Tridentini decreti de iustificatione expositio, et defensio libris 15. distincta, totam doctrinam iustificationis complectentibus. Autore fratre Andrea Vega, ordinis Minorum, ..

351쪽

, DE INCERTITUDINE GRATIAE.

m. 3.b saperuerbis Ioannis Sic Deus dilexit mundum, de in libro aduersus CM Crol stadium uelut certum,& indubitatum defendit solam fidem esse in Eua gelio iustitiam,& solam incredulitatem peccatum . In quo de eum secutusis Rallippus ut patet ex uerbis, quae ex illo citat pius ille, & doctissimus Iovi. uir Ioan.Cochleus in discussione Apologiae Augii si institulo de iustificadia . tione. St. n.certum est, sola nos prscidii fide iustificari, iustificatio ab operi. hus nostris no pendebit,& cu nobis,certum esse possit, ci, credamus nobis gratis remitti peccata Pst Christum certu erit profecto nobis ex fide beneficium nostrs iustificationis. Secuti sunt etia,& docuerunt non se hac sententia autores Enchirid a doctrins Christians adlucti cocilio Colonim, ubi

agunt de iustificatione hominis. Idcncliuidentineode titulo insinuare autores Antididamatis Coloniensis. Dicunt.1 .nos iustificari per fide qua abs . que dubitatione firmiter confidimus nobis qui ueram peccatorum pniam habemus,peccata nostra propter Christii esse dimissa,& de eo oportere intrinsecus per fidem. ss. testimonio testificatos nos esse, re iustitia inhaerenti, tanquam quodam experimento cercificari, nobis remissionem peccatorii esse iactim,sed possint se illi aliquo colore utcunmtueri. Certe bai copinio MUi' nem tuetur uniuersaliter de omnibus iustis Claudius Belliincensis in comamen. Pauli in.2.consideratione ultimi cap. r.ad Timoth. Qui dicit, certos nos posse esse de nostra salute,non ex nobis, neq: ex natura nostra, aut ex

operibus uel prosperis uiis successibus,sed per fide uerbo de promissionis bus Des innixam,qui dicit.Omnis qui audit uoce filii Dei& credit in eum

habet uitam aeterna.Atin hanc sententia multi catholici ante editu decretude iustificatione probabilem cens ham Tridenti de compluribus argumeatis suadere illam conabantur.Verii longo illi interuallo a Luthero & is mis. se. tatoribus,&a Claudio disiidebant. No. n. sicut illi putabat, posse iustos hane ceriitudinem adipisci,quia iustificatio solii pendeat a fide, quae potest. etiam inso ullo discursu per se ipsam nobis innotescere. Hoc omnes contater,&uno ore seripernegarunt,& fidei solius testimoniu non satis ad lata certitudinem suscere pala professi sunt. Aiebant tamen manifestum nobis esse posse,ea opera a nobis fieri,quae necessaria sunt ad iustificatione & ex illis & testimonio conscientiae nostri suffulto dc adiuto testimonio.ss. Pueanire nos poste ad eam nostrae gratis certitudinem cui non posset subelle salsum. ecp quispiam per fidem catholica posse linc sciri a nobis dicebat,in piendo fidem catholica pro fide uniuersali, una apud omnes fideles, eademque habente obiecta ceo de probata,& ab omnibus suscipienda. Qitis itad lyraret insanus ut fide catholica sciri posse diceret, quod ut multii detur, non nisi unus aut alter scire potest e si Deus quide alicui reii elaret suam iustificationem, spectaret ad fidem catholicam in. . cap. docuimus assensita illius reuelationis, nisi Deus eam reusationem aths patefieri uellet, sicut

credimus dereu latione facta beatisi imae uirgini de Apostolis. Nec Luis therani, ut credidσim, sic fide catholica quenque iustorum scire posse se

