장음표시 사용
371쪽
A satis sibi esse ut se crederet iustificatum,. nihil sibi conscius esset, quis fisia
piat,praesuma se iustum prorsus & indubitanter asserere Non audet inualus qui se optime nouerat ad suae testimonium conscientiae pro se sententia serre, & audebis tu o homo quisquis est, qui ad illum collatus, nihil es, ad tuae testimonium conscientiae te absoluere,& iam iustum pronuntiare sEt confirmant mirifice hunc sensium,quae alibi dicit idem apostolus. Qui gloa .riatur in domino glorietur. Non enim qui se ipsum commendat, ille pro. ' qtatus est sed quem Deus comendat. Quid sibi aliud uolunt ista Non enim qui seipsum commenda ille probatus est, sed quem Deus commendat, quam non sufficere ad nostram probationem,nostrum proprium testimonium, necu debere nos ei inniti sed uni commendationi diuinae, & in illius unius testimonio, non in nostro debere gloriari s Equidem si ex fide asserere possemus ,& credere, nos esse iustos, cum fidei nequeat subesse quidapiam salsi, uere probati essemus, etiam si nos sic commendaremus, neque esset nobis necessse expediare commendationem diuinam ad probationem nostram. Sed ne sic quispiam se deciperet, alibi saluberrime asseuerat. Siquis existimat scire aliquid nodum cognouit quomodo oporteat eum ire,& rursus. Nam siquis existimat se aliquid esse cum nihil fit, ipse se seducit. Prose 'o qui se fidei certitudine putat iustum,non aliquid tantu,sed magnum quid se esse existimat licet credat se hoc habere ex Des gratia. De testimoni js antiquorum doctorum pro incertitudine iustificationis. cap. XII l.
Vanquam citata scripturarum loca satis & esse possitiit,& debent.
ut nemo suam sibi certo ex fide persuadere debeat iustitiam, prssercim cum illa apertissimis sanctorum doctorum expositioibus ita communierimus,ut non iacile a quoquam enervari, aut infirmari possint, quo tamen idem & certius,& confirmatius sit adficiam his nonnulla antio quorum patrum testimonia, quibus istam ipsi ueritatem docuerunt ,& se longissime semper fuisse ab ista temeraria persuasione perspicue declarariit. Ac primo quidem pro ista sententia uidetur stare Cyprianus sapienti eloquentia,uitae sanctitate,5 laude martyr i in tota Ecclesia illus ris. Cuenim eleemosynam ostenderet medicinam esse peccatorii quae admittimus post Baptismum,necessitatem illius ostendit, quia nemo sine peccato hic esse potest & quisquis se in culpatum dixerit,aut superbus,aut stultus est. Et quariuilis ista dixisse uideri posset propter uenialia,quibus omnes etiam iusti communi ex lege sunt obnoxii, tamen, cum indistincte loquatur, & medicina '
sit eleemosyna non uenialium tantum,sed etiam mortaliu,uidetur ad utinaque sermonem retulisse eam dixisse quia nemo in hac usta potest ex fide sure se esse iustum.Nam si certi esse possemus in fide de nosti a iussificatione, aliquando posscinus etiam certi esse nos omni carere culpa ueniali, eo Didelicet tempore quo sciremus nos habere dilectionem Dei super omnia qua Dei tolla virium est,tollere omnem culpam uenialem praesertimin firmiter ς co ἔ
372쪽
apud se constituit,nullam talem culpam aliqua ratione admittere. Itaque I Chac ratione testimonia,qitibus san At ali unt indisi litisie, neminem posse asserere,se iustum,& inculpatum,si bene i xpendanuir, de a nobis censeri dobet stare. Sed ipsa uerba Cypriani subscribam. Agnoscamus,inquit, fratres carissimi ditiina indulgentis munus saltabre, & emundandis , purgandis peccatis nostris,qui sine aliquo conscientiae uulnere elle non possumus,medelis spiritualibus Dulnera nostra curemus Nec quisquam sic sibi blandia
turde puro,atiu immaculato corde,ut iri nocentia sciat eius medicina non
