장음표시 사용
121쪽
parantur Hodie non ex papyro sed ex panniculis linei, canabinis re maceratis contusisque confici solent: Ubi vero materia haec expolita est, chartae nomen accipit sis Iu Alite Vlgo p pyrum etiam Vocemus. Accursusn eae
ibi a bombyce fieri chartas autumat 3 solent tamen nostri δε , essiti non ς bombycina hodie, sed ex vilissima materia char
tas conficere. Membranae vero striar tenuiores anima lium pelles.' Corium, crassiorem videtur materiam significare. Iureconsulti certe an embranas a corio distingunt, in scribendi usu. Et haec ad xocabulorum significationem satis sunt; quorum non vana est in iure nostro
scientia,ad multarum legum intellectum. Quapropter rogo, ut seueriasti bonarum literarum contemptores, in bonam partem haec accipiant;&quae ipsi ignorant, ab aliis ducere ne grauentur. Non solummo maeutem testamenta, sed & quae uis alia instrumenta, in supra ductis materijs scribi possunt. Hodie tamen vel in membrana, qua adhuc Pergamenam, ab loco in quo primu , fuit iuuenta, ulgus vocat; vel in charta, quae papyrus dicitur, seu papyrum, omnia instrumenta scribuntur; o In quanquam iniungi etiam notarijs 'tabularijsq; solet,
criameto ut instrumenta in membranis conficiant . sed tamen ex
secundil eo non laedentur partium iura; etiamsi ad memoriae pocul. custodiam hoc proficiat, cum materia sit durabilior. Extat&Impe Iustiniani nouella constitutio, tabelli nibus praescribens, quibus uti chartis debeant, sed ea Constantinopoli tantum obtinebat, &eius nulla est
hodie obseruatio, py tocollici; vocabulum quod sp f f . tu lim videtur significalle quandamp in chartae capiten
a then . tam signiamque,quo videlicet artifice, qud vetempore de tabel. ea confectarii n it, curn Comitis sacrarum largition uni nomine nunc traductum est ad indicem memorialemque tabellionis scripturam, qua in codice aliquo gesti actus substantia breuiter adnotari consueuit. LegimusqDD st. autem&a iud9 Ciceronem, Macrocollam, ab eadem
ad Atri. uti credo origine: Nam κοχα Graecis glutinum est, quod Plinius boum corijs excoqui dici t, cuius in chaotis conficiendis praecipuus est usus ; unde& duplici li Mo breui scribitur, πρωτοκο ὶ ο ν.
122쪽
Eo dc unum testamentum pluribus codicibus conficere quis potest, secum diim obtinentem tamen obseruatione omnibus saetis. Quod interdum etiam necessarium est, veluti siquis nauigaturus S sescum ferre S domi relinquere iudiciorum suoru contestationem velit, vel propter innumerabi/les alias caussas, quae humanis necessitatibus ina minent. a Codicillosplures,lanum tamen testamentum tar
2 Testamentum proprie voluntatem, aliquando σsicripturam significare. 3 testamenta plura in scriptis in eadem charta feri posiint. Ob quam caussam utile sit plura testamenti em empla facere.
I PLuribus codicibus J Codicem pro testamentaria a spulari
scriptura posuit etiam Iuvenalis: Nam codices cito, ore. infri Haeredes vetat esse suos. Quanquam autem pluribus quib. mο-
tabulis scriptum est testa nium, ipsi im tame semper di, testa. est idem &vnum. Nam si diuersa est voluntas, posterim insi. reprima rumpitur. Eodem modo de ijsdem legatis fi- 5 M.Lis .i dei comissisque plures codicilli fieri possunt. Hoc am- fr. de cο-plius autem est in ipsis, quod etiam plures esse pos dicit.
1 untdiuersam habentes volytatem,cum secus sit inte- cL.quaere
stamentis; ob id, quod haeredis institutio, quae funda- batur. 1. mentum testamenti, indiuidua&unica in paganorum testam. testamentis csse debeat; tametsi in militaribus rabu' d L .i. f. silis aliud sit, legata autem sunt circa singulas res,&alijs qui, ina ι atque alijs codicillis alia relinqui possunt. Quod si Vc- obtis. de id in diuersis codicibus alios atque alios haeredes testa- bono. positor scripserit,m' id tamen simul fuerint signati,q satis deis, d.
et videtur ad hunc unum esse testamentum. 'Testamen- tum tamen aliquando non pro voluntate, seis ro ipsa
123쪽
ro venientibus possunt; possunt & incendio & alijs casibus intercidere, & chartis etiam mures infriantur. I Expedit itaque plura facere exemplaria unius qL. testamenti, quo uno amisis, ex alio voluntas conse f. debois. uetur : Oportet autem omnia subscripta subsignata- pol sec. taque rest e solenniter, alioqui s nuda erunt exempla, nihil probabunt; ut Accurs hic notat; & textus clare deeidit, debere fieri plures testamenti codices, secun- j. eod. dum obtinentem obseruationem. Est enim regula iu- s L a. f. ri : Ex exemplo' neminem conueniri posse, dςquo D. mbis. Hibi ab interpretibus late disputatum est, authe.
