장음표시 사용
251쪽
the e . ab auge elongae talo et tis maior er gacetro terrae magis appropinquat: qae P argumeti aequatione uerificata habeda op3 cm cetro medio minuta reperia portionalia ut uidebitis secundo uero eicie du ex doctrina .3.euclidis Ne initius, linea dξ circula cota gere no qncul tagat: sed si ita lagata, ex utram pie ducta circulum no secet: ut linea e n:im in plicto o: tangit e .io dξ ei conmtingens de O:dξ punctus contos lineae a centro terrae exeutis in quo puclo cu luna fuerit epi.non Uaciam: maior Cotingit aequatio argumeti q si e et in pacto lineae secatis qre maior e aequatio cn ac d :quu punctiis Giactus o: sit terminus remotionis:na si semidiameter epi ad puctu cotactus g o:
amplior angulo g ep: p.rq .pri.& per. 2s.3. arcus cxa:maior arcu cd: ideo qn argumetu denotauerit Iunaee in punctis cotactus:aequatio maxia repe xies in aliis uero locis scim uariatione argumen vi aequatio uariae: qte no in merito argumeti aequtio dici debet: cu per eu qta sit reperiae: qS qua lx fiat no intendo Isequi: cu flapius ab his me uelle
abstinere rettuli: sed γ equone non im dat argumentu uerum et qualiter ea medius motus aequatur & uerificatur docet: ideo uidere op3 si argu mentum fuerit minus.6.signis: ut in figura hac inq c:e1istente arietis initio argumeto uero h i: me dius motus Iuna: c a b: maior est uero c a l: quare equone bl ex medio motu dempta uerus motus restabit. 1 At uero argumento maiori.6. signis uth i in medius motus c a b: nox e uero C b m: qremedio motui equo additur:& uerus resultatilla
hic facile est si bene quis specuIes figuram uon Olongo sermone in nimiam declaratione: lato ma
gis M plures exposui ciones de eqone. Mo aut restat dum regulaF de aeqtione argumeti rone; dem5Mare: qua' pria e: qai tabulis argumerose lunae monu duplex scribis nuero argumeti oris do uidelicet O.i: s. sq:α1:s.s8: quoF primus dei gnat dissatia lunae ab auge stam motu lunae: secudus uero eiusde cotra erus motu aeqIem distantia: s quo uetificido dico luna ab auge uera epi. aeqliter ad partes diuersas remota aequati s argum . to esse aequales: unde radiaco a b c d: in tetro erct ec. la: super sepi .h i k: descripto: de ducta Iineae fh: epi. in parte superiori secabit in puncto h:augis uere. aqua .fi.i: sicdm motu lunae:& k: tra: prucia aequidistatia capiane: in quibus luna existente aequatione argumentope cotingunt aequales pro
mali erunt aequales:p. 26.3.quare dc anguli i f e:kfe: p. 3.pri. sed quia duo latera aequu angulu continentia se: fi:aequa sunt duobus lateribus aliut cotinentibus angulu aequale ξ e: f krerit p. q. m. angulus sei: aequaIis angulo f eli: quare p. 2 3. arcus b harmi b m: adhuc aequalis qs erat primu*positu. Secunda regula epi. centro aequa trabauge e remoto ad diuersas pres eisde; uel simili .
bus argumctis manentibus: aequatione ς argum
tope aequales erut: capians nanc3 in I fata figura ab a: auge et . b punctu scem ordinem signopa: dcd: tra aequaliter distantia:& cu in b: fit epi. super puncto g: ec.sedo idem scribac: n o: Oducta lineae g d: in quo argumentum n o aequale argumeto h i: capiatur:linea e o p protracta: aequationes aris gamento aequales esse demonstrabo: ducta nam g o: lemidiametro epi. quia arcus h i:ec n o per hi,
resim sunt aequales: anguli fictg: insta eos sermati per saepius allegatam .3 2 6. erunt aequales. quare per. 3 3. primi reliqui e s ire g o: aequales: at quia f i: t e:duo latera trianguli f i e: angulus continentia:aequalia sunt duobus lateribus g o g e: angulum g: aequalem continentibus erit perq .pri.angulus f e i: aequalis geo: anguIo: UDtur per. 26.3. arcus bl aequalis arcui d p: quod fuit secundum propositum quare in tabula aequationum lunae duplex ordo centrorum ponitur dupIicem distantiam aequalem denotantiu 3: quibus minuta proportionalia aequalia:immo eade; cor respondent.
Diuersis cantur tamen aequationes eo rundem amamentorum centro epici cli
ab auge deterentis ad oppositu eunte: cS
rinue nans maiorantur secundum acces
sum centri epici cli ad ce tu mundi: Vn
252쪽
de sat ut equationes singulorum argumerorum quae contingunt centro epicicli 1 opposito augis eccetrici existete:sint maiores singulis equationibus argumentorum quae fiunt dum centrum epicicli in auge eccetrici fuerit:relativas suis relatiuis comparando. Excelsus autem haru
sup illas diuersitates diametri circuli bre
uis nuncupantur Linea uero a cedro mu
di ad augem deferentis protracta: logior
est linea ab eodem cetro ad oppositu au
gis extera .Excelius aure illius sup ista di
uisus in .lx.pticulas aequales minuta P. portionalia dieitar:&duplus est ad ecce tricitate. Linea nas medii motus lunae quae dirigitur ad augem eccetrici: nulla de istis particulis extra periseriam eccentrici tenet:sed omnes intra: Ea uero quae ad oppositum augis porrigit : omnes bet extra mullam aute 1tra Sed quae ad alia loca eccetrici protendune': aliquot de illis habent extra: tanto plures quanto uicinius centru epihicli fuerit augis op posito:'tanto pauciores quanto uicinius augi. Aequationes autem argumento
rum qaae scriptae sunt in tabulis:sut quae
contingunt dum centrum epicicli 1 auge deferentis fuerit:sed ille ut dictu est tmianores sunt ciS quae centro epicicli alibi constituto sunt:cum igitur centru epia
eieli alibi constituitur:quod sit dum cen
trum lunae est aliquid: per centrum ac cipiuntur in tabula minuta proportio
nalia: o per argumentum uerum acci
pitur diuersitas diametri: quae tota additur ad equationem argumeti prius in tabula receptam: si minuta proportiona lia. lx.Hei int . Sed si minus fuerint: non
tota additur: sed aliqua eius portio:talis qualia sani minuta Pportionalia respe
ctu .lx.ec tunc prouei et equatio argumeti uera ad talem sitam cpici Gli.
