Oberti Giphanii ... Commentarij in decem libros Ethicorum Aristotelis ad Nicomachum, post sat bene longam suppressionem, boni publici gratia, iam primum in lucem editi ..

291쪽

duabus cautionibus num, tertio loco ostendit, quid liberali sit agendum, & ait: sumere quidem illi licere,sed unde oporteat, nempe ex suis rebiis&posses Itoni b.& ex his ipsis tamen eo consilio,nsi quasi ipsumsimere per se sit honestum , sed hunc potius in finem, ut haesumptione ad largiendum utatur,&hinc suppetant copiae ad . donandum. Ex quibus verbis perspicuum est, sumptionem in liberali valde arctari, nempe quae in suis tantum rebuS permittatur: desinde in hac ipsa tamen non positain esse liberalitatem, 1ed potius eam fieri liberalitatis & largitionis causia. ἰαελήα4. J Explicat, quod dixerat de suis rebus libera- llem capere possemam & liberalem suarum rerum curam gere- re debere, non tam propter ipsSS res,aut quo eas amet,sed ut ad largiendum suppetant, quod ipsum & Cib. bb. 2. e. monet. Habenda est autem ratio rei familiaris, quam quidem dilabi Isinere, stagitiosum est, sed ita ut illiberalitatis auaritiaeque absit isuspieio: polle enim liberalitate uti non spoliantem se patrimonio, nimirum est pecuniae fructus maximus. ὐδἐ τοῖς πινχῆα. J Hoc Dpra est explicatum , ubi dehon sto, ad cuius distinct: onem pertinet, videre cui donetur, diagno an indigno, sue, It Cicero, ut pro dignitate cuique tribuatur, ur patriae, ciuitatis, cognationis, calamItatis, probitatis, habeatur ratio. Cicero quidem tibro secundo insitiorum, idoneis duntaxat dari vult: hoc est, ut Aristoteles appellare vi detur, ς odisin, quod grauiter reprehendit Lactantius libro

ἰλὸς, συου η εω. J Adseruntur hic aliae quatuor liberalitatis proorietates, quarum haec est prima; Liberalem in largiendo .i valde excellere, adeo, ut ipse sibi minus reti neat semper. Ratio, o , eo quod haec liberalis viri sit natura & indoles, nullam sui euram liabere, nihil se respicere, ad largiendiun tb- tum spinare. οὐ Anis. J Altera proprietas , ex facultatibus iudicandam esse libet alitateira: neque cnim in multitiidine aut magnitudine donorum spectari liberalem, sed ex animo & vo luntate, ex recta affectione. At haec pro facultatibus suis do nare solet, quod confirmatur exco, quia saepe magis liberalis.

habeatur,qui papca, qua assui multa donarit: pauca ex re te-Dui: multa ex magnis copiis,& tamen non pro rata, Vt illa mu-

liercula apud Euangelistam. Praetermisit Aristoteles hoc loco, sed a Dipiti Coo ale

292쪽

COMMENTARII.

ted paulo itiserius coounemorat: Liberalem pro facultatibus

istas donare Oportere,earium modum non excedere, ut praeclare Cic. ne maior sit benignitas quam facult. ates. Qui enim benigniores volunt esto, quam xes patitur, Primum in co peccant, quod iniuriosi sunt in proximos. quas enim it opias his stippeditari aequius est de relinqui, eas transferunt ad alienos. Inest aut in tali liberalitate cupiditas farrunq; rapiendi N auferenda per iniuriam, ut ad largiendum suppetant copiae: & moderate ait donandum. MVlti enim pauimorata effundunt,inconsul te largiendo. Qu id autem est stultius, quam quod libenter sa-cias curare, ut id diutius facere non pollis,N c. mobrem 'nec ita claudenda est res familiaris , victam benignitas aperire non possit, nec ita res rauda, ut pateat omnibus, modus adhibeatur,is quereseratur adfacilitat . . Tertia propr: Nas,magis este liberales, qui a maioribus pallas diuitias acceperunt, quam qui ipsi . pepererint, quod ipsum & Plato lib. r. Potituo tirn, inlcat : quo loco haec sumpsit Aristoteles. Cuius rei duas aiknrationes. Prior est, quaa inopiam nunquam iuui ecpem. Vt autem qui iii bello nunquam tueritu, ad pericula proiectiores vide tur : ita & in diuitiis, qui inopiam nunquam sunt experti, ad eas profundendas sunt faciliores, hoc arg. lib. 2. I et Aristot. ostendit, adolescentes csse natura magis hberales, quam senes. Altera est ratio, e παντες αγα-m, quia suum quisq; opu amat;

situm cuiq; est pulchrum,quod quisque tibi peperit,hoc ipsi est .

