Oberti Giphanii ... Commentarij in decem libros Ethicorum Aristotelis ad Nicomachum, post sat bene longam suppressionem, boni publici gratia, iam primum in lucem editi ..

531쪽

-M IN CAP. VII, LIB. VI. ET HIC . .

optime suae vitae consulere norint, prudentes etiam vulgo vo camus; cuius generis formicae, apes, Vulpes,&aletae, aequibus toto libro Hutarchus de prudentia belu rum. Versatur igitur prudentia in rebus vitae Vtilibus, quarum infinita est varietas. In his autem sapientiam non versari, docet hoc cons quente: nam sequeretur alioqui non unam, sed multas esse, quod est absurdum. Nam cum sapietiast summum quiddam, . num quoque ut si v necessc est, qua de re copiose Aristoteles ob. . Metaphst initio formula: .Sι rerum vita. vlibum en sapientia. Ergo non una,siapi

res erunt. .

t mcfalsum, ut dictum. Ergo illud. ., connexi ratio redditur his Verbis, ς αῖ μια - , id est, rerum namq; bonarum vitaeq; utilium non una potest esse Θetia, sed multiplex,ut belli,ars militaris: rerum rusticarum, agricultura:

nauigandi, gubernatio,&e. Itaq; omnium,quae VaritS anima tibus sunt utilia & bona, certum est,non unam esse artem, sed multas: non secus atq; omhiuin animantium medicina non

una est eademque,sed alia beluarum est,alia hominum. Odde prudentia, idem de politica,cuius eadem est materia, dici

.esta αὐτο Murcto assentior, qui ex duobus verbis, αὐτο & facit unum coniunctum o τέκμm: id enim sententia postulat, ut ex prioribus est planum. Confirmatures paulo infra αλιι ubi , quod hic αω αὐτὸ μ, idem namque valent, de quo mox. Praeterea Dcilis fuit lapsus, praesertim in rariore verbo, quod apsim aliis quoque in locis item est deprauatum. . Reperi Unum in Epistola Platonis ad propinquos Dionis. Valet autem αυτο idem quod συι ν, sed paulo expxessius. are non recte Lambinus αλή singulis in rebus, pro cuiusque rei natura, cum satis esset, singulis in rebus. Verrendum igitur; quod enim singulis in rebus cernit et. α', id est optimum, id prudens vocant. Literpretes,& maxime Eustathius mire hic se implicant.

σαιντων τῶν. I Fortasse istud των ον- ν, aut etiam amo plius haec, tam mae Hra. ν ἔντυν , inducenda sunt. Nam ab-

Iurdum sit existimare, medicinam esse ὀe omnibus totius unia aeris rebus, ut quae ad salubria tantu m pertineant. Videtur ρο- tiu. hoc tantum velle Aristoteles, ut rerum animantibus Uti-

532쪽

lium non una est scientia, ita nec medicina omnium anima lium est eadem,quemadmodum &sbpra exposuimus. -- Θαλα. J pertinent haec ad Verbum Wmντ-μιωτα-ν. Docet namque induetibnequadam, sapientiam ii, rebus eximiis quidem & diuinis, ad vitae tamen usum inutilib. consistere: docet etiam eadem ratione i ,quod hactenus explicauit, prudentia in rebus homini sibiq; Vtilibus cosistere: nam,

inquit, Anaxagoras, Thales, alii id genus philosephi, vulgo.

quidem sapientcs usurpantur, prudentes non item: Sapientes quidem, quia scire eos dicant res praeclaras, admirabiles, din 'nciles & cliuinas et prudentes autem non item, quod quae sibi suaeque vitae sint utilia, ignorent, bonaque humana non quaerant, sed ea, quae supra nos. De hac sapientiae, & omnium sere theoreticarum scientiarum accusatione , quod ad vitam communem sint inutiles, Isocrates in laudatione Helena. Socrates quoque, id genus Philosophos desipere, dicere solet, testeXenophonte Gro primo dictorum oefactorum Socratis. EOD .dem grauiter reprehendit Lactantius tib.3Insutit capite p.r . 16.ao. Aristoteles quoque Metaph nor. cap. a. agnoscit& satetur,eas non tam ob usum, quam ob ipsam cognitionem& scientiam introductas esse: & lib. I. ripartibus animantιum, cap. vlt. Ut nulla, inquit, ex his utilitas existat: ipsa tamen scientia per se magnam voluptatem contemplantib. U.rat, necesse eri. Verum de earum usii quoq; ad vitam Cic. bb. 3. - . de . Idem tamen it. r. O . in . theoreticis praesert practicas,ut ad