Pro. 1o.b Puset eile adhibendam uulneribus,cum scripti im sit, Quis gloriabituri tum se habere cor aut quis gloriabitur mundum se esse a peccatis Et iterui. Ioan. i. e in cpistola sua Ioannes ponar,& dicat. Si dixerimus, quia peccatum non habemus,nos metipsos decipimus,& ueritas in nobis non est. Si autem conssessi fuerimus peccata nostra fidelis,& iustus est dominus, qui nobis peccata dimittat. Si autem nemo ei te sine peccato potest, Sc quisquis se inculpatu dixerit aut superbus, aut stultus est, quam neces laria quam benigna est cloe mentia diuina,quae cum sciat,non deesse sanatis quaedam postmodum utib nera,dedit citrandis denuo,sanandisci: uulneribus remedia salutaria. Haec ibi. Et in expositione orationis dominics de publicano laudato ita Euangelio sic scribit. Cum sibi pharisaeus placeret sanetificari hic magis meruit,qui soc in salutis,non in fiducia innocentiae suae posuit,cum innocens nemo sit, sed peccata consessus humiliter orauir,& exaudiuit oratem, qui humilibus ignoscit. Apertius tamen multo hanc eandem Deritatem docuit barbatus ille Hi eronum us,sulgentissimum,& Ecclesiae & sacrarum scripturarum tu men, tam quidem in locis iam citatis,tum uero in nonnullis aliis. Illa uerba Ecce ego implebo omnes habitatores terrae huius, reges, qui sedent de stirpe David super thronii eius,& sacerdotes,& prophetas,& habitatores Hierusalem ebrietate, interpretanda esse docet de ebrietate . qua obliuisciis' ' - 4 mur praeceptorum Dei , &uit is atque peccatis omnes implemur, iuuxta illud, Non iustificabitur in conspectu tuo omnis uiuens. Et eXPOαnens haec uerba Dauidis,statim addit. Non ad comparationem Dei, ut u reres & noui h elici uolunt & patroni tisreticorum,sed ad scientiam eius. Homo enim uidetin iacie Deus in corde, et quod nobis interdum muri
dum uidetur,illius oculis sordidum deprehenditur. Et ne quispiam ad solum uulgus,uileiis pisbeculam lisc crederet spectare adiei' os putat a proπPheta reges, de sacerdotes.& prophetas, qui scientiam uidentur habere scripturarum. Cum itaq: certum sit Deum nosse aliquos esse iustos, non obscurum est sensiste Hieronymum ista esse ad scientiam Dei reserenda quia me. mo est in hac uita quantacuno scientia, dignitate,& sanctitate polleat, qui absq; illius reuelatione possit fatis certus esse de sua iustitia,Vnde et omnia, quae dixerat illis uerbis confirmauit. Homo uidet in iacie, Deus in corde . moxi illa adiecit. Et quod nobis interdum mundum uidetur,illius ocialia sordidum deprehenditur. Et animaduertendum est,hs aicorum,& Patronorum Hieron . Hiere. 3
373쪽
LIB. IX. IN IV. c AP . issAnorum haereticorum putasse testimonium hoc secus exponere, & ad comparationem Dei,& non potius ad scientiam ipsius referre. Et alibi ponderat propterea adiecta esse illa uerba, in conspectu tuo, ut intelligere mus ad scientiam Dei haec esse reserenda. Et in . i. aduersus Pelagianos
exaggerat illa uerba scripturae. Nemo scit quid futurum sit, quia sicuti est, quis annunciabit ei Sunt iusti ad quos peruenit quasi opus impiorum. Et sunt impii ad quos peruenit quasi opus iustorum. Hoc,ait,idcirco dicitur, quia certum iudicium solius Dei est,& quos putamus iustos,saepe peccatores inueniuntur,&quos econtrario peccatores, apud Dei scientiam iusti sint.Quantula cuncti laborauerit homo ut inquirat, non reperiet. Etsi dixerit sapiens se noste,inuenire non poterit. Omnium enim unus occursus est,
cordam filiorum hominu repleta sitiat maliti l& in incerto statu,quae Grsce πῆρι ερνα dicitur. Musis moritvrs,sive,ut in Hebraico habetur,demoliuntur,atis corrumpunt suavitatem olei. Quis mortalium aliquo errore non capitur Quem lisreticorum de salsorum dogmatum uenena non maculant Hactenus ille. In quibus clarum est eum non solum asserere certum
iudicium de iustitia solius Dei esse, sed de optimis argumentis de testimo' .niis id ipsiam confirmare. Illa etiam uerba Hieremiae. Veruntamen scito ini Fiiure quitatem tuam ita nomine Dei edisserit. Cuni misertus tui fuero ,ne iustu te esse putes sed memento iniquitatis tuae semper, de scito Q in dominum fornicatus sis,iu superbiae colla demitte,ut qui offendisti dominum per arn rogantiam, places per humilitatem. Quibus uerbis satis indicat, hoc debere
nos cauere,ne unquam nos iustos certo existimemus, etiam chi dominus