, charissimulta:quod ostendit Arist. ex parentu amoi erga liberos. quem constat esse acercituum,& multo quidem acriorem.' quam liberorum aduersias parent . adc re inst. I. st .c. στας

293쪽

diso IN CAP. I. LIB. IV. ET HIC. arta nota & proprietas ; non saetis fieri, viditescat liberalis ; homines liberales plaerunq; non este

ex ditioribus, ratio, μή re ληπῖtis, ,&c. eo quod nec sint ληπῖ ad accipiendum & acquirendum auidi, nec φυλακῖκρὶ non

nimis attenti in rebus conservandis inam& jupra diximus, liberalitatem non versari in custodia aut sumptione j sed sint 'potius ad largiendum profusi & faciles, & quia bona non propter ipsa, non quia ipse ament, sed dandi & largiendi duntaxat causa ea cupiant aut quaerant. Sic enim in libris fere omnibus & veteri tralatione legitur. inaidam reponendum putat λ'ιωτον, ut reseratur ad ipsum liberalem, non ad τα Verum, cum omnis mutatio, tum Vbi bona peraeque constat sententia est periculosa, hic celete missime

necessaria.

λὸψἐγκριλει- . J Arg)Topylus legit ἡ τυχη , accusatur sortuna, sed in omnibus lib9s ctiam veteri tralatione est

sortunam accusat, nempe vulgus Qua concise loquendi ratione & Graeci& Latini saepe utuntur, ut & libro primo admonuimus, ut Cicero r. Osciorum. Maximam autem partem ad iniuriam faciendam aggrediuntur..Sic ibi Iegendum ex veteribus libris r nam in vulgatis interiectum, 'nonnulli. Quod ad rem aisnet; sic apud Senecam in Hercule furente quidam: O fortuna viris inuida fortibin, quam non aqua bonis I ramia diuidis. Idem alibi: Res humanas ordine nullofortuna regit ,spargitque manu munera caeca peiora fouens: fri iam. J Cur non ditescat liberalis, etsi iam ratione confirmarat, ut quia sit , hic alteram pene geminam tamen & eandem adfert, nempe quia non curet ditescere, quia nullum in diuitiis quaerendis studium & operam ponat, ut res aliae, bona valetudo, honores, cruditior ita & copiae studio & industria parantur. ου Etsi liberalis ad largiendum est facilis & profusuS, non tamen largietur,quibus no oporteat,id est, indignis, impr. cst explicatum,ut largiundum pro facultatibus,largiendum libenter, & non grauate: accipiendum quoque Unde

porteat. l

a. τους ne ιννους. J Postquam ostendit eum, qui in dando &largiendo modum excedat,esse prodigum: id ipsi in argumen to a signo, hoc est, a vulgi testimonio & loquendi cὀnsuetudine

294쪽

COMMENTARII s.

confirmat,& qui dea contrario.Tyrannos namq; vulgo nodiaci prodigos,quod tantae eorum sint copiae , ut largiedo modum eam superare vix pos lint, raro reperiantur Tyranni, qui plane se exhauriant largiendo. Est igitur& hic argumentum, eum, qui modum sic talumno excedat, quantum is immensa donet,posse tame esse liberali, neq; propterea dicendii prodigum . . Aristotelem hic incipere agere de prodigo,deqiI0 multo Post: nam istud de prodigo est parerson: adhibito contrano ad cxplicandum magis modum liberalitatis. μικροῖς.JObscurior clausularium vel ita accipi potest: liberalem seruaturum rectum modum, lain in rebus paruis,quam in in magni f. Parvas voco,quet in priuatis liscum habent,ut captiuoru redemtionem, doqs dationem, sepulturam, c. Magnas, quae in Repub. locum habent, in quibus versatur Magnificentia,de qua proximo capite. Et Ira Tlaomas. Verum . quia non puto,liberalitatem,de qua hic agitur in magnis eiul- modi rebus versari,ut proximo cap. ostendam: sic potius accipienda haec puto: Liberalom, siue parum, siue multum largi