Infert quoddam correlatium poeptiuuy Nam
quom demostratum sit caeteris paribus aequatim nes argumentorum eorundem uel aequalium propter accessum centri epi.ad centrum mundi uaria viedc maiores in augis opposito a. in auge contium gere:&quanto magis terrae appropinquat: eidem argumento equo maior est atributa:ideo ne in accipiendo equonem error contingat:oportet prius scire an e .inaum uel in opposito uel in quo loco fit:& secundum eius maiorem propinquitate ad terram uel minorem: equonem maiorem uel minorem accipere: unde habito argumento eius equo demonstrative concluditur: epi. in auge uel in opposito existente: at quia quae contingit eo mopposito augis maior est contingente eo in mucosistentetmaioris supra minorem excessum dioersitatem diametri circuli breuis cum nostris astrologiae scientiae sectatoribus nominamus: dicitWrn diuersitas quia differetia S excessus est uni'
sup altera: circuli breuis hoc est epi.Iunae: atquia haec diuersitas cotingit quia epi. lunae non aequaliter a terra remouetur imo qu do F magis appin. priat q alias:ultra hoc oportet scire excelsum ma ximae distantiae hoc est lineae augis super minima 8c oppofiti augis: qui quidem resecatus ab augis Iliaea uersus auge: dividas in.6o. partes aequale quae minuta uocans proportionalia: propter inserius dicenda ratione: & nota et, huiusmodi exces sus ad eccetricitate duplus est: veluti demostrauit theorica solis:modo quando centru e .lunae. Scelus medii motus linea est in auge cotinet. nia
haecno.minuta intra circunserentiam ec Sext
nulla ex quo in maxia est remotione:ea utauqi trahis ad oppositu augis extra babet oia Myra uero nulla: ex quo es issima est linearum r-inaliis autem locis centru epi. existes aliquor intra si si
quot extra:quia a prius est terr :q siret i anget, remotus Q in opposito: & quanto magis alui
propinquat lato plura intra: de pauciora extra: quanto magis opposito augis pluta extra:& intra auctora:Equore argumentorum lunaequae in taulis notatae sunt:sunt quae contingunt ac si semper epi. esset in auge: supposito nam eo semper in auge existere: sed tamen luna in epi. moueatur &
argumentum crescat ponitur tunc equo argume
torum per singulos gradus: Sed quia in alia loca
epi .existere:ille sunt maiores relativas suis relat L. uis comparando. idest argumentis semper existentibus aequalibus:ut uni.nargumenti in augis Opposito maior correspondet aequatio:d eide in a ge:Wita duobus in opposito maior datur aequa,tio quam in auge: 8c ita de fingulis argumentis adere per argumentum non inuenis nisi equo eius in auge contingens: At quando epi lunae est extra augem quod deprenditur per centrua lunaequando est aliquid. i.quado emanae distat ab augetqdistantiam dictum est centrum lunae nomianari per centrum lunae accipiuntur minuta pro portionalia hoc est quot minuta epi. het intra circuserentia ec.denotat nam illii appropriat centro terrae magis q quado fuerit in auge consequenterquato fuerit maior equo hic cotingens: qea quae in auge: de P argumentu capitur diuersitatis d-
253쪽
metri: na maius argumentu maiore het diuersitate diametri:& si minu. 1,porti6alia sint.6o. & oia denotatiae ei. esse in opposito augis:& in maxia appropinquoe ubi equo maxia coligit: diuersitas haec tora addici d3 tioi arguineti i auge reptae:&ql resultat erit equo uera argumeti i opposito
augis.Si uero minuta nulla sint denotatia e 1.ese in maxia remota & auge:minima coligit eqtioq ia reptae:qre nihil de diuersitate diametri adium d3tat si eade aliq seerit no tota.6o.sed ma exepla.36aec medlatas eo e denotaria e esse in locis termediis auge dc oppositu ubi equo neq; minia ceu illa q in auge:nem maxima uelut in opposito: tuc non tota addi d3 diuersitas sed ps media:seut limediocrater appropinquat uix una ps di addi
sp quae ad tota i tali se heat Norti :i qua minuta inuenta adositabo.se habes: unde ila minu.3 o. medietas sunt.6o.medietas illius addi debet:nale . existete maxime terrae NitIquo argumeti caaccidat maxia equatio:tota diue istas addi debet: qn uero in loco metit mediocriter xpinquo: qd'3o m. proportionalia denotat mediu.6o. diuersi, talis medietas erit adiicienda. ut facilius apprehedanc zodiacus& ecce.cu tribus e .in ause ire opposito& loco medio per aridistantia de scribanmr per cetra quope a centro mundi ad radiam usis lineae ducanse& in illis aequale argumeta sumatur ad dia :iter uexcetro eodem pere cirema simis pro tractis erius.equationes augisq uine a .s o.ngratia exest.Oppositi q uoces b. 16.g.& q est in loco medio uocata c. Cm equacio a minima sir.3 o. Da b excedet q maxima est p .6. g. et diuersitas diametri dρ: sed equatio e maior ea quia epi.ibi magis appropiquat terrae: de minor b quia remouetur magis:uidendu est quot. ln.a propinquat Oe inuenies st. ζα ubi I auge maxima remouetur:& opposito D6o. appropriat terrae: qcii media sit inter maxima appropriationem de remotione:equatio c: media erit inter a:maxima: &h minima: are medietas diuersitatis.3.scilicet neu tota sit .6.addenda erit equatim ars est. o. g.&prouentepuera equauo. ι3 Dideo quia epi.in loco medio arismetice existente:est inter maximam
appropinquatione & maxima remotionem equa tio cis 3.ζmedia erit eode ino inter maxima. 1 6.
