장음표시 사용
271쪽
ustificatio formalis fit per habitum. 26
nee formaliter, nec praeparatoriὰ extra sacramentum justificare potest, subindeque gratia collata per sacramentum, neque est mmaliter ille actus attritionis, neque illius ά-fectus, sed dumtaxat essectus sacramenti talem gratiam producentis ex opere operato . Major similiter constat: votum enim sacramenti extra realem susceptionem illius, addit actui contritionis votitionem tacitam vel expressam accipiendi sacramentum, &emcax desiderium effectus talis sacramenti:
sed talis volitio sive expressa , sive tacita nihil virtutis , & emcaeiae superaddit vi tuti ipsius actus contritionis, nec emcit , ut qui junctus sacramento non est forma justificans , deveniat eadem forma extra racramentum , nihil enim supernaturale ipsi conserret: igitur sicut actus ille perfectae contritionis junctus cum sacramento realiter suscepto , non est formalis causa justificationis in adulto per sacramentum realiter susceptum, sed illa causa non est alia , quam habitualis gratia ι sic etiam& actus ille perfectae contritionis non potest esse cum voto sacramenti non serm tus causa iustificationis adulti extra sacra
Fere .: Remittere peccatum est proprium Dei opus, & beneficium, juxta illud Isaiae 43. Ego sum qua aleo iniquitates tuas. Et Marcia. suis potest remittera m
cata nisi solus Deus p Quibus etiam ratio suffragatur : ad cum enim solum spectat remittere peccata qui perea offenditur: sed solus Deus per peccata principaliter offenditur: igitur spectat ad eum solum peccata remittere: at 1; homo posset per contriti nem peccata sibi delere, non solus Deus, sed etiam homo peccata sibi remitteret contritionem emckiuo . Nam effectus quem formaliter Inaestat forma, effcienter fit abem ciente formam. Nec obstat quod etiam Sacerdotes reccata remittant Ioan .M. au
rum remiseritis pereata , remittuntur ris ;Quoniam bacerdotes peccata remittunt ut
christi Ministri, quo pacto non remitteret sibi sua peccata homo per contritionem a se elicitam. Secunda ratios quoniam ex Tridentino p.8. fratis dicimur justificati di &noc ideo, quia ut Concilium ipsum testa-4ur , nulla opera quae justificationem praecedunt, ipsam iustificationis gratiam prinanerentur, videlicet de condigno, ut Tneo- explicant. M. autem sontritio larmaliter sanctificaret, non gratis justificaremur in sensu a Concilio explicato et quia contritio secundum probabiliorem sententiam, natura praecedit gratiam : ergo de condigno meretur ipsam gratiam: Proinde graiatia, ut ibidem Concilium ait, non esset gratia, sed praemium, de merces . Cons quentia probatur: quia si contritio seipsa formaliter sanctificaret subjectum , in illo
priori naturae, in quo praecederet gratiam,
esset opus subiecti Jam digni, & sanctificati per ipsam mei contritionem, tamquam per formam formaliter sanctificantem : atque adeo in eo priori esset condignὰ meritoria Fatiae quae in posteriori instanti naturae infunditur. O in primὸ varios Scripturae sacrae textus, qui videntur contritioni, &dilectioni adscribere animae salutitatem, & purgati nem a peccato: Sic Ioan. I. D quis diligit
me, mandata mea servabit,in Pater meus
diliget eum , Quibus verbis dilectioni nostrae in Deum adlcribitur dilectio Dei in
nos: sed in hac mutua dilectione consistit persecta animae suae itas. Hinc ad Colcissenses r. Charitas dieitur vineulum perfecti nis. Et I. ad Timoth. I. Finis praecEti,i legit consummatis. Et ad Rom. I i. plenitudo leor . Eidem charitatis actui tribuitur
peccatorum remissio: Sic Luc.7. Remittam tur ei merata multa quoniam durait multum . Proverb. Io. Universa delicta oris Maritas. I. Petri q. maritas operit multitudinem ste catorum . I. Dan. 3. Nos scimus quoniam translati sumus de morte ad vitam, quoniam
diligimus, fatres. Ibi autem Script. loquitur non de habitu , sed de a tu charit tis: quia illis in locis hortaturnosad aetum charitatis, non ad habitum , & ideo charitatem commendans, ipsum actum dii
Res nisu hos omnes textus intelligendos esse de charitate actuali , quae nobis conciliat divinum amorem , non quidem formaliter , sed dumtaxat emcienter , dc meritorio de congruo, vel per modum pr ximae dispositionis, ex qua infallibiliter sequatur talis effectus, ac proinde ex ipsis non evincitur quod charitas actualis is ratio sormalis, qua justificemur , Ac qua peccata solvantur, sed dumtaxat quod de congruo mereatur, nosque infallibiliter disponat ad susceptionem Matiae sanctificanistis, quam Deus hac posita ultima dispositione infallibiliter largitur.
