장음표시 사용
291쪽
Abundat δ in omni opere bMo, scientes quia cuique locum secundiim meritum operum labis vester non est ιηanis in Domno, non e- suorum. Ubi licet in textu Graeco non ha-nim i inus est Deus ut oblis eatur operis beatur secundum meritum operum , sed vestri , es, dilectisnis, quam ostendistis in nomia secundum onera , major tamen habenda ne issus, nolite amittere eonfidentiam ve- est ratio Vulgatae , quae ab exemplaribus stram, quae magnam babet remunerationem : Graecis correctioribus, quam nunc sin deis atque iura bene operantibus sue in finem, is, sumpta est , & sola est authentica, & sine su Deo sperantibus premnenda est vita aeter- dubio verum Scripturae sensum exprimit. na, tanquamgratia filiis Dei per Christum Nam idem est facere alicui locum securi-Jesum miseriere ditra promissa: i tanquam me adiim opera ejus, & facere illi locum secun res ex ipsius Dei premi sise bonis ipsiorum o- diim meritum operum . si enim eae e-ribus , peribus, meritis Meliter reddenda. Hinc iam non est gratia, Rom. II. Et, G atitem Can. 3 a. ita decernit: si quis dixerit homi- quι operatur, mercer non putatis seeundumnis iustificati bona opera ita esse dona Dei, ut patiam, sed secundum debitum, Rom. non stat etiam bona ipsius iustifieati merita , Probatur a. Ex Concilio Arausc.Can. 18. aut imum iustificatum bonis operibur, qua absDebetur merces boηis operibus fi fiant, sed eo per Dei gratiam, is, Iesu Cbristi meritum, gratia e re non debetu praeeiat ut fiant .
cuius vivum membrum est, fiunt : non ve-me- Latera nensi sub Innoc. III. & rcfertur cap. reri augmentum gratiae, istam aeternam, firmiter: Per rectam fidem , is, operationem ipsius vitae aeternae , fi tamen in gratia aereis bonam placentes Deo ad aeternam merentur serit, coUecutionem, atque etiam gloria aug- beatitudinem perveniri. Florentino in decrementum, anatbema fit. to unionis Graecorum , ubi de Purgatorio Probasar I. haec veritas variis Scripturae docet illorum etiam animas, qui post b sacrae oraculis . Primo quidem illis omni-iptisma susceptum, nullam omnino peccabus, quibus asseritur L umbonis iustorum ti maculam incurrerunt, illas etiam, quae operibus retribuere mercedem, nam mer- post contractam peccati maculam , vel inces, & meritum sunt correlata: Sic Ce- luis corporibus, vel eisdem exutae corponesis Is . Deus Abrahamo spondet: '' ero ribus sunt, purgatas in coelum mox recipi, merces ιaa. Sap. S.Iοι autem in perpeιuum & intueri clare ipsum Deum trinum , flevivent, is, apud Dominum est merces eorum. unum 4icuti cit, pro meritorum tamen dia Ecclesiastici I 3. Ne verearis usque ad mor-iverstate alium alio persectilis.
rem iis cari, quia apud Dominum est merces Prisatur 3. Ex Coelestino Papa Epist.ad bonorum operum. Matthaei I. Μerces vestrasEpiscopos Galliae c. I a. Trista, inquit copiosa est in caelis. 4.ad Cor. 3. Unusquisque bomines est boritas Dei , ut nostra velit e spropriam mercedem aeripiet secundata suum merita, quae βιηι σφι dona , atque pro bis laborem. .quae largitus cs , ster a praemia fit dona. Item excistestibus, in quibus Deus dici-itvrus. turreddere, seu retribuere homini secunilum Probatis q. Ex Patribus 1 Cypriano F opera sua. Sic Ps.cti. Tu reddes unicuique se-s 6. 8e lib. de unitate Ecclesiae his verbis: Idem habetur Matthaei 6.i eripiuηt merita nostra mercedem. Hilario de as. & Rom.2. Reddere autem unicuique Canone 9. in Matth. Ambr. in cap. ID secundum opera sua , est reponere prin-lLuc. de serm.7. in Psalm. II 8. ubi de justomium bonis operibus debitum. Item ex his loquens ait, scis sibi regηum caelorum, An- locis, in quibus dicitur iustos facere aliquid gelorum consortium, coronam quoque bonorum dignum apud Deum , quae celte dignitas repositam ese meritorum. alia non est, quam operum , quae digna Et S. Augustino Epist. Ios. Nulla ne igitur sunt mercede, atque proemio, Sap. cap.3.dsunt merita ,sorum Z sunt planὸ quia iusti Deus tentavit eos , O, inveniι eos o 1 se .dsunt. Et postra: sicut merito pereati tanquam Ad Coloss. I. Ut ambuletis duri Deo ρον ο- ηιpendium redditur mors , ita merito iustitiania placentes, in omni opere bono fructifican- tanquam stipendium vιta aeterna. Et postea: ses. a. ad I hessalon. 7. Ut digni babeamini suod es eeto meritum ante gratiam ρ quo' regno Dei. Denique ex illis locis, in Qui- merito preeipit gratiam , cum omne bonumhus habetur expresse , quod Deus reddit meritum ninum non in nobis faciat nis armmercedem bonis opelibus tanquam meri-itia, e , cum Deus coro'at meritansra, nos
eas. Sic Ecclccio. Misericordia facit uni- aliud eoronat, quam munera sua λ Unde lib.