Et minima.to.nequatione. CNotador est prio stiminuta oportionaliasuntioolles excessus Iineae longioris siup linea breuio quae .c denotat maiore uel minore ad terra apprFindlictea ubi na plura de hmi minia reperiunt extra circuOrctis ecce.ibi maiore denotamur epi. appropinqtione esse ceu dictu ef& dicune minu.qa fiant ptes sextagesimae illius excessus:imagina do illu e quodda3 integra cuiu& sexagesimae pies minu.uocant: proportionalia me ila p pportione eo ad .6o. pars xportionalis capis diuersitatis ad tota: qcr quali, ter fiat patebit inferius:&haec est una opinio deminu. proportionalibus: secunda uero opinio tquam insequitur. Ioannes de regio monte e:s, minu.haec sunt.6o.partes excessus maioris equatio nis supra minorem unde quonia in opposito augis equatio maxima contingit quae in auge minuma excessus illius supra hanc diuisus e in.6o.par, tes aequales: minu.proportionalia eadem de Cau sa qua dictum est uocata:& tunc per centrum medium non accipitur propinquitas epi. ad centrum terrae: at dicebat ma opinio:immo de toto ex
cessis & diuersitate diametti quot partes addendae
sunt: unde fi minu.proportionalia sint .3o.diuersi, talis diametri in.6o partes aequales diuisae.3o.illarum addici debere denotant..d uel prima uel secunda opinio teneatur: eratio in hoc nullo modo fallit:ubi nanq; contingunt esse.3O.minu pro portionalia partes scilicet excessiis logioris lineae supra curtiore extra circunferetiam ibi etiam.ῖα
partes sexagesimarum diuersitatis diametri addidebent: dce conuersb. o tamen exposui de am, pliaui primam opinionem cu3 eam auctor in tex etiam exponat e cundo est notadum st huici Cmodi excessus seu longioris supra curtiorem lineam seu maioris supra minorem equatione:in.6o. partes potius q alio numero partituς est: ut etiam omnia astronomi peribo.dividant: at ph, ficum li
in.6 3.&c.& etiam tempus in tabulis diem sicili,
gnant Ptolemaeus in prata Almagesti capitulo nono:& est quia astrologus in opere calculi indiget numero plures recipiente sectiones: maxime pro partibus proportionalibus capiendo: non das ait,tem numerus infra numerum sexagenarium qui in tot partes secari possit quot iste: partitur nan
tot ptibus 1 aegris partiae in suo opere merito eupponit astrologus:& quia minutorum proportio
254쪽
riationῆ cetri lunae Nures partes i tabulis reptantur oportuit ea numero hoc sexagenario partui:& ta hoc minuta dicta sunt minutu nanq; est.g. pars sexagenaria ita uniiquod iston pars sexagenaria est illius excessias:excestias nan ille con uenit cum gradu cum fit integrum qiiodda; sicut& gradus.LTertio est notanda st per mi . pro portionaIia pars capitur proportionalis diuersita tis ut dictu est: ideo iii.rpor inalia notata sunt: in quali nant ad.6o.proportione se habet:diue malis capitur pars quae in eadem se habeat ad totam:cuius Natio dc fi potius in canonibus tabularum declarari debeati tamen Mopatio eorum como est:& carens rone conueniens uisum est mihi eam per regulas xportion 3 declarare.Dato nam in exempIo priori dimersitas diametri.6.esse g. quae tota adiungi deberet aequationi:si.m. Oporation Ita esset.6o atquia.m.non sunt nisi.3o a Dpia diuersitatis plea portionale ad tota ceu.3o. ad 6o.pona nam triplice ordine numero quom pri usio.m.Pportionalia secadus diuersitatem.6. g. tertius.3Ο.m. .uero qrituriad quem in tali sportione se habeat tertius: numerus i qua primus ad secundu multiplico igitur tertita per secundu3mt3o. r.6.&resutrabunt 3 8 o.quod P.6o.ptimum numen parciact& fient. 3.quartus .f. numerus Psdiuersitatis ad que. 3λm.se habet sicut bo. ad to
tam diuersitate utrobiq; narus de culpa est sportio quae ps diuersitatis addenda est aequationi.m.
existentibus.3o. Vt at mo huic theoricae cone mentu imponi terminos declaratos ex lifica bo: & qualiter illiς opereti s uero motu planetae repetiendo declarabo: unde supra centro: a zodiacus b c de:cuius diameter c d: principium arietis braux c: oppositum uero eius drdesignetur:& dia metro spunctus oppositus centro ec.sumatur:ec. quoque in cuius puncto g: epi timetur:per cuius cetruma g e:ducas linea: secans eu in pucto h: &
mor' a g e:pcerpe tristes e .ad zodiam: de arcus zodiaci b c e medius motus:linea uero ueri moly per lunam transiens a k I:8c uerus motus b el: at
cet e lunae c d e: Aux uera h & media.i: cetri uero equo epi.arcus h i.Argumennam medium i h lc:& uerum h k:cuius equatio arcus zodiaci e l: modo si libeat inuenire uerum motum lunae: ex qcio
inaequalis est medius prius b c c reperi f. deinde pduplatione mediae elogationis Iunae a sole cetru3 lunae c d e:habet uciquo eqone i h inuenta: ab aris gumento medio i h k:per ips ii Rieto dempta: per montauem argumentum h k:haud ignorabis qu csi det eq6ne e l:δc demi praecipiat per mone: si
medio motu bcle: argumenti equariole: dema..tur:uerus motus b c IH uerus lunae locus I habeo
bit:q opatio qliter numeris signom graduu bc minutin compleae in tabulis habetur.
