장음표시 사용
381쪽
LIB. IV. IN IX. c AP. is a De te limonijs Stati pro incertitudine iustifc
PRimus locus,ex quo possumus couincere dodi. subtilem, Synodi te. Primus lonuisse sentetia est in primo dist. i . q. t. art. i. statim in principio. Quod cus. enim non possit concludi aliquis habitus supernaturalis nobis inesse ex aliquo adia,quem in nobis experiamur,nel ex substatia actus , neq; ex intensione actus,ne F ex dele statione seu facilitate in operado,nem ex bounitate,siue rectitudine morali actus probat ibi quia quocun* isto iv dato, posset aliquis habes caritatem cognoscere certitudinaliter se elle in caritate. Certe: hoc argumento nunquam uteretur doctor subtilis, si non & ipse,&omnes suo tempore pro comperto habuissent, neminem certum polle esse de sua caritate. Et si ad certitudinem euidentiae ista reserantur . nihil valebit hoc argumentum sed petitio erit principη. Secundus loclis est in. 3. d. 27. q. . r. unica litera H ubi aperte salsum dicit este siquis dicat scire aliquem posse, se esse in caritate. AtΦ ita putat posse perstiaderi Theologice,hominem poste ex puris naturalibus diligere Dcii sine aliquo habitu insula, quia alias, qui inueniret se pronum ad talem actum, posset scire se esse in caritate, quod est, inquit falsum. Et cum doctor subtilis,non solii uellet siladere corra philosophos,ied et contraTheologos homine posse ex naturalibus diligere Deli, sine aliquo habitu infuso,persuasionem. n. Theologicam uocauit hoc argumentum,non est limitandum illius uerbum ad scire proprie, & euidenter. n Alioqui argumentu illius ualde infirmabitur. tantunq; probabit, non esse euidens hominem egere habitu infuso ad dilectionem Dei. Qiiod nullus, Opinor, unqliam negauit.Tertius locus est ii . . d. s. q.i. litera. A. ubi expres 3 se dicit,quasi nullum posse esse hic certum de honitate propria. Et quasi di*xit propter confirmatos uel alios,siqui sorte suer ut qui ex reuelatione Dei fueriit de hoc certi. Quartus locus est in. . d. v. q. unica litera. B. Dici tenim 'si ibi,certitudinem,qua quis scit se esse in caritate,non esse certitudinem, quae competat uiatori. Delicta enim in hoc statu quis intelligit Et nescit homo utrum amore an odio dignus fit. Et ideo probat non requiri huiusmodi se a certitudinem ad sumendum digne Eucharistiam,sed satis esse quantuncun*que aliquod peccatum lateat. uel traditum sit obliuioni omnium peccato, ius lirare rum,quae Occurrerunt,contritionem & consessionem diligenti inquisitio
ne facta pro humana fragilitate,& quantum homini uidetur sussicere. Quia I si rendum
sic contritus-cosessus,fi moreretiir,saluaretur non autem requiritur ina, Eucharissitor examinatio ad communicandum, quam ad secure moriendum,quia a. m fg .itas quilibet se exponeret periculo,communicando,& non estit sacra com Probatio. munio sacramentu uiatoris. Talis. n. celtitudo no potest copetere uiatori.