292쪽
α8s Appendix de Merito. Quaest. I.
de festis Pelagii ci r4. ii 5. de gratia; Ze lib. illo Rom. II. Ei autem pia σeratur mereest
arbitrio c. 6. Cum data fuerit gratia, iηei. imputatur , non secundum gratiam, siasteum piunt etiam esse meνita ueha bona, per illam dum debitum ue de consequenter cum vita tamen, nam A sese illa subtraxerit . eadit bo-iaeterna nobis gratis conseratur, eviden sestmo, non eremus, sed praecipitatus libero amiquod non detur propter merita. bitris . Et postea. Considerans ilia Apostoli hos omnes contextus Scripturς verba, Bonum certamen certavi, eursum tan-isacrae nobis non adversari. Non quidem pri- summavi, yc. subjungite I utique iam me- mus : nam ut fatetur etiam Calvinus, mens rita sua bona commemorat, ut post bara -- Isaiae solum est referre querimoniam Judaeo-rita eo equatin coronam, qui po merita ma- rum, qui in exilium missi iram Dei in se senla re ecutus est ratiam. Denique attevdite tiebant; non vero agit Propheta de universequatur. Surerest, inquit, miti cora iso humano genere. Vel dico cum S. Hier 1Vitiae, piam reddet mJι Dominus in illainymo, ibi dumtaxat sermonem institui de Me tostus iudex , cui cororam redderet iustus Iudaeis, quorum iustitiae, hoc est sacrificia, iudex, si non donasset gratiam misericors Pa- observationes , & caeremoniae legales, quae ter, Et c.7. si ergo Dei Δηa sunt boηa tum ibi, tum alibi saepe in Scriptura vocan-
merita, tua non Deus coronat merita tua tan- tur justitiae , adveniente Christo reputatae quam merita tua ; sed tanquam dona sua. Elisunt immundae: propterea quod Iudaicus p scr. 18.de verbis Apostolic. s. Cum Deus raro-spulus tunc temporis multa perperam contranat merita tua, Mil rarat, nisi dona sua. Iegis mandata adjiciendo, divinam iram pro His subscribit S. Prosper in responsione ad vocabat, Deumque labiis tantum, & exter-Cap. 6. Gallorum Iustineatur, inquit, bomo no ritu honorabat. Cui explicationi favet accepit donum quo merito acquiras, is, meri textus: nam caput , unde verba praefatarum. Et S. Bern .serit S. in Cantica; Μerita, deprompta fuere, totum est de adventu
inquit, babere audes, babita data nomeris ,lMessiae; sic enim incipit : Utinam istum pernicos paupertas, penuria meritorum . peres caelos, in destriaerem. Et postea. ω-δdstipulatur etiam ratio; Ibi enim da- scenisti ,-- faeie tua mentes Uuxerunt. tur locus merito , ubi locus est iustitiae : Ad secundum textum, dico illius loci tri- atqui inter hominem, & Deum datur ju-iplicem esse sensum; quorum Primus, quod
sitiae locus, non quidem secundum abs ilimus servi inutiles, quia nihil ad vitam aeter- Iutam aequalitatem, sed secundum propor- nam utile facimus fecundium conditionem ionem quamdam, inquantum scilicet uter- naturae, & nativitatis humanae, sed secunque operatur secundum modum suum 3 diim beneficium gratiae, de adoptionis divi--us quidem ora inando hominem in ul-inae . Ita explicat S. Ambr. lib. S. in Lucam Itimum finem, homo vero agendo secun- Ergo, inquit, agnoste te esse servum plurimis dum ordinationem Dei. Obiequiit deDeneratum, non te praeferas , quia Ob iciunt Henetici varios Scripturae tex-iFilius Dei diseris: agrascenda gratia , sed ηοσtus, quibus probare nituntur, trimo omnia ignoranda natura. Secundus sensus, quod si- nostra opera esse immunda : Sic Isaiae M. mus servi inutiles respectu Dei, qui bono-Facti sumus ut immundus omnes nos, is quasi rum nostrorum non indiget, licci simus u- pannus menstruatae universae iustitiae nostrae titiles respectu nostri, quia quidquid boni sa- ergo tantum abest, ut opera nostra aliquidicimus per observationem mandatorum, Ce- mercedis apud Deum promereantur, imo di-idit in commodum, & utilitatem nostram τvinam indignationem provocant. Secundolita hunc locum interpretatur Beda. Tertiar quod omnia opera nostra sint inutilia: Si cisensus est, quod simus servi inutiles, juxta Lucae I . Cum furitis omnia, quae praecepta communem modum loquendi , quo sole- sunt vobis, duite, quia servi inutiles sumur. mus appellare servum inutilem eum, quid ertio quoa vita aeterna detur tanquam hae- nihil ex se facit, sea tantum ea praestat , reditas nobis ut filiis ex misericordia, &gra-iquae imperantur, quae interpretatio quadratia: igitur non pr ter bona opera. Patet re videtur menti Christi Domini, sublun- ante aens ex illo Isaios. Omnes is-igit enim, quod debuimus facere fecimus. nite ad aquas: venite, emite absque argento Ad ter:ium dico, quod licce aeterna vita absque udia commutatione. Itim ex illo adidetur ex gratia, tamen a atur, ut merces Nom. 8. Si Filii, Meredes , baeredes qui-iquia ut recte dixit Concilium Araulica-dem Dei. Consequutia etiam apparet vera ex num Can. I 8. Debetur merces bonis operib β
293쪽
si flanti: sied ratia prae mu aebetur, praec dit ut fiant . Ob ieiunt secunia r Servus non censetur aliquid mereri , quando id omne , quod exequitur solvere debet, ut debitum obsequium Domino suo: sed homines qui se vi Dei sunt, Deo debent id omne quod
in ejus honorem , de obsequium impendunt: igitur hoc titulo nihil merentur. Res nata primo, negando majorem; tum quia, servus per obsequium impensum D mino suo, meretur quae sibi necessaria sunt ad victum. & vestitum ue juxta illud Cor. o. Non alligabis os bovi trituranti. Tum quia quando Dominus convenit cum servo de mercede, tunc servus per obsequium 'ipacti, atque promissionis , potest aliquid
promereri: Deus autem convenit cum hominibus de talicitate aeterna tribuenda servantibus divina mandata, & aliquid pro Dei gloria facientibus, aut patientibus. Respondea seeundo, quod homines nedum sint servi Dei, sed filii adoptivi, & d nati libertate, quam nobis promeruit Christus; subinde qtie ea libertate possunt aliquid apud Deum promereri per bona sua
Ob ieiunt tertio: Cum Christus meruerit nobis vitam aeternam, veI ipsius meritum nobis susticit ad eam obtinendam, vel non. Si iussa cit, merita nostra superflua sunt :si non sufficit, insufficiens fuit eius oblatio ad salutem nostram, quod asserere impium est , de blamhemum. Respondeo, Christi meritum esse susscientissimum , nec ullatenus per cooperatiouem meritorum nostrorum ejus sufficientiam imminui ; sed dumtaxat applicari; quemadmodum enim vis agendi creaturarum in operibus naturalibus non arguit insufficientiam
omnipotentiae divinae, sed magis eam demonstrat, ac notificat, aperiendo videlicet qualiter Deus non solum creaturae dederit esse, sed & operandi virtutem communicaverit; ita vis justorum meritoria, atque cooperatio arguit potitis lassicientiam, de excellentiam meritorum Christi, qui non solum potuit justis concedere esse supernaturale, sed de virtutem operandi supernaturaliter i ac merendi. Acis quod sicut sufficientia bonorum Christi operum, orationis, dilectionis, a stinentiae, de aliorum non excludit fidem nostram, orationem , dilectionem , abstinentiam, de catera bona opera: ita neque lassicientia meritorum Christi excludit bona nostra ni erita.