272쪽
Obyelas ste do eos Scripturae tenus , quibus dilectioni Dei actuali tribuitur ad hauri cum Deci : I. Ioan . q. Deus rearitaν est, is, qui manet in Garitate, in Deo manet, o, Deus in eo: Sed ex I. Cor.6. sui adurere Deo, unus Spiritus Non potest autem homo in statu peccati mortalis permanens vel in Deo manere, vel unus Spiritus cum illo esse et igitur cum ter charitatem in Deo maneat, & ipsi adhaereat,
oportet, ut per illam homo justi ieetur , de a peccato solvatur. Respondeo hos Scripturae textus solvi pari
ratione , qua praecedentes; non enim de-
. hent necessario exponi in sensu formali, sed possunt optime intelligi in sensu causili , quod nimirum dilectio ut causa cur in Deo
maneamus, & unus Spiritus cum eo simus, quatenus videlicet causa est cur a Deo vicissim diligamur, & cur ipsius Spiritus ita n
bis inhabitet . Causa, inquam, vel moraliter efficiens, & meritoria de congruo, semper talem effectum inserens, vel etiam
proxime dispositiva , & insallibiliter cum
tali effectu connexa, non autem causa formaliter justificans. Quod autem aliud franiscare noIuerit Apostolus, colligitur ex similibus ejusdem Apostoli verbis; nam eodem capite dicit : suisquis revissus fuerit, qu niam Iesus es Filius Dei, Deus in ea manet, 'ν ipse in Deo Sed actus fidei non γ test esse ratio sormalis, sed solin dispolitiva cur Deus, in nobis maneat : ergo
idem dicendum est de actibus charitatis , qui non nisi dispositive, licet piaestantiori, di infallibiliori modo, quam actus fidei, concurrunt ad justificationem. Odi Dies tertio, S. Augustinum lib. de natura , Ac gratia, capcla. ubr ait . Cbaritas
verissima , plenissima , perstat aque Hyliis
est : Et capite ultimo : Ciaritas ineboata , ineboata 1 initia est: Cisritas prevecta , provecta Isuis si Ciaritas magna , magna iustitia est : Ciaritas perfn , perfecta istrias: Igitur ex mente S. Augustini charitas est ratio sor malis nostrae ivllificationis . Subscribit S. Bernardus sermone83. in Cant. ubi exponens illud Ephes Estote imita ores Dei, sicut Fι hi ebari simi, is, ambulate
in dilemone: se ait : Talis eon' tal maritat animam Verba : cum eui videlicet fimi
lis est per naturam , similem nihilominus ipsi se exbibet per vaeuntatem , dilitens sicut vi-
Iur ex mente illorum sanctorum Patrum,
charitas actualis est causa formalis nostrae justificationi&ωρον est equentiam; nam, ut saeptiis iam dixi, dilectio, de charitas actualis dicitur justitia, de sanctitas animae, non in sensu formali, sed causali, & meritorio, eo scilicet modo, quo Christus dicitur I. r. I.
factus nobis sapientia a Deo, Se iustitia , Ze lanctificatio , id est, causa iustitiae , dc sanctificationis nobis per ipsum , 8c prinpter ejus merita donatae.