352쪽

LIB. IX. IN IX. CAP. et 48 A esse in gratia asseuerant. Aliud est, posse quenuis iustorum hoc de se scire, quod ad fidena catholicam secundum eos spectat, aliud hunc uel illum esse ingratia, quod licet fide possit sciri, ad sidem tamen catholicam, si nihil

aliud interueniat, nequaquam potest, uideri pertinere. Nam quanuis adsidem catholicam spectet iacientem, quod in se est,assequi gratiam, de con stare posset Petro, se lacere quod in se est, sicut potest constare sita fides,nomo quidem nostrum diceret, posse illum fide catholica scire se esse in gratia. bin uero neque aliquis catholicorum, quod quidem scire potuerim. asseruit tanta certitudine ex parte obieeti posse, aliquem iustum citra diuio nam reusationem scire se en in gratia, quanta est certitudo fidci catholi cae. Quoniam quae sunt fides catholicae omnes asserebant probatae esse, de insallibilis ueritatis, de uel ex sicris literis,uel ex Ecclesiae traditione talia in se constare,quo autem Petrus uel Ioannes sint ingratia,neque probatae, neque insallibilis ueritatis de se esse silebantur, de posse quinuis in cis assentiendis decipi. Quia uero propter discursum eκ creditis, & testimonium conscientiae &.ss.iustos credebant peruenire posse ad hoc, ut fide inlusi in sentirentur se esse in gratia, ex consequenti, & eam de sua iustitia certitudinem possibilem ipsis contendebaut, cui non posset subesse sitsum. Secunadam uero opinionem communiter defendunt Saolastici autores, ut patebit ex illis,quae inserius ex ris citabimus. Tertia autem opinio,quae meo dia est multis argumentis essetetur a nobis insist probabilis. Vt tamen dian stinetiora sint omnia, neque alteram certitudinem cum altera confundamus,seorsum de utraque certitudine, Theologica uid licet, & morali agemus. Imprimis tamen,quid circa haec sancta Synodus statuerit, operspreocium erit uidere.

Deso ostias os pro incertillasne gratis. cap. VIII. AEquum er x xanus concertationibus finem tandem autoritate Sy.

nodi imponi, ne pamplius sinere, aut catholicos, aut haereticos tanta in re sub ambiguo fluctuare. Atque ideo in calce huius cap. quod modo exponimus, ad instantiam doctisiimorum, & grauissimos rum uirorum,qui incertitudinem gratiae semper desenderunt, tandem ad. iecta sunt illa uerba.Cum nullus stire ualeat certitudine fides, i non potest

sibesse Lisum , si gratiam Des esse consecutum. Atque his uerbis,si priuatis

' omnibus aflectibus sinosius, ea bene,&pro meritis expendamus, on nem uidebimus questionem,aut certe praecipuam diremptam prorsiis esse, quae hadimus de hoc articulo fuit, siue inter Otholicos de haereticos, siue etiam inter catholicos. Quanquam enim hoc magis ex prosita egeriit pa tres in hoc decreto ut haeresim extirparent,de nouam ab haereticis dissemia natam doctrinam de iustificatione subruerent, tamen aliqua ita frequentia erant in ore & scriptis haereticorii.& ita constanter ab eis tradebantur,& hs resibus ipsorum sic assinia erant, , coniuncta,ut quanuis illa a nonnullis catholicis defenderentnr,ad plenam tamen lis esum condemnationem,& ad

353쪽

LIB. IX. IN IX. CAP. z4s A fidem insusim assentiri suae iustificationi, nisi de ea habuerit reuelationem,

nec explicuissent certitudine ex parte obieeti, qus hac de re haberi a nobission potest, s aqua potissimum uana haeretico v certitudo ct fiducia comsutanda erat. Tantunque certitudinem ex parte subiecti, quae esset per mdem insulim,exclusiilent, de ambigua neque satis dilucida sitiiset haec distinitio. Dubitari etenim adhuc posset,qus,qualis,& quanta certitudo istis uer his negaretur. Et multo minus conueniebat pro illis uerbis,Cui no potest sibesse falsum, subiicere uerbum catholics ita. sui tantum negaretur,nemi

nem scire posse certitudine fidei catholics,se esse gratiam Dei assecutum. Nas hoc sae in suisse uideri potuissent duntaxat definisse, non spectare ad fiadem catholicam, quod quisquam credat se esse in gratia. Quo quid potest

dici alienum magis a grauitate sinctae Synode Quis enim unquam hoc negauit,aut in controuersiam ponendum censuit Equidem,iit iam proximo capite admonui, nulla de hoc fuit unquam controtiersia, neque esse potuit

inter eos qtii fidei catholicae significatum intelligerent. Quare mihi quidem Placere non potest,quod quidam pius alioqui,& doctissimus uir insinuare uidetur pro eodem accepisse patres fidem, cui non potest subesse salsum desidem catholicam. Manifestum est haec inter se distingui. Neque illa unquam inter se conscidiisse aut pro eisdem habuisset sandita Synodus, quae optimis&iussistimis ponderibus de momentis omnia librabat. Si Deus peculiari