viue comunis usum utiliores Quadere olini insignis fuit dis. putatio inter duos Arist discipulos,Theophi astum & Dicaeam chum, hic practicam, ille theoreticam vitam praeserebat, teste sic. in Epist. ad Attu. Theophrasto consentit ipse Aristotelesi dist.bb.ro. Est autem quanahic sapientiae nota, quod in rebus versetur dissicilibus I diuinis puta, a ratione & sensu nostro remotis: eaque re sapientiam Metapi diciturΡλεπιοτατ 1,difficilima, Theologia ratione materiae est dissicili ma: formae, id est, ordinis & methodi,seu docendi viae ratione, omnium faci-

eiani sui saeuitilis & reprehen ribus aliquando ostendit mise , de quo Aristoteles tib r. Potir.eap. g. & Cicero& in ali o exemplo, de quo Plutarchus in libro deraliauarumsolertia seu prudenti P accuratiorem di istationem in-

533쪽

IN CAP. VII. LIB. VI. ET HIC. lstituit Aristbteles de prudentia: explicatis iam&dimillisum ri res iiiiiis habit bus, qua1n fecimus teletion huius libri pa tem : nam vuloata Capitum sectio farpe est nequam: pertinent. tamqn haec ad Priora, risque plane sunt apta hunc in modum: nam sapientia quidem in illis rebus, quas expotuit: priHentia autem In atris vel satur, nempe in bonis humanis, in iis, quae sub conlultationem cadunt, id est, quae fieri, quae non fieri pollini, Aquoruna est finis seu bonum quoddam,idq; in rebusa endis: denique norsu niuersia duntaxat, sed res quoque suis illas,& quidem ma os contemplatur, in iisque consistit: quae Omnia sunt alia in sapientia, ut quae versetur non in humanis, sed in diuinis, in iis, quae aliter se habere nequeant, seu immu- jtabilibus, in contemplatione mera, in rebus denique natu etsis duntaxat. Prudentia igitui in rebus humanis versari, iam sepe Mnuin est. Eade n est in iis duntaxat rebus, de quibus confid- rari potest. Cumaῖ nam bene consultate summum est pruden- ltis munus Sosticium: Vis omnis prudeliae in deliberatione est posita, qua de te supra. Est igitur in rebus sub deliberationem cadentibus, quarii in duas hic affert notas, quod fieri & non fieri poli int,leti aliteris habere pollini :& quod earum sit finis in rebus agendis. Plures carum notas attulit supra libros. eapi-re a. u arc & hoc loco adiung; t Aristoteles,eum vere & abibo,

lute Eubulum, id est, boni conlii dici & elle, qui ratione veracErnere & conricere possit in rebus agendis , quod homini stutilissioritin & optimum. Postremo est prudentia non uniuersarum di in taxat, sed etiam rerum singularum. Cuius rei h cest atto,quia sit practica seu in agendo posita: actio autem omnis dia rebus singulis cernitur, cuivi hoc sit argumento, quod multi etiam idiotae & indocti hominibus doctis ad agendum snt aptiores, utpote in rebus singulis magis exercitati, non silum in prudentia, sed in omni b. aliis rebus, experientia & usus ho- . mines ad agendum reddit aptiores, quod exemplo Medicinae declarat Aristotcles: neque enim recte Medicinam facere post se, id est, Medici officium exsecre, qui generalia praecepta duo-

taxat norit, nullumque earum laabeat usum. Quia dere1up. EI. cap. vlt. Venit gra. non satis est sici incarnes ad concoquendum

faciles aliis este salubriores, nisi &hoc lingulatim una scieris, quae sint illae concoctu faciliores, auium puta, &c. & quarum auium , ut ad ultima indiuidua perueniatur. Eadem est ratio l' pruderiae, quae habet illa quidem generaliavi communia prae-- cepta,