Eo haec quidem de testΘmentis, quae aliquo. C. scriptis conficiuntur, sufficiunt.Si quis de ede Tautem sine scriptis voluerit ordinare iureciuili testamentum, septem testis hiis adhibitis, Zc sua voluntate coram eis numcupata sciat hoc persediissimum testamentum iure ciuili,siimumque constitutum.
a Quid sit nuncupare. 3 Oum nuncupativa testamenta rari ma, hodie Utatisma esse. Quomodo hodie nuncupativo tamur. ς Quomodo nuncupatiuum ab Aripta dissem
Praeter rip zm nuncupatiuum .ltio a m di testandi communes omnibus.7 Verbum adsiberi, generale esse ad rogatum G fortuitum testem.
124쪽
1 CO MMENT. VIIIIIa sup . in SI quo autem sine scripti JfTestatuetum sine scriptis r
trin. .hu- ' altero este antiquius non est R dubium;ab initio tan-itistin tum quinque in eo testes aderant, postea adiecti sunt ἔ. r. l. ci; duo; hoc autem omnino est ciuile, nihilque ei iuris obuia . praetorij admixtum: est, quod sine scriptis & tabulas se de bono. rii nequit, cum praecipua eius solennitas sit subsigna- ρο . sec. tio. Quae verbde testium conditione tradu tur, ea virique generi communia sunt; ac in summa, quicquid est
e Stip. in . in nuncupatiuo necessarium, idem etiam cum alijs Ied prae- lennibus obseruandum est inscripto; sbia nuncupatio, aicta. Vnde nomen descendit, in tabulis remissa test. Estai a Facit a. tem nuncupare, Voluntatem circa haeredis instituti I. hac con- nem,legatorum dationem,caeteras uetestamentipata Iuliis C. res lingua & voce exprimere, nominareque. At hic ad qui te issi pro forma traditum est;vnde verius existimo hoc, quod Jace. po . Nantea docui,non valere ipse iure testamentum, none L. itise. nuncupatis singulis a testatore, sed tantum od dabit s. qtieuda rario in testium praesentia lectis, ac deinde ab illo sim , nodum. pliciter approbatis: Erat hoc testamentum olim in mi nus frequenti usu, propterea quod omniavoluntatis si creta expandere s in eo esset neceste; & substitutiones praesertim pupillares palam c5ficere, periculosui cen-ieretur. f Vnde tabularum&scripti haeredis passimo, 3s Vst. l. hae mentio est,nuncupationis rarissima; ut vulgo anti o. ba qui ius existimarum Videatur, nucupatiuum, quas mi- LM f. nus selenne, non ad paganos, sed ad milites los perti- nere. x Hodie contra oc prope solum est in xsu vulgi,h f. ia isti mςn pςnitus secundum veterem cosuetudinem;
paulatim,dm f. de Oxςinim erat,coram septem testibus nuncupare v
his, hi sup quod fiebat fere cum quis morbo praepedi-,ι diu, pQxςrax tabularum solennia perageret deinde iisj domi δ', h*rςde apud iudicem sistebantur, ubi desun hL , ρ. cti iudicium e Tonebant. ' Nunc expeditiori utimur
i ρ ὰ volutatem excipiat atque rem gestam scriptu- testis es t Rise G uxhoritaret comprobet; tum enim non est opuς testes iterum sistere; nec morte ipsorum corruit volun- , Ο tas, notarii instrumeto plene semel probata. y l. - , notari J Inltrum elo plene semel probata. Nec ideoniox desinu hoc esse testamentum nuncupativum. Si-ς quidem non ad substantiam, sed probationem actus, scriptura
125쪽
scriptura pertinet. ' Haec tamen cautio veteri iure in- m L. coκ- cognita in testamentis fuit hodie adeo iosovsu recepta, trahitur. ut qui eam coisti ellere voluerit, irrita vi seri faciat mor- f. de pi-
tuorum voluntatem,ut Imperatorum verbis' utar. Erat Inor.