Si dicatur quod loquit ibi doctor Sub. de certitudine euidentis hoc facile reselli potest. Primo. Istam certitudine non habet quispia de hoc,q, sic corritus,&consessus saluaretur,& tamen ille inde probar,no peccare,s sic cone
382쪽
tur de scientia etiam ineuidenti,uia uidelicet humana,aut per fidem.Tertio. CDodirina tuc ipsius erit ualde insufficiens. Oporteret enim eum probasse, non requiri certitudinem fidei de sussicitii contritione,& consessione, si ut creditur probauit id,quod minus necessarium erat, uidelicet non esse requisitam certitudinem euidentis de hoc. Quarto. Probauit satis esse probabilitatem humanam de his. Ergo credidit nem requisitam esse certitudinem,fia dei,nem euidentiae de his. Cum igitur illam certitudinem dicat non esse possibilem uiatori, quam dicit non esse necessariam uel hinc liquere potest utraque certitudinem nostris uiribus impossibilem eum existimasse. Et hoc erigunt testimonia Dauidis & Salomonis,quibus hanc sententiam cofirmat. αι. s Putat etiam quidam ualde doctus Scotista,ex omnibus illis locis posse probari,Scotum suisse huius opinionis, in quibus dicit,no posse probari per rationem naturalem habitus infusos alicui in esse,iu peculiariter non posse sic probari alicui inesse gratiam uel caritate. Quae loca paulo post citabimus . Duplex ra Et hanc opinionem possemus sic suadere. Non sola illa ratio dicenda estilo natura naturalis, quae ex solis notis in lumine naturali procedit, sed dc illa est aliis sis. quomodo naturalis,quae ex notis in lumine naturali de ex creditis procodit. Et talis esset,quae probaret iustos esse in gratia si posset hoc esse certum ex fide. Quando igitur negauit posse probari ratione naturali, habitus in sust alicui insint, eo ipso alteruti,non poste hoc esse communiter certum ex fide. Praeterea. Non solum contra philosophos,sed etiam contra Theologos probauit non posse constare habitus insitsos, necue ex actibus nostris, orien: ex aliqua eorum qualitate. New aliquis eoru Theologorum, quibus ipse contrad:cebat,aserebat, probari posse habitus infusos per ratione naturalem qhiae procederet ex solis notis in lumine naturali. Cu igitur nequeat constare aliquem ex nobis esse ingratia ex Gla scriptura, aut ex dieiis sanactorum ubicunt tradidit,non posse probari ratione naturali, nobis ines.se habitus infusos haud iniuria censeri potest tradidisse posse eos nobis esse certos,nem ex fide,neci: euidenter. Vnde & quod dicit in . 3. non posLeprobari ratione naturali habitus infusos esse apertius dc clarius dicit in primo,non posse probari peractus. Quoniam possunt actus quicunqr 'promQ uenire indisserenter ab infusis habilibus de acquisitis,& quando aliquis esse efς M tra potest prouenire indisserenter a duabus causis no potest eX illo, cerra pUit is aliqua eκ ipsis conuinci. Itaq: cii non sit uia,qua possit quispia ossedere hambitus sust naturales alicui inesse,q non pendeat ex actibus nostris,aur,q rio illis innitas, i experimur in ipsis,ex eo,quod in . i. d.i . dicit, non posse emadiibus ratione naturali ostendi habitus Lipernaturales alicui inesse subtilissime,& essicacissime possumus concludere,eu sensisse,no posse sine diuina reuelatione alicui hoc esse certi neci: euideter neci: ex fide. Sed priora quatuor loca satis sunt ut credamus doctore subtile sensisse, nemini posse esse certa ex fide sua iustificatione,absq: Dei reuelatione.Resp5deamus ergo ad
aliqua loca,unde cofirmat quida eii sesisse cotrartu, obiiciut nobis. Luerba
383쪽
sequendii gratiam,post deperdita gratiam baptismale, esie per sacramentu eo tutis aepniae. Non. n. est proprie hoc illo certius,nili uirun4 sit celiii. Et nisi hanc gratiae. uiaexistimauerit ille certa insufficieterobasset peccatores teneri ad cosessionem quia tenentur, dare opera, quantu in se suerir,ut recuperent deperdita gratiam. a qui tenetur,ire Roma,non tenetur aggredi uia,qua non est certum ducere RomI. Augetur etia tertio hoc argumentu,qin ibidcm dicit, sacramentum pniae esse remedium inicaae,ad recipiendii primam gratia,necpoportere,ad ea per ipsum consequendRlacere aliud, qua no ponere obice ad ipsam,& clare explicat,non ponere obicem nihil esse aliud,quam, tunc cum illud recipitur,non peccare a Baaliter peccato interiori,uel exteriori,et intendere recipere,quod Ecclesia intendit in illo sacramento conserre.Vn. de de in eodem libro. d. t . q. 4. art. .bis dicit non requiri ad consequendugratiam per sacramentu baptismi nisi uoluntariam susceptione baptismi,dc sine fietione,& in. St. q. s. art.2.litera. K generaliter dicit,non requiri ad coasequendum gratiam per sacramenta nouae legis,honum motum interiorε