Oficiunt denique S. Augustinum, qui videtur pluribi excludere humana merita , maxime lib. de Praedest. Sanctorum c. II. ubi ait : Humana bis merita contabescunt , quae perieruηι per Adam, ut regnet quae re
gnat Dei gratia per Iesum Chissum Dominum
Respondeo. S. Augustinum per haec verba excludere dumtaxat humana merita solis naturae viribus elicita; quippe eo capite , comparati onem instituit inter Christum,& Christianum , Ae probat quod quem a)modum Christus non meruit suam In carnationem, ita nec Christianus suam mereri potest vocationem. Hinc post praefata verba subdit; suisquis in e ite nostro praecedentia merisa singularis illius generatioris invenerit, ipse in nobis membris ejus praecedentia merita multiplicatae regeηerationi r inquirat, neque enim retributa est Christo illa geηeratis, sed tributa, ut alienus ab omni obligatione precati de Spiritu , Virgine n seeretur sic nobis , ut ex aqua , Diritu νenasceremur, non retributum'pro alia quo merito, sed gratis tributum.
CONCLUSIO SECUNDA.MEritam est opus laberum, is, baustum
Hiritum ab homine viatore, O aere piatum a Deo, ut dignum remuneratione aliaua bonitatis, aut i itiae titulo debιta: Col- igitur ex Do hqre in 3. dist. I 8. num. q. ubi ait: Diso quod meritum es aliquid Meeptarum, vel acceptandum in alis; pro quo ab acceptante est aliquis retribuendum illi , in quo est, quasi debitum illi pro illa merito, vel alteri pro quo meruit. Ibique notat Doctor, quod cum respectu Dei nihil sit acceptandum , quod non fuerit acceptatum ab aeterno, Ideo, inquit, in deseriptiove meriti, non oportet addere acceptandum in ordine ad
Dicitur itaque primo opus liberum ἔ quae enim naturalia sunt, aut coacta, & involuntaria nullam omnino laudem nec mercedem merentur. Additur, Mnestum, quo significetur opus meritorium debere esse actum alicujus virtutis, opera namque vitiosa, & peccaminosa non mercedem, sed vindictam, de ultionem provocant. Muitur, elieitum abbomine viatore , nam inquit Doctor in . . dist.2I. q.2. ponere meritum de comvo, υτι
294쪽
Σ88 Appendix de Merito. Quaest. II.
de condigno in anima post mortem, non videtur doctrinae Theologicae consenum, quae ponit flatum illum ab istis immugem. Caetera adduntur ad explicandam meritorum diversitat cm, nam meritis de condigno debetur proemium titulo justitiae, meritis vero de congruo dumtaxat titulo bonitatis, &trii sericordiae; omnes autem praefatae definitionis particulae clarius patebunt, & firmabuntur in tertia sequenti quaestione ,
in qua conditiones ad meritum necesJarias aperiimus.
Duotvlex sit Meritum . . Notandum primo , quadruplex a non nullis ι hcologis distingui merit
rum genus. Aliu ' cnim dicitur meritum con dignitatis, aliud congruitatis, tertium dignitatis, quartum impetrationis: Meritum nignitatis appellatur illud quo quis meretur ex justitia mercedem supernaturalem sibi
a Deo propositam , & promissam propter
condignitatem operis cum tali proemio. Μ ritum tavrvitatis, dicitur illud quo non propter condignitatem, & aequalitatem operis Cum mercede quis proemium illud consequitur, sed dumtaxat propter congruitatem qua prCemians, & remunerans movetur ad largiendum proemium ex sua bonitate, &misericordia propter opus elicitum a mercnto; licet opus illud non habeat aequalitatem cum tali prcemio, nec proemium it Iud sit pr*pertate Opus a proe mi ante repromissium. Sic leus intuitu operum moraliter bonorum a peccatoribus in statu peccati elicitorum interdum largitur gratiam fidei, & conversi nis. Seraphicus Doctor in a. dist.2Τ. artic. 2. q.3. inter haec duo merita condignitatis, &congruitatis existimat aliud inter utrumque medians esse admittendum, quod appellat, Meritum dignitatis, quo videlicet quis meretur non quidem essentiale proemium, sed accidentale; propterea quod dignus si illius proemii consequendi ratione dignitatis operis a se cliciti. Denique Rccentiores aliqui praeter haec praelata meritorum genera exilii-mant insuper quartum esse admittendum quod appellant, Meritvm impetratisvi1,quo quis non existens in gratia suis precibus, di orationibus a divina misericordia convcrsonis gratiam impetrat, Quod utique meriti genus excogitarunt, ne dicerent pcccatores ex auxilio Dei mereri remissionem
peccatorum. An autem haec quatuor m
ritorum genera sint admittenda , hic est
Notandum secundo , iustitiam secundum
quam Deus dicitur reddere mercedem justoriim meritis non esse legalem, neque distributivam, sed dumtaxat commutativam;
etenim Iustitia legatis respicit ius quod habet communitas circa personas, & earum bona in ordine ad bonum commune, nam
jus legalis justitiae fundatur in titulo communitatis: at jus quod justi acquirunt sibi
per merita apud Deum, non si in datur in titulo communitatis, sed ex eo quod exhibeat unusquisque Deo obsequia, & opera bona elicita quinus Deus condignam mercedem promisit: Ipstitia autem distributiva respicit per se jus quod habent particulares ,
fundamentum in titulo communitatis quate
nussunt illitis membra, & inde habent juxparticipandi communibus illius b'nis, unusquisque pro sua dignitate; quo quidem jure, ut mox dicium cst, non gaudent jussi respe-u mercedis di vinae. Nec refert quod variae,& inaequales sint mercedes, prout varia, &inaequalia sunt merita. Unde resultat pro-ortio inaequalitatis in justo , qui tanto plus abet juris ad mercedem quanto majora habet merita: Hoc, inquam, non refert, iidenim accidentarium est iustitiae, vi cujus retribuuntur pioemia , quia illa respicit dumtaxat ius cujiis iue ut illud pro rtionata