reuelationePetrum faceret certum sex gratiae,absq: euidentia tamen,assenso tiretur utique ille se esse in gratia fide cui non potest subesse salsum, non tamen fide catholica,ut idem saepe satetur. Sed illud uerum est, quod quidem

demiror eum negare, parem tum fore Petri certitudine fidei de gratia sibi communicata cum certitudine fidei catholicae. Perspicuum quippe est, tanata certitudine posse nos,& debere assentiri nostrs iustificationi si Deus eam nobis reuelaret quanta allentimur atris fidei catholicae credibilibus. Quem, admodum de qui baptizasset puerum, certitudinem fidei de gratia pueri haberet simile tu aequalem certitudini de aliis fidei catholics credibilibus. Hauhent enim ista aequalem uel potius eandem suae certitudinis causam,uideli cet reuelationem diuinam.Vnde &ipsemet ex sententia Caietani in illa uer cor. ba Apostoli, Nos autem non Spiritustam t. huius mundi accepimus, per Spiritustanct. infusionem, litetur Apostolos habuisse tantam suae gratiae coiitudinem,quantam alii fidei catholics,immo maiorem. Et eandem omnino habuissent,quanuis non spectasset ad sdem catholicam credere iustisucationem eorum. Qiare de qui ruebantur, posse aliquos iustos assequi fidei rtitudinem destia gratia, non dissilebantur,ut ille distitetur,tantam certitudinem de hoc ab eis haberi posse, quanta habetur de side catholica. Et consequenter loquendo,non solum oportet concedere,iam certam eis esse posse si iam gratiam ex parte subiecti,sed etiam eae parte obiecti. Licet enim cotinuqentia sint de saltibilia Petrum uel Ioannem habcre gratiam attamen ut subi tint reuelationi diuinae, uel ex iam reuelatis certo ioseisitur,in eis acintien-

354쪽

DE INcERTITUDINE GRATIAE.

dis nemo potest decipi ac proinde de ex aequo certa esse queunt. Genera. Cum nanque uerum est, quae,Deo reuelata sunt, ut subsunt rcuelationi dia uinae, silia esse non posse, quantas secundum se sint futibilia,&possibile sit ea aliter se habere. o si non solum non posse decipi in sua gratia creadenda, qui haberent de ea Dei reuelationem sibi certam de indubitatam, sed de eos in eo assensu subiacere errori non ualere, qui ei assentirentur propter testimonium Spiritus aneti, aut propter concursumsdei Theologiacae sibi non sitis certo notum,sed duntaxat prssumptum. Nequit enim si sum esse,quod spiritus licet obsciare, nobis testificatur , & sdem quae ipsius instrumentum est,ad susiim concurrere est impossibile. Dicet aliquis fortassis,his uerbis,quae nunc exponimus,tantummodo esse desnitum a Syn

do hunc uel illum esse in gratia. & ex parte obiecti talibilia esse, & subesse

posse in eorum Ubisu salsum, ac propterea neminem debere ita esse praecia Pitem,ut tanta certitudine ris assentiatur,quanta aliis catholicae fides credibilibus,quae probatae sunt de infallibilis ueritatis. Ego uero huiusmodi inter pretamentum minime tolerandum,quin uero, ingenue dicam, quod tio, a cunctis reiiciendum de constantissime pernegandum arbitror. Nam

de a grauitate dc a proposito Synodi ualde est alienum sic uerba Synodi ininterpretari,immo,ut cum stomacho loquar,uim apertam ipsis sicere. Quis enim unquam uel tanidialecticus dubitauit esse contingentia, de possibilia aliter se habere Petrum aut Ioannem esse in gratia s Quae fuit, aut in potuisambiguitas de hoc,ut non censeatur sua uerba Synodus sirustra prodegi si nihil amplius uoluit statuere Enimuero qui de istis acute, & theologice se disputabant, non de horum singularium saeundum psa, certitudine di a

diabantur, sed de eorum certitudine, quatenus ex creditis poterant noabis innotescere. Neque assecura quidem fuit Synodus , quod uolebat contra inanem haereticorum fiduciam, si hoc tantum definiuit. Siquidem nullus haereticorum credidit, non posse istis subesse sessum , siquidem socundum se considerentur, sed satis esse dicunt, ut certo & s iter eis asibi tiantur, in eis assentiendis decipi non posse, quatenus per sdem illa nobis innotescunt. Et inepte nimium deterreret quispiam, Petrum habentem re uelationem de sita iustiscatione a certo illius assensu ex hoc, quod ista potest esse salsa,Petrus est in gratia. Diceret enim ille. Esto possit illa secundumst fidia esse, non tamen potest esse salsa, ut mihi reu lata est, & ego quidem