qui mereatur gratiam,sed susscere,quod suscipiens non ponat obicem. Cuigitur de his duobus possimus nos esse certi,nempe,cν uelimus suscipere sacramenta,& q, tunc adhu riS peccemus, ex his insertur,posse sectindit ipsam nobis constare post susceptionem sacramenti,nos esse in gratia. Verutam e Ad. i. iam non in eo,quo accipiuntur,rigore diale mco,intelligenda sunt illa uerba, s- Respoise. B bus dicitur uia certior,& facilior ad recuperandam gratiam esse sacramen tum poenitentiae. Alioqui eodem modo posset quis colligere,esse uiam certam per attritionem sine sacramento poenitentiae, ius contrarium expressissimis uerbis ibidem asseritur. Quemadmoduergo monachatum comu niter dicimus esse uiam certiorem,ad consequendum uitam aeternam, qua
coniugium non quideor, hic,aut ille status,certu quenquam iaciat de sua salute,sed . tutior sit monachatus coniugio, de plures saluentur eκ monaestis,quam ex coniugatis,& ci, si q aa uia haberi possit certitudo,haberetur
potius ex uita monastica, quam ex coniugali, ita etiam dc omnino similibus rationibus uiam per sacramentu poenitetiae asseruit Scotus certiorem
ad consequendam gratiam,non . certo & indubitato nos reponat in mistia gratiae,sed Φ tutior sit,& plures per eam,quam per alteram, consequant gratiam.Et quan uis,qui tenetur ire Roma non adstringatur ad eligedii uia incerta. apparens inest eum adstringi ad eligedii uia,q mani sisto tutior esset Ee lacilior, ibi nulla alia esset certa. ecp Sco.ibi ex creditis &receptis a fide libus demostrare se putauit pceptu cosessionis,sed cu aliunde illud certu aecostas esset adluxit theologica ratione qua & ide posset fieri pbabile, etiassalivde no costaret. Qui uero poterat ipse Π scim piatae putare, quen* posse fieri certu degia cli maninifestu sit nemini posse c6stare, in receperit scimpnis a Pspiculi est,& ab eodeas irin. . d. s. q. t. tmsbabiliter nosse nos
posse sacerdote incedisse absoluere, de intentione ministri necessaria esse ad
384쪽
uera absolutione seinper tota Ecc. tenuit. Quid m&eo in loco, qui nobis Cobiicit tm dicitprobabiliter polle nos scire q, no apponamus obice sacraa meto Qui uero im aiserit lioc posse nobis esse probabile,qn asseruisset posese nobis est e certa nostr2 gratia Et quide,ut inserrer, poste Petro certii esse, se esse in grati necesse erat ut de certii et elle posset,se n5 ponere obice,& uere recipere sacramentu poenitentiae,& satis ei te ad recipiendum gratiam per sacramentum poenitentiae,nullum ei ponere obicem. Si enim quis sic argua mentetur. Quicunq: recipit sacramentum pta nitentiae,& non ponit ei obicem,est in gratia. Petrus recipit sacramentum poenitentiae, dc non ponit ei obicem ergo petrus est in gratia. Si inquam,quis sic argumentetur,no po terit probare conclusionem secundum doctorem Libtilem poste esse certa, nisi probet, de maiorem de minorem poste esse secundum illum certas. Si quidem requisita est certitudo pra in istarii in ad certitudinem conclusionis. are cum ille ness maiorem,ncque minorem tradiderit posse esse certas, nullo pactio potest liinc colligi, secundum illum posse Petro certam esse sua gratiam. Ical bene quidem Gab. in fine. d. et . r. infert, non posse quenqua certum esse de sua iustificatione quantiis satis esset non ponere obicem, ut obtineremus gratiam per sacramentum poenitentiae, quia nemini constare
potest intentio absoluentis , sed illud male addit, posse eum certum esse de sua gratia cui manifesta esset intentio absoluentis, si satis esset non ponere obicem. Nem enim susticit,lioc satis esse nisi fit etiam certum. Debet quipa pe esse certa utraq; praemissa,ut conclusio illata fit ccria. Non solum autem o