534쪽

cepta,Vt agricola laoideum nouit serendum in agro tenni, triticum in cratio: Politicus disputat, an Magistratus ad tempus, an vero perpetui esse debeant Verum , quia, ut dixi, m a gendo cernitur, ad res singulas est descendendum , ut in quihus maxime eluceat vitis prudentiae, & hoc est, quod ait, ω , id est, tam communem, quam singulartan prude11-tiam habere oportet, sed hanc m agi S. '- ει η nς. J Clausulami 1 e praeaeis a. Vulgo prioribus eam hunc in modum aceommodant, etsi rerum lumianarum non est sapient a, quae quid cm ipsa vere est architectanica: est tamen & hic, id est, in rebus humanis,quarum est prudelia, qua dam architectonica, politica Di rum, non secus atque in illis rebus, quarum est sapientia. Mihi tamen videriumelius ita accommodanda : Prudentia est illa quide, utans doditum, pra-6h: ca & in agendo polita, rerumque maxime singularum: est tamen & quaedam hic architectonica, hic, id est, in partita pruddentiae est quaeda, quae sit architectonica,politica nimiru: nam quia prudentia in agendo; Videli poterat, nullam esse architectonicam,sed omnem in labore & agendo positam. Verum est quaedain architectonica,quemadmodum Medicina, etsi eli in faciendo, est tamen eius pars quaedam architectonica, teste

Aristotele. 3. Polit. 8c ars aedificandi in essiciendo quidem illa, pars tamen & quaedam huius est architectonica, quae architecti est propria,& haec accommodatio cofirmari videtur,cum primibus proxime praecedentibus Verba λη b , tum L ira, . 'J Duo valet hoc verbum, superuacanea& cxiis mia, seu praeclara. - Idam hic priorem noclonem accipiunt perperam, hoc est per sipicuum. Sic & libro S. Politicorum, ea Ille a. haec cadem, in quibus sapientia, dicuntum , ubi item Interpretes pcrpeiam, superuacanea. - τlis enim lin-

3 η ποῖαῖκη. J Differentia Prudentiae&Politicae,&partes utriusque explicantur , huius maxiluin: natura deni- ,

que pludentiae, & eius principia: ubi & in quos cadat piu-

535쪽

7o b Hic de prudentiae& politicae compara...tione. Ait igitur, eundem quidem esse habitum prudentiam &politicam, non idem tamen utraq; esse τομνα , id est,re quidem

stibiecta esse eadem, sed ratione discrepare. ut in scalis doscensus & ascensus res uni eadem,ratione non item: mens practica S theoretica re & strato est eadem,ratione, id est, ustu & ossicio non item,& ut ur. bb.f. cap. l. ιnsin. Iustitia communis & viristus re quidem est eadem,ratione non item. Ad eunde modum, prirdent .a & politica re est eade, ut quae utraq; est aflectio quaedam,qua,quae homini sint bona cernantur,ratione tam ei, dic crepant,id est,usu: nam prudentia suis cuiusq; rebus priuatim, politica communibus deseruit. Perperam igitur Eustathius, quia prudentia priuatorum rebus, communibus deseruit politica, strato eas discrepare ait, usu dicendum fuerat,id est, ratione, nam strato sunt eadem.

τῆς)αλιπόλιν. J Hic de partibus prudentiar, etsi ex prioriabus iam perspicuum est, prudentiae summas etle partes duas,

quarum altera rebus piluatoriim, altera communibus inser-ulat. HuiuS autem, quae communibus scu in ciuitate, duas facit partes, atreram nomotheticam, alteram coinmuni nomine politicam. Illam ait esse architectonicam : nam legum scriptor. Vt dominus & princeps praescribit, quid in ciuitate stag vidum legibus latis quasi praeceptis, qui magist=tus rogandi, quae priuatorum Vita esse debeat. Legum scriptor niti it ipse agit, scd actionis modum ipse praescribit, quemadmodum alchitectus. Quare Aleges ciuitatu reginae 3cdoininae dici - ent. Huic rei isse cui legum scriptor non agati argumento est, quod leges oinnes sint, de re uniuersa, actio autem est in rebus singultis. Altera politiae pars eqmmuni nomine polit ca dicitur, ut apud Ictos adoptionis duae sunt partes, arrogatio, & altera communi nomine, adoptio. Char aute comia Une

nomen haec pars habeat, rationem mihi subindicare videtur hac parte praediti, maxime maximeq; politici esse sentiantur. Legum lcriptor, t ab agedo emotus, vix vid es politicus, sed philo phus ali sis. At in rebus agedis qui versant ,in magistratib. in colitiis& legationibus, hi demum politici,& proprie existimantur, &horum i quid: haec par. est propria, in rebus singulis, ut prior in uniuersis polita: practica, Vt prior potius. , theoretica; in psephista*Iis, ut prior in legibus :nam &psepbismata sunt rerum singula -