mercede compenset: unde si omnes essent pares meritis, etiam forent pares in mercede. Restat igitur quod justitia illa, virtute cujus prαmium triliuitur justorum meritis, sit ipsa linitia commutativa , quae respicit jura privata particularium quatenus talium, ut illis debitum reddat secundum aequalitatem , & proportionem Operis ad proemium. Notandum tertio, dupliciter aliquod opus dici posse condignum, & aequale proemio ,
nimirum vel aequalitare Arit etica, b, quantitatit, Des aequalitate Geometrica, on proportionis: Censetur autem dignum proemio aequalitate arit timetica , quando videlicet opus quatenus talis personae, secundit in se,& absolute spectatum tanti est valoris , quanti est proemium quod illi retribuitur et quo pacto labor diurnus mercenarii est tanti valoris secundum se quanti est merces qua juste compensari solet : cst vero dignum mercede aequalitate proporti
295쪽
Iris, qirando licet opus secundum se , &absolute spectatum quatenus est talis personae, excedatur magnitudine preernii , nihilominus consideratum secundum aliquas circumstantias, puta excellentiae promitten
iis, motivi propter quod yromittic , &aliarum conditionum promissionem illam honestantium, & illustrantium, opus illud censetur esse dignum moraliten tali proemio. Hinc facta tali illi operi tale cemium ex iustitia: sie Saul iuste repromiserat filiam in uxorem ei qui Goliath occideret, quamvis enim filia Reagis censeretur esse praestantius preemium ,& longe dignius quam quod habere debuisset gregarius miles propter interfecti
nem unius adversarii, tamen attenta solemni promissione regia, spectatisque aliis circumstantiis, quod nempe Gigas ii Ie Israelitis exercitibus illuderet, nec ullus eum singulari certamine aggredi auderet, justd David illius expugnator primo3enitam Sau- Iis filiam in uxorem promeruit , & eam
sibi denegatam, alterique nuptam rUui, vit. Debet tamen eisse aliqua proportio inter opus, & meritum , nam ludicrc , 8c stulte Herodes promiserat se daturum etiam medietatem regni sui filiae Herodiadis propter ejus saltationem. Tria igitur hac in quaestione sunt dete minanda : Primum, quotuplex sit meritorum genus: secundum, an revera homines aliquid mereri possint apud Deum de condigno: Tertium, an iustorum opera sint meritoria de condigno aequalitate arithmetica 3 vel dumtaxat geometrica .
D lex dumtaxaι distinguendum est meriis
tum, nempe de condigno, is de congruo. Haec sententia est communior , Sc
Probatur. Totuplex assignari debet capitale meritorum genus, quomplex est modus quo homines divina proemia possunt prin ereri: at ille est duplex, nempe per con-d nitatem, & per congruitatem: igitur , &c. Major per se constat. Minor pr atur: Tot modis possunt homines divina promereri beneficia, quot sunt modi quibus divina proemia obtinent: at ill i duo sunt dumtaxat, nempe ex iustitia, fle ex decentia, & con-nruitate: igitur, &c. Probatur insuper ex Scriptura iacia , quae hoc utrumque meri-Hon rarac Tom. IX. tum agnoscit. Meritum quidem de cundigno, ut evidenter apparet ex dictis: merutum etiam de congruo, namque una ex parte asserit nos gratis justificari Rom. 3. id est, sine merito de condigno: ex alia parte Iaisi a. affirmat nos justificari ex operibus non solium in gratia factis, quae me rentur augmentum gratiae de condisno , sed etiam ex operibus moraliter bonis quae fiunt in statu peccati mortalis, de quibus maume intelligi videtur S. Jacobus clim ad id confirmandum utatur exemplo Raab meretricis. His autem operibus tantum debetur iustificatio ex decentia, &congruitate: igitur Scriptura sacra agnoscit meritum de congruo.
Cosmatur ex eo quod eadem Scriptura testetur Deum promittere veniam PCenitentibus, & moveri eorum lachrymis , de actibus poenitentiae , ut indulgentiam concedat: igitur agnoscit Scriptura aliquod meritum in actibus poenitentis ante justificationem.
Idem meritum agnoscunt sancti Patres, nam Cyprianus sermone de lapsis ait generaliter de vero poenitente ante gratiam sustificationis acceptam quia Letam faciet ει- elesiam, nee iam solῖm Dei veniam merebitur, sed raronam. Et Ambr. lib. de Poenitentia cap. 3. de peccatore sub parabola prodigi se loquitur: Tam esto veniam miretur urvenienti ei adbue seno posito orererat Pater, ostula tribuat, qQd insigne est sacraeparis. Et Aug. in Psalm. sta de Ninivitis sic Io-quitur, Parηitentiam egerem, certam misericordiam meruerunt. Unde Epist. Ios. Nec ipsa, inquit. remissio merataram fine siliquom rito es ; F fides bane impetrat, neque enim nullum fuit meritum illius qui dicebat: Deus propitius esto mibi peccatari, ubi per meritum intelligitur Congruum, ut indicat tum vox illa impetrat, tum quod ait paulo ante medium ejusdem Epistolae, vitam aete nam in Scriptura saepe vocari mercedem, 3e stipendium justitiae , justificationem vero a riccato numquam sic appellari , quia scilicet non cadit sub meritum con dignum . Dires ρηλο ι Praeter haec duo meritorum genera alia adhuc duo a nobis jam memor ta, nempe meritum a ignitatis, de meritum impetrationis, necessario videntur admittenda: igitur illa divisio deficit. Probatur ante cedens : Primo namque meritum dignum
illud est quo quis meretur aliquid disti
296쪽
rso Appendix de M erito. Quaest. Is.