placatus fuerit nobis,& flagella,isc tribulationes nostras,uel abstulerit et mitigauerit. Huc etiam spe stant,immo uero palam nobis lavent omnia,qui obus ille de at a sandii doctores admonent, ne securi de omni deposito metu iudicium Dei expediemus. Nam quaquam ea possint dicta existimari propter incertitudinem perseuerantiae,tamen si bene de pro dignitate expentatur, euam propter incertitudinem status nostri ab ipsis scripta uidebuntur. Qui enim certus estet eκ fide,se modo esse in gratia sectitus de absci: ulla trepidatione posset Deo occurrere uocanti ipsum ad iudicium, etiamsi ambiguus ei let,an perseueraturus esset in gratia,si Deus permitteret eum hic diutius uiuere. Sed ut apertius sit,ob hanc certitudinem ita illos praecepisse,aut certe ad eam magis eos respexisse, quam ad incertitudinem perseuerantiae, pauca eκ multis testimonia Hiero. subnediam In expositione illorum uer
horum Micheae. Indicabo tibi o homo quid sit bonum, de quid dominus Micb. requirat a te.Vtim sicere iudicium'. & diligere misericordiam. & solicitum ambulare cum Deo tuo ita scribit. Sicut praecipitur nobis, ut faciamtis tuadicium,& misericordiam diligamus,ita praecipitur nobis, ut parati simus ambulare cum domino Deo nostro. Nulla hora dormire, nullo tempore ecuri esse debemus,sed semper expediare patrem semilias uenientem,& did
o i mutare iudicii,& in nom huius ῆculi dicere. Ego dormio, & cor mea
374쪽
iugilat.Et in epistola etiam ad Florentiam. Diebus ac noctibus operIorcu Ctremore reddere nouissimum quadrantem. Et in expositione illorum uerborum Matthaei Post multum uero temporis dec. Si autem apostoli redindituri sunt rationem, sc sub metu iudicis surrecturi, quid nos oportet face rae Neque minus aperte a nobis stat sortissimus ille haereticorum malleus Aug. Augustinus. Passim quidem is asserit neminem in hac uita posse se certo sis
seuerare esse iustum.Et quod magis urget,lib. t. depec. mer.&re. c. 9.&. O.
manifeste assirmat,occultissimam esse gratiae spiritalis communicitionem, de remissionem peccatorum, neci: esse quidpiam tam occultum, necu tam incertum. Sed inter omnia, quae legerim in Augustino , apertissime proposito nostro satient, qus scribit in expositione illorum uerborum, nil so. 0 incerta,& Occulta sapientiae tuae manifestasti milii. Quaerit enim.Quae incertas ae occulta Et respondet. Quia Deus ignoscit peccatoribus confiten tibus,& punientibus sua peccata. Et addit statim. Nihil tam occultum nihil tam incertum. Atq: hoc incertum patefecisse Deum seruo suo David. pro
LRe. H. e bati Cum enim dixisset stante dc arguente ipsum propheta,Peccaui, statim audiuit a propheta,id est,a spiritu Dei qui erat in propheta. Dimissum est ita
hi peccatum tuum. In sermone item. is. de uerbis apostoli tractans illa uer
Rom. s.f ba,Quos autem praedestinauit illos & uocauit &c. ita scribit. Praedestinaci sumus antequam essemus, uocati sumus quando Christiani lacti tumus. Iam ergo & hoc habemus. Iustificati quid Quid est iustificati ' Audemus dicere iam hoc tertium habere nos Et erit quisquam nostrum,qui audeat diη , cere iustus sum Puto enim hoc esse dicere iustus sum, quod est, peccator ,.Ioa. i. e sum. Si audes hoc dicere,occurrit tibi Ioannes. Si dixerimus quia peta ,s. lib. non habemus,nos ipsos seducimus,& ueritas in nobis non est. Hissi. uerbis liquidum est, Augustinum aflirmare, neminem posse asserere se esse Mis. i. a iustificatum.Tractans etiam illa uerba uirginum sapientum, e sorte no sussiciat nobis,dc uobis. Vnusquisin ait pro se rationem reddet,neo alieno testimonio quis adiuuatur apud Deum, cui secreta cordis apparent,& uix Pro. ,6.b quisque semcit,ut ei testimonium certii perhibeat con entia sua. Quis a. . 4.a gloriabitur castum se habere cor Inde est quod apostolus ait. Mihi autem minimum est,ut a uobis iii dicer aut ab humano die,sed ness m ipsum iudico. Quapropter cum de se ipis quisl aut non omnino de se pos i. coni. e u am ferre sententiam,quomodo potest de alio iudicare,cum sciat nomo,quid agatur in homine,nisi spiritus hominis Et contra Cesestium de pi, sectione iustitiae circa finem responsionis ad ratiocinationem . . Quantaliubet iustitia sit praeditus homo,cogitare debet, ne aliquid in illo, quod ipse
Mart. as.c non uidet,inueniatur esse culpandum,cum rex iustus sederit in throno, a
ius cognitionem fugere delicta non possunt,neque illa, de quibus dictum Wal. E. est. Delicta quis intelligit Cum ergo reκ iustus sederit in throno, quis gloriabitur,castum se habere cois Aut quis gloriabitur,mudum se esse a peccaro nisi sorte illi,qui uolunt in sua iustitia,non in ipsius iudicis misericordia.
