장음표시 사용
561쪽
nondum est praeditus, virtutem eam acquirere potest, si mi do prudentiam velut ducem sequatur, ei que pareat, etiamsi
J Adhuc de usu quaesiuit; nunc de princi
patu item quaerit: nam videri quidem absurdum , prudentiam sapientia licet deteriorem , eius esse dominam , dcta men negari non polle, prudentiam agere, imperare, d sin-pula vi a enda pΙaecipere. Est enim, ut supra dictum, prudentia , caeterisque virtutibus & viris virtute praeditis modum , quem in agendo teneant, dare solet, inquit An stoteles libro primo Magn. inque. & lic accipienda mihi videntiti haec verba, ἡ πιλόμ, id est, agendo imperat, &c. dc ita iecte Thoma de Perionius et Oόσα- pro ματsυO INI pro-Pile. l ecte, inquam, illi , perperam Eustathius & Lambi-nu S , Quia, inquiunt, agit prudentia, ea re imperat, per rani. Nam quod prudentia sit in agendo, id imperii non est causa, cum piae ruraque qui imperant, nihil agant ipsi sed agen- ἰbuS, ut m mistris , tantur, ut Architectus fabris, teste Platone
Mos est Aristoteli in disputationibus grauioribus primum quaerere, dc controuersiaSproponere, poea explicare, illud , hoc vocat libro qui ito, capite decimo,ἡ optime libro octam corBm, capites to , in principio. Sic&Cicero libro f. ciorum, pior ossitis quaestionibus multis, tandem ait, qua: tum caud sunt: non enim ut quaereremus, exposuimus, sed ut plicaremus, sic hoc loco. .
Primum de usu: de quo summa quaestionis hae iurat sapientiam & prudentiam, quia nihil agant ,&ytboli essiciamur, nihil conserant, eapi opter esse mutiles, siteles & consecutionem,seu consequens & antecedens reael- ait, neque enim sequi, quia ad agendum nihil conferant, ea recsse inuti Icς, aut certe non expetendas: nam Vt nihil agant, tamen ne irati non potest, eas est eanimi, siuae quamquepa tis, capieritiam theo reticae, prudentiam practicae, Virtutes: h llTutes, ergo dc persectiones: virtus enim nihil aliud, qi perfectio,vtilipra dictum lib. a. Formula: Gmnu perfectio est expeten Hadua sitini virtutes , perfectiones. '
562쪽
Dictum est supra lib. r.- . initio huius lib. eas esse virtute, mentis. Et eleganter Arist. hae, quia Ergo α ρετῶ , hoc est, quia virtutes ; Ergo expetendae, quod hominem perficit, est bonum quiddam,utile & expetendum
iis , Umιοί n J Hic antecedens refellit, quo negabatur, has quidquam agere. Quin, inquit Aristoteles, agunt, nema pe actione sua, beatum, pro sua parte efficiunt. Sunt enirn via linieris viriutis partes. Notum est ex libro primo, Beatitudianem virtute effici, atque adeo nihil aliud esse, quam actio .
nem ex uniueisa virtute manantem. QSare virtutis uniuerissae partes omnes , Iustitia , I beralitas , &ci quae morum, , Sapientia, Prudentia, &c. quae mentis, una pro sua quaequo parte efficiunt & constituunt Beatitudinem. Sapientia igitur & Prudentia habitu quidem virtutis uniuerse sint parates, actione tamen ipsam beatitudinem efficiunt. Agunt igitur, & quidem eis cientes beatitudinem, non tamen eo mo do, quo medicina sanitatem, sed quo sinitas actiones sanas. Medicina namque ianitatis causa est efficiens aduentitia, At sanitas sanarum actionum causarest elficiens interior , Vc fructus arbor, fides bonorum ossiciorum. Similiter item a 'eodem modo,& efficientes sunt beatitudinis, non ut Mediiseus sanitatis, Ied , ut dixi, ut fides officiorum. Perperam igi- tur supra hae duae comparatae sunt medicinae. Cognitio enim Medicinae ad bene agendum ea sanatate, nillil confert. Sic si quis vir bonus, noR habet opus prudentia ad beye agendum. Prudentia cum virtute non habet eam similitu3inem, qualis telatio de collatio, inter medicum Sc sanitatem, sed talis, qualis inter sanas actiones a finitatε proficiscentes, Sc*nio tales. Hae virtutes aliquid agunt ex sua natura, exinteriori
