Oberti Giphanii ... Commentarij in decem libros Ethicorum Aristotelis ad Nicomachum, post sat bene longam suppressionem, boni publici gratia, iam primum in lucem editi ..

521쪽

IN CAP. VI. LIB. VI. ET HIC .

in contemplando, principia corrumpunt Voluptates, neque mentis aciem ita perstringunt, quin & ea etiam corni & intelligi possint. At practica principia voluptatibus plane corrumpuntur &obruuntur. Constat autem prachicum principium esse finem,id est, bonum , & ipstina sum inuin bonum beatitudinem,cuius causa omnia voluptatum autem hanc esse vim iapraeticis principiis, in moribus & politicis rebus, ex eo facile quis perspiciat, quod voluptatib. dediti, aut doloribus oppreosi, ita animo caecutiant, Vt quid honestum, quid turpe sit, dis cernere nequeant: ita sint animo affecti, ut si hem ipsem continuo amplius non Videant, neque Existiment eius causa o-'mnia esse suscipienda&agenda. Mais, inquit Cicero ιng. -- scutina . morιb-s, Eniculos a natura nobis instos ita resinguά-m-, ut omne propemo uem animi lumen pereat, quod ad res bo-nesm , iuvas attinet. sed hac de re insta capite duodecimo latius. Voluptas igitur, dolor, &similes animi pestes praestica,

ut insta loquitur Aristoteles, principia corrumpunt et earum moderatrix est temperantia, quae & ipsa prudentiae esto consero uatrix. Quare cum temperantia ad ea, quφ sunt practica,pertineat: recte diximus & prudentiam ei se Fracticam, eamque in rebus agendis Verari. Quaerat aliquis, an sela temperantia pestes principiorum practi ruin coerceat & modcretur Respondeo,omnes etiam alias virtutes morum idem praestare, ut inst . explicabitur,& h.l. exprimitur,.ς - ἡ κρικια ubi omni improbitati tribuitur principiorum deprauatio, & proinde correctio, omni virtuti. Cur ergo,inquit, aliquis, prudentiar tissimum f. cha est mentio3 Existimant, prudentiae verbia esse communc, idemque valere quod virtutem, ut saepe apud Platonem. Verum Acilior. hac verborum ambiguitate non utitur: Quare rectius dicetur, temperantiae eum fecisse mentionem, quia Voluptatibus & doloribus et iis, in quibus proprie est temperatia, tactu &gustus, maxime corrumpantur principia b c practica. Tres hic alteri differentias inter artem &' prudentiam ; quarum ultima tamen non tam ad artem, quaesad omnes scientias pertinet. Prima est obscurio qua dicit Aristoteles,artis quidem esseVirtutem, prudentiae non item. Mire Variant Interpretes. Commemorat eandem differentiam & in Ma n. bb. r. cap. vlt. ubi tamen loco artis est verbum scientiae. Sic enim ait; Scientiae quidem est virtus, prudentiae non item,

522쪽

scientiarum esse quandam persectionem, quam hic virtutem vocat. Virtus enim est persectio, ut supra explicatum b. a. nam scientiarum & artium laus & persectio, seu excellentia esse solet. Videmus namque opificem&lcientia praeditum alium alio esse perfectiorem. Iam excellentissima affectio seu scientiae artium in suo cuiusque genere est virtus, perfectissima cuiusq; rei scientia est in suo genere artis virtus, quae scientiarum & artium virtus sapientia dici solet, ut aperte infra e . Aristoteles: racpiae, inquit, seu summa peritia & sapietia nihi st aliud, quam artis virtus, id est, laus & persectio. Prudentiae aute nulla est perfectio, ipsa est, quae dicitur architectonica, ipsa deni- que est virtus,&sui natura persectio quaedam,cui nulla extrin- Iecus accedere possit amplius persectio, eaq; re & virtus τελεία seu perfecta dici solet. o. Altera differentia, quia in artibus, qui sua sponte vitiose quiὰ emcit 3c mendose, melior est eo, qui per i - .gnorantiato. Contra in prudentia, & in omnibus aliiS Virtuti-. hus morum. Platommnia minore contra disserit, & exemplo artium conatur ostendere, in virtutibus quoque eum elletneliorem, qui sponte: deteriorem, qui inuitus, aut per ignorantiam improbe quid faciat. Putauit enim Plato, virtuteS quoque esse artes Iscientias, sed rectius Aristoteles, artes a virtu- . tibus hac in re discrepare ait. Melior est sagittarius, qui sciens prudensque ascopo aberrat, quam qui nolens&inuitus, eademque est aliarum artium ratio ; peritior. namque ille Vide- . tur. At in virtutibus, qui sponte iniuriam facit, iniustior prosecto & improbior haberi debet, quam qui per ignorantiam. Differentiae ratio ab Arist. praetermissa haec esse videtur; quod afi prudentiam& virtutes morales rectitudo appetitus requiratur, ad virtutes rationis seu artes & scientias non item. Satis est arti, si opus recte effetatur, non quaerit amplius, quo consilio aut voluntate: nam, vir supra dictum, artium & scientiarum principia Voluptatibus prauis appetitionibus co rumpi nequeunt. Aliud est in virtutibus morum, quarum principia, quia deprauari possunt voluptatibus, rectus xl sit appetitus, necelle est , eaque re in iis de appetitu &-so- , let esse quaestio, & inprimis spectari, quo consillo & voluntate quid fiat. οπι Id est, prudeotia virtus est quaedam, non , ars. QEibus veibis villatriae subiudicare artem uo tale viItiat 7. V ruin