Nu refert, quod S. Bernardus in lib. de modo bene vivendi sermone 4. qui est de timore Dei dicat, Timor in μηctuis, quis
introdurit in mentem iaminis perfectam ob rit em , perfecta enim Garitas persecta esssanctitas is Rehμηδεο enim duplicem esse sanctkatem: unam actualem consistentem in inibus :alieram habitualem consistentem in habiti bus ς perfecta autem charitas actualis dicitur ver ela sanctitas actualis ἔ non quod sit forma perficiens, &sanctificans animam primario, & principaliter, sed tantum secundario F quaterius videlicet est persectis- limus, Ze sanctissimus inter actus supernaturales , provenientes ex ipsa charitate . 8e sanctitate habituali, eamque augens, ac perficiens meritorie , quatenus videlicet meretur illius augmentumωObserier quarto. Si quis existens in mo tali peccato, antequam ei remitteretur pe catum , assumeretur ad videndum Deum,
eumque diligendum , absque ullo habitu gratiae , de charitatis , foret beatus , ac subinde justificatus 3 siquidem peccatum pugnat cum persecta beatitudine e sed talis justificatio non fieret per habitum , uem supponimus non iniundr et igitureret per aetum charitatis , subindeque
ille sullicere potest ad forma Iem justifica
Resmiam primo, talem non sore beatum hac in hypotest, si non remittatur ei reccatum mortale habituale ; etenim beatitudo est status omnium bonorum aggregatione , & malorum omnium remotione
persectus I ideoque cum illo statu peccatum mortale , quod est summa miseria ,siabsistere Ron poteste posset autem in eo casu illud peccatum non remitti 3 quia nec visio, nec dilectio est condigna satisfactio pro peccato mortali , neque illi aequivalet i & quamvis talis esset , tamen Deus posset illam non acceptare.
273쪽
Iustificatio formalis ni per habitum. Is
Dies s. Dilectio Dei efficacior est, ut
animam convertat ad Deum finem ultimum, quam suerit volu nos primi hominis ad avertendum posteros a Deo : igitur quilibet existens in originali peccato per solam dilemonem line hisi tu ab eo iustificari ,& mundari potest: imo etiam a personali.
Patet consequentia . Antecedens vero Pr batur : Nam posteri Adae aliena tantum voluntate aversi sunt a Deo, cum autem Deum diligunt, propria voluntate ad ipsum Convertuntur, qui sane efficacior Conversionis modus esse videtur . Similiter adultus licet propria voluntate per peccatum actuale conversus suerit ad creaturam , quam dilexit; tamen per affectum contritionis ex toto corde multo persemus ab ea avertitur, quam ad eam fuerat conversus 3 siquidem avertitur ab ea expresic, quatenus videlicet illius amor in Deum pugnat, sic autem ad eam non suerat conversus. Nego antecedens , S ad primam partem, dico quod Ionge emacior fuit voluntas primi parentis , ut nos averteret a Deo quam sit nostra voluntas , ut ad Deum convertamur : voluntas enim Adami avertit nos a Deo aversione habituali 1 dilectio vero nostrae voluntatis convertit nos ad Deum dumtaxat conversione actuali .