ctum a gloria: sed istut non potest revocarii& misericordiam 'ostulantibus conpedere neque ad meritum condignitatis ἔ per hocigratiam conversionis, dc poenitentiae: quasi quidem meretur quis dumtaxat gratiae aug- ratione S. Augus . ait, fidem peccatorum mentum vel gloriam; neque etiam ad meri-4 interdum mereri iustifcationem; se Epist. tum congruitatis, quod non obligationem Io6. si qMr ἀκerit quἀd gratiam bene est importat , sed dumtaxat congruitatem Iami 'di fider mereatis , negare n- possumus ,
giendi proemii propter decentiam, & digni-lsed Parilsis confitemur .
ratem operis. Similiter dum peccator meretur gratiam conversionis, aut aliud benefi- CONCUISIO SECUNDA .cium, non potest illud mereri merito di- ignitatis quia non est in gratia ς neque me-io Evera se res merentur apud Deum Brito congruitatis, quia peccatoris opera Deo dtgηo, seu ex Mitia. is, ex aequa- sunt exina: igitur praeter haec duo meritaturat π dris cum mercede supernaturali. Haec aliud assignari debet, nempe meritiam im- conclusio inuitur ex his quae diximus in Petrationis. quo nimirum per vim impe- praecedenti quaestione , in qua probatum irationis illam gratiam impetrat. est homines revera mereri aliquid apud Nego anteeedens : & ad probationem dico,IDeum, pr9pterea quod judicet eorum o- utrumque ilIud meritum dignitatis, & im ipera esse digna mercedis, & prcemii. petrarionis revocari ad meritum congruita- Probatur insuper illis Scripturae testimo. tis. Primum quidem , quia tale merituminiis quibus insinuatur verum justitiae jus non inducit negationem ex justitia, sed tan- acquiri per merita justorum habentia qua tum ex congruitate conferendi homini justoidam aequalitatem cum mercede. Primo nam tale vel tale beneficium praeter ius ad gra-rque operum condignitatem commendattiae augmentum, veIgloriae aeternae consecu-iScrittura Sapient. 3. Deus tentaviι eos ju tionem. Similiter dum aliquis veI iustus , O invenit res dignor se. Et Apocali vel peccator impetrat a Deo aliquod benefi-ipsis 3. Ambulabant mecum in assis quia di Cium virtute suorum bonorum operum autiri sunt. Et et . ad 4 hemiqni censes r. In orationum, vel illud impetrat ratione pa- omnibus perseeutioribur vestris. ω ribulatimcti divini, & dignitatis operis ex gratia pro- nibus quas sustinetis is exemplum iusti iudieii Cedentis, vel dumtaxat ex pura Dei miseri- Dei, ut auri babeamini. in regra Dei, pro cordia, & bonitatet si primum, meritumiquo is patimiηi; justitiam vero commen- illud est condignitatis: si vero secundum,adidat cum add4t: λ ω-η oro Ruidem iux- meritum congruitatis spectat; igitur nulla ta vim textus Graeci) jussum est apud Deum
apparet ratio multiplicandi meritorum ge- retribuere tribulationem iis qui vos tribulant: nera praeter duci membra assignata. vobis qui tribulamisi requiem nil eum .
Dires secundo. Nullum datur meritumiEt Hebraeorum 6. Non enim in usis Deus de eongruo et ergo praefata divisio deficit . ut GP eatur operis vestri. D, Memoris Patet antecedens: Meritum enim illud estiqvam Mendulis in nomine ipsius qui ministra- Cui ex aequo merces correspondet: sed nul-lsu μηβis , is, misistratis. tali operi ex aequo merces correspondet , mmdem veritatem docent SS. Patres qui Nisi ex gratia lanctificante procedat, Deus condignitatem, & justitiam in bonis one-Namque ex justitia nihil debet peccatoriiribus justorum agnoscunt. Sic sanctus CoPraeter ultionem, & poenam , Aec. prianus Epist. 26. Reddet tibi Dominus pro
Nego antecedens, quia meritum de con- a tua Garitate mereedem , O bvius 'tam ruo tunc est quando congruum est hominilboni Ueris repraesentabit debitam frugem: non noc aut illud bonum opus morale facienti imisur enim mercedem eorreae coηῶνυν est
Deum illud beneficium rependere , quod bortatus, quam qui est passus . clarus homo intendit consequi per tale opus; sedistomus homilia d. de Irararo. si iustus est
aliquando congruum est Deum homini ali- Deus, his , illis reddet pro meritu. quid facienti retribuere illud benefietum Aug. pluribis maxime lib. de natura, &quod consequi intendit: sic congruum estigratia cap. z. Non est ilinus Deus qui iminum dare orationibus justorum qui mor-Jflos fraudet mercede i titiae. rificationum operibus incumbunt, conver- Idem constat ex illis Conciliis lauda- sonem hominum voIuptatibus deditorum.itis in I. conclusione praecedentis qtiaest. Congruum pariter peccatoribus veniam , maxime vero ex Concilio Trident. sus. 6. v. 16.