523쪽

. Verum virtutis vocabulum hic angustius de virtute morum accipitur, & hac ratione ars non est virtus: prudentia quoque proprie non est virtus morum; magnam tamen cum ea assitu-tatem habet,eaq; re morum virtus tinterdum dici 1blet.

δυιι,-l Tertia sterentia: Artes & scientias obli uione deleri & interire posse, prudentiam non item. Α spergit autem,priusquam hanc disterentiam exponat, de opinione&

strato ipsius prudentiae: nam cum cius animi partis, quae ratio-- ne utitui, tuae sint partes; altera, in qua scietia seu ἐπισηπινι-

κρν, & thcoretica, altera practica, quae &-in hae sita est prudentia, propterea quod, Vt prudentia, ita & Opinio re. . rum sit mutabilium, quaeque aliter se habere possint. Est igitur

prudentia in ea animi parte, quae ratione Utitur, non tamen est . cum mera ratione, vi sun t icientiae & aues,& haec est tertia dis ferentia vere. Cui rei argumento est,quod modo diximus, ar . tium esse obliuionem,piudenuae non item. Videmus hamque, artes & sdentias aetate & obliuione interireseprudentiam aetate crescere. QSo pertinet, quodsupra lib. r. cap. bo. de firmitater artium & virtutum diximus. Scientiae igitur cum mera sunt ratione : prudentiae praeterrationem necessirius est&rectus appetitus,ob principia, It dictum est,&c. -

i COMMENTARII. ' 'E-. ηJ De quarto veri habitu, quarum si re, rum,& quemadmodum ab aliis differat. Niis dicitur ab Arist. hoc loco , Latine vulgo intelucym, a Cicerone intelligentia &mens dici sistet. Intelligentiae tamen vocabulum, quia homo-- nymon seu ambiguum, nam &νουν&- εστ νGraetorum v qet: melius est mentis uti vocabulo. Verum mentis Vocabulum item est homonymon, seu duo tam Graeco quam Latino nomine continentur, Acultas ipsa animi, qua Verum cernitur, natura nobis insita, α habitus contemplando vero acquisitus, M scientiis informatus. De hoc posteriore hic agitur, de priore lib. 3. de Anima. posteriore latius tib. a. Pos Ana-θι. eap. vis. ad eundem sere modum, quo hoc loco. ἐπί si ἡ ἐπισήμη. J Ostendit primum esse quaedam, quo-xum neque sit scientia, neque ars, neque prudentia, neo; etiam sapientia: ex quo fiat perspicuum, esse quendam praeterea habitum