Scotus non putauit esse certum ad consequendam gratiam per sacramenta, satis esse non ponere his obicem hoc est non actu peccare in eorum susceaptione,& intendere ea iuxta intentionem Ecclesiae suscipere,sed neq: unquaplus f hsi credidit hoc esse uerum. Perperanci: & ipse Gabriel ibi,dc Lutherus in art. i. est Seo ad suarum assertionum,& nonnulli alη imponunt ei hanc salsissimam Se merirecipienda damnandam sententiam. Et longissime illum fuisse ab hac opinione, feci gratiam di potius errore,eκ multis ipsius locis pollumus probare. Prim O. In . . d. i sorame, a q. idit. e. Haec sunt illius uerba Non est utilis absolutio nisi praecedat in cori qui ubpo fisenti aliqua cotritio, uel attritio Secundo. In fine.d. 18.expleste dicit. Omis nere ei, bis si requisitione disciplinae confitentis, non polesi si qui rectam iudicium ,
birem. nisi casualiter. Tertio. In. d. 4.q. s. Litera. c.clare ait ncilliam peccatum quo clinest post Baptismum,posse deleri fine poenitentia, de fictum eum esse, qui
cum commisisset septem mortalia uenit ad Baptismum de sex tantum attritus,quia septimum uel actu placet uel de eo nullo modo atteritur, de addit eum, qui eo modo accedit ad baptismum sorte nouo peccato mortali pecacare,ob irreuerentiam,quam lacit sacramento. Necp ponit ibi sorte q, de ea
re dubitauerit. Paulo cnim post id assisit sine sorte sed quia pollet sorte eκα cusiri ob ignorantiam,vel quia de eo non tunc ex professo agebat,suo more posuit sorte. Quarto in ultimis uerbis eiusdem.q. s. ide docuit. Sic enim
ibi est. Gratia baptismalis expellit omne peccatum, quod insuit usi ad eius
385쪽
LIB. IX. IN IX. c A P. z6s A susceptionem culpam autem,quae tunc inest aditi, uel quae adhu tunc comit titur', uel quia de illa nulla contritio inest,non expellis,quia inuenit obicem contrariae uoluntatis.Haec ille. Quibus quid rogo poterat dici expressius cContritionem uero in illa tota quaestione large accepit,ut se extendit ad at tritionem, uel ideo dixit, illam culpam non deleri per baptismum, de qua nulla contritio inest, quia quecunque sit attritio, in susceptione baptismi fit contritio. Et ut omnis tollatur ambiguitas, satis esk debent ite ha illa, quae ex principio eiusdem. q. sanetiis Episcopus Roffensis, ut uindicet eum ab Rossensis. hac nota, Luthero obiicit. Sic nanque ibi scribit. Potest aliquis esse fictus ostendendose esse dispoisitum ad recipiendum sacramentum, cum tamen
non sit interius dispotitus,uel q ita non habet rei tam fidem, uel quia habet
aliquod peccillim mortale tunc in actii uel praeteritum,de quo nullo mo do atteritur ii et conteriti tr. Et isto modo communiter loquuntur sandit,ludo hores de ficte baptiza o. Haec Scotta, . Ex quo bus luculenter patet,& re ctam fidem, iud , lorem aliq iem de peccatis requisitum esse, ne Ponatur obex biotismo. Sexto idem aperti potest confirmiri ex his, quae idem do s.ctor scribit in illa. q .disi . unde colligunt, qui nos impugnant, non esse secundum eum requisitam displiceritiam de peccatis,ut quis iustificetur per
sacramentum. Ad finem enim. i. arti sicut dicit congruere, ut requiratur inatentio debita ad sicra raelitum Poenitetitiae,ita etiam dicit, congruere ex parte suscipiemis,q i534t pN .utens. i. habens aliquam displicentiam de pecca B eo commissis Et in tertio articulo in principio liters. E. Ibbdir. Parum attritus,etia ri a tritione, quae non habet rationem meriti ad remissionem peccati , uolens tamen recipere sacramentum poenitentiae, sicut dispensatur in
Ecclea i, Se sine obice in uoluntate peccati mortalis in actu in ultimo instanti prolationis uerborum, in q,libus est uis sacramenti istius,recipit essectum sacramenti. gratiam poenitentialem. Ex quibuS patet tria requiri ab eo, ut
recipiat quis gratiam per sacramentum poenitentiae. nem se e uoluntatem re cipiendi sacramentum, displicentiam aliquim de peccatis commissis, de non eide in ali l. io mortali acta, uel uoliantat . Et isti duo aliquando ab eo .comprehendantur uno uerbo, uidelicet sine fictio te, uel fine obice neque immerito. Qtii enim non habet displicenti d peccato, quod placuit, moraliter semper perseuerare dicetur in eius complacenti atque in illo esse actu, uel uoluntate, de illud uoluntati ipsius adhuc inta aerere. Et communi