Modo communiter, etsi de sapientia tantum nominatim, communiter, inquam, tamen : hic separatim de prudentia, alteram huius actionem seu officium ataeit, istud, quod prudentia ea , quae ad scopum assequendum pertine - ant , cernantur & reperiantur atque ita virtutum actionest iuuet: iram hac disputatione docet Aristotellas prudentiam non tantum agere, aut eificere, ut homines magis ex vinute agant sed etiam ad ipsam virtutem donstituendam, adiuuare. Ohus, anquit, expletur partim prudentia , partini virtute morali,
sumpta Metaphora ab opificibus , quorum opera expleta, Kk , Graecu
563쪽
, diis ' IN CAP. XII. LIB. VI. ET HIC. '
Graece dicunturiaraoλεσς,. In omnibus autem operibus duo spectari solent, finis, S quo finem assequamur, teste Aristoteleliaro1eptimo Potiricorum, capite 3. s.c igitur opera Virtutum perficiuntur prudentia & Virtute morali: nam haec finem' reddit&essicit rectum: illa ea, quae ad finem, qua de re mox
holieitas explendas concuIrere prudentiam S. Vt Iriatem, qua- Iuin liaec cit in ea anum parte, quae ratiCnis quidem est ex- pers, eam tamen audit, Vt upra libro Primo, infine . illa in ea, quae particepS rationis. Adiungit Aristoteles de quarta animi parte , altrice, ex ea nilnladiumenti ad virtutum opera aliam D , nihil eam facete ad virtuteS, eo quod nulla eius sit praxis. seu actio: Vi Itutes autem ad agendum peltinent. Quarta di- citur haec parS, etsi proprie tertia ea ratione, quod Aristoteles an tractatione de virtutibus, animi partem quandam secerit, nouam, quae rationis quidem sit experS, eam tamen audiat, It dactum. Anima ves est rationis pari: ceps,uel expers. Haec ves
plane expers, ut sentiens & altrix: vel rationi obediens, hinς: quatuor animae parteSaJ Supra dictum: Prudentia homines non' reddi magis agentes rerum honestarum: id refellit hoc loco' Aristoteles, quae tamen d . sputatio eadem est cum priore, qua diximus , bonarum actionum scopum quidem bonum espci, Virtute, ea vero quae ad scopum,prudentia. Est autem pulcherrimus hie locus, de mutua ope prudentiae & VirtutiS, earum-oue ad actiones honestas concutiu) Quadere dc supra hbrobe- cundo, capite secundo Graιο , O, insta libro semimo, capitem cunde, . toto capite ultimo, lib. a. Eudem. Orditur autem hanc diuulitationem paulo altius repetito pittaci plo. Sumit namque, o iod fit pia explicatum bb 3. c.3., Bonum virum non eum contilauo esse , qui quid boni faciat, sed eum denique, qui ex sabitu & certo consilio seu pioaeIesi. Neque en. in , t vr.bb s. iusius continuo est , qui iusta faciat , cum vel coactus, Vel per imprudentiam, Vel a insitione facere possit : sed is demum, qui consilio capto iuste faciat,&:plius iusti & honesti causarnecessalia ig:tur est proaeresis ad honestas actiones. Verum, - quia proaeresis bona cile potest, aut vitiosa: nam appetitus, Hu.us species est proaeresis, mala saepe persequitur boni spe- i. 12. PIOaeresis igitur, v v bona iniciatue , alia quadam re est opus
564쪽
opus ,& hane ait esse virtutem AIistoteles, quae proaeresin ratione scopi & finis bonam reddat, eaque supra dicta est virtus scopum reddere bonum. Verum non satis elescopum propositum esse bonum. Nam &quibus eam assequamur, bona quoq; esse oportet,alioqui nunquam assequemur, ut nec malis medicamentis sanitatem medicus Ad hcc igitur,quibus scopum aD sequamur, alia ite re est opus, ea quae sit,nouo p ri ncipio facto; exponit Arist.