De dragoiae lunae. V perficies cccet raci lunae ut di
ctu est pp declinatione poloru
orbita auge deserentiu sui sele
eclyptate super diametro mandi inter se cat. Vnde una cius pSuersu S aquilone: altera uersus austru ab eclyptica declinabit Alia 1gis intersectio circularentiae eccentrica lunae cum superficie eclyptace iqua cu cenis opici cli fuerit uesus aqui
lone ire incipit.caput draconiS nucupa. tur: cauda uero reliqua.
Abita p ea q dicta sunt in f et i thῬ m litica coplecta scia de Iuna quo ad orbes
Bul desere de orbiu motus in pre
senti parte de eius dragone agit: Conueniens nil filii post lunae terminatione de dragoementionem faceretquia ab eius orbibus causatur ut supra patuit: de si in theorica medenti de eo aliqualem mentionem egerit.hic tamen particulariaus de eo determinat: tam quo ad notificationem sectionum qua etiam quo ad earum motus: Attamen quia in theorica Iunae in expositicie eius par tis. Sed orbis quartus: circa diagonem suificen rem insus sum digressionem fecisse qualiter ca satur:qua uelocitare mouetur: quibo lignis & apparentiis deprensus sit declarando: in hac parte ne alias dicta replicando tediosus fiam tantum textum declarabo: & quorum oportuerit rati nes assignabo: De dragone igitur determinando primo agit theorice:secundo uero practice operationis scilicet tabularis pro dragone reperiendo rationem manifestando: dc terminos exponendo ibi.Medius ital motus:prima pars in duas iterugsecatur:in prima nanque declarat qualiter cause, tur:in secunda qualiter mouetur ibi mouetur au,tem.Dicit ergo in prima parte quia poli orbium augem deserentium a polis ech plice declinant gradibus: ut claruit in principio theoricae lunae parte illa Mouentur autem deserentes: Ac eorum orbium superficies quae aequaliter ab utroq; e e
255쪽
polo se mouetur aeqli remotione a si perficie eclyptice declinabit: ut mathematice coclusi i illa pae: orbiu nam cocentricon ad inuicem quom poli distant aequali distantia & superficies eo ad inuiceremotae erunt: de ila ambam idem est cent'. s. totius: super diametro mundi se secabunt: quate una eo medietas remouetur ab ec plica uersius se plentrionem reliqua uero uersus austru & ita partes ecad diuersas partes ab eade declinant. Et spacium inter Gretica & medietate ec.declinatis dbci dragone:& interfectionu alteram caput: cauda uero reliqua uocari per causam:dictum fuit in loco allegato: non tamen quae caput dc quae cauda esset distinctu fuit:ideo dico . cum centrum epi. Iunae quandin3 sit uersus septe trione N quado is ad austrum: no potest autem hinc inde N econtradisi prius in sectionu aliqua fuerit S in eclyptica mutari: diu nal est in quod cotinue mutas prius Q ad extremuine nil ex. .phy.qre cum ide ruelit in austμ dc ad septetrione trasmutas: p qua tra it sectio caput notae: reliq uero cauda:ea. . R ex
septatri ad ausi, pmutas:& I; in corpore sdico faciliter Ofides:& in plano et pi mostrari: unde sit zodiacus a b c d cuius aillonaris polus e: ita ad ab eclyptica descripta uersus e declinat septLtrionale sit:at potas antarticus ut ino. in suo pla..
sicud extra celyptica ab ea australe heat latitudi
ptice declinareaesi poli eom a polis eius declinant: cu ego in pricipio theorice tuae demolitarina ma, thematice ec Strario. polos decliare re hoc g, superficies declineti qre es circularis rocinatio i primo posteriou penit' reprobata. Ad hoc indeon adinvice sese clara εἰ couerti: poli declinat ines ficies a si ficie:&ectu o sumi cies declinata supficie:qre 6 poli & hoc imbiby adsuice coce tricis: ut 1 dicto loco dictu suit:adinvice uis se inferunt in mS diuerso: ga si ficie declinare p po Iom declinatione laq enectus p sua cana cocludi Aprio nai I orbe aliquo poli describun si orbis re inchoare: a quope distati a plana superficies caustas :& si poli uariarens & supticius coseque ter permutaret si ponans idirecto polom eclyptice &in axi eade& sup icies sub eclyptice lituata eet superficie.Superficiei in declinatio polon in se ri declinatione: tanq effectus notior nobis sua ignota cam: ignota nam c nobis polom declinatio Tu poli nullo pacto pcipians rone latuis hilitatis eo ει γ ibi no est stella q slata iter ora Ptes orbis uiam me a c: do caeli: de orbibus loquor in se ta tu speraru no de octauo at qa planeta decliare p-ceptu c:dc se licter eius orbiu se icies planas cocludis et polos em declinare Iicet uis haec ad inuice sese inferat diuerso inmo ut patet: ad argumentu mo dico qn in t orica sopiori fiuit demostratu polos desinate eos si ficies et decliat: fuit Icessus a posteriori lc a nobis sensu mui festis Spceptis: At si auctor mo emtra declinatione lapsciet:ppolope decia nationemo Obat ignotu sed noti sensi1 cum assignat:&c ycessus a priore ς ut in phia 6c metaphystca declarae no reprobas immo ab ossius sere admittis: cu de Arist. eo utatur in locis pluribus: at qn negat in posterioru prio circitate discursum itelligit de uniformi: O .c uel sppcam uel peffectu cotinue scedit: qδωρ in posito nostro. Seso dubitatur qre caput drs inod:qua ex austro ad talonem: relin uero bdicauda es potis q ecocraecu aeque bene b: caput d: cauda dici poterat. Dicedus, hocino fuit rone demostrativa actu sed im I babili x suasua naen in austro existes si ad semetrione moueast .ad nos
quissimus uersus septentrione accedit: hinc uexo ladaustia motus a nobis recedae docessio me recessus digiuore ut paret quare. pia in us ac lcessus eius ex austro ad articu oepi. existes in laustro ad septentrione motus de nobis appropin quas ad sectioned: ius qua 1 biveniat: ει taput prius & nobilius sit cauda Ud:caput pis' si ea
da dictu est: ' si ulterius moueatur ex agione in meridie scio perueniet in b:8c ct qa in motu hoc recedit a nobis b: cauda notata est: q capite inius
digna. si Sed nota uidelicet ex austro ad septentrione nobis septe trionalibus accedat: io sectio psi in motu hoc pirantit nobilior est q reliq:δc c,
put nominada: S reIiqua cauda: australibus uero si pars australis terrae hominibus incolatur: erit poppositu: nam epi. in semetrione existeta ad meridi lem motus: illis accedet: quare sectio b: per qua tra lsit caput illis reliqua uerord s. per qua ab eis rece/ ldet cauda. At ga hoc potius Hacitu sequie 8e non lhet rone3 demoriante:nil obstat si dicas illas no= lminibus terminari tioluntate antiquo si qua traronem probabilem patiuntur est quam ego dedi
256쪽
Deinde eutra dicit. Mouentur aut hae intersectiones quot idie ultra motum diurna uersus occidente tribus minutis sere ruirtute motus or bis aggregatum trium aliorum orbium. Lunae ambientis. Declarat q uelocitate 5c ad que situ drago tuae
moueaciun mouens eode mo ceu orbiς qrtus luλnae deseres Magone notatus: uepe ille p se ab itelligetia ei applicata: drago uero p aliud cum a dicto orbe raptae,io O ibi motu huc exposui 3e multa alia declaraui ea in pte hac no epiloga .