non es certo assentior propter certitudinem, quam in hoc obiecto secum dum se uideo, sed propter certitudinem, quam in illo esse agnos o ex diuiana reuesatione. Ad eundenque modum omnes catholici res,onderemus, siquidem aliquis nos incula et quόd certo & indubitato assentiamur mutitis suturis contingentibus nobis a Deo reti latis,cum non dubitemus pos se illa aliter se habere. Neque refert illa probata iam esse ab Ecclesia, & in t ilia recepta. Satis enim esset,si aliqua nobis sint reu lata,vel ex reu latis certo

instret agnosiatitur,ut quo ad nos inuisibilem censu ur habere ueritatem.

355쪽

LIB. IV. in IX. c Ap. HoA de nos certum eis de indubitatum assensum adhibere possimus, & debe

mus. Atque ut nemo sic exponat uerba nostri decreti, illud precor omnes

strio secum perpendant, distincta uehementer inter se esse,nullum scire posse certitudine fidei cui non potest Libesse salsum, si ine gratiam Dei conse cutum,& de nullo sic esse certum,quod gratiam Dei sit consecutus ut non possit id inenlsum. Qui dicit, nullum hoc tanta certitudine stire posse,neogat possibilem tantam certitudinem ex parte stibieeiti. Qui autem dicit, de nullo id poste ita esse certum,negat possibilem tantam certitudinem ex parte obiecti. Certitudo autem ex parte subiecti & ex parte obiecti distincts sint. Et in inirmativis oppositis hoc potest aliquanto clarius seri. Aliud quippe est, posse Petrum non esse in gratia, & aliud scire, posse illum non

esse in gratia. Et ex parte obieeti seri posie sic certum Petrum esse in gra. tia, quin eget certum ex parte subi editi, nemper si Spiritusianctus hoc nobis testaretur,& tamen non indicaret,si id tesiari. Quare cum Synodus di siincta fiscesse pernosi et, de clare intelligeret potissimam esse controuerosam de certitudine quo ad nos, & inde maxime consulari posse temeritatem,& piscipitationem lis incorum,qui certo asientiuntur eis,qus an cerata sint, stire ne queunt, neglexit statuere impostibilitatem rarus certitudinis ex parte obiecti secundum se,& contenta fuit stabilire impossibilitatem ipissius ex parte subiecti,& quo ad nos. Atque hoc postulant illa uerba. Cum nullus scire ualeat dec. Quid est enim dieiu nullum posse scire certitudine B cui non potest subesse salsum,se gratiam Dei assecutum,quam nemini pos si hoc sic esse certum Neque minus quidem sed aliquanto plus negauit sincta Synodus,dum negauit poste nos assequi certitudinem sdei,cui non potest subesse salsum, quam si duntaxat negasiet, posse nos consequi certio tudinem si dei catholicς. Siquidem quanto sides catholica certior est scien tia, tanto certitudine sdei catholics minus ceria esiet nostra iustificatio, ut postea uidebimus,si eam eκ creditis per fidem catholicam & euidenter comitis manifesto colligere possemus,& tamen neque tali certitudini sub-esie salsum posset. itaque dum patres negarunt nos posie assequi de gratia certitudinem fidei, cui non potest subesse salsum, perspicue asieruerunt nominem posse adipisci eκ creditis, etiam cum aliis euidentibus certitudinem de sua gratia,& manifeste docuerunt, nullam ine uia qua posiimus ea de

Te tantam cosequi certitudinem, ut omnem penitus sermidinem excludat.