θιὼ λ ή, Dictum est Voluntatε proprie
esse finrum, -- gmi eorum quae ad fines. Verum ad fines accommodatur: nam & let alias &scopus idem valere. Quare&recte h. loco idem Valent, virtute reis ctum essici scopum,& virtute rectam essicio δῖ οσα Explicata virilite, qua scopus essiciatur rectus ; hic de ea facultate, qua ea, quae ad scopum recte inciantur: Neque enim hoc, inquit, virtutis est, s ed alterius facultatis. - λεκὶειν altius paulo repetit, & quasi nouo initio facto expi; care incipit de facultate ei, qua ea, quae ad scopum dir: g intur, inueniantur,& recta essiciantur. Est autem hare facultas quarta piudcntlae pars, GIaecis dicitur, de qua & Aristoteles in Magris libro primo , ea rite vitimo. vulgo olim Latine dicta ab aliis industria, ab aliis habilitas, & barbare aptitudo: non recte omnia. Indii scita idem est, quod labor & qiligentia, habilitas idem, quod oportat nitaS
Quare Penonius contendit, Latine dicenduin, Ingenium Macumen, & τους δεινους, ingenio S, acutos,& cautos. TuInebus & Lambinus solertiam reddunt. Verum qui ac εαν tertiam vertimus, acumen hic malim seu ingenium, Adsuminam est vis cita aedam nobis insita, prudent; ae sem Inarius, qua Ca, quae acute cernantur ad scopum, &l reperiantur, ut ξαυετος est acutus iudex : ita hic acutus inuenior. Uerum plaerumque apud Graecos in malam partem accipi solet , ut & mox ait Aristoteles , pro versuto & .nsto & callido , ubi nempe abest virtus nam ὀc prudentia ipsa Si iustitia remota calliditas est potius & ο- νουργία- , Ut ex Platone ait Cicero in Veiis, & Aristoteles hic, λο κει τους φρο- αυτη κοῦς τοιοίτη J Haec ingenii seu acuminis est definitio, quam & nos iam attulimus.
565쪽
si3 INAE A P. XII. LIB. VI. ET HIC . '
o m οπῆς. J Haec sit quasi diuisio acuminis: nam vel bonum esse vel improbum pro distimilitudine scopi, qui si bonus est & laudabilis, bonum quoq; erit acumen: alias contra nam & ratio partim est recta, partim praua: illa bonis cupidi ditatibus, haec improbis deseruiens. Acumen autem & IDV-rium vis 'hiaedam hil rationis & mentis. εἰ τους-J QEia vis haec, qua ea, quae ad scopum, cernansur, nunc Ost recta, nunc praua, eaq; dicitur G raece partim δεινοτης, partim omνου me, eaq; prudentiae est propria. Hinc prudenses quoq; inteidum acutos,interdum versutos δc vastos dicimus: acutos quidem si rectus est scopus, versutos & altutos, si non rectus, etsi vulgo etiam omnes prudentes his nominibus appellarisolent,& dici callidi,versiti, cauti; ingeniosi, a
isi θ ἡ . J Dictum principio fuerat, prudentia incl
xecta ea,quae ad finem, quod hiem , quia modo acumini attri butu fuit, hic adiungit, q inter has duas facultates sit cognatio: nam prudentiam quidem non esse plane idem quod acumen, sed tamen abutue ev non esse. Nam prudentia usu compararetur, acumen natura' ingenios namq; nascimur, nulla tamen absque acumine potest esse prudentia. Itaque acumen est prudentiae pars quaedam, dc velut inchoatio, quemadmodum caeterarum virtutum initia simi virtutes eae, quae naturales dicuntur,& ita Arist. ipse comparat paulo infra, Et hoc est,quod ait, η or id est, habitus prudentiae paritur hoc velut oculo animi, id est, acumine. Nam Arist. mentem. rationem,' prudentiam, acumen, quia haec omnia cognat sint, oculum & aciem vocare solet, ne quis hic diutius disi ' putet, quem oculum hic vocet Aristoteles . Graviter enimiabuntur Interpretes hoc in loco, omnia illa cognata Voca'
η ri J Explicato acumine, id tandem accommotii piiti,
dentiae: Ait igitur, prudentiam quidem & acumine consta- m, & tamen Virtute quoque ea osse opus, id quod accuratius mox explicat, qua disputatione docet Aristoteles, prudentem neminem esse posse, nisi qui vir bonus idem sit, ut nec prudentiam sine virtute. Textus Graecis, ντες ειαν, id est, Quor, i, hent, Graeca est phrasis. λιον; J Docet pruilentiam absq; virtute esse non
' si hunc in modum. Dunum est surra, sillosi sinos partim stilla
566쪽
Iheoreticos, partim praeticos, Viriq; notum est sua est ' princi Pia. Practici principium finis est, non secus atq; theoroetici hypothesis,inquit Fanis igitur, n: li viro bono, bonus constitui non potest. Vir improbus malum seinper & , merobum finem sibi deligit: nam haec improbitatis est visi, ut in 1copo & fine deligendo aberrare nos faciat. Virtus, inquit Arist. scopum & finem tuetur,vitium perdit & corrumpit,ti. r. c. S. quod rectum solus vir bonus recte iudicat, improbus non item,ut supra dictum b. . c. . de voluntate. Iam vero quia
prudentis potissimum est syllogismum practicum concludere, ut cuius est proprium ratiocinari , quid agendum, quid non agendum sit: huic officitur,ut si recte concludere velit, quia principia ad hoc recta sint oportet, id est, finis, quod abiq; virtute i fieri non polle diximus, virum quoque bonum esse debere, v* γrectum prius constituat finem. Ad summam; virtus p uden .