more omnia,quibus, ne sacramenta in nobis causent gratiam, uel contras hrie uel contradictorie impedimus,ldest uel adita peccando, uel intermiticia . do nece saria ad reuerenter ea recipienda, uno nomine obicis, uel fietionis /solemus comprehendere. Dicimus quippe generaliter, sacramenta Cui sare
gratiam in non ponentibus obicem, uel ficte ipsa suscipientibiis, de omnes ad ea accedentes per illa recipere a Deo gratiam, si syncere, de non ficte aut ponentes obicem ad ea accedant. Atque ita omnia, quibus impediuntur 'agentia naturalia a suis essectibus uerbo uno obstaculi, obicis, uel impedi
386쪽
menti,ut plurimum nuncupamus. Quamobrem cum ibidcm dixisset Sco. Otus ad consequendam gratiam per sacramentum, solum requiri uoluntaria
susceptionem baptismi, de line fictione, uel quod idem erat, solum requiri
opus exterius, cum a motione interioris impedimenti, ut explicaret non
deelli fictionem,neque amoueri interius impedimentum, nisi habeatur diis splicentia aliqua de peccatis commissis,adiecit statim,ad secundum haec uerba. Concedo ergo quod ante perceptionem d gnam poenitentiae, opportet suscitari, uel simpliciter, & tunc per poenitentiae sacramentum non dei tur peccatum sed gratia, quae insuit augetur, uel su 'titari secundum quid, ut uidelicet habeat aliqualem displicentiam de peccatis, de propositum cauendi de coetero,& uelit suscipere sacramentum poenitentiae, in quo attritio is contritio. Hsc ibi. Itaque manifestum est,eum requisiuisse aliquam diolicentiam commissorum peccatorum,nequis apponat obicem sacramento, sed recipiat gratiam per illud. Neque cu dicit in loco, quem tractamus eae d. . duas elle uias ad consequendam gratiam,alteram per sacramentum non ponendo ei obicem,alteram per attritionem, excludit a prima omnem attristio item,& displicentiam,sed illam solum, quae, etiam sine sacramento, per QVi 'nio dum meriti de congruo sussiceret ad obtinendam gratiam. Est enim adalarsitsi 3 uertendum & notandum,doctorem subtilem non uocare meritum deco i gruo respei tu primae gratiae, nisi dispositiones, quae etiam sane sacramentorum iecon susticerent ad consequendam gratiam. Vnde Sc in. d. 8.li. A.uelut explicas g o pri ea,qtrae in.q. d. . dixerat,sic scribit. Concedo igitur, ut dissule declaratum Παια est.d.14. q. . qudd sacramentum poenitentiae potest digne recipi ab attrito, de hoc tanta attritione,quae non sussiceret per modum meriti ad iustificationem suscipiendam in termino attritionis.Et si non fidie recipiatur in termitano recipitur gratia prima. Haec ille. Sed lisc satis, ut nemo positiac tam parum piam opinionem tam pio de tam insigni doctori am ibuat. Vt autem Locus.α ostendatur ille sensisse,posse quempiam esse certum per fidem suae gratiae, se Scot. pro cundo possunt nobis obiici uerba ipsius in. 3. aer . lit. C. Argumentatur ibi certitus o sic contra lumen quod ponit Henric. Gan.medium inter lumen gloriae Senegrariae. Iumen fidei. Caritas potest ostendi ex aetu interiori, quo inuenit homo se promptum in Deum,& exteriori,quo seruet in actibus extrinsecis pro in quo dile sto, sicut aliqua Sentia ostenditur actu interiori intelligendo , Seexteriori bene docendo. Sed tales qui habent hoc lumen, secundum eos non melius docent,neque firmius adhaerent in mente credibilibus propter lumen istud, quam alii simplices non habentes huiusmodi lumen, sed se quenter minus. Igitur non debet poni. Haec ille. Ex quibus uidetur caritas secundum ipsum posse ostendi ex actibus, de cuicunque constaret,se haberire actus, quorum hic meminit, constare poste quo)d habeat caritatem. Et confirma confirmari hoc potest ex argumento, quod statim ibidem subiungit contio. tra idem lumen. Vt enim philosophus in secundo Posteriorum contra maritonem, qui ponebat omnem scientiam in nobis a principio, sed quasi ob
387쪽
A nubilatam,& obrutam propter impedimenta aliqua,argumentatur,inconueniens esse habere tam nobiles habitus,& latere nos,ita & ipse contra prs dictum lumen argumentatur, inconueniens esse ponere tantum,& tam persectum lumen,&tamen latere nos,praesisti m,cum hoc lumen ponatur esse
clarior, &manifestior habitus qua fides, & habens fidem non ignoret omnino se habere fidem,sed sciat,se habere habitum,quo credit in generali licet nesciat uera esse illa, in quae inclinat. Et non in hoc loco solum, sed & in. .