. Deinde cum dicit. Medius ita motus capitis draeonis lunaerest arcus zodiacia principio arietis cotra successsione sano' usi ad lineam a centro mundi per sedi ione capitis pira
clam numeratus. V erus aute motus cainpitis E ateus zodiaci ab arietis initio ad iam dicta linea dira successione signo e copulatuse Similiter dici pol de cauda. Ex his manifestu est subtracto medio
motu capitis a duodeci signis uerus eius molliis remanet ,Vnde coedietu dicens: caput lunae immedio motu ire eotra firmamenturatum in ueritate vadat eu sir mametonta intelligit ': medius motus capitis lanae cotra successione signos in eupunctu protendit tin quem uerus secundum successionem signorum
4 Practice de motu dragonis nuc agit: term os ilbus eius uetus motus repte decla do: & is caput no moueae in tr eaodiaco rone cuius medium motu no deret hie:M in eius motus e cotra ordine ur dom eius ueras si stat ordine i a iaco per ς ceu motus regiaris accipi tropi:cu me aes e te ille dcrescat:n6.n.a pricipio arietis caput elogatur sitam ordine stMOR: imo appropinqr: sed Oab eo remouec cotta ordine signoR q distatia crescit tme aucto:igie arcus seu motus i arcu a prici pio arietis:ad linea us3 a cetro madi p caput dictam ad zodiacu cotra signom medius motus dξ: caput& linea q p eu tra sit in istoicasu.i.inatu terminat mediu motu linea dices motus medii.u. g. supra cetro aiesto zodiacus b c & d caput drago nis p qla d b:yducta linea medii motus erit:c b: medius eius motus cotta succeisione signis: c uidelicet initio arietis existate: uerus at motus est arcus zodiaci ad dicta linea ab arietis pricipio stam ordine lignoN ut c b:p iserius & linea a d b:inqtu terminat huc arcu ueri motus erit lanea ueri mo, tus unde S si reair sit eade rone in est differens didiversavnquantu duos dictos arcus ueri & medii motus terminat sit eode modo accipiendu est de uda s. eius motus medius est a principio arte, tis ad linei q a cetro terrae trant' cauda cotra ora dine signoμ:at uerus est ab eode initio & ad eadε linea sed stam signon successione .uot de caudano op3 meministe quia locus eius uerus hh reper . to loco capitis: cu sp in zodiaco opponati un p totu zodiaca ue & mediu motu capitis cotinc re: qre depto medio motu capitis ia habito ex re to circulo: u. r.signis odibus:residuum e motust uerus eius:aa ad punctu eundem medius & uerus motus capit terminan M a principio eode invia tur Et hoc naeis fiat diceres caput lunae trii me dio motu ire cotta firma amentriti zodiacia & successione signo Quantum in rei ueritate hoc est uero motu cum firmamento. De tribus superioribus.
Visibex trium superios tres orbes fiet a se diuisos segni imagia
t natione trium orbiu solis In orbe tamen medio qui eccintricus simplis citer existit:quilibet het epici citi in quo sieuei lana tactu e corpus plaetae figit..