tur,tam in paruis donis, quam magni siematurum Ψήλουν. Siaue etiam ita: Liberalitatis rectitudinem tam in paruisgonis cerni, quam in magnis: neque id absque ratione. Nam & M-tes, quinus virtutes Lepe comparauit Aristoteles,tam in paruis rebus elucent,quam in magnis, S sepe magis in paruis, ut pictoris tam in pama tabula, quam in magna: &stulptoris tam

in sigillo quaan in signo.Qhod isse dicitur, liberalitatem in utroque,

dando & accipiendo spe stari, qua cum distinctione accjpi debea Dpr. est dictum. im τῆ J Obscurus est locus, quo tamen hocputo agere Aristotelem, ut planius explicet, & quasi του δοm adserat eius sententiae, liberalem cum in dando, tum in accipiendobris sectui, sue, honestam & sumptionem & largitionemineo inesse. Nam eas inter se sequi , ut in honestate conuenientes. Quae autem sinuuntur, non mirum si concutiant, cum sint similes, utpote honestae utraeque. At quae non inter se sequuntur, utpote dissimiles & contrariae, neque concurrunt, . ,eq; in uno eodemque reperiri possint propter contrariorum naturam. Quare, ut liberidis Ito datio,ita & sumptio, honesta τι διον esse debet. Seq sntur autem inter se, & altera co-R 3 mitatur

295쪽

mitatur alteram, rostam largitionem recta sumptio: ut inlib Tan,&contra, vitisein donationem vitiosa sumptio, ut in prodigo qui, quia contra τὸ dissipat & largitur, ut ad largienciam copiae ipsi suppetant: si in at quoque contra. δρην neccsse est, nempe furando, latrocinando , tu P: ter amimprobe postulando, aut emendicando, Vt igitur vitiosa sumptio similem dationem seqititur: ita 8c recta sumptios-ntilem dationem sequitur. At contrariae se non cons*quuntur, ut vitiose nacriis, seu per fas & nefas i quod fere faciunt auarit certe non facile largietur honeste, neque contra, vitiosam donationem non sequitur honesta sumptio. Nam pro- digus, qui est undit contra decorum seu vitiose, si honeste sumere velit, breuialli nihil supererit ad 8onandum. Ex lusigitur perspicuum est,quae inici se consequantur, quae non: Z cur

tam sumptio, quam largitio honestam liberali concurrant,qui scopus est huius loci. iajor dictum est, Libenter daturum liberalem, hoc amplius hic adiicit interdum & dolorem capturum. Dolebit igitur liberalis, si vel indigno, aut quas mTes non oporteat, sui, plus fecerit aut donauerit, sed dolebit modice: cuius Ici hanc asteri rationem Aristoteles, quod triuiis seu vili boni si,quibus rebus quatenus sit &laetandum S doletidum: tametsi Stoici postea exorti aliter scnserint, qui Doluerunt in virum bonum cadere aegritudinem: qua de re apud Cic. a. Tu c.

ἀ-Obscurior est locus,quem tame omnes ita accipiunt , liberalem comem & facilem elle socium , in conanuinione ieri societate rei pecuniariae, aut bonorum esse' tractabilem,& qui sibi non plurimum temper tribuat. Sed di D stilius est videre, quemadmodum haec inter se cohaereant: videtur tamen horum verborum hic esse scopus,quibus exponat Arist. fieri non raro, ut liberalis,quibus aut quemadmodu non

oporteat, largiatur: pe sicci,Vt donet indignis,co quod, ad pecunias quod attinet, miminie sit difficilis, sit faci- Iis S tractabilis, atque ita decipi facile potest, obrepi ab indignis illi potest, persuaderi denique potest. Et haec videtur mihi, huius loci sententia de scopus,&vas verbi oenim hic de icietate. Et hie locus cofirmat nosti am expilanationcm. Agit namq; ctiam deliberalis dolore: quare & illud

296쪽

MMENTARII.

pserit, ubi oporteat, quam quia consumpserit, ubi non opor- teat. Quemadmodum Iti . Hadrianus: diapat,inquit,vocem rem absoluere, quam ιnnocenIem uamnare .