Qui enim sciret se esse in gratia per fidem, cui non potest subesie salsi in nullam causam haberet sormidandi de silaiustificatione. Nam formido omnis inensuum nostroriim inde procedit,quod uel scimus, uel credimus posse subesse salsum, & in consequenti in eis decipi, quibus assentimur. Quana quam autem iis c omnia eκ ipsis citatis uerbis facile colligi possunt, si iusta α qua par est animaduersone tants Synodi uerba expendamus, tamen de ipsa aliquanto dilucidiora positimus sacere ex antecedetibus &consequen. us uerbis patrum. Si posset qui iam inequi tantam fidei certitudinem

356쪽

DE INcERTiTUDINE GRATIAE de sua gratia ut ei subesse salsum nequeat, cur in principio huius cap. sidua Cciam de certitudinem renaissionis peccatorum suorum,quam iactant harro retici nostrae tempestatis, uanam de ab omni pietate remotam,& contra ecclesiain catholicam magna contentione praedicari patres allectuissent uidem ilia non dixit saneta Synodus propter causam, ex qua illi uane hanc iactant certitudinem, sed absolute de simpliciter ipsam certitudinem de fidii clam dignam talibus es Og is censuit. Nam ea non perfici ab lutionem de iustilicationem paulo post stitust. Verum illud urgentius,quod statim ad iunxit neminem teneri ad credendum certo suam iustificationem, immoquenlibet polle,dum se ipsum, suanque propriam infirmitatem de indispo, sitionem respicit, de sua gratia timere ac sormidare. Qiii per fidem sciret seelle in gratia,aut ex creditis de cognitis euidenter lioc colligi uideret,ienere turi utique Se hoc de se credere, & certe citra infidelitatis crimen formidare de sua gratia non posset. Et qua rogo consequentia probaretur,posse quilibet de sua gratia formidare ex hoc, si, nullus scire, ualeat certitudine fidei se gratiam et se consecutum, si sensus horum uerborum non estis, quem iam expressimus s Equidem neque impossibilitas certitudinis fidei catholicti uel insusae,uel Theologicae,aut diuitas inferre satis appareter de dilucide potest,quenlibet posse de sua gratia formidare. Hoc autem de perspicue de inbc citer per propriam causam, & a priori colligitur ex eo, quod nemo tantum beneficii si scire potest uia,qua non possit decipi. Ut igitur,& essicis sit, Sc dignum tanta Synodo hoc argumentum, sic accipienda sunt haec uer oba ac si apertius didi i suis let. Cu nullus scire possit,uia qua non possit deciapi,se esse gratiam Des consecutum.Et confirmarunt spatres hanc sententiama et ipsa uelut re in primis necessaria totam do. trinam de iustificatione concluserunt in haec uerba. Et quia in multis ostiis imus omnes, unusquisque sicut missericordiam er bonitatem, ita ueritatem er iudicium ante oculos habere debet, neque

se ipsum aliquis, etiamsi nihil sibi consi fuerit, iudicare. Quoniam omnis hominum

uita non humano iudicio examinanda, ex viscanda est, sed Dei, qui itam asstussio dua tenebrarum, mari essulis cor alia cordum ,πtunc laus erit unicuique a Deo, pii ut scriptum est,reliet unicuique fecundum opera sua. Quid exigi potest his manifestius, ut constet distinitam a sancta Synodo fidei incertitudinem de graistia An non hic admonentur omnes ne se iudicent iustos, etiam si sibi ni hil conscii sunt An non iubentur hoc iudicium Deo remitteres' Si uero per fidem id posset nobis hoc tempore citra ipsius reuelationem constare , possemus utique absque peccato praeuenire iudicium ditiinum, & nos hie confidenter iustos iudicare. Et quod Deum aiunt suo iudicio illuminarii-rum abscondita tenebrarum,& manifestaturum consilia cordium, de tunc laudem fore unicuique a Deo,psam indicant iustificationem absconditani nobis elle hoc in mundo,nel consilia cordium nostroru satis nobis ipsis esse posse inanifesta, eoque nomine neminem se hic omnino tuto posse aut

debere commendare de iustitia, sed eam laudem expectandam esse a iudiciq

357쪽

LIB. IX. IN ita. c A P. tri A diuino. Itaque ex his patet, nullum esse locum relictum concertationibus, quae hactenus fuerunt de praecipuo pundio huius articuli, & posthac omnes unanimiter catholicos oportere fateri, nemine seclusa reuelatione pos

se sic scire per fidem se esse in gratia ac scit per fidem alia, quae uel a Deo reuelata sunt, uel ex reuelatis cum es is euidentibus consequuntur, ac proinde reminem debere tanta animi firmitate suae iustificationi, atque ipsis allenti.