C A P U T XIII. . COMMENTARII. ἡ Σκεα ων δή καλιι . J Adhuc docuit de prudentia, eam absit;
virtute nullam esse posse: hic de virtute contra, eam absq; prudentia nullam elie poste. Monet autet vinitio uti, ubi de prudentia, duas este diximus facultates, acumen &prudentiam, quarum illa natura sit nobis insita, haec usu comparetur, & altera adiuuetur altera: ita & hic de virtute duas quoq; ellic, quarum altera natura nobis sit insita, quae virtus naturalis, altera paretur usu, quae vera' κυρίοι& propria sit virtus, & haec ab illa adiuuetur. Esse autem virtutem quandam naturalem,eriam Vulgo constare ait, γ, λκει. , Nam alios ad iustitia in Mveritat na balios ad fortitudinem magis natura esse factos. De qua v irtuti s di uisione &ιn Magnis Moral. libro primo,capite vl- -
ttino: Virtus autem haec naturae Aristoteli nil id est aliud, quam. 3 seu appetitio, i sic vertitur a Cicerone, J & impetus quidam ratione vacans, seu αλον , ut ibidem Aristoteles in Ma-anu. Quare & hoc loco eam in pueris & beluis reperii i ait. Diacimus & supra libro 3. de , seu natiuae bonitate, ubi di-
. cium, alios ad alia natura esse aptiores: cuius o φυί- pars q. dam est haec virtus natura insita: nam & hic infra osφιεμ- dicitur, de virtutibus natura insitis agens. Caeterum a Pl
Wne tamen & Stoicis dissentit Alistoteles. Illi namq; vii tutu
567쪽
ab IN CAp. XIII. LIB. VI. ET HIC .
semina & igniculos natura nobis insitos, ut apud Cise
ceronem in Tuscraim. tibro tertio, ιn principio. se libr. r. Iegiis hiau toro. Hic autem vimit uni semina nulla natura nobis in dita esse ait, ut nec scientiarum. Nam mentem nostram, quam
Plato rata tabulae & obliteratae, lac purae comparare solet.bbro tertio de Anrma, capiteseptimo, . Unci . Semina, inquit, inesse animo, sed ea oppressa esse contagione corporis: coia, tra Aristotes es hic: idquid comparetair, illud doctrina & v su parari , nam ranihil este instum. Hoc duntaxat assensus est Aristotes es, propensionena tam ad Isirtutes, quam ad scientias nobis natura ineste, potestatem, Inquam, eas percipiendi, rem ipsam minime, ne quidem eius semina & initia. Atq; ad hune modum hic locus de virtutibus natura insitis accipiendus est, Vt iam docui. Denique ex Vbi expresse dicit esse ορ- μ. e tantam, & anfra hoc loco felix. D. Philippus Melanth hac in re errat meo tuaicio; inquis enim , principia natura nobis esse inlita Putat Philippus & alii multi Aristotelem consentire, sicmina nobis inlita, sed repugnat plane Aristo, peli: is in Analyt .poser. expressissime docet,aptitudinena percupiendi ineste tantum, non semina. νῆ-J Explicata naturalium virtutum vin ratione adiungit Aristotes es, eas quidem omnibus inesse, sed non acquetes celetis homines, atq; adeo quaerere aliud quid- ana, ex quo vere boni dicantur. Et hinc δocet, mentem ecsenecetiariam ei, qui vere bonus esse velit; absque hac enim
esset, hoc est, nisi haec adesset, j virtutes illae naturales no '. oceant somini potius qiuam prosint, quod eleganti similitudine explicat, a corpore sumpta. Vt enim colpus, quantumnis robore & viribus praestans , oculis tamen captum, gra uiter ostendere, necesse est: ita & hic igest, ita&iti virtute natura nobis insita , quae mentis expers grauius peccet; men-. te ornata, agendo excellat. Verbi gratia : Natura liberalis, nisi norit, quibus, quantum, quo tempore, sit largiendum, quod mentis est ossicium & munus, saepe indignis daturus est, saepe dignis nihil omnino. Ad veram igitur virtutem con stituend. m , etsi naturalis concurrit I nulla enim vilius hac vacare potest, inquit Aristotes es in Magno .l men-pe tamen, id est,prudentia, nisi tanquam oculo & lumine praesinate ducatur, toto coelo aberret necelle est. Haec igitur est Fatio, cur absque prudentia virtus nulla esse possit, quae erat quaestio.