Graviter hoc loco, & quidem l qui mos Α-ristoteli est v litatus Di iussagens, erstringit Simoiudem Poetamini ignem,& versibus Lyricisin auaritia nobilem. De quo Plato in Hipparcho. Athenaeus υν ι . Plutarctius tarda Dei vimiicita. nlianus lib. X. inpran*ιo. & Erasmus in prouerb. SI-

ειρη- ἡμῖν. J Hic proprie incipit explicare de prodigo. N am quod modo,cum,q uibus rebus aut quem admodum oporteat,neque laetati neque dolere:ad planiorem explanati nem viri liberalis pertinebat. . , δῖ-J Id dictum est 'pr. eapitis, nempe ni- .mium,& quod parum esse auaritiam & prosiisionem. His Δυωνίου. J Hoc adiicit Aristoteles, eo quod prodigi profusio non tam in donando, quam in sumptu laetendo velletur. Itaque quia dixerat, prodigum in datione ei te nimium, idque in dubium reuocati poterat,vi iam didinus,praerimonet Aristoteles, sumptum seu nontine largitionis quoque te complesti. ilam demum naturam seu facta prodigi ex- plicat. Et quidem in tribus potissimum ipsum peccare, nempe uia in dando & in non accipiendo sit nimius, in dando Inoum superet,in accirendo modum deserat. In tali do quidem, quia temere dignis, & maxime indignis omnibus donat. In non accipiendo, quia nihil prorsus accipere curet, sed. Diapotius prosundat. In his igitur duobus prodigi consilit tauri δε- autem, scia id quod parum in accipiedo, quia nihils accipiat, seu minus quarta oporteat. Nam liberalis,qui rebus in omnibus modum tenet,dat quoq; modice, & accipit modice. 1 Haec enim tria saeta diligenter sunt distinguenda. Avarus au-

tem bis peccμ, in dando & in accipiendo. In hoc quidem

Θ mium, in illo Parum.

- τά Accipiunt vulgo & reddunt, praeterquam . in rebus paruis, quasi sit exceptio, perperam: nam in rebus, magnis qui sunt l. modii in accipiendo superant, n

297쪽

proprie stant auari, sed iniusti, πλεινέ τω Tyranni, ut ipse Α-ristotcles, hoc capite, τοῖς ρταμεμλιαμ, M. Est igitur in his verbis non exceptio , sed explanatio hunc in modum: Auaritiam modum superare in accipiendo, nempe, siue, sed tamen lid enim sepe valet m-ὶ in rebus paruis, quasi dicatur, in rebus magnis non versatur auaritia, sed Tyrannis ro, pius&iniustitia. ἔν τῆς. J Explicato summatim factoriim, tam auari quam prodigi discrimine: iam eadem diligentius explicat. Et prunum quidem de prodigo: Faeta eiu S raro concurrere, id est, vix reperiri, ut semper quis largiatur, qui nihil accipiat. Sic enim hoc loco legendum est, siue, Ut quidam libri habent, αιυγυλυ-ι, id est, ut recte Graecus Scholiastes, , id est, eoniunguntur, e αεις ώνι - , id

ςst, concurrunt, ut nos explicauimus. Ratio huius sententiae,' ου quam & modo pitulimus, non esie facile donare eum, 'tu nunquam accipiat. Nam largitio cum fundam non habeat, ut prouerbio dicitur , certe semper dantem nunquam accipientem, res ut deficiat, necesse est, priuatum praesertim,

qui proprie dicuntur prodigi. Nam Tyranni & Principes δυ-

etiam multa largiendo non facile labuntur facultatibus,peque propri: dicuntur prodigi, visura est explicatum ἐπει αγε. J Aut legendum cari e , id est , deinde , aut ranii ost hoc loso huius particulae usiis & notio, pro eaterum

ἔστει ο 4 J Vt ex malis alia aliis sunt leuiora, item in his duobus extremis, prodigum auaro minus esse malum, ostendit tribus potissimum rationibus. Quia autem pro-

dui tria sunt genera, videndum, de quo accipienda sit haec, sententia: nam quidam sunt tantum & ad largiendum procliues : quidam simul &-, qui x dent & accipiant nullo modo aut discrimine : omnium postremi sunt, rui in luxurioses degenerant, seu potius iam sunt luxurio, ad libidines & voluptates perstuendas patrimonium

consumunt: certe de primo genere, ut minime malo , haec accipienda videntur, & hoc est, quod ait τοιοι τ' ,&postea , . A ἀν ποπιν , &e. quales sere sunt adoleΙcen- 'tes. De secundo genere, Scc. De tertio gene- οἰηθλα , &c. & ex secundo plaerinaque degeneratiu