Major autem est aversio habitualis , quia est privatio justitiae habitualis' quae perseetior est, quam sit ipsa dilectio. quae est
conversio actualis. Nee refert , quod illa fiat aliena , haec propria voluntate ; id enim sollim probat hanc esse persectiorem in ratione liberaeo rationis , non autem in bonitate , &malitia morali
Ad serandam partem antecedensis , dico similiter, non tam esse potentem hominis dilectionem , ut convertat hominem ad
Deum , ipsum placando, & persecte illi
satisfaciendo. , quam fuerit potens culpa mortalis ad ipsum offendendum, ejusque aversionem , & indignationem incurrendam ἔ peccatum enim habituale est culpa physice praeterita manens moraliter donec accedat condonatio gratuita, vel persecta satisfactio, qualis non est ipsa dilectio, aut Contritiopeccatoris: non enim offensus censetur perfecte facatu, donec retribuat id omne, quod ratione offensae abstulerat: ergo nec Deus censebitur placatus a peccatore, donec nec ipsi retribuat stolam primam , videlicet Aratiam lanctificantem. νοπι 6. Iustificatio, quae sit per actum, permanentior est, ouam quae sit per habitum , ablato enim nabitu tollitur habitualis jussilia: at vero licet auferretur habitus justitiae ab eo, qui actum contritionis, de dilectionis exercuisset , remaneret semper justus, de sanctus virtute illius actus, sicut remanet semper peccator , & injustus ex praeterito actu peccati: e o contritio, aut dilectio sine habitu confert aliquam sanctificationem a sanctificatione hadituali distinctam
Nego subsumptum ; Nam, inquit Amicus, eodem modo sublato habitu gratiae desineret esse sanctus, 3e iustus, qui justificarus estet habitu, ac actu simul, ac qui tantum habitu; quia cum sola gratia iit forma iustificans, ea sublata tolleretur enectus sor- malis justi, ac sancti . Caeterum quia talis habitus non desineret demeritorae , Sc culpabiliter, sed tantum physice, &ex mera Voluntate Dei, talis desitio nullam induceret maculam in subjecto, sed puram dumtaxat negationem gratiae, quae non constitueret obiectum odii, de immunditiae, sed tanti imnon amicitiae, cum jam supponeretur macula , per praeteritum habitum gratiae persecte abstersa, de Undonata, nec per talem su lationem gratiae illa rediret: alioqui semper ad novum riccatum redirent praeteritae maculae jam abstersae, & condonatae . Est autem dispar ratio de actu peccati, & contritionis, quia actus peccati potens est se solo formaliter constituere subjectum maculatum , Ac injustum : actus autem contritionis non tollit sormaliter peccatum habitualc , quod est fundamentum , dc objectum inimicitiae nostri ad Deum : sed dispositive: Peccatum vero formaliter totis lit gratiam , quae est fundamentim 3 dc obiectum amicitiae nostrae ad Deum.
Obyeus septi- : Poenitentiae Proprius actus est intentio satisfaciendi Deo pro offensa , seu macula peccati commissi rcujus intentionis objectum est ea sorma , per sinam sormaliter Deo sit satis ι Zesubinae haec non potest esse habitus , & actus , quia satistactio est essentialiter actio 3 nulla autem hominis actio potest
esse vera sormalisque ex natura rei sati Liactio, praeter eam, quae sormaliter ex te, suaque natura maculam illam destruit, quia
illa sola posita nihil amplius remanet lurisad. exigendam satisfactionem: sed si aliqua hominis actio ex natura sua peccati macu-
274쪽
lam destruere possit, maxime ptas cta contritio: igitur haec est sorin.iliter sanctificativa, Ac remistiva pcccati. Reyω seo negando maiorem; virili Senim Poenitentiae non intcndit Gliis c c Dco sati. factionem condignam pro Oil nsa mortali,
neque etiam pro poena aeterna, quae vcI sacramento , veI sacramenti voto una Cum
culpa remittitur 3 sed intendit satisfacete pro 'na temporali restante post culpam commissam; & pro ipsius culpae remissione, iurisque divini reparatione quantum possibile est creaturae ius divinum reparare. D ubis . Tam Deo placet actus contritionis, quam displicet offensa moraliter :uitur ex condigno , & aequo aequalis est satisfactio proculpa. Probatur antecedens: Tam bonus est alius contritionis , quam actus peccati suit malus, siquis enim verbi gratia, peccavit mortaliter per omissionem actus dilectionis dcbiti ex praecepto , tam bona est hujus actus positio , quam fuit mala ejus omissio. Nego anteeedens: Longe enim major, &gravior est offensa Dei ab homine tam vili, Deoque tot beneficiis obstricto quam possit esse quaelibet satisfactio Deo impendenda: quemadmodum longe minus est, quod su ditus Regem diligat , quam quod capitalem offensam in eum committat, nec ullus
est, qui existimet condigne Regi latisseri
per amorem, & dolorem ostensoris, itaut Rex nihil amplius habeat, quod ad satisfactionem ab offendente exigat.