524쪽

C O M M E N T A L I I. bitum ab illis diuersivia; fiat quoque perspicuum, quarum illa

rerum sit habitus. Docet autem hunc in modum: constat sci entiam esse rerum Vniuersarum &necessariarum; constat &hoc,nullam esse &icientiam absque principiis. Cuius tamen rei etiamsi certae rationem adiungit hic λογου γαρ. quia omnis cum ratione sit scientia, &aisputatione seu argumentatione: qua in re a sensu differe maxime, cui nulla opus est ratione. Si ergo scientia est cum ratione. Ergo & cum principiis : nam principia nihil aliud sint, quam scientiae rationes. Hoc posito, scientiarum esse quaedam principia,exquirit, quo habitu & facultate ea cognoscantur, S primum quidem scientia non cognosci, ostendit hac ratione, quia scientia omnis sit per omnis autem est cum ratione&per principia. Ex quibus efficitur , ut si principiorum esset scientia, esset &-Αt notum est, principia in conclusione debere esse notiora , quod hic contra accideret, si principia docerentur apodixi, atque adeo ies abiret, inquit Aristoteles, in infinitum. Prudentia quoque & atte non cognoscuntur principia,quia haec sunt immutabilia; illae rerum sunt mutabilium, quaeque aliter se habere possunt. Sapientia denique non est principiorum, ut quae & apodixi utatur: Apodixi autem principia non cognosci, iam ostendimus. De sapientia proximo capit: δή oli Postquam docuit, quaedam esse, quorum neque si scientia, neque ars & prudentia, neque etiam sapientia, eaque elle principia scietiarum: hic tandem argumento diuisionis iustae ostendit, quis ille sit habitus, quo principia cognoscantur: nam cum veri habitus sint, scientia, prudentia, sub qua & ars, sepientia & mens: hi, inquam, sint habitus, non plures,& priores tres principiorum non sitit habitus,ut iam docuimus, efficitur, ut mente j qui reliquus est habitus, principia cognoscantur, 3cc.

C O M M E N T ARII. 3 οφία Quintus hic & vltimus explicatur veri habitus, qui in aece, Latine dicitur Sapientia; inquit Ennius alicubi.& Cic. lib. I. sc .ih . Sophiae autem vocabulum item est homonymon, ut priorum. Nam interdum latius p .

525쪽

'g IN CAP. VII. LIB. VI. ET HIC . 'tet, interdum angustius. Priore notione complectitur omnes selent as & artes, etiam opificum, ipsi in denique prudentiam, eiulque genera, Vt Videre est apud Platonem in Theage o, Theateto. Et Suidas in verbo Sophias asteri nonnulla ex nescioquo. Angustiore notione Sophia est ea, quae omnium scientiarum est princeps ac domina, quae a Platone vere Sophia&Dialectica dici selet nonnullis in locis, inprimis biso sexto de Republie. ab Aristotele,prima Philoibphia,S Theologia, quae

eo explicatur in Metaphys Verbum quoque. φος cuiuslibet artis etiam opificum laudem & praestantiam significare solet. Hinc Graeci pictorem excellentem dicunt G φόν, item statuarium, & quemlibet opificcm, teste hoc loco Aristot. quomodo & Platonem eo verbo uti idem ait Suidas,& Homerum. Latinum Sapientia vocabulum non ita multiplex est. Nam sapientes Romani Veteres Vocabant Politicos insigniores,& lureconsultos, Catone, Attilrum,&c. Verbum,inquanI,

Sapientia, propriim erat Politicorum, teste Cicer. initio Lalis. Gare & Iurisprudentiam in Murana Vocat Sapientiam. Et Aristides Rhetor dόcet, veteres Politicos dictos φους proprie, qua de re alias. Ad summum, Sapientia Latinum vocabulum Philosophis duntaxat & Politicis tribuitur: olim ignorata Philosophia solis Politicis. stu θ his pia . J Ostendit initio, verbum αφίαι interdum nihil aliud valere,quam virtutem, id est, laudem dc praestantiam, seu excellentiam artium, suo cuiusq; in senere, exemplo Phidiae, Polycleti ,& similium in sita cuiusque arte excellentium opificum. Vulgo Phidias, ut in sua arte excellentissimus, ma moreus dici solet. Item Polycletus statuarius φος, Apelles pictor σιφος, de qua Verbi notione modo diximus. Apud Graecos igitur verbo praestantia quaedam & perfectio significatur interdum. εινα - Quia modo commemorauit de quibus lana, qui certa tantum in arte sint-: adiungit, est e&qubsdam

cpM Omnino ολως, non Vna tantum in arte, sed qui omnia

exquisite sciant, qui non sint σι ηι ex 'arte, neque, ut HomCrus loquitur in Margito, stat M pol mi, bacam illa in re,' sed uniuerse. Esse autem huiusmodi quos lim, vulgus etiam arbitratur, qui omnibus in rebus praeter caeteros sapiant ει excellant; & borum quidem ea est, quae hic explicatur, fa-pientia , cuius haec una est nota insiginis, cile eam maxime