298쪽

Prima ratio, quia prodigus est . . ias, idi est, ad sanitatem & frugem reduci potest, auarus est ut 1 m hoc capite extremo dicitur, id est, deploratus, & qui difficillime ad liberalitatem reuocari possit. Certe paucos reperies auaros, qui liberales postea fiuit: Etsi apud Terent. in Adelphu, Demea ex duro auarosene, liberalem le-κεm se traberesurit . Prodigi autem &luxuriosi multi reperiuntur, qui ad frugem redierint. Cic. pro caelio. At multi. inquit,is nostra,ct patrum maiornmi memoria Iudices,summi homines clarissimi virιfueruntia: quorum cum olescentu cupiditates deferbu sent, eximia virtutes extiteruntia: Exemplo stille, de quo apud Horari lib. 2.serm. 3. Factas ne quod obm murat , Oc. H uius discrimitiis rationes sitiat duae, prior ab aetate. Nam .plaerumq, haec profusio caditan imperitos adolescentes & pdtulates,qui ubi adoli uerint, colirmato cum artate iussicio,plae ruinq; vitam illam luxuriosam derelinquere solent. Contra fit in auaris, quod vitiui in an senes potissimi uri cadit, in quibus, ut nulla est aetatis aut iudicit: Ita nec morum mutatio, immo exaggeratio potius, ut infra explicabimus hoc capite. Altera ratio discriminis est ob inopra. Quae adolescentes pCt luxuriam facultatibus exutos, adirugem laepe reliocare sblct . quae certe ratio in auaris locum non habet, cum perauaritia iii. non inopia, sed copiae conquirantur.

e ἐά το μἐMν. J Altera ratio, quia prodigus cum liberali

cognationem habeat, auarus non .item. Nam prodigus non est πῖκος, ut auarus, sed AmκM, yt liberalis, nisi quod hic H de honesi gratia, prodigus non item: qui tamen ob fhanc assinitatem ad liberalitatem perduci poterit, vel cousuescendo, vel aetate aut inopia, ut iam diximus. Et hoc est,quod

2 ε λκει iam. J Itaque prodigus non videtur malae esse indolis: id namque valet ris , de quo initio lib. r. Valet hic indolem, ingenium, non mores, ut quidam reddiderunz. Sententia est, Prodigum videri non malae indolis aut naturae, propter eam cum ii rati affinitatem , &ut hoc loco ait Aristoteles, quia generosi sit animi largui S mhil accipere Cicer. bb.ι.o . NiMIerum ess, inquit, ram angusti ammi ram7 Drui, quam amare diuitias, mihil honesins magnificentiusq, quam tontemnere. Et δε rist. lib. s. potit. cap. 3. insine. - R i e

299쪽

ΙN CAP. I. LIB. IV. ET HIC em O R. J Tertia ratio, quod prodigus prosit multis,auarus nemini,ne sibi quidem ipsi, inquit Aristoteles, ut & Publius an Mιmissuur tu nullum auario boum, inse pessimm. Et idem sua , nificum moritur, nihil rectes. κιt . . άλ' oi oreme ι π. J Alterum prodigorum genus, qui no tantum sint sed etiant ληπῖκοι id est,qui non profundant sua duntaxat,sed aliena quoque rapere itudeant, idque hac de' causa fieri,quia cum largitionibus extia uitantur,&earum sint cupidissimi, necesse est, ut copiae ad largiendum ipsis suppeditent, eos quoq; elle Vere a. Sproprie prodigi lunt cx euentu autem fiunt ληπῖ, ρι, & hac in re similes e sunt liberalibus, quos &Iupi, ostendimus periennκους, exc-