d. r. q. 3.lis. C.inconueniens putat, nobiles habitus latere, eos habentem.
Quare cum secundum doctorem subtilem, multo persectior habitus fit caritas, quam fides , & quam esset illud lumen, repugnare doctrinae ipsius uidetur, non posse cuiquam in hac iitta constare de tanto, de tam persecto habitu, si eum habeat. Sed haec non asseruntur a doctore subtili, sed inter stes On.c argumentandum dicuntur. Quo in loco sipe aliquibus utimur ad conuinacendum aduersarios,qus ipsi n5 credimus, si modo apud eos sint recepta, de concessa. Et sorter ad hominem magis ista dixit, quam ex sententia proapria. Neque satis profecto certum est,an ista argumenta sint doctoris subtilis,an aliorum. Statim. n. ante hsc argumenta ita inquit,Pr erea alii argutat
contra eum quaeretes quid sit tale lumen,& respondens dicit,qudd est quid spirituale sicut caritas,& ideo non potest ostendi sed illi percipiunt hoc lumen,qui recipiunt. Et mox subdit argumenta qus statim citauimus. Incero Reston. 1. tum etiam uidetur, an de habitu caritatis insess in primo argumento agat.
B Generaliter enim de caritate loquitur ,& ad caritatem acquisitam possent, Reston. cius dici reserri. Denique. Pro omnibus, qus in hoc loco dicit Scot. satis
est,probabiliter posse constare nobis caritatem, neque requiritur, ut possitaetiam certo constare,prssertim certitudine fidei. Quare consulto Leuchetus ipsius expositor ad tollendum omnem ambiguitatem illis uerbis, caritas potest ostendi di c.adiecit saltem secundu coiecturas. Et no esse trahenda lise Verba ad maiorem,aut certiorem ostestonem caritatis, quam probabilem,
suaderi potest,tum ex ipsis, qus ibidem dicit. tum ex aliis, que alibi asserit. Hic enim ita ostendi,ait,posse caritatem ex actibus, sicut stientiam ex bene intelligendo,& bene docendo. Sed ex his non ostenditur habitus scientis, nisi probabiliter. Neque enim communiter existimantur demonstrari posse habitus. Item. Hoc loco ita uult posse nobis constare medium illud lumen si ponatur,ac constat habitus fidei habenti illum. Sed habitus fidei inis suss tantum constat probabi' iter habenti ipsum.Non enim constat eum habenti certitudine euidentie, ut idem expresse dicit. d.ri. q. unica litera I.& in quodlib. i lit.K. Et licet certum sitsecundum eundem doctorem,ex auroritate scripturs & sanctorum,esse fidem insufam,ut idem aperte dicit in principio solutionis. q. uni cs. d. xi. tamen non est certum ex fide, in omnibus ilis
lis esse fidem insulam, qui credimi, de receperunt fidem. Dubium enim est. ut in. . lib.explicuimus, inter doctores, an Deus infundat fidem illis, qui ueriunt ad fidem fine psaltentia suorum peccatorum, cum illis non insundat
388쪽
caritate ,& unus habitus insusus non insucidatur sine at as, licet maneat st- Cne ipsis. Et cum dicit in principio solutionis. q. ianici . d. ii. Sicut credo Deuella trinum, & unum, ita credo me habere fidem tristisam, qua hoc credo, non debet, hoc sic rigide exponi, quasi eadem firmitate crederet sibi pecualiariter elle infusam fidem , qua crederet, ac credebat Deum elle trinum &unum sed ita debet exponi, ut sensus ipsius fit eadem firmitate se credere fidem insundi fidelibus a Deo, ut credant, ac credebat Deum este trinum de unum. Neque enim amplius ibi statuere uolebat, ut patet ex adiunctis, qua
non post, fidem demonstrari inesse alicui nisi supposita fide & uolivitate
credendi dictis scripturae&sanctorum. Et eodem modo debent exponi similia quae ibi de paulo post dicit litera. I. ita clare in eade.d. asleuerat neamine scire se habere fide infusam nisi reueler tibi. Praeterea. Doctor subtilist passim contendit, no posse habitus infusos demostrari ex actibus, ne v necesse esse,eos ponere ad habendum actus ex eis elicitos. Et patet hoc in.3. in - Principio. d. 23. Scin. d. 27. art. Scin. i. d. 17.q i. Hisque accedit, qu6din. . d.