526쪽

communem, &oia snia in se complec entem. Sciendum namque ex lib. r. Meὶaphsic. cap. a. Sapientiae octo est e notas; eam esse maxime cominunem , dissici limam , exqui litissimam , ad docendum aptillimam, dominam & principem o inurum aliarum, per te maxime optabilem, libcri. Inam ,&dluinii limam,

S proinde optimam. Ex quibus duas potissimum hic explic it, eam esse exqui litissimam & dminillima, & proinde optimam, duas prae terea attinoit, eam este dissici limam, de qua infra, AmaXlinc communem,de qua lio loco. ῶσαῆ' Ομηρος ς ηαν. J Testimonmm Homeri pertinet no ad Cain de communitate notam, aut ad Sophiae verbi notionemi etsi Clemens Alexandrinus lib. I. Stromat. eodem utitui adverbi notionem exponendam, de qua nos initio in non eo igitur pertinet, sed huc potius, ut phrasin hanc, οὐκ αλλως ω - φους, indicet esse non suam, sed Homericam. Poema autem hoc ludicrum Homeri, Margites, adducitur & ab Aristot in arte poetica, & Platonem Alcibiade posteriore t Margite Lmr. Hic cum uxorem suam duxisset,non ausus fuit eam attingere. J quod tamen PlutaIchus in libro de Homero, futilissimus scilicet ad intelligendum Homerum, qui extat ut& Batrachoia myomachiam negat esse Homeri: &Basil. in oratrone descriptas Ethreorum, Pittaco tribuit. a πιον On. J Quod de vocabulo Sophiae, eius hic usum a fert: nam exr eo perspicitur, sapientiam seu phiam esse omnium artium exquisitissimam', limatissimam, accuratissianam: ut contra Politica &Iurisprudentia omnium sere artium est minime accurata & exquisita, teste Arist. ob.ι v. a. Saliis Argumenti sormula sit ista: Si verbum Sophra. est artium quadam virtu/,lam O ρυ

Ergo sapientia, da qua hic, en omnium artium perfectissima'accuratissima.

Et haec altera est sapientiae nota. t Vertendum: Ergo oportet,&c. Vt nouum sit exordium: neque cnim haec prioribus colla rent , & haec particulae Ut dc Ergo, Vis est. seruit enim initio. J AD sert 'autem hic Sapientis & Sapientiae velut desciiptionem. De Sapiente primum, eum dcbere cognoscere tam principia Ierum, quam quae ex principiis concluduntur. QMduosa pentis sunt ossicia ; omnium icientiaium dc rerum principia

527쪽

so - IN C A P. VII. LIB. V I. ET HIC .

seu initia cognosceto, & in iis explicandis & considerandis vera sari: dc hoc amplius, etiam apodixi uti, id est, ut hic loquitur, etiam quae ex principiis concluduntur & efficiuntur, cognoscere. Mens quidcin & ipsa cognoscit principia , sed nulla utitur apodixi. ω' εἰ 1-ἡ.ὶ Haec sapientiae est descriptio, quae ex priore sapientis efficitur: Si sapiens est, qui & principia, & ex principiis demonstranda, cognoscat, emcituri sapientiam nihil ei lealiud, quam scientiam & mentem, id est, habitum,quo & principia. quod est mentis, & ex principiis demonstranda,quod est

scientiae, cogno1cantur.

κεφαλίω. J De hoc loco concertant inter se quatuor eruditi viri, Muretus & Lambinus hoc loco, & Victorius cum suo variar. urition. illi pro reponunt sapientia dicatur laουσα κε αλὴ, ia est, capreis habere locum, seu elle caput, id est, princeps omnium 1cientiarum Ratio huius explanationis,quia vulgata scriptura nullam habeat sensium comatodum: item ab auctoritate Eustathii & Thomae. qui ita explicant. Scripturae autem mel. dum