. αἰαν, μονυι ὐν. J Ideit,coguntur aliunde copias sibi conquirere, seu parare diuitias,id valet,quod dicit πη Gnon ut quidam reddiderunt, praebere & suppeditare ali)s, quod huic

loco non conuenit. L18-τ. Postquam docuit prodigos quoque

fieri ληπακου:, hic modum λή φεως ὀstendit, ex quo cognoscatur discrimen inter prodigi &liberalis. Nam hiulcsulem ut oportet, & a quibus OpOzici, illum non item: proia,terea quod hic honesium habrat propolaiam, prodigus nuIam honesti curam gerat, & proinde a dignis de indignis,ab omnibus deniq; siuinit, aufert, rapit, furatur. . ii Elicit ex pr: oribus hanc sbitentiam, proaigorum largitiones non esset iberales, tum quod non fuith neliae tum quod millo discrimine aut diligentercid est,cum delectu fiant & indignis potius quam dignis. diare rect Ennius: Benefacta Anati locata, malafacta arbatror.

λ. - λα ι. J Quia dixerat prodigosi)s sere largiri,qui' voluptatem aliquam ipsis reperiant , qui adulari ipios norint: hinc elicit, prodigos in luxuriossis fere degenerare, plaerosq; ex prodigis esse quoq; luxuriosos: cum, quia, qui omnibus in rebus ficile sumtum iaciunt,patrimonium l; profligant, hi quoque in rebus luxuriosis suinptibus non parcent: tum, quia, 'in nullam honesti curam seu rationem habent, ut hi prodigi, fa- cile ad voluptates,id est, luxurio rum materiam delabuntur. ἡ-N sic de Avaritia: lc qua hoc prima, Eam esse ilicinabilem, nunquam in mediocritatem comterti posse. C uius iei duas affert rationes i priorelu ab aetate, quia aetas,in

300쪽

COMMENTARII.

qnam cadit auaritia, eo est insenio, Vt quo magis ingrauescar,

eo auaritiam magis augeat. Est .a. senectus haec aetas,quam Ah. loco& b. a. Rhet. Aristot. est,reddere homines auaros. inuo senectus,ut estauaritiae ortus causa ita & incrementum. Contra est in adolestentia, quae cum mat*ritate latere di scit, atq; ita ad frugem reuocari solet. Caeterum senes fere elle auaros, perspicuum est. Etsi apud Cic. Cato, nihil absurdius esse ait, qua ubi mimis restet viae, plus quaerere Viatici. Cur . a. auariiare sint senes, negat se intelligere Cato. At Arist.duas eius rei affert causas. Aliera in Rhetor. quia longo usis didicerint, quid valeat numinus: quanti fiat pecunia, quam no temere sit profundenda : altera indicatur h. loco.quia imbecillitas omnis sit auara. alis est scitectus, & hac ratione quoq; scol nae piae-rumo; viris sunt auariores Cur .a infiimitas homines reddat illiberales, duae pollunt redda rationes,tum,quia infirmitas est desectio quaedam & inopia, quam omnes explere studemus:

tum,quia quae viribus nequeunt, ea ratione seu parsimonia.&auaritia alleqvi student. Haec igitur Vna est ratio, cur ansanabi lis sit auaritia. . Altera est, quia magis naturae

nostrae sit cogno quam profusio, quod ex eo fit perspicuuin, quia ni to plures S pecuniae studiosbs, quam prodigos & ad largiendum iaciles repenas. Formula: ba natura nostra simi coniunctiora, depellipossunt: Naturam expel furea, Oc' At auaritia natura nostra e Z cognatur. Ergo i ultra potess expetu .

Plane Aristotelis sententia ita est accipienda, ut interdum

tamen exceptionemIallatur.

ἔπι. y Adfert varia aliaritiae genera. In libello de vi tutum tria commemoratatui οωχροκ ἐρια,id cst, turpis tueri studium, quale est opificum: quoi undam. pa simonia nimia eorum, qui nullos faciant sumptus, aut aegre. κι,βια corum,qui silmptus quide, sed Euclionis instar faciant, aut Simoiudis,quem ipsiim κιμβι ρι vocat cham. Ticon apud Athenaeum tibor . Hoc .a. loco duo summa auaritiae genera asseruntur. eo lauaruSpartim in nimium accipiendo, partim in nillil dando peccet. Nam raro fieri . ut Ari st. viiiivno vniuersa reperiatur auaritia. Ad hae a.duo genera,mas uperiora 1elerri possunt: ad prius primum, ad posterius duo reliqua ; ',. posterius, priuS explicat Aristot. Est autem eorum, qu iubil ae a