375쪽
LIB. IX. IN IX. c A P. et soA gloriari Prosecto si per fide sciret homo,se esse in gratia nihil esset, cur foramidaret, immo ne tormidare quidem post et, ne quid eum lateret, quod
graciter Deo displiceret. Nam sicut peccatu laetate repugnat gratiae ita sormido de peccato laetati repugnat certitudini gratiae.Et satis August. indicasui se etiam ad laetalia crimina haec retulisse,cum testimonia citauit, quae ca. ro.etiam ad peccata grauia reserenda docuimus. De praedestinatione sandiorum cap. io. Audiant Pelagiani. A domino corriguntur gressus uiri. Morta Pro.io. Llis autem quomodo intelliget uias suas s Audiant. Omnis uir uidetur sibi Pr . 11.ametipsi iustus,dirigit autem corda dominus. His in omnibus locis ita apote docet Augustinus neminem,etiam ex his qui sibi nullius peccati sunt costii posse certo nosse,an iustus fit,iit superfluum sit plura ipsius testimonia
conquirere. Sed ut magis omnes formidemus tantae obnox a arrogantiae deprehendi, audiamus quid scribat in illa uerba, Tibi soli peccaui. Post multa demum subdit. Qui se putat iustum, coram te iniustus est. Est etiam perspicue pro nobis Chrysestomus homilia undecima super prio Chost rem ad Corinthios.Tradians illa uerba Pauli,Nihil mihi conscius sumi, ita l. cori a concludit. Duabus rationibus uel tribus potius,incertum est nostrum iudi Tribvi racium. Prima quidem,ci, de si nobis nihil conscii sumus,'eius tamen indige. Eonibia inmus,qui peccata nostra certa ratione corripiat. Altera, multa opera nO eertum nostra rios lateant. Tertia praeterea m multa aliorum opera nobis recta uidentur,quae tamen non recta fiunt seruentia. Haec ille. Ex quibus pater eum seo eiam. - sisse,nequaquam nos posse,nem de nostra, ne de aliorum iustitia certam
V proferre in hac uita sententiam. Vnde & ibidem ita scribit. Quod si Paulo
haec contingebant,longe magis & nobis. Et tandem concludit. C im igiutur etsi nobis nihil conscii non possumus tamen a criminibus mundi esse, de in quibus bonum aliquid non tamen recta sententia iacimus, poenae suomus obnoxii intelligas uelim, quantum homines in iudicando decipiunutur. Idem in homilia. .super Ioannem, quemadmodum, & qua de causa contristatus sit Petrus ad trinam interrogationem Christide amore illius in ipsum,his iterbis exponit. Cum ergo stirael,atq: iterum interrogatus,ipsum arcanorum cordis perscrutatorem testem aduocasset, & adhuc tertio Interrogaret perturbatus est Petrus ueritus superiora. Nam cum sorti animo estre,reprehensus est postmodum. Ideo iterum ad ipsum confugit di ceris.Tu omnia sci . Hoc est,praesentia,& sutura. Vide quanto melior L. ctus est,& modestior. Non amplius temere perstat in sententia, neq; constradicit.Et statim addit in persona ipsius Petri.Propterea contristatus stim,
me sorte me amare arbitratus,non amem,ut ante cum me sortem & constatem putarem imbecillis inuentus sum. In his dilucidum est, Chrysosto mum bonitati,& modestiae imputare,q, non audeamus de nostra dilectione in Christum absolutam,& certam proserre sentctiam et Petrum ita modestum factum ex negatione ut non solum non auderet polliceri se sutura constatem in ipsius amor sed net auderet asserere se uere Christia amare.