6. q. s. in principio expresse dicit, non polle probari per rationem natur lem,neque in uniuersali,uidelicet propter quid,nec etiam propter finem ,neque in particulari,ut per experientiam alicuius actus , uel conditionum tysius esse citaracterem,sicut in. r. dictum est, non posse probari ex istis gratia, uel ciritatem. Cum igitur haec similia passim dicat, non est locus hic, quem modo exponimus,sic intelligendus, ut sensus doctoris subtilis putetur hic esse, ut posiimus eae actibus nostris certo cognoscere, nos habere ohabitum aliquem insusum. Et multo minus hoc credendum est, eum sensisse de habitu infuso caritatis, quae ut infra ostendemus, ignotior.nobis est, quam fides infusa. Itaque contradictio, quae fortassiis alicui apparere posset inter dicta hic de in primo, tolli potest per uerbum certitudinis additum in primo. Ibi enim de certa cognitione agit l, Dic uero loco satis est coaconciliano probabilis cognitio. Et si in hunc sensum interpretemur dotatu lucido subtilem, essicaciora erunt, & urgentiora argumenta illius contractor subii Heriricum,quam alias. Ostendent enim, neque probabilem esse opinionem
oui uitin medio illo lumine, quandoquidem alii habitus infusi ostendi pos tuos ibi eo probabiliter ex actibus,n5 autem illud medium lumen. Quod
Davi si ostensione certa, & demonstrante ex actibus argumentaretur, diceret studiosus Henrici, non eum tradidisse suam opinionem, ut certam & euiridentem, sed ut probabilem, & disputabilem, atque ideo satis esse, si ostenis di possit illud lumen probabiliter. Sed nimium nobis indulsimus , dum ingratiam doctoris, quem publice aliquot annis prosesii sumus, quae, cunque erant in eo in hac parte obscura, quaeque aliquot uiris doctis no uimus imposuisse, pro uirili nostra curauimus,& dilucida,& perspicua inicere. Transeamus igitur ad definitiones insignium academiarum, quae pro nobis militant . Delea
389쪽
dere,& numero testium multo nos esse aduersar is nostris superiores , quo hoc tamen dilucidius sit, & quos non possumus ueritate ipsa,& s,ipturarum,& do 'orum automate superare, Litem multitudine uincamus adiiciam praemissis insignium, de toto orbe clarissimorum gymnasiorum I riliensis& Lovaniensis distinitiones super hac re, quamo do tradiamus. I latebit enim ex his, innumeros alios, atque adco eruditistia mos pro nobis stare doctores, hos uidelicet omnes, quos sinculidissima ista sapiet tum gymnasia, singulis pene annis, laureis, de insulis doctoraliabus exornant. In censuris igitur Parisiensibus,quae aduersus Lutiterum publice editae sunt, de ubique uenales habentur, in titulo. 3. qui est de absolutione, proponuntur primo istae tres propositiones Lutheri. Propositio prima. Absolutio est est cax, non quia fit, a quocunque eadem fiat, erret, siue non erret, sed quia creditur. Proposito secunda. Crede sortiter te elle absolutum, absolutus uere eris,quidquid sit de tua contritione. Propo sitio tertia. Esio per impossibile, quod conscissus non sit contritus , aut Psacerdos non serio sed ioco absoluat,si tamen credat se esse absolutum,uere est absolutus. Et subditur deinde censura his uerbis. Hae tres propositiones adsensum scriptoris sint sescae, impiae, ignorariter, de dii formiter ad sanam sicrae scripturae ivelligentiam asseri . Et in hoc quod dicitur. A quocun-n que tandem fiat siue erre siue non errei,de in eo quod subditur,non serio, sed ioco absoluat, sunt piarum aurium offensiue, sacramenti Poenitentiae irrisoriae, de conciliorum generalium determinationibus contrarix. Et in
