporibusaeo supra ceruo e .cati & p. 2s.3.arcus ecia b:arcuc d:etia maior:ta ergo in cetro etail in eius circae stretia in aequalis e in motu epi telas. Sram coresartu illo centru epi.uicinius fuerit augi deser tis eum:d est eccetrici orbis tanto uelocius:&sto uicinius oppofito augis: cito tardius erit i motu:

Nam i pdicta figura quom an ulus a e b: cetro

ec.uersus auge descriptus a cetro epi. sit ampIior angulo c e d:uersus oppositu eius:ut ex pdicto ricoretario:erit ex.2 s.3.arcus a bruersus auge: ma ior arcu druersus oppositu qui cum Uibus serib tur aequalibus: e .uelocius mouee i ec.uersus auu eiusde exns:ς oppositu uersusan zodiaco utaro uniformiter ut dictu est moves. Aliter deduci pot& ad mente auctoris formius: licet norascietifice.Pro quo ec.a b c d:cuius diameter a c:5 centrum totiu& e:designes: in quo centro duo amguli fiant aequivaletes ae b: uersus augeae e d:u sus eius oppositu:ductis lineis e b .e d. tum e angulos istos a centro i. circa centru e: aequis is bus describi:sed quum singulae lineam e a: e b: ex ps.logiores sint singulis e ci e d: erit arcus a b:α.

240쪽

PLANETARUM

m c d maior:lineae nain Cocurrete& qto magiς ducuntur: tanto magis distant: quare maiorc arcum

in ec*ficiet auge uersus: a uersus oppositu:&hacronem inuit in Ira quado dicit Signatis aequis amgulis in centro mudi uersus augem & cfus oppositum is qui uersus augem maiorem arcu amplectitur:π lineas esse Iongiores q qui uersus oppositu augis &c. Tertium coretarium re motu orbidaugem deserentiu centyaec.lunae circa cent eorum orbia:& eius axis:circa axem de poli: circa eotiidem polos:contra successione signorum moueriit:& faciet singula singulos circulos: quom semidiameter est aequaliς eccentricitati iunge:F ita in theotica solis declaraui:quu igitur centru e .sicut ibi demostratum fuit: semp sit sub parte grossa orbis ita toris: ubi.Cest aux re.& ps memorata feras contra ordine sim': dc - & aequali uelocitare ccipe etamouebit:m qn illa pars uolutione sua pleuerit: recent et sua:&qa axis huius orbis trafit per cenim eius: iustus axi orbiti augo m uenitu:& poli sint dictae axis ternauaxis circa axi: di tali circa eope polos: eode movebuc mo ut manifestu est.CQuartu coretariu aux cc.lunae cotra successione signo aequatresa isto mo mouens orbes ea mouetes:ut supra patuidmoues: sed qa or

festu e cemecia cetro nauis uersus auge ρmoues: imo linea exies a cetro mudi ad auge peta cent e

Q uintu coretariu ex quo ita est, ara ab ecty ptica sicem plurimu h, Iatitudinem. stam plimusi ficies eius supticae ec.sccabit i ptes Laeules. Naquu talfectio fiat sup diametro mudirita ut ima Aginemur linea tralfire p ccipe mundi ad abas terminate sectiore:q diameter d= eclyptice:qn nam centru te aux e est in latitudine: Ib diameter no traiiup ecicetω:qre no diuidit i ptes aeqs p dissone dia

cetR itercipias maior portice Gru gd h: Eodemmo cetro eoderante uersus austru ex pte d maior portio erit etauersus d: s c uersus qa ibide ec. a

te e fiat uero cetro dicto sub eclyptica extate: a diameter es,Vige trafit p cetRec.diuidetec. i Ptes aeqles p dimne diametri prio euclidis: & tunc aux i sectionu altera & I reliq eo oppositu repleti sed eta pres ab auge ad oppositi1 dc altera ab opposito ad auge panctituc fu cies ec.ὶ icie eclyptice P aeqlia secabiuqei theorica materiali spica il ego copositi facili oncte:quu i plano no ita M.

Deinde cum dicit. Vocae aut iup icies eccetrici:circulus plinea a cetro cc. usq; ad cet' epicicli *tesam rana reuolutoe sea descriptus: huius circuser etiς ptes:aux ec oppositu augis.

atq; longitudines medis sicut in sele uose

cantur.

Recapiti1lat i luna breuiter q in sole distisse declarata sui:un dicit st supficies ec.lunae e dda supsi exec. dcini duas Hes secas aeqles a polo eius aeqdistas utro : q describi imaginae a linea erat, te a cetro mudi P ce e .in copleta reuoluti :qs patuit in theorica ili & s huius sufficiei ci .cuferetia aux ceu i sele imaginati&e puctus a cetro mudi remotissimus onsas a linea exeuae a centro mudi p centrii ec. q logissima linea augis 'dca est.Et positu augis extas puctus ypinquissimus terrae per linea diametu coplentena ostensus. Et logitudines mediae q sunt pucta inter auge augis possitu: 6 ondune a lineis sup linea augis per pediculla cadetibus:d lineae media e Gr logitudinu π unica tam ga.c mediae iter Iinea augis de oppositi augis suntxportionalla: aut re tam reliqdicta in theorica solis quu ibi nem centri nes a gumeti ut patebit inta maxima cottingat aeqtio.

Deinde cum dicit: Dicti uero orbes lunae in motu suo tale habent ad solis motum annexionem: ut

semp linea medii motus solis: siti medio

inter centrum epicicli lunae dc auge ecce

triet eius ruet simul cu etsi uel in opposia

SEARCH

MENU NAVIGATION