376쪽
DE INCERTITUDINE GRATIAE. Grego. Susagatus est eidem sententiae divus Gregorius,no solum in locis citatis, CIob. i4 sed etiam libro. it. Moralium cap. 38. ubi illa uerba Iob. Sive nobiles fuerita filii eius siue ignobiles,non intestiget, hoc modo interpretatur, si intelligi fi qmsti, hoc spiritualiter debet, non incongrue filiorum nomine opera designanee sui opa tur,sicut de muliere Paulus dicit,quia salua erit per filiorum generationem. LTim.1.d Nectet enim mulier,quae continentiae studens nequaquam filios generat, Da non erit,sed per generationem filiorum saluari dicitur,quia pereflectum honorum operum perpetuae saluti sociatur. Nobiles igitur fit a sunt recta opera ignobiles autem,sacta peruers Et saepe homo agere quaelibet bona intentione nititur,sed tamen pro multis,quae surripiunt eius acta, qualiter deceptatio apud Omnipotentem Deum habeantur,incertum est. Sive itaque nobilcs nostrorum fuerint fit 3 eius,siue ignobiles,non intelligit, quia subtili examinatione dis operil ins cui si,utrum approbentur eius opera,an reprobentur, ignorat. Quod si certa. ignotum est a iustis,utrum sua opera placeant Deo, ignotum de eis erit an de ipsi placeant Deo. Minus enim est placere aliqua opera nostra Deo, qua placere nos ipsos,& si nos placeamus placebui de opera nostra. Sed si hoe testimonium,euincere quod uolumus, non putatur, ut omnis cesset ambiguitas,neo dubitare possit quisquam, egregium hunc totius Ecclesiae cautholics pontificem,&pietate & eruditione admirandam pro Synodi si re sententia,audiamus, quid ille scripseri ad uenerandam quandam Augii fix cubiculariam, nomine Gregoriam quae nimium desiderabat remissio- Lib. 6 nis suorum peccatorum obtinere certitudinem. Quod uero, inquit,dulce' IIc o, do tua subiunxit,importunam se mihi existere, quoadusque scribam mihi esse reuelatum,quia peccata tua dimissi sunt,rem de dissicilem etiam & inutilem postulasti. Dissicilem quidem,quia ego indignus sum, cui reuelatio fi ri debeat. Inutilem uero,quia secura de peccatis tuis fieri non debes, nisi cuiam in die uitae tuae ultimo plangere eadem peccata minime ualebis. Quae dies quousi uelitat,semper suspecta semper trepida metuere culpas debes ver atteas quotidianis fletibus lauare. Haec ille. Subscribit his luculenter Ber Wal. 8 nardus his uerbis.Veruntamen deli sta quis intelligit Nam si possum diceo con a re cum Paulo,quod quidem longe est a me Nihil mihi conscius sum, riori tamen in hoc esse iustificatum oporteret me gloriari. No enim qui se ipsum commendat,ille probatus est,sed quem Deus commendat. Si applauserit mihi humanus dies, pro minimo habeo,quia ille lucet tantum in lacie. Ho LM. 36.b mo enim uidet in lacie Deus autem intuetur cor. Propter hoc Hieremias non satis popularibus sententiis uelut quibusdam humani diei radiis mori Hier. 17.c uebatur,sed fidenter loquebatur Deo. Diem hominis non concupiui. Trat scis. Si meus mihi arriserit dies neci: me ipsum inquit,iudico, quia neq; ipse me satis intelligo. Solus merito constitutus est iudex uiuorum & mortuo-hal. 3i .e rum,qui finxit fingillatim corda uniuersorum, Sc intelligit omnia opera eorum. Solum attendo iudicem quem de solum iustificare cognosco. Paterio , 3. I dedit ei iudicium sacere,quia filius hominis est.Non usurpo mihi,uel super
377쪽
LIB. IX. IN IX. CAP. A me, si iis filii potestatelli,necp me annumero illis, de quibus ita conqueri
silet. Tuleriit homines a me iudicium. Et mox addit. Velim nolim ipsi me astare necesse est,ipsi horum,qus gesset im in corpore, reddere ratione, cui nee uerbum prsteruola nec subrofugit conitatio. Sub tam squo libratore meritorum,sub tam intimo secretora inspectore quis gloriabis casiu se habere cor Sola profecto, i no soler gloriari no nouit pro amere, cotendereno consueuit graua inuentura est in oculis pietatis humilitas. NG cotendit iudicio,necppi sedit iustitia,quiuere humilis est sed dicit. Non intres in iudiciu cum seruo tuo domine.Recusat iudicium,et postillat misericordiam, sicilius sibi uenia impetrare poste,qua iustitia uindicare c5fidens. Huc usco Bernardus. In quibus mirifice proseima confirmat nostra sententia. Non sokim. n. ea asseuerat,& perindeac nos interpreta loca Pauli Dauidis et Salomonis stapra citat uerum optimis argumetis eam cdfirmat, du docet nos non satis posse nos Usos intelligere neq; decere ut qui non possumus nos exaeie nosse,nostri iudiciu usurpemus,& alienu hoc ei te ab humilitate, ut se iustum quis alterat,immo et diuinum usurpare iudiciti,qui hoc prssumi Testatur etia,& corroborat hoc ipstim in quodam sermone super illa ueri ba apostoli. Qui gloriatur indito glorietur. Non. n. qui seipsum commen MCo. truddat ille probatus est,sed quem Deus coimmendat. Non solum.n.ibi docer, in hac uita non posse nos plenarie de absi metu et selicitudine multa uti in domino gloriari. i propter incertitudinem perseuerantiae itideri potest dia