ri. inia non solum subesse salsum potest in assensu nostrae iustificatiotiis socundum se propter contingentiam de saltibilitatem ut sic dixerim huius coplexi,Ego sum in gratia, sed neque peruenire possumus, ut hic distinitum a patribus, ad sciendum illud sub aliqua ratione, sub qua non possit esse salsum. Quo modo illud quidem sciremus,si Deus nobis nostram iustificationem reuelaret. Nam tunc sic esset uerum nos esse in gratia, ut quatenus

est reuelatum,salsum esse nullatenus possit. Vt uero constet iustissime ita sanctam Synodum censuisse, de sine causa scandalizari,qui sei untur de hac di L finitione pati scandalum,nel debere amplius aliquas de hac re controuer. fias tolerari,adnitar de pro uirili nostra comendam, definita a patribus fimmissimis argumentis communire, & ad Qrtia argumenta, quae in contra. rium stant, lare de dilucide respondere. De testimonio Iob pro incertitudinegratiae. Cip. IX. VT agnoscamus obstructas nobis esse & praeclusas omnes uias, qui bus in fidei cui non possit subesse sessum certitudinem de gratia ue-u nire possimus,neque temere iustis eam esse negatam,primo testimoniis scripturae pro definitione Synodi pugnabo,secundo mitifico consensu doctorum Ecclesiasticorum de antiquorum & recentium, tertio, praeuali dis quibusdam theologicis argumentis ex notis lumine naturali dc exper tis uel concessis a fidelibus, d . . adiungam definitionem sedis Apostoalicae iam olim super hac quaestione pronunciatam. Et primo quidem pro ueritate ista stat sanetissimus ille patriarcha Iob summopere,& ab scriptura,

de a Deo ipso commendatus. Si iustificare,inquit me uoluero os meu condemnabit me. Si innocentem ostendero, pratium me comprobabit. Etiams simplex suero hoc ipsum ignorabit anima mea. Quid apertius ille potuit dicere, ut ignotam sibi ostenderet suam simplicitatem, suam innocentiam,

suam iustitiam s Quid quod non solum ignota haec sibi esse indicat, sed ut

timeant,qui suam iustitiam iactant, uel hoc ipsum satis arbitratur,ut prauus& damnandus censeatur, si iustum se, aut innocentem uoluerit Ostendcre. Greg. . Atque ita haec explicuit beatus Gregor.qui tantundem ista putat ac si aper θtius Iob diκisset. Q iid de aliis loquar, qui ipse pro me testimonium serret . non ualeo s Et ut dilucidum saceret, uoluisse Iob hanc omnibus de se ipsis existimationem persuadere, subiunxit. Quia igitur ab inquisitione nostra torpentes,nos omnino nescimus,aut si subtili nos discussione requirimus, pixrunque inter uitia uirtutesque caligamus, recte nunc dicitur. Etia si simplex Dero, hoc ipsum ignorabit anima mea. Ac si aperte diceretur. Com

358쪽

DE ArcERTITUDINE GRATIAE .ditoris contra me iudicia, qua temeritate redarguo, qui ipsum me ex Cmitatis caligine ignoro. Haec Gregorius. Et in eundem sensum exposuit etiam haec uerba Innoc. t. c. ultimo de Purga. cano. Sed & ipse Iob, ut ita apertiora saceret, praemisit de Deo. Si uenerit ad me, non uidebo eum, abierit,non intelligam. Cum enim Deus ubique sit,& coelum & terram impleat neque abesse ab aliquo loco possit de aduentu nimirum Dei in se per gratiam, dc internam consolationem, & de recessi per horum subtracti nem, secundum quem, de uenire poterat ad ipsum,& recedere ab eo,loquebatur propheta his in uerbis, & in eis incertum sibi elle indicabat adueitatum ad se Dei, uel recessum a se per gratiam. Et quod ait, recessum a se Des non intelligere, non ea ratione dicit, qtio: d per fidem scire nequeamus Deua nobis recedere uel certe in nobis non elle, cum scientes, & de industria eugrauiter ostendimus, sed ideo, quod saepe nobis nescientibus procul Deus a'nobis recedat propter culpas, quas ignoranter admittimus. Ital tametsi confirmatissimo erat animo sanctus hic propheta, ne unquam sciens Des mandata praeteriret,quia tamen sciebat posse se per ignorantiam aliquid comittere, cuius causa iustissime posset a Deo desert,etiam cum maxime ueria simile esset eum in se manere, Si recesserit, ait, non intelligam. Vnde Gregorius reddens horii causam dicit. Saepe mens dum de uirtutis suae securitate resoluitur,insidiante aduersario inopinatae culpae telo perforatur. New u cant suo pondere,quae statim sequuntur. Si repente interroger,quis respondebit ei Nam haec clare indicant, neminem esse,qui si repente uocaretur a Deo in iudicium, posset ei dignum aliquid, quo se tueretur, resipondere. Quamobrem cum is, qui haberet certitudinem fidei de sua iustitia, posset utcunque respondere Deo, & allegare ei suam iustitiam,& bona opera,qus ex illa secit, atque illa, uel sutem meritis Christi sibi misti icorditer iam applicatis,se tueri,& defendere,relinquitur eX hoc,neminem posse tantam certitudinem habere de sua iustitia. Et uehementer idem confirmant,qus moκ eximius hic patriarcha stibiecit. Qui etiam si habuero quippiam iustum,norespondebo,sed meum iudicem deprecabor. Et cum inuocalitem me exaradierit non credo quod audierit uocem meam. Qtiid aliud his uerbis signi ficat,quam se nequaquam satis certo,& indubitanter de se credidisse, quod inuenerit apud Deum misericordiam deprecationibus suis,etiam cum m xime uerisimile uisum fuit,exauditum se ab ipso,& illius gratiam,& miseri cordiam assecutums Unde & suam hanc sanctam, & doctam ignorantiam