536쪽

rium & rerum ahendarum, seu π , ut extrema , seu ut

ait Aristoteles, ως το Nam ut supra lib. s. dictum,pse- plus nata ubi leges destini, rebus singulis accommodari

lent, quae & ipsae sunt extremae, ratione mentis nostrae, miae ab uniuersis ad res singulas tanquam extremas delabitur: narum autem propria eli, ut notum, actio. Ρsephisma igitur est Icrum singularum agendarum & extremarum. Idemq; est eorum,qui ciuitates administrant, Magistratuum & Senatorum,

quorumlpria est pars haec politicae: ea propter & ipsa est practica,&rerum singularum. Sed quaeri potest,quo loco sit collocanda Itisiprudentia, quae & ipsa prudentiae quaed.i est pars ipsis nomine indice. Nomotheticae quidem attribuenda non vidctur, quod ICtus legum non tam sit scriptor,quam In te

pres & explanator: non tam in rebus uniuersis, quam in rebus singulis,quib. interpretatione leges 1 ua accommodat, versetur. Contra politicae quoq; esse no videtur, v laaec i' agendo,m IisDpIudentia potiuS in contemplando cernatur, eaq; dc ab Vlpiano Philosophia vera dicituta. r. 'l deius iur. D: cendum, ad priorem partem potius accQnunodari debere, non quod ili eadem, sed, q, eius quaedam sit velut particula, communicans tame & aliquid ex politica,ratione rerum singularu . Etsi oliari

Graeci videntur iurisprudentia politicae parte potius feciste, seu potius ossicium quodda iudicis. Nam politicae rursus duas facit partes Aristotes es,altera in consilijs, id est,in deliberando laltera in iudici js,& huius Eprium olim erat & ius interpretari: apud Graecos nulli erat IC ti praeter Iudices, Ut nec apud malo-IeS nostros, nec apud Turcas, nec apud Iudaeos olim. De Graecis Cic. l. b 1. eorat. Plato mori Aristot. in Potit. Iuli prudentia igitur veterum, i. e Graecoium, Hebi aeorum omniUmque gent: uni, etiam Romanorum, tes ePomponi ornιIιol. a. fae org. mr quia nihil erat aliud, quam legum scriptarum ad caustas singulas &vsum vitae communis accommodatio, iudicis oficium esses ra libro s. docuimusὶ hinc ossicitur, Iurisprudent am sub ea prudentiae parie contineri, qua o/HηMκί, h. loco vocat Aristoteles. Verum quia Romana pollenor Iuris prudentia, qua hodie utimur. no tam singularum est rerum, si uniuersarum,&quaedam ves ut legum scit piarum propagado, atq; adeo nomothesia quaedam: recte dicemus, hanc eius

537쪽

ue I IN CAP. II X. LIB. VI. ET HIC .

iptora mς. J Adhuc de Politica: nune de Pruden- inquam, it lae Ex parte. Sed quo illini κνι j spectare eo Vid tur, ubi dichim , ratione duc repare prudentiam S politicam: quam quidem dii ierentiam eo loco non ex prellit, intelligi tanaen voluit, politicam etae ciuitatis, id est, plurium & Ie-Tum communium: i rudentiam vero este rerum suarum &vnius. Primum igitur de his singulaturi dicturus, de politica sic orditur: πις θ πολιν, quasi coita haec iam nota citet poli- Dicae. Ad cun)em modum de prudentia hoc loco. Videtur autem, inquit,& prudentia, quali diceret: φ sepra significaui, veru quoq; videtur, nempe pruὸentiam cile rerum sitarum & unius, , Videtur inquam ex vulgi opinione&vsu vocabuli, quod mox explicabitur. Est igitur prudentia singin rebus & viγius, S Sm-dem communi priidctiae nomine dicitur: ut & de politicariocabulosus radictum. Nam prudentiae verbum cum sit ges, 4:caetcrat qui de partes filum quoq; certum nomen habent na. quae luis in rebus Jc unius, no proprio, scd communi illi . tur nomine. Prii dentia igitur est genus: Ea vel est unius, ves pluriuin. Haeovulgo politica dicit tu etiam a Plutarcho in Ca rone Censorro, ubi Oeconomicam politicae parte non minimam, inesse ait. Platoni pol: ticae verbii ctiam patet latius,tam late indsi pis lentiae. Verum Aristoteli pbliticae vocabulum angusti cli, illo nec omnis prudctia ex sententia Platonis, i. e. nec quae domestical nec oeconontica iti tale comprehcndat Ibarro ob. t. Iobi. Ex Atalloiciis igit sententia, prudentia partim est unius, partim plurium. Et haec,partim fantiliae, partim ciuitatis. Bla