568쪽
quaestio. Ex his & hoc perspicuum est, Vt eiuS animae partis, iri qua opinionum est sedes seu F λξαοκ si duae sunt faculi tes, acumen & prudentia: ita & eius, in qua morum est sedes feri r id est, eius animae partis, qu e ratione quid in Vacat, ei tamen paret, duae quoq; sunt facultates, naturae properisio & virtus Vera. λο irem σασας. J Adhuc ratione docuit: hic authoritate cum Socratis, tum aliorum docet, virtutem absq; prudentia nulla esse posse : Hinc enim, inquit, est, quod virtutes scientiae nomine appellari solent, quod Socrates princeps asseruit, S: .eiam secuti postea Stoici teste Plato. in Menona ct alibi, & Cic. lib. r. de Iegib. lib. r. inc. alibi, perperam. Recte quidem . illud, virtutes absque prudentia non este aut scientia. Perperam
vero illud, eas esse ipsas prudentias aut scientias. Rationem autem, cur virtus non sit prudentia aut scientia, quam hoc lo- Conoa eri, tib. r. Mun. inprim. hanc attulit ab absurdo con- sequente. N am inde effici, ut homini pars animae nulla sit, . quae ratione vacet, quod est absurdum, si virtutes omnes sint sci entiae, quas constat omneS esse mea animi parte, quae Iaritionis est particeps. Affert tamen autoritatem sui temporis ' Philosophorum, qua ea Socratis sentemia refellitur. Nam sua aetare, qui virtutem definirent, non eam dixere icientiam, 'sed scientiae seu potius rectae rationi conuenientem. V erum &iwS peccare ait Aristoteles: neq; enim veram elle virtutis definitionem , qua dicatur habitus rationi rectae congruens. Reprehensionis ratio hic omissa, ex primitur in Magn lib. I. M. Agn. . cap vlt. ista, lina sequeretur alioqui, ut quicquid rectae rationi conuenienter sit factum, idem ex virtute factum dicatur,
quod falsum. Nam&improbi saepe quid faciunt rectae ratio-
ni consentaneum, qui tamen virtute non sint praediti. Qua de respra saepe lib. . oes, προ ρεας est necessaria, ex ' & certo consilio fiant necessse est,quae ex virtute facta censean tur. Ex his pei spicuum est, cum errare Socratem & Stoicos, aliosque, qxii ut est apud Ciceronem aliquoties valutem definiunt habitum animi rectae rationi consentaneum: tum, quia dele agitur: Virtutem non cite absq; prudentia, id quoque A, Plato Phadone, & Cic. lib.s. Tu cui ct ιn Fimb. exprobrante . Nulla enim virtus carere potest prudentia, inquit Cicer. Hoc, inquit Aristoteles,omnes communi consensu & concordiu af 'firmant, una id omnes voco probant. Id namque valet ver
569쪽
sal IN CAP. XIII. LIB. VI. ETHIC.