- sufficierer qta piatis o sypoli al attinet theoricale de luna colideratio ned ab eius orbibycatu3 dragone de
te inationc expleuitiinpiati theoricaq tertia e in ordine de tribus supioribus planetis Saturno. cloue di Marte pstatur:licet fere ola qhic ponunt ueneri dc Mercurio coueniat:ili ius disterut ab his in eon theoricis manifestabis: N i hac terminatione ordine ronabile non desecit: gsnam dubitabit Marte Ioueri Saturnu pyeliores esse Venere & Mercurio: sunt nato altiores eis de
primo prIcipio magis pnna: sunt quom effectas e e nobiliores de durabiliores ut declarari fiet in libris plicularibus de iudiciis:ee qa color e theo rica velisis quae mauunc cum destibus planetis sit
257쪽
a at cola nam uia doctilia ae ex primo physicoru3pponeda sui: da ca cst qa i hac theorica plurima declarat de demostra ne q i aliis sequetibus psu pone :& ab hac declarata accipieta ut uidebis gnamo Venus ea 'theotica & motus qlitate 3 fere nisi i latitudie ab his tribus differens &hnota, Ut qn i si a prascriptoe theoricae figurae dixit theoricatri usupio &ueneris no istis ideces fuit de tribas lapior ita pia tis theorica pponere duabus aliis q sequunt De triba igis supioribus a s duo facit pilo nam apparetias saluat e orbes situ a do:& moly eo ι declarido scdo uero praetice qliter uetus cuius. mpe motus heas: mes termiORS ea non es declarat: ibi aux at media . prima iteW
sita ex it: i seda orbiu motu notificat ibi orbescit auges. pro euidelia priae piis e noradu planetas ee. 7.sicut a Iias patuit tua: Mercuri):Veus: ses: Mars:Iuppiter:& Saturnus riter quos Gol medius etaq Iocu mediu obtines est nam locus e usquarto I caelo tres h nsplaetas supius: & totidei seriqugifdρ medius loci tonae sedo medius e dignitate cum
nam nobilior sit singulis plaetis medius 8 plectus
ponis lail ab extremis atqIiter distas: cuigis nes Uni nem alteri extremo'e magis appropinqt ne lapicit ne Iietior estoueremedius: a quo cu Premouet extremi suscipit denotatio 3 ptis. s. ad qua magis tendit ab eo remotus: At qa Mars:lup..piter:& saturn ': a sole uersias superi recedui:planetae superiores dci sui:un per.3. superiores debet mus intelligere hos mominatos: uenus uero mercurius & Iua:aa ita a sole remoueti tres iseriores planetas antiqui notauer ut quia igit.tres dieti superiores quo ad situ St num orbium qualitates motus S reliquas uniuersales proprietates coicat: ec si quo ad motus uelocitates de quasdam partu culares passi oes ceu dica differat: io de eis eande3 incipit theoricam: qui immo de ueneri 6c mercu,rio ex his multa conpetunt quae in cotu theoticis
plurima te capitulabit. Dicit in f prio m singuli
tres sapiores h nt . 3.orbes sicut tres orbes solis duos uidet; auges deseretes inaequat spissitudinis:5 ecce trici stim O. In medio quorsi e orbis sim reccetricus defieres e .notatus. ineo nam epi. sfigbetur dc ad motu eius ille moves: ceu de tua dictu e: Be planeta ifigie Iepi. si ficie plana se moves leo ut post patebit: un orbes hon planeta e I oibus sim ijatur orbibus solis tm epi addentes ultra illos: S magis siles orbibus tuae si no h et orbe deserentem dragonem. Deinde cum dicit. Orbes aut aages defercntes virtutem o in
tus o clauae sphaerae sup axe dc polis ecli
Notificat dicto e orbiti qlitate:de prio duoruorbiu auges deseretiu. siclo ec. i. deseretium ibi. Sed orbis epi. tertio epinclope ibi. Epiciclus uero
Dicit ine piso st orbes defieretes auges Oium tria
mouens uirtute motus octauae sperae i. ea de ueIocitate: dc uersus pie eade n q, fit a motore. 8Ipha,
rae imo ab itelligetiis cis Fplicatis eo se mota Poed ut ut ex theorica solis hetur:& qa ita e qa mouetur uirtute dc motu octauae sphaerae sup axi de pollis eclyptice uoluuntur. Dei de cu dicit.
Sed orbis epici elu deferes: super axe suo axem zodiaci sce ante secudum successionem signo F mouet: dc poli eius distanta potis zodiaci distantia no aequali.
Agit de motu ec.deserentis epi.circa in duo se, cit prio nam motus declarat qualitate refo uero e litate; ibi. Ot0 at epi.ltem pria i . r. i pria na declarat ite tu3 8 i scira tria iseri coretaria ibi qrefiti cit viis de pria pie qd' orbes e Cepi. deserentes mouens selm succestione; signope ut malis, stes est qa deserit plaetas:& eope axes secat axi 3 eclyptice:& poli distabunt a polis eclyptice dista Atia no aeqli: quoR utrum demostras uia zodiacus a b cd: I centro e: signe ficuius eclyptica a c: dc π.li b: dc d axi be d: Iducta: ec.uero fgh i cuius centrii k: per Iogas cosiderati s uisus est planetas ab eclyptica remoueri quare superficies eta decliabita superficie eclyptice dc sit fh: Quia Man 3 a b: est quarta circuli: eode3 mo polus ec. a superficie fh: quarta circuli da remoueri: 6 fremoues ab atqre& polus ec. a b: uersius parte; eadem erit igis in g:
Ius eius uersus eadem partem a d : remouebic eritigis in. i.qua de in cu poli ec.declinet a polis ecly,
ce ad partes diuersas si a dictis polis axis g k i: ducas: axim ecl tace in puncto I secabit: qd' mit
mussi secabit: tu in puncto list qa per.7. 3.lin i b:S I g: sunt Ionores lineis I d: I i: angulis hcotra sepositis eo existentibus ex. is primi:erit distatiag: a b maior distatia .i: a d: qq fiuit se du no vite aequaliter distat a polis ecliptice. Sed mira hoe dicturona ircotigit dubitare quu .n ab: dc g si quartae sint circulisverut aeqles sportionali qae
258쪽