B xule,sed expresse asserit Paulli merito reprobaste sallacem dc Danam glori an is uerbis.Mihi authminimo est dec. Et in eis ndicasse illii existimat, altea x. . . num iudiciu pro minimo liabere,& suum non omnino se qui quippe qui neq: suo,nec ν alio*,sed Dei iudicio erat iudicandus,& par esse intelligebat Dei iudicium non anteuertere;neQ gloriam,sed fiducia habere ad Deum, priusquam secure gloriari posiimus ob flauentia vcritatis P nobis in iudicio datam.Et in m. 1.de aduetv dni,cum mirifice explicuisci periculii eorum,qui cura sitstepere animaru alio*,addit etia lis , a manifeste indicat,eii senasse,nemini posse satis costare in hac uita sua iustificatione. Accedit sane, ad solicitudinis cumulii de pondus timoris,q, cu & mea & proximi co sitia metiare necesse sit neutra mihi sitis est nota. Vtrat abystiis est imperscrutabilis. Vtraci: mihi nox nihilominus exigitur ame utriusin custodia. α ciamatiir. Custos qui de nocte. Custos qui de nocte. Hsc Bern. i De consensu scholasticorum doctorum pro incolitudine ratiae . cap. XlIlI. SEcuti ut es let, patres istos Eces.& sortissimos ipsius antesignanos ,
mirifico cos isti traclideriit hanc eande ueritate doctores Scholastici, et insignes studiosbist alumnae academis eande cofirmariit. cur letiis ceπsciri debet,aut eam aut Scholasticoru in ide consentietiti autoritas. Vian. de
academiarii autoritate tacea in quibus,& grauissimi semp sunt & eruditissimi magistri, dc qiiscuncti coi cons isti diffinienda sunt magna prius dilige-M de cacanune ad uiuii discutiunLcerte Scholastico i do idcm senti
378쪽
tium autoritas,tanta apud quen lacu pium esse debet, ut temerarisscensui Chabeat ab eom cocordi sententia,abs p apertissimis salte, de manisinissimis argumetis discedere. Qui.n. pollicitus est suam nun* Eccl. deisere, &Da. 16.e omne dodere ueritate,nec psinere aliquo errore in fide,uel in moribus ui lari,aut colaminari,aliquamis annoν centenariis,hos potissimu ei doctores prospexit. Et alioqui ita ipsi insigniter suo rpe de EG. sunt meriti, ita ea dispari licet stylo a suis patribus, illustrarunt,ornarunt,& ab h eticorum, de infidelium technis,s audibus,& erroribus,des enderiit,ut ingratissimoν fit filio 1,comunia eodi placita non salte ut probabiliora recipere.Sed age, signemuFrimo autores Scholasticos,s pro nobis sunt, ac deinde acta Alix. Hal. disinitiones pro eade sententia comodius subiiciemus.Docuit apte istim nostram sententia inexpositione illoru uerborum Pauli, Nihil mihi conscius sum &c. irrestagabilis ille doctor Alexander Halensis totius pene doctrinae Scholasticae secundu magistrum sententiarii parens. In tertia etiaParte summμq.r .cum di iusta non esse homini pro hoc statu possibile gnoscere per scientia se esse in Des gratia ne quis putaret eum locutum sui se de tactia proprie,qua dicimur scire,q clare,& euidenter nouimus, & no,. . de scientia,quae se extendit etiam ad cognita ceris,licet ineuidenter,in quaestione resellit hunc cauillis,& ante omnia explicat etiam loquendo co . munius de taenii nos non posse hic cenitudinaliter hoc e noscere scieri
μα' tia comitiua. od autem ibi adiicit bene hoc polle sciri scientia assectiva,
ita p. 4 μ dc experimentali per experientiam dulcedinis spiritalis,&pacis,&Heu uo omicum nis spiritus, ct mitigationis semitis carnalis,nihil nobis aduertitur. Mox I quippe adiecit,hanc cognitionem tantum esse per signa,& media talibilia, i gratia &experimentum esse iuxta Hippocratem sillo. Media uero& signa taliabilia manifestum est,etiam optime illa probantibus putare non posse ce
titudinem, i non possit subessetasum.Nam Hectus causam nequit ince adere,& coclusio certior non potin esse praemissis,ex quibus insertur.Quia
ex posteriori oristica doctrina,propter qu unu quod p tale de illud magis.