ir. .de certitudine caritatis habiis ponitur primo lisc propositio Lutheri. Pestinae docent Theologi, quando dicunt, nos niscire, quando simus in caritate. Et additur censura in haec uerba. Haec propositio,intelligendo noscire certitudine fidei,de qua loquitur scribens est salsa sacris doctoribus dissena de sanae intelligentiae scripturae. Subnectitur deinde secunda propositio Lutheri circa ista, iis uerbis. Caueat omnis Claristianus,ne unquam i certus sit, an Deo placeant opera sua. Qui enim sic dubitat, peccat, de perdit opera sua cunei frustraque laborat.Et huic propositioni sua mox sub icitur censura in haec uerba. Huiusmodi consilium loquendo de certitudione, it supra est lcmerarium, perniciosum, de sacris eloqu is difforme. In amticulis uero Lovaniensibus die. i . Mari' editis anno domin .is . articu tus.'.qc habet.Fides qua quis firmiter credit,& certo statuit propter Christum sibi remissa elli peccata, seque posscssurum uitam aeternam nullum habet in ta ipturis testimonium immo eisdem aduersatur,etiam si firma de cerra spe expedi re debemus, in hac quidem uita per sacramentum bapusmi,&Uomitentiae remissionem peccatorum in saeculo autem suturo uitam ternam. Hsc ibi .Et si bene perpendamus adiutum omnia,& meoiem liscpronuncianitu,& dogmata,quibus aduersari uolebant non dubitabimus,
390쪽
DE INcERTITUDINE GRATIAE De sumentis themiuitispro incertisusne Cist. π VI QEd inter tamus pauli siper testimonia laripturae, & Ecclesiasticorum
Idoctorum, que ramuna autoritatibus cercemus, rem ipsam etiam
argumentis scholasticis,ad uiuum discutiamus, ut si etiam et
res saerimus aduersims, nemo cunctetur sim Concitn subscribere Primo. Ne ni scelusa reuelatione potest perfide iconi lare sic est ueram hanc propositionem, Ego sum in gratia, ut non possit in e s assensi
ae WV i fide Nihil enim est certum ex taci
ma quod, uti reusatum est, uti ex reti latis certo deducitur &exprimitu & milii Ua, neque vi
ramento non horrerent 'rere.Accediti his,maximam partem fidesium quodcunque quis habeat citra diuinam re
eundo. insallibilis certitudo gratiae non potest haberi ex terminis, neque ex experienti'. neque per demonstrationem, ut manifestum est, neque haα
λ di in 'Lux supponimus, neque haberi potest ex uo D
Z certitudo, maxime ex isto. Quicunque Ego seci,quod in me est. Ergo sum ius catus a Deo. Ille autem discursus non procedit ex reuelatis,neque ex certis,quia minor illa Ego seci,quod in me est, non est reusata, neque est unis cie lit certa ex fide. Nam quantulacunque diligenter quis probet omnia iII: ligna,ex Dibus pruderer moueri possumus,ut credamus nos fecisse,quos in nobis est, neque solum sibi nihil conscius sit, sed & alia in se uideat praeclara iustitiae lana, ut poenitentiam omnium dilictorum, dilectionem Damam Se constantem Des, absolutam patientiam, & heroica aliarum uirtuatum opera, his omnibus probabilitatem duntaxat,aut ut multum certia tudinem moritem poterit quis sibi comparare de hoc, quod fecerit, quae in se sunt ad obtinendam Dei gratiam, non autem certitudinem fides, cui
non potest subesse salsum. Quia ea omnia possent inueniri in eo qui aliaua laboraret ignorantia eulpabili, & nemini potest per fidem coniae se non ... 20 ς qu 'ligno 'tiam uincibilem ueritatis alicuius, quam tenetur Ios . 1σα tare. Vnde enim hoc possit per fidem constare, cum teste Euan clio nos-lint, qui persequuntur Christianos, arbitrari se obsequium praestare Deo neque ea tamen existimatione excusentur, quin illis imputetur ea persecta:
min. acutio in peccatum sinulas etiam Iudatis, quos Deo di licere, non dubita