inde ortum, quod verbi notio, pro esse quomodo saepe Graeci utuntur, & Latini Poetae quoque suo haberet vulgo ignoretur, eaque re casum accusandi Verbo CZουσα adiecerint. Victorius eo loco hanc illarum explanationem refellere conatur, non satis erudite, meo quidem iudicio. Primum, quia durior hic sit sermo, ουουσα κεφαλῆ: deinde, quia non hoc dicat Atistoteles, sapientiam ad res praeclaras, quas perscrutatur capitis habere rationem, sed hoc potius eam habere mentem tanquam caput, quaeque ipsi sit instar capitis; Ita Victorius Reete quidem caetera, sed hoc non recte, quod illos existimet ita sentire, quasi sapientiam capi tis rationem habere dicant,adres, in quibus versatur. Nam volunt illi sapientiam caput este,

non ratione rerum, sed caeterarum scientiarum: Verior tamenaecepta scriptura, & Vi ct otii sententia mihi videtur: nam Eusathii authoritas illos non iuuat, quin plane illis repugnat. Ait namque, sapientiam este scientiam cum capite, id est, principiis. Sic enim ille caput interpretatur. Quod ad phrasin, non nego, quin eleganter Graece dicatur, κεφαληε , id est, capitis locum habet, centri locum obtinet'. durior tamen ea hic est phrasis, κεφαλη-, ut recte Victorius. Verum quod caput est, perspicue confima at VetriS

528쪽

scriptura his verbis infra hoc eapite, Gm ἡσεφia .a, &c. nam quod hie dicit esse scientiam tanquam caput habentern s . rerum honoratissimarum, id ibi vocat scientiam & mentem

rerum natura honoratissimarum. Caput iritur scientiae mentem vocat, non principia, quorum tamen est mens, Ut putat .

Eustathius: quo capite sapientiae addito ratea pei sectillima& absoluti stima, estque ei tanquam dux, quomodo & Lucretius mentem quati caput Vocat libro tertio. Sed caput esse qua si & dominari in corpore toto consilium, quod nos animum mentemque Vocamus. Haec igitur vera est huius loci explanatio, quae omnium quoque lihrorum manu & typis deliriptorum consensione confirmatur. De eo autem, quod sapientia sit caput, id est, princeps & domina caeterarum artium, non hoc loco, sed infra capite ultimo raphicatur in fine. τυν πιμιωτα τυν. J Id est, rerum honore dignissimarum, id est, praestantissimarum, cuius generis sunt rerum principia aeterna, & intelligentiae coelestes, ipse denique Summus D a v s, quae est materia sapientiat. Ex hoc tamen verbo, & hoc sibinis dicat Aristoteles , sapientiam elle scientiam unam omnium praeclaris limam: ut enim res & materia, ita & scientia,ut Iupra initio bbri ρνιmi diximus ex libro primo de Anima, in principio.

Est igitur sapientia scientia praestantissiHa, & honore summo digna: sed lioc negant Politici, qui politicam & prudentiam

caeteris omnibus antecellere volunt, quia homo, quae est materia politicae: quaerit enim haec hominis beatitudinem: quia, inquam, homo animal est piaestantissimum caeteris animantibus antecellens. Aristoteles ait, hoc esse absurdum politicam esse omnium scientiarum praestantissimam, quia homo totius uniuersi res una omnium non sit praestantissima. Sic au

tem argumentam uri .

Sipolitie eLI prolatissima. Ergo homo rerum iotim muridi omnium es una practarissima. . At hoe absurdum.

Nam multa sunt in mundo, quae homini longe antecellant, ut astra, set, luna, coelum ipsum, quae vocat hic φανερώ-, siue --; quae, inquit, spectantur ab omnibus, infra, i inaod autem afferunt Politici, hominem caeteris animantibus antecellere, nihil hoc ad rem. Neque enim id quaeritur, homo au caeteris animantibus praestet, sed an re

529쪽

. bus omnibus totius uniuersi, ex quibus mundus est coagmentatus , hoc est , quod ait , ει ά .n Sic enim hare sunt connectenda, ut quae eodem, id est, ad quaestione de praestan. tia sapientiae & politicae pertineant. Allia autem ,1blem &lunam, homine elle natura diuiniora, etiani ulgo existimant,& maxime Aristokles, qui hunc mortalem , illa immortilaarbitretur: qua ratione non capietitiam duntaxat, sed physicim quoque, quae illarum rerum eit ira opria scientia, politica praestantiorem este indicat. Verum Cluistiani , resiluis homine ictinus elle Inferiores, utpote quae illis serviant. Maiare R , Piij sica politicae concedat necelle est, sapieptia tamen non item , ut quae sit Theologia. Est igitur sapientia longe praestan- tior prudentia, emi lite parte politica: & proinde, ommum quoque scientiarum praestantillima , cum politicae fecundae parteS tribuantur: nam mathematica quidem conclusione Iu- pcrat politicam , materia stiperatur. Et haec tertia est sapienti. e nota, eam elle Icruna praestantiis marum,&ipsam denique