S. No. Tr adidit eandem sententiam apertius,&aliquanto exactius Angelicus do . cori a ctor in commentariis Pauli, in expositione loci illius, Nihil mihi cons ius Cor. 13 sum,& in expositione loci illius, Vos metipsos tentate si estis in fide, de in 1.2. q. Ma.art.s.Vbi clare,&diserte assirmat, possibila esse homini pro hoc Per re μ' statu scire se esse in gratia per reuesatione diuina & per coniecturas,& indistisia, cole cia,ut si quis uideat se delectari in Deo,mundii contenere,& nullius peccati mortalis,eu redarguat sua c5scientia,no esse inpossibile nobis cognoscere qtu ιdicia hoc p nos ipses certo sine reuelatione diuina. Et ne quis in his uerbis putapoi Dis rei ab eo dutaxat negari possibile esse nobis mentia proprie,& habente euis ebe esse detili de nostra iustificatione aut O cocedit possibile esse nobis certitudineis gratia. de hoc Π coiecturas,c5cedere eu existimaret possibile esse nobis uera certi tudine & propria, lare asseruit in corpore articuli cognitione P coiecturas
esse imperfecta dc testimonijs se ipturarii curauit probare non esie nobis
379쪽
A ab ν Des mi latione possibilam certitudine de nostra gratia,ut qta utebar
testii noniis scripturarum ex Iob,& Paulo,q euidentiam non causant, Intes ligera non probare impossibilitatem euidentis sed certitudinis.Et cofirmauit hoc,dum respondit ad argumenta probantia possibile esse nobis certi. tudine sine reuelatione,& ea insoluta reliquit,q suadebat,eam esse nobis impossibile. Et ad secundu aperte docuit,quare habentes fide ues scientiam,haberent certitudine de sua fide,uel scienti non sic aut habentes gratia, uel caritatem,certi esserit de sua caritate,uel gratia.Et ad quartum certissime dicit, nos cognoscere n fidem doria gloriae data nobis in spe,licet non cognoscamus per certitudinem nos habere gratiam,per quam possimus,ea prome reri. Necpquenquam debet mouere ad haesitandum,uel tantillulu de hoe, , Q ratiocinatione eκ principiis illii uideat esse usum ad probandum impossibilem nobis ciusmodi certitudinem.Non. n. ratiocinamur solum ex principiis,ut probemus,aut ou raus euidentia, sed etiam,ut probemus, uel iaciamus aliquid certum. Sicut enim omnis euidentia aut ex terminis est, aut perdiscursum ex principiis,aut ex operientia,ita&certitudo omnis, aut ex terminis esse potest,aut ex distiirsu aut ex experientia. Et consentaneum
suit,eum,qui probare uolebat impossibilitatendis certitudinis, no solis reastimoniis Sripturarum,sed Theologico aliquo,uel Philosephico argumeto ex creditis,uel cognitis naturaliter,probare eiusmodi cogi utione,quam manifesta erat,non esse possibilem nobis ex terminis aut ex experientia, si
ne diuina reuelatione nem haberi a nobis poste per aliquem discursum. Si-U Ot.n. certitudo euidens de conclusionibus demdstrativis non habetur, ni
si per indemonstrabilia principi ita nulla simpliciter certitudo haberi pota nobis de rebus,nel per experientiam necj ex terminis notis nisi diiudicari possit per suum principium. Et in hoc pis ique uiri docti non sentes deripiuntur. Putant enim doctores ueteres sanctum Thomam dico,& sancta Bonaventuram de alios similes, uelle solum probare impossibilitatem euio dentiae, cum uident, eos probare per propria principia aliquid esse impos.sibile. Discorsus autem sancti Thomae hoc in loco si uolumus sonotis ambagibus de perplexitatibus penetrare sensum illius hic profecto fuit. Principium nostrs iustificationis Deus est per sua benignissiim uolutatem, i ipsius potius diuina et benignissima in nos uoluntas. Sed nos in hoc statu scire non possimus altissima,& abditissima suae uolutatis cosilia, nisi ipse reuein. Ergo nulla uia est,qua possimus nos hie esse certi de nostra pia sine Dei