297쪽
eap.Q. ubi utramque conditionem iustiti de condignitatis non obscure tribuit bonis jultorvin operibus. Iustitiam quid , cum ait initio capitis, vitam aeternam illis retidi a Deo justo iudice ut mercedem, &ut coronam justitiae, condignitatem vero , de aequalitalcm cum mercede agnoscit in iisdem operibus, cum circa medium ejusdem vapitis ait, bonis operibus in sacris Litteris usque adeo aribui , ut etiam qui uni ex minimis suis votum aquae frigidae dederit, promittat Cluilius eum non esse sua mercede cariturum- Et Apostolus testatur id quod in praesenti est momenta neum, & leve tribulationis nostrae,.supra modum in sublimitate aetemum gloriae pomdus operari in nobis. Olm ergo Concilium dicit Emm iustorum operibas quin adiatroat i sensin est quod illa opera ad asti-
meritur& tanti fiant, incenseantiu dignatali meicede , nempe soelicitate aeterna. Verum licet haec, Tec tissima sint apud Theologos: nihilominus non desunt, qui secusisentiant 3 nam Vasque et disp.2I3. cum nonnullis aliis negat meritum de condiagno .acquirere apud. Deum Nerum i justi JuS, vultque .mercedem illi deberi soli imex gratitudine. Durandus vero in a. dist.27. q.2. existimat iustos nyn mereri proprie, & simplicito de condigno apud Deum: non solum quia non potest Deus obligari homini ex justitia, verum euam quia ope
ra meritoria non habent aequalitatem cum mercede gloriae aeternae. Ux aucem eorum rationes, & fundamenta stavantur,
ob ikies mi . Non potest esse justitia
inter Deum, ec Creaturam: ergo licet justi vere 'mereantur de condigno, non tamen acquirunt erga Deum justitiae jus, suta indeque meritis non debetur merce, ex Iustitia , sed dumtaxat ex fidelitate, vel gratitudine. γυν amecedens . Non enim repugnat
esse in hominibus aliquod verum ius justitiae rei ctu Dei ex libera ipsius instituitione, de conventione pr*sectum. Tum quia Scriptura sacra saepius inculcat ivllorum operibus mercedem esse juste debitam ex pacto, & yromissione Dei: Nam Scri- Ttura quae alicubi Deum fidelem fore praedicat in promissis implendis, saepius affr-mat tuum fore. iustum audi scin , β ut ta-aem redditurum coronam iustitiae . dum quia promissio onerosa sub conditione mucris .habentia aliquam aequalitatem cum repromissa, inducit obligationem iustitiae idi
promittente e Deus autem promisit iustis vitam aternam sub . conditione bonorum operiun elicitorum in gratia , & habentium aliquam aequalitatem cum illa meria cede 3 utpote cum sint ordinis supernamia
resis scut de illa merces: igitur possint justi per bona sua opera acquirere aliquod sumtiae rus erga Deum.1 abis. Ius illud justitiae,s quod esset, maximὲ Iultitiae commutativae: sed nullum potest esse jus justitiae commutativa homianis ad Deum: Ergo, &c. Major constat ex secundo notilini. Probatur minoris Nemo obligatur alteri ex ju a comm tativa, nisi aliquid accipiat i commodum,& utile: sed Deus nihil commodi, de utilis accipere potin a creaturis ergo , &c. Nego mirarem, de ad innis probationem: R6pondeo pii mo negando majorem: nam, ut quis obligetur alteri ex justitia commutativa, non oportet semper , quod ab eo recipiat aliquid fibi commodum , Acutile. vitait enim si fiat aliquid ipsi Ar
tum ex conventione, di promissione meo. cedisia
Reπωdeo se 1ῶ negando minorem et possunt enim homines aliquid Deo prant te, non solum ipsi gratum; verum etiam commodum, & utile ad bonum ejus extrinsecum, nempe ad gloriam ejus exter-nm.. Licet enim omnia hominum bona opera supernaturalia, sint Dei magis,quam hominis; quia fiunt principalius ab illo .cte ab ejus gratia praeveniente, de Cooperantes fiant tamen propria ipsi homini quatenus fiunt ab ipso libete, pos Iumque pro ejusdem hominis arbitratu elici propter Dei gloriam, vel ob alium finem et quare hac ratione potest Deus homini obligati non solum ex fidelitate, sed etiam ex justitia, dum ex pacto , re ex misericordia se constituit debitorem hominum.
GFseries seeusia: Quidquid Deus homunibus confert, donat taluum ves ex gratitudine, vel ex fidelitate 3 vel ex mi aericordia 3 igitur nullum ex ipsis donum est ex justitia- Probatur anteceaens. Nihil smim Deus homini conseri, nisi ex pura sua bonitate absque ullo debito, &tic est misericordiae bentacium , vel ex debito , proveniente ex promissione iacta , de sccst fidelitatispensum, vel exaliquo interve niente Qx parte hominis motivo 1 de sic est gratitudinis augmentum: EGO , dic.
298쪽
Appendix de Merito. Quaest. II.
Nepo anteeedeas, nam prieter tria haec beneficiorum divinorum collationis genera , est etiam quartum, nempe ex motivo justitiae, quod mi nus Deo repugnat, quam ipsa oratitudo: gratitudo enim proprie dicta,r spieit beneficium nroprie dictum: at meri. tues hominis erga Deum non est beneficium proprie, sed obsequium, &servitium,quod
quantumcumque fit non potest adaequare beneficia, quae ipse p: iiis a Iho accepit; quis enim e tor dedis illi, retribuetur ei λ inquit
Apostolus Rom. II. omnia autem obsequia,& servitia Domino exhibita , maxime illa quae fiunt ex praecepto, non possunt oblis re Deum ex gratitudine, juxta illud Christi Luc. U. Numquid oratiam babet seris illi .
quia feci , quω ra 1 eraverat λ sic vos, cum fecerisιs omnia, quae praece a sunt v Hs, distra : servi inutiles sumus.
Iustorum opera meritoria fiunt de eo ignovita aeterna aequatirate non quantitarιs ,
sed proportioris. Haec est communior, &verior, probatumue primo ex Scriptura S.