Cic. ciuilis dicit Et haec Iulius ciuilis vel reria est uniuertaru, vel singillarium: Silla, Nomothetinis, legus cientia, quacum Romana Iuni prudelitia: haec politica ex parte scit. specialis dicit j ab Aristot. Rat: o verbi supra explicata cst, q rursus est bia partita, partim casiliaIia, ut ita dica, partim iudiciaria Nam cum tres stiat principes omni a ciuitatu partes publicae,teste Arist. 9. . .. Polit. Senatus, Magistratus Sc I in cita duas hinc partes sumit Aristot. Senatum & Iudicia. N m . gistratus harum velut est administer,&q, ves a senatu,Ves Iussice decretum fgerit, exequit . Nomothesia est inlla qμidinis LReipub. pars,& qui de praestantillima, 1 ed instituendae poti in infornaandae, ci gereiadae, de qua hic agitur. Et hae lim almra est prudciuiae parS, qtiae plurjum : alicia est, quae in iam sua

. Ium.

538쪽

nam&Vnius, quae communi nomine prudentia dicitur. Cur ita Θ Ratio infra asteretur, duo creto Ethicorum tractatio accommodabitur 3 supra initio tr. a. iam ostendimus, eam esse politicae partem , scii principium potius, ut ait Aristi t. bbr. r. Mun. cap. f. lib. I. Rhetor. N ulla enim est Ethica scientia specialis, ex lententia Aristotelis. γ' έν en a. J Explicat accuratius Prudelice ex parte vim&Daturam, qin eo maxime t reS suas curet,&q sibi utilia, norit. Hanc igitur particulam de suarum rerum notitia diligenter

Explicat,&ait: Nolle igitur sibi quae utilia, genus est quodda mcognitionis, quoad significat, S hanc si Iarum rerum prudentiam esse cognitionem tantum. Id ipsum autem, sia a noste, id est, multas habet controuersiaS, reS i est non ita facilis. Sic enim h aec accipienda puto. Alii aliter, verum, inquiunt, multa hui-sunt disserentia. Sed A ri 1toteles Ire . . Polli cap. II. haec autem politiae pars, inquit, εχει 'De qua dissicultate paulo inferius.' χ κω ό n. Q J Etiam id de rebus suis curandis explicar, comparando prudente cum politico. Prudens, inquit, is est, qui quae sibi bona norit,&ijs duntaxat occupetur, qui sinim tantum, ut Cic. mitio θρ. r. O . negotium agat. Politici sunt Polypragmones, multisq; rebus implicantur, aliena 1 r penumero curantos relietis sivis, quod & Cic. adAtticum bi s e mire potu pragmonem elle ait. Hanc differentiam prudentis &politici confrinat Aristo t. Euripidis restimonio, ubi haec duo

ei sus autem Euripidis isti sunt ex Playlodecte, ubi ipse ita lo quiriir, 3 -- Adducuntur & a Plutarcho in litabcllo, citra invidiam se laudare quispint . Tres ra. men priores duntaxat, quorum ultimus hic non integer, ita supplendus illine: ιον-- ο φωτατω Quartus quoq; hic versus, est ille quidem integer numeris, sed non sententia, ad ijciendum fortauc ex Graeco Scholiaste, λοι

ζητῆσr τὸ το αυοῖς. J Scilicet, nempe homines vulgo. Id . namquc saepe intestigi solet, qua de re jupra: non VcIo, Vt quidam intelligum .prudentes. Ait igitur , plaerosque mortalidi linquestiqite commoda quaerere', atque adeo ea est e persuasione & opinione, ut existiment , cuique id faciendum sua ut curet duntaxat, rebus alios relictis: & ex hac