r clatione.Qui. n. nere ex terminis,nem ex experientia postlint esse ccrti de
aliqua re,nulla uia postiat de ea esse certi si n5 possint ed certi de principio, qd sacere potest certa eam rem.Esto optimii et Theologicistima hoc argumenta. Et quidquid causiti sint aliqui uiri docti,nulla uel minima causi resicta est,ut quisquam suspicetur. s.Tho. no esse aperti ime pro nobis. Et hoc ipsum colligere erit facilimum legeti loca citata ex eodem in commentarijs
Pauli. Tradidit do hanc eandem tauentiam Seraphicus doctor Bonaven- S. Potinta a
380쪽
tura in primo dii nctione.i . par. i. q. s. sina pliciter asserens, neminε posse, Ccertitudinaliter cognoscere se habere caritate,nisi per reuelationem, & uti tur ad hoc suadendunt eodem argumento,et eisdem testimonijs,quibus. s. Tho. Ideno eisdem v as absolute tradit Ricari de media uilla in. 1.d. 17. arsit. q. s.Nicolaus etia Lyranus inter Scholasticos doctores,di expositores scripturAno infimi,nel ignoti nominis apertissime est pro nobis Iob. s. Prouerb. io. Ecclesiasis. 9. r. ad Corinth. 13. Et peculiariter Iob. s. propter uari
tatem motuum,& afletionum animae nemini dicit posse hic es e nota sim, plicitatem animae suae,nisi ex speciali gratia diuina. Et super illa uerba Eccle. s. Nescit homo an amore an odio dignus sit, no polle as ut uia humana
certo quisquam nosse se esse in gratia,bene autem per coniecturam, aut per reuelationem. Cocors est his doctoribus pius ille iuxta ac do. s Gersonin quarta parte suoru operum in traditatu de lignis bonis de malis. Ini r caetera. n. signa mala,& signa reprobationis, de hoc quot computat, siquis abl γ speciali Dei reuelatione certo credat se elle in gratia.Timeant igitur,et caueant sibi,qui certos se ex fide asseuerare audent de sua gratia, de alios in eundem errore praecipitare satagunt. Accesiit his doctoribus etia Duradus de sancto Portiano in. i.d. i . q. . Vbi ex prostita impugnat quosda quos fine nomine allegat asserentes,posse iustis constare suam gratiam perfidem. Est Sc idem iudere in Gabriele in . i. disi. 1 dubio ult. Et uclut constans, de certum,hoc idem asseuerat ueneradus ille episcopus ac profecto gloriosus
nostrae tempestatis martyr Rossensis in articulo. io.&.M. consutationis Luthae i. Qui & art.io. clim probaret neminem posse esse hic secum, an careat mortali peccato obiter docet contradixisse sibi Lutherum in hoc nega et alia ex parte docet tam occultum esse superbis uitiit,ut nemo sit securus,an eo careat. Et in.art. i . idem repetit,& coniici dicit posse, an habeamus fida formata non in certo sciri. Nel his aduersa eii reprehendit Lutherum dicente,neminem eae interrogandii a secerdote de sua contritione, sia nemo pol cognoscere delicta sua. Post uni. n. ut ille uere dicit peccatores sentire,uere ne an ficte doleant de omnibus suis peccatis,qualitu satis est ad responde dum de hoc sacerdoti &tame non omnino certi esse de sua gratia, quia nemest certum queciliam de qualenciano uerum dolorem sufficere ad consequedum gratiam.ldenet prorsus sensit argutissi His doctor noster subtilis. Sed quoniam nonnulli etiam eκ his,qui ipsius doctrinam profitentur, de ipsius professione &intelligentia glori antur,non sunt ueriti publice in coriinspectu totius sacrae synodi Tridentinae, eum asserere partis oppositae, eicvnonnulla imposuerunt quae nec uerisimilia ei sunt uisa aliquantisper hic irrimorabor, se aliquanto curiosius ostendam,eum nostrae fuisse sententi Scad ea, quae in contrarium possunt ob aci, pro uirili nostra respondebo.Sed
ne iusto longius sit hoc capitulum commodius haec omnia, qtis ad doctorem subtilem spectant,in altu d caput transmittemus.