quae docet opera justorum etiam spectata , prout fiunt a justis, & filiis Dei adoptivis
non essae digna tanto proemio, Rom. 8. N sunt condignae passiones Myus temporis ad futurum gloriam, qua revelabitur in nobis'. ubi
loquitur Apostolus de passionibus illis yr ut a filiis Dei , & ex virtute spei Christianae tolerantur : iuxta id quod paulo atrie praemisit. Ipse enim viritus testimonium red
dis spiritui nostro quod sumus FιM Dei . Et 2. Corinth. q. V enim quod in praesenti
momentaηevm, o, leve tribulati s nostrae s pra modum in sublimitate aeternum gloriam- ι Operatur in nobis. Quibus verbis rati nem inaequalitatis insinuat, quia nimirum
passiones illae sunt transitoriae , & finitae , etiam prout sunt hominis justi , de Deo
grati: prcemium vero est infinitum, nempe viso, & possessio Dei, quae est valotis infiniti, quia est infinita, de aeternae durationis. Eodem pertinet quod ait Chri
tam, & coagitatam, & superanuentem dabunt in sinus vestIOS. Prantur secundo ex Conciliis, 3e Patribus, nam Concilium Senonense celebratum sub Clemente VII. non obscure id docet in decreto fidei I 6. cum sic ait. Facietque tandem omais mis ricoria locum umoque iuxta mensuram operum suorum , non ab oluta condignitate quidem , sed gratuisa maris , liberali repro--ne; qua comentione facta de denario Humo eoaduxis operarios in vianeam suam. Idem docent SS. Patres: maxime sanctus
Fulgent. lib. I. ad Monimum C. Ita reddens rationem cur vita aeterna vocetur gratia ab Apostolo Rom.6. cita merces meritorium
sit, Gratia, i uit, non iri; Maestin, quia non solum donis suir Deus sua dona redati ,
sed qura tantum etiam ibi tralia H retributionis exulerat, ut in Narabiliter, αι- ave inessabiliter omne meritum , quantumvix Danae, is, ex Deo data bumanae voluntatis , atque vinationis excedar. ιPraeluserat Eusebius Emissenus homil.3. ad Monachos. Tatii licti, inquit, nise , in ereporis laboribus desudemus. Diis lisseae
dientiae viribus exerceamur, nihil tamen e-- dignum merito mo caelestibus bonis compensare , O ferre valebimus. Suffragatur pariter ratio: Finiti namque operis vAor non potest mereri ex Ilentiam proemii infiniti secundum aequalitatem quantitatis, sed dumtaxat secunditis qualidam condignitatem proportionis 3 sed valor operum Donorum secundiim se finitus est troemium autem, nempe vita merna, est innitum; cum sit ipsius Dei stultio, adeoque superexcedit valorem meriti finiti; igitur inter utrumque non potest esse aequalitas quantitatis . sed dumtaxat proportionis. Uu propter S. Apostolus pluribi, maxime I. rinth. q.&Pnili p. I.&2. ad Timotheum Φgloriam aeternam bonis justorum operibus promistim comparat bravio, & coronae certantibus in stadio propositae, quae sola aequalitate proportionis aequalis esse solet Diras, Piniti ad infinitum nulla est proportio; sed, ut mox dictum est, opera m ritoria sunt finiti valoris: igitur nulla est etiam iniualitas proportionis inter ipsa opcra, de gloriam aeternam.
Dφinguo maiorem , Nulla est proportio
physica, & rei ad rem,concedo: longe enim proemium infinitum excedit meritum finitum , si spectetur secundum suam entitatem: nulla est propol tio moralis, & dignitatis peris ad clignitatem proemii, nego. Upera s- uidem meritoria habent dignitatem quamam supernaturalem, di innnita non quiadem ex propria sua entitate physica, sed expromittione acceptantis illa opera ad taleprcemium, ne non di ex intentione, cic
299쪽
amectu operantis, sui pro viribus enititur
tantum obsequii ini impendere cruantum potest, ac proinde si virtutem ha,ret inlinitam, intinitae entitatis actum produceret. Unde actus ab eo elicitus , licet finitus sit secundum effectum, infinitus tamen est s eundiim asseetum . Cum autem Deus p tilis penset ametiam operantis, quam effectum operis , inde fit quod justum , &aequum judicet praemium infinitum largiri pro operibus in entitate finitis .
Dises seeoia: Si justi de condigno sereri
possunt vitam aeternam accedente Dei orZinatione , & prommone , possunt eadem accedente mereri de condigno alteri gratiam , Ac consequenter remimonem mortalis
peccati, qui est secundarius gratiae lan*ficantis effectus: sed consequens hoc militat in doctrinam sanctorum linatrum, & The
logorum amrmantium nullam puram Creaturam possie mereri: aut satisfacere de conis digno pro peccato mortali : quocirca necessaria fuerunt Christi merita, nusque divina satisfactio pro peccatis nostris. Respondra primὸ, negari posse majorem: Iringe 'enim altius, cte dissicilius est. iustum mereri de condigno alteri existenti in peccato mortali gradam, Ac remissionem peccati, quam sibi ipsi: quia ipse jam cercturdignus gratia, di floria aeterna, quae tibi Fbetur titulo haer ditatis ratione gratiae sanctificantis qua donatur: ideoque non est comsequens, quod i accedente Dei promissione, ejus opera quamdam habeant condignitatem cum vita aeterna,quae est gratia coniarnmat, eamdem habere debeant cum gratia saneΗ-ficante alteri Dei inimico, & exosb largienda: amicus enim facili is sibi promereri e test beneficium ab amico , quam inimicoiIlius, qui ianeficium possit largiri. Respondeo secundo, negari posse minorem: dum enim rancti Patres, & I heologi negant poste aliquam puram creaturam sati Iacere de condigno pro peccato mortali,non
loquuntur de merito, & satisfactione ex rigore justitiae, seu rei ad rem quam utique non tribuimus jussorum bonis operibus , sed tantum aequalitatem proportionis. His adde quod illa I heolagorum sententia sit generaliter recepta et plurimi namque cum subtili Doctore amrmant posse ser extraordinariam Dei dispositionem aliquam creaturam Deo satisfacere pro peccatis aliorum, ut dictum est in fractatu praecedenti.
Notandum prima, quod eum in merito
adaequale sumpto tria possint conta rari, nempe persona praemians, persona merens, & oeus meritorium 3 ex unoquoque illorum capitum aliquot conditiones desideranturivid licet aliquae ex parte Dei pr iantis, aliae ex parte hominis operantis, seu merentis; alis denique ex parte ipsius operis, stumeriti, Ex parte quidem Dei praemiantis, &remunerantis derideratur pactum de mercede reddenda; ex parte vero hominis meF tis r uiritur status gratiae, & viae: ex parte denique operis necessaria est libertas, seu
quod opus fiat libere libertate proprie dicta .
necnon & honestas; quia opus meritorium debet esse moraliter bonum, & supernaturaliteri quippe meritum est steriis gratiae . De quibus omnibus conditionibus agendum est in praesenti quaestione. Notandumste , quantum ad prim Co ditionis explicationem, haec duo esse distinguenda, nempὸ promissionem Dei esse requisitam ad hoc , ut opus bonum habeat aequalitatem , & prcvrtionem cram Praemio, & quod promimo illa requiratur aAmeritum de condigno, itaut haec promissio
nullam disnitatem operi meritorio cons rat . Priori namque modo promisIio est intrinseca operis meritorio , quia confert aflillius dignitatem. Posterimi vero est dumintaxat cxtrinseca. Cujus distinctionis veritas intelligitur ex illis, quae occurrunt in justiatia commutativa apud homines: nam P ctum aliquando extrinsecum est rei comm tandae, cum videlicet non mimis fieret commutatio, etii Pactum non procederet: alia quando autem est intrinsecum rei commuistandae , quando nimirum non fit rei alia cuju, cum altera commutatio, nisi vi , α ratione praecedentis.