539쪽

opinione manasse, ut hi proprie dicantur prudentes, qui sua

duntaxat curent, & quae sibi ilia cernant. Vulgi igitur opunione factunt, ut prudentiae vocabulum rerum suarum curae &diligentiae proprie attii buatur. quod alioqui latius patet, & omnem rerum homini utilium curam tam publicarum quam domesticarum complectitur. ὶ ο ὐκ avi J Obscurus est locus. Reprehendit an. ltem vulgi opinionem, non tam ratione Vocabuli, ut Interpretes accipiunt: nam in verbis usum vulgi sequitur Aristoteles: ἐquod prudentiam rebus suis ita lligarent, ut nihil praeterea si . bi curandum existimarint, neq; enim suas quoq; res quem erumode administrare posse, nisi cuius & famili A & patria bene se' habeat,harum inquam & ratione habendam etiam suis priuatim rebus qui bene consultum velit De re familiari res est per. spicua. De Repub praeclare Xenophon ιnti dodi Liuius b. ao. Re pub. inqvir, ineolumωωρνι-tvires seritisatura prastat: publica prodendo. tua nequiiquim μνuauerti. Et hoe sibi velle mihi vi etur Aristoteles, aωνα-&c. nam eum omnes Reipub partes quaedam simus, cerie, ut totius salute partes, item & Reipubl. incolumitate nostrae quoq; res conseruentur necesse est. Vulgo existimant, hoc dicere Α-ristotelem, rebus in suis prudentiam non consistere absq; erudentia oeconomica & politica, quod est falsis limum, quasi vero, nisi qui & politicae scientiae cognitionem habeat, priuatim prudens esse non possit. 4.in b 5 -του. i Allusit Aristoteles ad duo verba eo tempo

νo,Virn Gorgia, tib. de Repub. Sal u lotu. Illud, Platonem reprehendens Cic lib. r. li. latine reddidit, suum agere negotium, quod prudentis proprium vulgo dicebant,alterum vero politic:, ut dictum

.n 3. J Ex eo quod dictum prudenti &familiae& es uitatis

rationem habendam, essicitur tacite prudentiam rem non est' tam facit 3,qum aut nulla familiae aut ciuitatis habeatur ratio:rtamen illud ipsum ro αὐτου, id est, situm agere negotium,suasque res bene administrare, res est non omnibus obuia, neque ita facilis, quaeque consideratione non opus habeat Nam, Visupra dictum , multae de eo sunt controuersiae & dissicultates. Summa est, prudentiam quomodocunq; acc:pias, rem esse dissicilem. ι .

540쪽

ins μν 3 Hὶ J Locus est perobscurus. Thoma e pertinea. re videtur, ditium supra prudentiam rerum esse etiam sinsularum,eiusq; duas hic asterri rationes, quae explanatio conis1mnari videtur verbo ἔ-fine prioris capitis. Hoc namq; verbu non tam propin ea si remota spectare videtur. Et melior certe multo est haec et Eustratiana, quam tamen pueriq; alij sequuntur, qui existimant, duas hic asterrirationes, qui b. confirmetur, quod modo diei um,prudentiam absq. domestica&ciuili prudentia consistere non posse. At si hoc dictum non est, ut non esse iam ostendi mus,collab: tur tota eorum explanat: o. Fortasse tamen & Thomas non satis accommodate: primum, quia nimis remote, deinde, quia id eo loco satis explicatum, rerum singularum esse prudentiam.

Verbum deniq; αλλο, hic paulo ante,& paulo ue s τι

bus connectantur. Rectius igitur dicendum videtur , t, id est,eius quod modo dustum, prudentiam rem esse ficilem onfirmandi hic duo asterri argumenta. Prius est, quia adolescentes &pueri. multi sint Mathematici &Geometrici, prudentes non item. C uius disterentiae causa cognita, cognoscetur& ratio,cur prudentia res sit difficilis. Cauia . a disterentiae redditur,s G eometria & Mathesis rerum sit uniuersarum, prudentia singularum. Res singulae Usse cognoscuntur, non praeceptis aut scienti)s,ut infinite variae. At rem usum nullum habet adolescens, ut qui rerum vius non parui, sed longi siet poris. Concludamus hunc in modum: Adolescens: ergo rerum imperiim, eu nullo usu. Si nullo usu. Ergo lRerum singularum nullam habet notitiam. Ergo nee prudentiam,vi qua rerum etiamsitsingularum. Alia est ratio Mathematicorum, quae non usu, sed praece- Itis perdisci commode possunt. Sciendum autem, pueros Ο-im Mathes laticis imbui solitos , ut hodie Grammaticis, teste

Platone in Axiocho.

ἰ . misi'-J Ob dissicultatem quaestionis prioris, cur

pueri fiant Mathematici, non vero prudentes, interiicit , dc nanc eiusdem generis, cur ijdem Mathematici quidem fiant, physici seu sapientes, & vulgo Metaphysici non item. An autem quaestionem hanc Anstoteles exponat dum at, an vero