autem olim solennis quaedam formula, qua testat'res n L. test. C., nuncupatiuum te sacere velle significabant; sed ea ho- eodem. die ex Iustiniani constitutione nihil est opus, cum ex o L .intcst.' eo, quod nulla scriptura interuenerit, satis appareat C. eodei v. quae testatorum voluntas fuerit ue id intelligo, quoties nulliis testium subscripsit, vel subsignauit. Nam notarius in alium usum scribit Qui, dii verb aliquem ex testibus subscripsisse compertum fuerit, coniectura est, voluis ede sun istu inscriptis testari, ut dici possit quasi imperfectu testamen tu vires id non habere; p receptum est btamen propter superfluam solennitate, testamen tu alio qui in vim nuncupationis valituru, non perire. Et hoc Leoni etia placuisse scio, cuius ea de re ἐν Jalis set austoi θ Ἐκκαισανακα atqσίσιμ constitutioextat,Diocletiani qrescriptum corrigens,quo significatur, etiamsi q L. si et/septem testes adfuerint, uno tamen sorte non subsigna- . nu . Ceo. te,testa inentum collabi. Vltra haec testamentorum
genera,alia duo colligere licet ex Honori j 'STheodo- r L. omni. iij constitutione.Vnὰm,quod supradidi in vetusti mi il- C. eodem lius testameti, quod calatis comiti js fiebat, locum successisse. Principum enim in rempub. aduentu, populi comitia sublata fuere, magistratuumque creatio, & caeterarum omnium rerum arbitrium* principi delatum, s L. LV. de qui vice populi solus fungebatur. Quemadmodum er- amsitu.
go olim apud populi conuentu testari quis poterat; ita a M. sed cin&hodie nullo alio teste adhibito, licet per libellu prin- quodpriucipi oblatum, supremam voluntatem condere atq; hoc cipi. Apr. cauoq; genus testamentifrnis sinu est. μ' Alteru, non detur nadissim e illi, ut liceat alicui apud acta Iudicis Vel md- tu. ge. ernicipum,quid de reb' suis fieri velit, protestari. Ad huc ritiit. modii potest etiam accommodari forma testandi, qua re L omni- hodie passim in Gallia atq; Germania utuntur; scriptam uxu. C. eo. enim voluntate exhibere decurionibus signandam so- χ Indit olent publico diuitatis sigillo cuius loco est regium in misium.
Francia sigillum,apud Fabrum non uno loco memora- eodem
126쪽
a Gl. i. p i communia sunt. Annotauit autem Accu. yspecies quac mer eptu dam alias,sradatim in ipsis testium numeruin expones. Sed eas in ipsis plostis relegere unusquisque per se potest,&deiplis alibi sese disierendi locus offeret Adhibiti, J Opόrtet autem testes in testamentor et L. f. r. C. gatos adhibitos cile, non fortuito. Ac si generale ver de dicit. Diana restringendum est, ideue in testamentis est .l siti. C. de speciale, ' cum regulariter ad fidem rei gestae facienda rest on. etiam non rogatus testis sustici at,hquod etiam in testa a Atit. roe. mento inter libet os,&cum pietas causi, sumagatur,ae C. O te L in caeterarum gentium testamentis, quae Romani iuris; solennitatibus non oblisantur, procedit.ςHoc mirum f. de test. quare militem, cuin castris testatur, oportet testes r . No .m L. . in de cuius tamen Veritate alio loco isputabimus. f. Cae co. i , Livo rogandui est testisὶBauerius ex 2 a d. pluis A sente i , quG communiterprobari videtur, putat, Di . Est axestatore; Ol in in eu usum adhibebatur testat'. Ego mili. 1 st . iamcn reserre non puto, a quo rogentur, dumodb ce
e sis hiaub xi orati sint adtestamentum se es adhibitos, lexi qui pa Daset ro pesin pliciter,Vtrogentur,requirit,nec aquibus id sieri debeat, exprimit,generaliter itaque id intelligendu est, Arg. l. δε & citra distinctionem. S Rogati autem testes sortuitis
pretio, θ' - opponuntur, qui obiter latum& per transenna voluta - e pubf. te audiuertit. Ac in testam cto in scriptis cessat quaestio, .cum subscriptio subsignatioq; testiu satis demostiet ex
testatoris volutate eos testimoni up bibere,cum n5pra sumamus alique alienis se negoti js inuocatu inserere, exintq;Catonis praeceptu: Ad cosiliu ne accesseris,ant. 'uam voceris; quod&nuc pertinet. Not ij vero instrui metis suis adij cere feresbiri, Testibus praesentib' ad hiab De his bitis&rogatis, crededuq;' ita se stare,ut narratur,quod ide. εἱc &tunc intelligendii, cum ea formula lisi plenὸ expressa p. r Aret. est, sed intelligi potest, veluti si scriptum siti stib.&e. orbaver Qubd si vero simpliciter dicatur aliquis adsuisse,non syrae tumetur extrinsecus rogatio,vi nec illius in nuncurativo sussiciens testimonium interpretibus visum est, . T qui praesentem se fui se dixit, nec quicquam devocati ne meminit,quam testamenti tabur interuenire neces
Frui, Tituli de testamentu ordinandi
127쪽
. 1 Cur Militum Testamenta ab alijs separenturia Tempora , homines inc consequenter testament.. dupliciter distingui. 3 De et eri Dodiorum Equitumque controuersia.. De Ludovici Bolo ini opusculo.s De rei militaris libri, a
susti libellus de disciplina militari.