ma in M. ράλον Sed de hoc verbo & supra latius
ιν- e κ. J Prioris conclusio totius disputationis haec est f scit. natura factus Ja λη ολο ,. J Adiungit hoc Ioco Aristoteles, quaestionem seu contradictiositem, eamq; refellit priore disputatione. Quaestio inquam ea, quia priore disputatione reselli potest, hae de re hic ea est adiuncta seu interiecta: ea quoq; ratione, quia priora magis hac explicatione dilucidenturia Nam quod
clietum est adhuc, cum prudentia Virtutes concurrere,&coni tra: ex eo effici quoq; Videtur, Virtutes omnes conspirare, nexas, copulatas, &coniugatas esse, Ut Cicero loquitur: omnes inquam in unum eundemq; hominem concurrere,quod tamentium esse ex eo doceri polle videatur, quod ad onmes virtuteς non peraeque unus idemq; natura siti*cius, alius ad iusti ita alius ad fortitudinem, alius ad liberalitatem , ad alium alius alio magis. Pormula contradictionis: Si are omnes υ tutes υn ηιdemi perarue non Hi natus, . . quod ea perspicue verum. Ergo non concurrunt vi=tutu in unum eundems hominem uniuerse. Aristoteles omissis antecedente, utpotevero, refellit consecutionem. Nam antecedens est de virtutibus naturalibus: con- ,sequens ge omnibus etiam moralibus. At hoc falsum & α λ hit igitur, naturales quidem separati, morales non item. No i ve stupra explicatum est, cum prudentia caeterae o-'mnes Uncurrunt, prudentem omnJbus virtutibus praeditum esse oportet. Cuius rei ratio, cui ex prioribus iam perspicua est, tamen breuiter ita commemotari potest. Constat prudentis esse cernere rerum agedarum principia, cerni ea nequeunt, nisi a mente omnibus cupiditatibus, tanqua tenebris i eraseluta.EHoc autem praestat virtus, ut supra dictuni, pruden- tiae igitur necessaria est virtus, & proinde utraq; concurrat necesse est. Altera eiusdem rei ratio, cur prudentiae assint cae terae virtutes, item ex prioribus est apta. Nam vulgo dicimus, pendet ex prioribus. J dictum est, Virtute scopum, prudentia ea, quae ad scopum, explicari & constitui seu dirigi. Iam igitur, prudentisin, non hoc, aut illud, sed omiuas quae ad scopum, ut recta sint, reperire. Prudens nam i non est, qui nunc Iecte
570쪽
& prudenter quid facit, nunc imprudenter & peccat , sed qinxeche Omnia moderatur. Omnia autem moderari aut dirigere nequiae, nisi scopus ante rerum omnJum sit definitus, frullta alioqui laboret. Omnium inquam rerum agendarum scopus 'assit necesse est & oportet. At hoc praestat virtus, ut supra diaetum. Ergo virtus cum prudentia conspiret & consentiat, necesse est , non haec aut illa, sed uniuerso tq; ita Aristotes es v-1io verbo attingit hoc loco grauissimam disputatione, de qua inter omnes sere Philosophos constat: Virtutes inter se nexas& copulatas esse, ut qui Vna sit praeditus, omnes habeat: cui vel una deest, omnibus exciderit. Uc qua quaestione Plato in Sophissa Protagora, & lib. de Repub. Cicero lib. a. ossic. ω bb. a. γTuscul. O . de Fin. quem l scit. Ciceronem l miror in Α-
cademicis dicere, peripateticos, quorum pater est Aristoteles, 4 istud negare, Stoicos affirmare. Reperi interdum Ciceronem 'hallucitiari, & Aristoteli sella quaedam attribuere, ut istud de connexione virtutum, Aristotelem ait existimasse omnia fato fieri: contra, atq; ipse Aristoteles in libro disserit, nisi sorte Aristoteles alio loco aliud sensit, ut certe variare interdum videtur etiam in his libris qui hodieque extant. Itaque & a Philopono Chamaeleon dicitur, de quo supra libr. r. certe de hac quaestione, Aristotelis sentet1-tiam, Alexander Aristotelicus ti br. a. de Anima praeclare Ix.
ἁΛdic μί--κυώα. J Alterum caput de sapientiae &prudentiae principatu Iactabant ea aetate Polstici prudentiam elle omnium scientiarum princ pem & dominam, eo quod omnibus imperare videatur, ut quae omnia quae in Repub. agantur,s describat, & reci eut fiant, praecipiat Hanc opinionem refellit hoc loco Aristoteles: prudentiam sapientiae non esie dominam. Politicorum formula istaeile poteth: Imperat prudentiam Politrea omnibus. Ergo eri dominastprinceps. Aristoteles falsum esse antecedens ait, & exemplo Medicinae, explicat. Nam haec valetudini non imperat, neq; eius est do-' mina: non enim ea Vtitur,quod V tendi verbum diligenter considerandum. Artes namque Veliunt eae, quibus aliae Utuntur, , vel sunt eae ipsae, quae utuntur alijs: hae sunt dominae &Α1chitectonicae, illae seruae & famulae, de qua reJupra initiobri primi, capitis undecimi, ex libro jecimilo Pssicorum i