magis explicare contendens,continuo ad icit. Verebar omnia opera mea,

sciens quod non parceres delinquenti. Cur ueritus esset sua opera,si certus

suisset de sua gratia Ille sane, qui est in Dei gratia, & hoc certo scit, cum opera manifeste consona legi Dei iacit, scire potest, se habe e aliqua bona opera, de grata Deo, de de quibus nulla ratione fit formidandum. Sed quia formidandum est omnibus diuinum iudicium quantuncunque nullius sibi icti sint conscii, neque in hac uita eo possiimus secundum communem

359쪽

LIB. IX. IN IX. P. et saA legem proficere, ut non merito possimus & debeamus de iustitia & sanditistate nostroiv operum fissitare euestigio subdidit. Si lotus suero quasi aquis

niuis,& Iullerint, uelut mundissime manus meae, tamen sordibus intinges me, & abominabuntur me uestimenta mea. Neque enim uiro, qui similis mei est , respondebo, neque qui mecum in iudicio ex aequo possit audiri. Quod si sanctissimiis hic pro plieta ueretur omnia opera sua, et ignotu ad se aduentum domini per gratiam,ignotataque sibi suam iustitiam asserit neque sibi putabat licere se asserere iustum, neque se audebat credere exaudi tum a Deo, etiam cum exaudiebatur, & neminem posse Deo respondere, si repente interroget,aperte asseuerat magna profecto caecitas,ne dicam in sania est, uelle persuadere hominibus iustis, ut se etiam supra omnem cerus tudinem certo credant iustos esse, dc exauditos a Deo, & magna omnino

superbia, quod de se quispiam per fidem, certo credat, quae tantus hic& tam sanctus propheta de se sibi minime audebat suadere. Respondent quidam, Iob tantum contendis e his uerbis suam iustitiam non esse uere iustitiam, si ad iustitiam diuinam comparetur & mundiciam omnem suam rdidam esse immo sordes,st munAciae diuinae conseratur. Qtiae uero potest delusto esse scripturae si haec non est ' Quid facit ut ignotam sibi suam tiρ Iob dicat simplicitatem,quod iustitia sua collata ad diuinam,iustitia non siis' id ut non intelligat aduentum in se Dei Quid ut non credat se exaudi

'tum Denique quid ut uereatur omnia opera suac Certer Deus a nobis non exigit iustitiam,quae ad suam csiparata,etiam nomen iustitiae retineat. Et in ipso suae responsionis principio aperte ille asseuerat sua iustitia neci: cu illa,neocli diuinis beneficiis coposita poste subsistere. Uere,inquit, scio, quordnon iustificetur homo compositus Deo. Si uoluerit contendere cum eo , non poterit ei respondere unum pro mille. Sed cum iam se hoc modo depressisset, adiecit Sc se etiam ex eo humiliare, quod nihil in se sciret, quo se posset iustum comprobare. Itaque adulationem, qua ei de sua iustitia uel asseritabantur, uel certe: assentari poterant sui emensiti amici, uiriliter de m