8 De latilitarepraesentis tituli. De iure moreque gentium in testimentis conde dYs. Io De ordinatione huius tituli. II n militaris te tamentiniuilegium duris. Ia De Equitibus auratis,qui milites lὸ diotis a3 De Christianae religionis militibus. r Militiae Ῥocabulum late patere. Vetus ritus legendi milites. Is De numeris militum. i7 De sacramento militum. iδ De cingendii militiἷus.79 De cingula militari.
ro De notandis militibus. ri De Oronibus. re Feudorum consuetudo ,nde orta V De examinandis militibus. rs Negotiatores ne militent, prohibeantur militare.
128쪽
a Negotiatores qui .aecantur. 18 Opifices an militare psint. ν
IDE militum testamentis separatus est etiam in ea: - x teris iuris nostris partibus tractatus ob communi , testamentorum ordinatione; quoniam in ipsis propria sere ingularia iura seruantur; proinde & testamenti dissinitio,de qua superiore titulo prolixe disseruimus, huc minime pertinet, neque enim in ultima militum voluntate iusta,& solenni sententia opus est, sed si
plex&nudamentis testatio sufficit; adeo ut nec haer dis quidem institutio necessaria sit, quae tamen solen-ν, ν nitate testamentorum basish est: Valet enim in minis
hy σηπ' reddet arata quomodocunque militis voluntas, cessan re quoque accrescendi I itire; nihilque est necesses eum de universo patrimonio disponere. Induxit por- ας ' ς' rohoeptii illegium Reipublicae necessitas, ' quae damillatas repellit iniurias, militum ministerio indiget; ' quos pro communi salute vigilantes, aequissimum fuit,oM V est' ni sollieita obseruatione solui. Ex duplici autem conditione temporum,x hoc pacis & belli, hominurn me'M' deinde testamentorum oritur differentia. Nam qui
' domi rei publicae quieti vacat,pagani siue togati vocan I ' η' Milites verb. per quos aduersus hostium iniurias Npς p insultus , publicus status conseruatur, varijsque ij ine μῆς nostris epithetis designantui , cincti scilicet, gent/μm ealigatique dicti. Inde rursus duplex test 1μρ - ς menti gehus consecutum est: Vnum, quod domi fit, ii renatu auerum quod militiae: Illud iustum , ac omni iuris ἔζM solennitate absolutum esse debet; hoc in nuda uti dixi must ycduntate consistit. Solet 'porrb&illa etiam hic sf pr i' ineule,ci Vetus vulgarisque S quaestio: Rξsne belli ani pr'σmi' urbanae maiore gloria dignae sintὶ& iterum, Cui priori ιις potiorque honor, 'Iureconsult6ne,cuius prudentia αg iuit, in consilio ciuilia negotia administrantur;an verbei, quil ce' sortiter contra hostes republicam patrianiq; defenden- ri' f d: do, militaria equestriaque insignia fuit promeritus,d u serendus sit; quod&M.Tullius libro primo ossiciorumpi 2- 'disputauit;acinoratione pro L. Muraena soro uti via
129쪽
TITV L. DE MI LIT TE ST. 7 detur utens ludensque,celebri Servi j Sulpi iij nostri in
iuris eognitione famae, illius res bellicas antepositit. Idem etiam argumentum nouissime Ludovicus Bolo- ninus eximi' nostri ordinis interpres repetit, ac nabitum iudicialis controuersiae, ea de re contendentem induxit clarissimum patrum memoria Iureconsultum Tranciscum Aretinum,cum Federico Vrbini duce miliatari gloria cum primis illustris, cui Nicolaus Perotus Sipontinus pontifex Cornucopiae opus inscripsit, quique multorum doctorum virorum literis & scriptis c lebratus est. Et supradustae quidem controuersae arbitrum Alexandrum Iinolensem dedit. Sed nos ea ociosis ambitiosisque discutienda relinquamus , qui utinam scientia magis, quam inani disputatione doctorum titulum illustrare studerent Fuit autem veteribus Romanis,ipsisq; principibus nonh minus studiu circaleges, vquibus ciuiu concordia domi seruarent,quam circa rei prω. de militarisdisciplina, qua impertulatissime propagarunt; quod praestantiissimus Latinorum vates cecinit: regere imperio populos Romane memento. Hae tibi erunt artes diacisy imponere morem, Parcere ubiectu, ' Zebellarui perbos.