erui aequalis p prima coceptione primi qd e comita dicta. si Ad hoc d talis 3e silis argumeta tio im tenet uel in eodecirculo: uela circulis aeq Iibus uel i circulis iaequalibus coce tritis: in in esse eode circulo maiiestu e: oes quartas esse aeqles: Ssilr inaequalibus circulis:cu fiat aguli recti i retroqbus qrtae subtendunc aequales P Ss6.elemcto . Si uero ciculi non sint aequales sed unam heant centye: agulo recto eide 1 cctro quarta circusi ma roris S quarta manoris subitat q adinvice sportioant. At uero fi circuli sint taeqles nec coce trici: Iicet angulo recto in cereo unius subtedatur i illo circulo quartapino in i alio cuius u e centF: exc
sint es' circli qrrae: ma me in i zodiaco ducta nam
u Prol circulo corresponderet. Et eode mo licet ah:qrta sit zodiaci:no inietaeo ς, agaeus a e b: re
tii zodiaci ut dictu e: qa uis qrtae sui circloe nei cetro nem i qtitate comunicatiu:pater i committie sal Iacia aequo lictis. Eode; mo qn dicitur dematur arcus cois a gr dico a g: duos re arcus inaequales:& no coem: a g: nam in eclyptica e arcus
huius quartae fit 1 duae partes Iaequales sut quia duo circuli n5 comunicat in cetro ut demouura tum est. Deinde cum diciti uare sit ut auges eo e cccentrico t: nu
q cclypticam piranseat: sed semper ab ea
uersus aquilonem opposita uersus austrum maneant:ita ut auges. s. deserentiuepici clos: similiter opposita: ati centra: se poli deserentium eccentrico F circun. feretias superficiei eclypta cc uirtute motus octauae sphaerae describat equid ista tes: unde et in illis superficies eccentricorum a superficie eclyptice 1 aequaliter se
cabunό:atq; maiores portio es vers S auge minores uersus oppositu relinquant e Thia cocludit correlatia. Quo mite qat up effectu Iibaui p declinationem cici ec a sapricie eclyptice: eius polos a polis eclsplice rem ueri: concluditur modo P cam ex quo poli declis
pta e uersus septetrione: eclyptica nua trafibit ut fiat australis umo i septetri semp morabitur: δίOppositu ausisse uersus. Esto nam zodiac' a b c dri cetro e: cuius eclyptica a C de poli b: 8c drydum axi b e d:e uero auge deserentes is h hin centro k: auge fiuersus septetrione:& h: positu: erui polopa g 6c i: i eade axi eclyptice: cu ergo spa circa polos rotes Ois eius puctus circuli1 a polis faciet distate cuius aIter polope erit centu 1 media e uolutatioe defieretes si moueatur psictus augis talciet semi circulu Π: et opportet aeqdistet a e sepsi cici eclyptice ad hoc ut arcus a fi& c l: in zodiaco sint aeqle a r. ias ex qrtis a d :d c: deptis fissid haeqles remaebul: e circulus imagiatus st:
distabit a polo d: & ita aux sp uersyd potu replet septemMIE haud air oppositu augis ex h i m: citicu Iu h m: Io b australi aeaditate cando mouebitur: qre M oppositu augis australa erit. CEt hoc e qd dicit in scio correlario st, re hoc feretes auge motu. 8.spae mouec: dc sepeliae polis
259쪽
i. sui sectiones qd e .ppositu. ritu correlam tu sussicies ecfecetur ab ecliptica ex quo de
clinat ab ea & no a cetro ec.imo I cetro mundi: eu secabit in ptes inaequales: na illa pars 1 qua iter i. pietur cetra ecide essequerer aux maior erit parte reliqua i qua oppositu augis relingiar ex ptari elemento : hoc correlat tu optime exposui in theo rica lunae prope principium ibi uideatur.
Deinde cum di est. Motus at epicyclu deserentis sup cetro
re polis suis distbrinis est: Haee tame dif
formitas hac regularitatis fiet normam: ut centrum epicycli super quodam puncto in linea augis tin a centro huius orabis quantam hoc cetram a centro mun
di distat elogato. regulariter moueatur: Vnde e punctus il se centru equantis dicitur: dc circulus super eo ad quatitatem deferentis secum in eade superficie ima intinatus ecet ficus equans appellatur.
Explanat aequalitate motus deferentis: scdo G
cludit correlariti ibi. Necessario ui Dicit de pria
Parte e irregulariter moueri in centro suo polis& axi utar in het regulam hanc ut centru epi. sin MIis equis temporibus equales scribat a gulos iam cosequeti equaliter moueatur supra quoda pucto a laentro ecidistante tin situm id a centro midi:& sunt i eade linea. s. augis:& centrum ecci me dio sit per aequidistantiam a centro mudi & a puActo prefato. Quod dicitur cetru eqtis: supra quo circulus e is desereti imaginas i eade sumtae cueo idest non se secat 5e declinat ad 1 uice: circul'aeqns: notas. Et dicis aequax: O cu ceve epi.supra retro msidi εἰ ec. fit i regulare: i eclyptica & ecce. etia ine te erit in mota: i circulo uero dicto uni formis emotus eius siilde in centro angulos facit eqles equat igit& regulat motus ine lessi sunt in circula sisnopes di in e e. de hac de ca imaginati sunt eu:qusa in eo epi facit arcias equales ut Satur
27. s. st Mars o clo. s.Veus ut Sol ioecio Ο.s'. 8.19q7.1'. & si et Mercurius ut post dicetur: hmi nanch sunt motus medii S re, aresistope. s.hope eriptu est ut ecisit a b c d: in retro cilc augis dometer a c: i qua ficet F mudi capiatura uersius o situ augis: & n metu aequidistans ab
eode uersus auge:qderit cetru equatis: supra quoecieqIis descriptus citculu h ik I: equare notari dictu δ: L na tm in cetro v angulos equales rei circulo h i k l: arcus equales eqs ipibus describiti ut 1 Almansbat Ptol. ω qualiter dephensum sit
longuesset narrare. In uate quidem regulariter i.desertur cu3 i ec.8c in zodiaco sit inequalis:na quanto uicinior augi fuerit e lato tardio dc quato opposito uelocior est cuius oppositum in epi. Iunae contingere dictum fuit.
Necessario igitur oppositu ei quod in luna fiebat: aecidit 1 istis, ut se ilicet e tria epicycli quanto uicinius augi deferetis
fuerit tanto tardius: quanto uero Ppi quius opposito tanto ues ocius moueae'.