gnanimiter his duobus modis a se repulit, de quoris ignota esset sibi sua iustitia, de quod illa quantacunque esset, longe inferior ea esset, quam de Des Diictitas,& diuina in se beneficia postulabant. Al a aiunt, Iob citatis in ueri Respon. t. his tantum docuisse, neque se, neque alium quempiam innocentem posse se asseuerare,& immune ab omni peccato.Sed peccata uenialia, neque iussi impugnautiam tollunt a iustis. neque simplicitatem. Et qui se iussu per fidem crederetuo. stiret se simplice de Deum ad se uenisse,& ab eo se exauditum, neq; uerere tur omnia opera sua, & respondere Deo utcunque posset, etiam si multis leuibus peccatis obnoκium se agnosceret. Qitare cum Iob omnia illa a se longe sui sie clare Hirmauerit palam indicauit, non hoc tantum sibi igno. i tum dicere, quod immunis esset ab omni peccato. Tandem de alius dicit Respon. . hune est e proprium de egregium huius loci sensum, quod quantiis sciret se .esse iustum nolebat tamen sumi iustitiam ut temcrarius iactare,& quast sua

360쪽

ntio.

DE INcERTITUDINE GRATIAE.

obticere illam in Deum ipsius autorem. Si sic tamen liceat scripturas e σ Caere, quid poterit ex eis esse certum c Iob dicit se ignoraturum suam limis plicitatem, etiam si simplex fuerit, neque aduentum ad se Dei nosse, neque credere se exauditum,etiam csi exauditus fuerit a Deo. Et tu dicis, Iob haee quidem de se nouisse, sed eκ humilitate noluisse Deo suae iustitiae autori illa ob iceres Aliud est aliquod Dei in nos donum scire, aliud illud esse a nobis existimare. Et Iob utrunque alienum esse a se aflirmauit. Deinde. Iniquum est quod Iobabsolute a se remouet,nos coari late tantum & limitate ab eo tollere. Ille dicit, se haec in se non agnouisse,iu dicis sensum esse, non agno uisse haec a se haberes Ille ait,neque tutum, neque innocentem se posse pronunciare tu inquis,sic esse hoc intelligendii, quod non poterat pronuncias re hsc a se habere Et cur precor,ut prauus esset, & merito condemnandus, satis erat haec de se assirmare si certus de ipsis erat per fidem An non pote rat citra iactantiam haec de se affirmare s atomodo etiam ista tanta scientia potest stare cum tanta formidine, quanta illa uerba explicant, Verebar o nia opera mea dccs Equidem qui uereri se astirmabat omnia opera sua,nore tantum insinuabat, se non credere se habere hona opera a se, sed*palim allicrebat se nescire,an opera sua placerent Deo. Unde de Gregorius in haec uerba. Sunt nonnulla, quae sciri a nobis facile nequeunt.Nam si se recto stadio contra delinquentium culpas accendimur, & cum ultra aequitatis meritas per iram rapiamur hoc Telu iustae districtionis aestimamus. Et cum prM dicantis mens utiliter placere studet,ad amorem laudis propriae turpiter defluit. Atque ita horrendo modo, unum idenque quis culpa peragis, quod

uirtus inchoauit. Et cum multa in eandem sententiam eleganter adiungat, tandem subdit. Humanus animus immensa cogitatione caliginosus semet ipsum etiam discutiendo non penetrat. Sed transeamus ad alia testimonia . De testimonijs Dauissσ Salomonis pro incertitudine gratiae. cap. X.

Concinit&huic praecellenti Propheis remus psaltes dicens. Delicta

quis intelliget sSi uidentur tenebrs, ait Augustinus super l,sc uerba, intelliguntur delicta. El. c. s. de contritione cordis incomprehensibi lia nobis dicit esse, de infinitam quandam abyssum. Unde de David persu sus, sua se non posse intelligere delicta, de agnoscens nobis, ut hominibus qusdam, etiam nescientibus subrepere, de quibusdam ut homines nonnunquam prsoccupari, ac palam professus se non habere certitudinem fidei de sua iustitia continuo addidit. Ab occultis meis munda me domine, &ala alienis parce seruo tuo. Si autem intelligere non possumus nostra delicta,et cum maxime nos immunes putamus, tum nestientes *pe delinquimus , quomodo rogo,poterimus certo scire nos insidatos de iustificatos ab omnibus nostris delictis' An non est sussiciens impedimentum nostrs iustificationis delictum per ignorantiam commisi im s Hisque accedit,quod mari data domini fine quoiv transgressione nemo delinqui multo clariora sunt de certiora,quam nobis sint,qui necessima sunt ad consequenda remissione Pec