praestantillimam. Alia est quaestio de principatu seu imperio

1cicti aruiar, hoc est,Vtra alteri imperetin contra seruiat, de qua, a cap. vis. Jει oh υγεινον. J Exposito de materiae praestantia & differentia i hic nominatim SI aperte docet prudentiam & lapientiam non elle eandem , multioque minus politicam & iapientiam pruderitiae omni cum sapientia, quia utraque i cius pateat, maior est assinitas, quam politiae quae angustius

patct , & prudenti, qilaedam cst spec: es. fa disputatione relestumqr, qui politicos Vere sapientes appellare sim soliti, qua de re supra initio huius capitis. De prudentia quidem ilic , de politica infra, φωνερον .m. Verum quia pars est prudentiae politica, Aristoteles uno eodemque argumCnto rem conficit: nam in incisi his Vcrbas ,--υ , &c. aliud de Politica argumentum ast Erre videtur squam re non benerctexenda & distinguenda multa turbant Interpretesὶ ad prio-Ia tamen pertinent, ut planum fiet nostra analysi. Plinatim tui verba Aristorelis videamus, quae postea explicabimus ube rius. Sic igitur concludit:

bum et ero S reo timsemper idem. .

Ergo quo Diem, rici ab omnibiti debet idem: quodpru-

. - . GΠό vero, aluvid. . . . ..

530쪽

Antece lens perspicuum est: nam non statim quae honunt sitne

salubria, eadem & reliquis animant:bus,aut contra. Lucretius labro quaνto. Praeterea nobiS veratrum est acre venenum. At capris adipes&cothurnicibus adfert. Et libro o Barbi eras oleaster eo iuuat utque capellas. Album autem & nigrum, re istum & curuum, concauum, &c. eadem sunt omnibus in i

cis &1emper. Rectum enina, quod hic rectum, & Romae r cluna, non autem, quod hic salubre, alio in loco quoque salubre. JRatio connexi aute,quia prudens id vulgo habetur,quod rebys in singulis, id quod optimum& utile sibi,cernit. Cui rei arguimento est,quod beluas etiam,quae id polluat, prudςtes --

Eent. Sapientia autem in eo non versatur, non contemplatur rerutra utilitate, alioqui enim sequeretur, no Vnam esse sapientiam, sed pluresmam cum ea,quς animantibus sunt bona & viatilia, infinite varient , certe saepe una scientia cotineri nequeu G nec una est medicina omnisura, beluaru , inquam,&hominum e Haec etiam totius huius loci analysis&connexio usq; ad verba, usion βελτεον,&c. Nunc Paulo VberiuS non tam verba, quam totius loci sententiam sitissequentes, explicem IS. Summa igitur disputationis Aristotelicae haec est, quam initio posui, aliud este sapientiarn, aliud prudentiam: differre ' uoqite poli, tacam a sapientia, quod uno duntaxat argumento hic ostendit, a materia sumpto, quia sapienti Cmateria sit unius in odi,&semper cadem: prudentiae &politicae materia sit varia, ut sunt,quae homini fiunt bona & utilia, quae prudentiae & politicae est materia. Formula sit ista: . materia,eatilem interse discrepant. . At sapientia is ρrudentia non ead/m est materia.. Ergo non sunt eadem. Propositio est nota. De assumptione igitur explicat Aristot. Istudentiae igitairmateriam esse variam, perspicuum sit ex ipsa materia,quam docet Amst. esse, ea, quae sibi sint utilia & bonat. nam , inquit, id prudens omnes vocant, quod rerum singula rum optimum quidq; & utilillimum sibi cernere positi P. Id au-χem,quam sit varium & mutabile,cum omites intelligunt,tum supra quoque diximus bbr. αἰ cap. vlt. ubi quid υτ:. QRod enim adolesceti est bonum,id seni saepeaest malum: Romanos toga, GraecoS decet pallium. Hoc autem rerum singula rium prudentiae este materiam cum ex comuni hominu sensu de prudentia, tum ex beluis quibusdam ostendit, quas, quia ' HL - a Optime