nes extabant. Tarentini certe Paterni, unius ex ijs, quorum symbola aGraecis in Pandectas relata sunt,non
alij citantur libri , quam de re militari; quem Flauius Vegetius libro primo, diligentissimum iuris militaris asst torem laudan ei uidemque argumenti allegantur etiam libri AEmili j Macri, & Arri, Menandri Iurecon- sultorum. Citatur&Diui Ausi isti dis ciplina; i atque eat L. Qicia
etiam antiquior ab Aulo Gellio libr. 7. capitulo. . Ca- tim. s. i. detonis de re militari liber. 'Hodie 'ero omnia sunt de- remit . . prauata,& in deterius prolapsa, ut nec suscipiendi nec gerendi belli, ullum nobis ius constet; qua confusione fit, ut nec pacem nec bellu ferre posiimus.Inter varia autem militiae praemia non intimum titulud, quulibera
130쪽
Iibera testandi facultas militibus praestatur, cuius non propter psos solum,uerum etiam ob alias multas caus.
sas utilissima est cognitio. Nam si quid in militibus sp
legi. fuci h pietas voluntati suifragatur. ' Praeterea illa quoque is, .u et non leuis est ex testamenti huius cognitione utilitas, crati. ' quod apuis eas gentes, quas iuris ciuilis obseruation Vid. Nisi non obligat, φ ii nulla propria lex eaetat, hoc ius, prae inlot quod in militum testamentis est proditum, obtinere censendum est, curn secundam ius gentium P constiti
oMou. rep. tum sit, quod ubiq; praeualere debet, si nulla scilicet ei in ri br. & propria lex resistit. Quanquam igitur militis is tr de stamentum, respectu priuilegi j dc paganoruns, videa- stam . tur speciale esse; tame usi ius gentium consideretur, sep Iarr. l. cundum quod ipsum censetur generalius patere, nemo Dedit e. m. inficias tuerit: TCum itaque diuersa inspectione singu loeoaem. l. i laris sit iuris vel generalis, omniumq; hominum milita .de cov. x rς testamentum; ea sorte non pellima erit ratio, curies ob. aliquando praecedat ei astractatus, ut in Codice aliqua . Duct.ini. do sequatur,ut hic & in Pandectis. i Plerique qtamen ir istario. dubium priuilegia militum vocant; quasi ea hodies de iis cessent; cum vetas iolennitas militis legendi recipien obit dique moribus nostris sit abolita; nee id aumeros anti iis ruta quo ritu reserantur, nec castrensi la rivacent, qui hoesm Ceo nomine censentur, sed delicijs otioque domi indulgi , cu mi ant.Verum si distinxerimus militum genera, cognoue -- ρ-By. xiii u que quibus hoc olim priuilesium principes con Dui eatis cesserui, liquido comperiemus, nisui fere in hac re ini mutatum elle;&perdurare,quae de militari testamentos Doeotio sinci iniunt,omniaDiui quoq; Maximi iani constitutio di isi tib dcmonstrat. Neq; enim equitibus Romanis, in quorui, c linrum successit ordo eorum, quivi olim aureis annullis a plebe, sic nunc aureis a reliqua nobilitate calcaribiis
distingi iuntur, hoc priuilegium aliter concessum circa . testanaenia fuit, quam similitarent 'Ergo nec Christianae reipubli ae religiόoisq; deseridendae militiam
proselli, quos constat honorem huius nominis extra castra usurpare,quales sandi R dienses, Theutonici,