Nam ein existens in a:auge in brmoueae: angulum causando h g i: in centro equatis:& a ebsice tro defierentis:ductis lineis e b:g i:idem in e: augis opposito manes:In dimouea ik g I: in cetro equi tis: de c ed:in centro deferetis: ductis lineis g I: e diga igie anguli ambo ad g: sunt equales: erunt aticus h i:& k Irp.rs.3. adimice equales: anguli aute
equali se descriptu debethee:adquri regularitas refisastut dictu e:sed ec. tuae moues in cetro eius
260쪽
non uniformiter ut dictum fuit in theorica eius: imo in auge extas centru epi. uelocius est ut i eius correlariis fiuit demonstrata si in opposito existes: quare supra centro mundi in quo equale est equalem imaginari op3:Ιuna igis equantem habebit. Et firmat auctoritate aulioris de spera qrto tra ctatu ubi uult spreter sole illibet planetam tres habeat circulos ec. .deserente epi.& equare:& ad dit st equans lunae terrae cocentricus e:dc in sum cie ecl; plice no ine tres superiores Venus & Mercutius tm habent equanae imo Ei Iuna. 1 inop- politum est est auctor ibi in theorica lunae nulla; de uate mentionem secerat: φ si ea haberet diaminutus censeretur: s, no est dicedum.immo mo
tus fuit effraci rone quam ego dicam. Ad hacqon2m breuiter dico Iunam non egere net habere equantem:sicut tres superioresuram equans est circulus imaginatius in quo epi.seu planeta regu laris est:cu non habeat circatu reale in quo equae liter moueatur ut dictu eli: & igitur tres supiores planetae cum Venere de Mercurio qaia tam in ec. si in centro zodiaci: εἰ P Gsequens in utrom hoc circulo sint inregulares:uniformes in in centro dicto super illo equantem describi oportet imaginari ur quo uniformes S regulares existant: demptauitur hac saecelsitate egie no egemus: quare cum regularitas lunae in centro terrae:& per conseques in zodiaco accipiatur: ad quid equante ei assigne .mus:nili ut sutiliter circulog multiplicemus.Quam litota causi equatis positionis est equalitatem motus habere:lunam equante non egere concedc dum est: SI hac de causa auctor illum non memit in theorica lunae. At in quia ectaintersecat eclypticam ut ibidem uisium vi dragonem causando intersectio aut non uidetur posse fieri circulis in equalibus quales sunt eclyptica fle eccentricus tu nae igitur in centro ecci equantem imaginatus est auctor sperae equalem e qui cum intersecet de caput causet de caudam ut patet i eius opere quarto
tractatu: ubi uult quod dram causetur ex semcte
e cum equante: pro hac igitur faciliori imaginatione tin F ex quo ec.& oesyptica no se tangunt: sese secare uidentur non posse: equantem in Iuna sile auctor posuit:& non pro equalitate motus cuibi nullam faciat de eo mentionem nem inmora vel epi. lunae in eclyptica uni sermes esse.Sed dices quare auctor no posuit pro hac necessitate I dra, gone causando cu3 de eo metionem faciat i theorica prefata. Dicendum quod e itersecat eclypti, cana licet non se tangant:cum eius altera pars ad aquilone reliqua uero ad austrum vergat: & cant caput Sc cauda: de propter hoc no oportet ponere equantem: at quia no ita faciliter haec sectio ima, sinatur cum eclyptica si cum circulo equille eum
posuit auctor sperae ut dictum est: di per hoc paset et utriusque partis determinatio. Deinde cum dicit.
hi cyclus uero duos habet motus quo
rum unus est an longitudinem talter in latitudincm. Dc secundo dicedum erat postea:motus aut cruSin longitudinem in
quo mouetur circa ccntrum suum: cor
pus planctae sibi infixum 1 parte supcito
ri secundum sueeestione: in in criori eccitra desercndo: unde por oppositu in hoc se habet epicyclo lunae: axis Euias Ino ius transuersaliter super circuterentia ia
it Declarat motum epi. de tria agite primo nan
notificat motus politionem:secudo motus equalitatem ibi. Et est sirpra centro. pi.sertio uero mitus eiusdem uelocitate ibi.Habet aut epi. reuolu tio. Pro primae partis euidentiori notificatione est
intelligendu:s, cpi.de se non habet Iongitudine;
determinatam neq; latitudinc:est nani ocu cura,cta corpora caelestia persectae spicitatis ecqlibet eius dimesio est alteri aequalis. Respectu tame zodiaci i quo siluae & mouetur: ueluti zodiacus duplice habet dimensionem: habet Dam zodiacus Iogitudinem. 36o.graduu a principio uidelicet arie tis ad finem usQ pisciu numerata:secundum quesitum 6c epi.longitudinem habet: q sumis a parte illa quae propinquat arieti secundu longitudines signiseri:secundu qua pIaneta in Iostitudine signo rum uel secundil elongando se ab initio alictis
uel contra appropinquando moue Latitudo uesro zodiaci est dimentio eius quae fiammie a polo
ad potu.32.gradus cotinens. Quae cu minor sit logitudine latitudo notata est:& secundu situm dem epi. piatur latitudo quaeest secundu quarumagis alteri polosse ec. appropinquat ab ea se re mouendo: cundu qualibet ergo duam dimenIionum epi.mouetur primo in longitudine supra prio centro in parte superiori secundit ordinem fignoR:in qua cum planeta fiaecit etiam secundus ordinem Mnom sertur.in parte uero inseriori co tra ordinem 5: ibi existens planeta eodem modo mouetur: Quare M.f. planetae in motibus eoruin epi.contrariantur lunae luna na in parte superiori contra:& inlatiori epi.secandii ordine lignorum mouetu ut notum est ex eius theorica:cuiqoppolitum dictum est de his quare epi.secundum diuersas partes moueatur ad oppositias differetias positiois: θ qualiter.pars superior S inferior in eo distinguaiarur patet ex praecedenti theorica: harietiam epi. alium motum in latitudine quo rem ueatur ab eclyptica & superficie deferentis p par tem si aperiorem ueris alte e:dc uersus reliquum
polorum eclyptice per inseriore; ceu posterius dicetur. in capitulo quod fiet de motibus planotarum in latitudine ubi patebit qualiter tam i cc. si in illaneta in latitudine moueatur exq1asi