Iam dictum est supra, bona opera elicita ex gratia habere aequalitatem proportionis cum praemio ratione promissionis divinae ,& pacti initia Deo cum homine: an autem haec promissio ita si necessaria ad condiaxnitatem operis, ut sine ipse opus non haberet rationem adaequatam meriti, negant
aliqui Theologi cum UatqueZ disputa 2Iq. c p. 8. ubi a et operibus justorum a
300쪽
αρι Appendix de Merito. Quaest. III.
eessisse quidem divinam promissionem , nullo tamen modo pertinere ad rationem meriti , sed potius advenire operibus jam dignis, & meritoriis.
tandum terisi, necessitatem gratiae sanctificantis ad merendum, non tantum rTuiri ratione peccati mortalis eluendi, quia nimirum qui sunt in statu peccati mortalis sunt incapaces iuris apud Deum acquirendi ad
vitam aeternam. imo damnationis, & mortis aeternae rei sunt: verum maximc requiritur gratia sanctificans ad meritum ratione improportioni, quam ad tantam mercedem
haiant opera nostra nisi fiant a filiis Dei adoptivis, quibus omnino decet a patre Prinponi haereditatem in praemium laborum , unde etiam in statu innocentiae gratia sanctifi-Cans necessaria erat primi, parentibus ad merendum: quapropter mciito jure summi Pontifices Gregorius XIII. de Pius V damnarunt hanc propositionem Michaelis Baiinum. 18. Sentiunt eum Pelagio, qui dicunt esse
necessariam ad rationem merita, ut bomo pergratiam ado ionis sublimetuν ad satum deificum.
Uτ opera Iulorum revera sint meritoria
vitae aeternae , requiritur ex parte Dei
promisin , pactum de dando remis . Ita subtilis Doetor in primum diit. 17. quaest.
3. num. 22. ubi loquens de actu meritorio ait: Creditur esse una ranaetio in actu, via tiret quia est acceptabilis Deo : non quadam
communi acceptatione solummodo, quatenus acceptat omnem creasuram, vel quo etiam modo
vult actum substractum necato, alioquin non esset ab ipse: sed re acceptatione morali, quaes in votantate divina ordinatio e us actus additam Gernam tanquam meriti emigni ad praemium: boc modo cressimus etiam naturamnestram, etiam beatificabilem, iustam esse M.
bitualiter acceptam , hoc est, quando non actualiter operatis: adbuc tamen voluntas divina eam ἄν ait ad visam aeteream, tanquam M.
gnam tanto bono secundum disim aionem, quam habet babitualiter in se. Probatur conclusio 3 Primὸ quidem ex
Concilio Senonensi cap. 36. ubi decernit: Ferit Deus unicuique locum iuxta mensuram operum suorum, non absoluta condignitate, sedo mulsa, tiberali promissone, qua comem iisne facta de denaris Murno misit operarios in vineam juam. Ibidemquc rationem reddit cur Deus absque sua promissione obligari nequiverit erga homines, dicens: Et quamquam opera Hec justorum videlicet talia sunt ut Deus iure quodam suo ea a n bir exigere possit : Di sancti , etiamsi omηia quae era praerepta sunt, fereriηι , πη seere , is dicere debent , se esse inutiles ser--s 3 tamen cum ex charitate ρrofluant ,
gratiae Dei effectus sint, at quia Deus Iemn.
dum suam. Muntatem operantibus mercedem liberalissime promisit, eadem, is, temporalium bMorum , O aeternae vitae remuneratione di- gratur . Favet etiam Concilium Tridentinum sess. 6. cap. I6. ubi ait: Bene opera
tibus usque in foem , in Deo operantibus proponenda est vita aeterna, bi tanquam νω ita Filiis Dei per Iesum Cisistum misericor iter promissa, O, tanquam merces ex ipsius Dei homissione bonis ipsorum operibus , is meritis fideliter reddenaea. Probatur secundo ex Scriptura sacra , illis videlicet omnibus oraculis, quibus vita aeterna significatur nobis esse reddenda Propter divinam promissionem. Sic insignis est illa parabola Matth. Io. ubi de operariis a Patre-familias in vineam mi Llis , legimus quod Conventisne facta eum
mercenariis ex aenaris diurno misit eos in vianeam suam; Et postea : Amice non facis trubi iniariam , nonne de denario convensti meis eum e tolle quod tuum es . Quapropter Α-postolus plerumque vitam aeternam explicat nomine promissionis: Sic Haebraeorumo. Fiae , patientia Mereditabuηι promissiones . Et cap. IC. Ut voluntatem Dei δε- eisntes reportetis promissionem . Hinc Jacobus cap. I. pronuntiat : Beatus vir quis eri tentamnem , quoniam eum prohatus fuerιt accipiet cormam vitae , quam repronusis Deus diligentibus se . Et Apostolus I. aiud imoth. a. Pietas ad omnia uidis, Wση sonem babens vitae. quae nunc m. pariter is, suturae. Probatur etiam ratione: Ad meritum de condigno requiritur , ut qui meretur prae
mium aliquod . verum jus habeat ad illud obtinendum: sed homo non potest acquirere verum aliquod jus ad aliquod praemium a Deo obtinendum: nisi divina promissio intercedat: ergo nec potest mereri de condigno apud Deum absque huiusmodi promissione. Major constat : quia inon alia de causa vita aeterna vocatur in Scriptura corona justitiae, merces, & praemium, quam ut ostcndatur eam homini dc ri ex quadam justitia, & hominem sus aliquod ii