CONCLUSIO SECUNDA .Ratis μηalii Iustifieat is est unicus,
implex babitus realis eratis sanct ean-ru a ebaritate reanter imis fisus Haec est communior . Probaturque pri χἀ . Si pra ter realem habitum gratiae sanctificantis, &charitatis desiderarentur alii habitus, maxime habitus fidei, & spei: sed ii habitus sor- maliter non conserunt ad sanctificationem, nisi per modum dispositionis, & praeparationis: igitur forma ranctificans non est plurium habituum collectio. Major constat. Ninor probatur: tum ex Concilio Tridentinosen .ο. cap. . ubi licet pronunciet in ju- sificatione insundi fidem, spem, Ze charitatem, nihilominus vim iustificandi soli charitati tribuit. Nam inquit, nisiadeam accedat spes, obaritas, neque persectὶ unitctim Cissis, neque corporis eius vivum memo
brum efficit. Non censet ergosdem,&spem rei se formaliter conserre ad iustificati nem, sed dumtaxat beneficio charitatis. Deinde, Per gratiam sanctificantem assimilamur Christo Domino, juxta illud Hebraeorum 2. Debois per omnia statribus imitari . Sed nec fides , nee spes fuerunt in Christo; utpote clim fuerit semper comprehensor: igitur illae duae virtutes formaliter non conserunt ad justificationem.
Derique , In instanti justificationis , in quo homo de iniusto fit justus, & de impio sanetus, nec fides, nec spes quidquam conserunt ad expulsionem peccati, de conciliandum amorem Dei: igitur effectus ille soli gratiae justificanti tribuitur. Dices , Concilium Tridentinum sessio. cap.7. ait: In ipsa justificatione cum re- , , missione peccatorum haec omnia simul in- , , fusa accipit homo per Christum, cui inse- ,, ritur, fidem, spem, Ac charitatem: igi- is tu rex mente Concilii tres illae virtutes ad iajustificationem ex aestuo conserunt. , Res ηδεο , fidem , & spem recenseri a Concilio, non quidem ut partiales formas justificantes, sed dumtaxat ut dispositionest fidem quidem ut sundamentum, spem vero ut firmamentum. Quod etiam praeclare explicat Origenes in capcl. EpistoIae ad Rom. Prima saIuti, initia, inquit, & ipsa fun- is damenta fides est: prosectus vero, & aug- rimentum aedificii spes est: perfectio autem ti& culmen totius operis, charitas. is Dices a. De ratione justitiae insula est ut in nobis duo formaliter e sciat: Primum quidem ut nos constituat Deo gratos, & amicos: Secundum autem, ut nobis conferat facultatem bene cinerandi ι sed primum praestat per gratiam, secundum autem per virtutes Theologicas: ergo tam virtutes illae, quam gratia, sunt inrma justificationis. ων consequentiam: etenim si haec vera esset, sequeretur etiam virtutes morales insulas, nec- non & dona Spiritus sancti numeranda esse inter formas justificationis, quippe conserunt principium inrandi naturaliter rsim enim non potest este homo vere justus, nisi si verc fidelis: ita etiam nisi sit vere Dei cultor, & vere poenitens. Quemadmodum ergo p nitentia, & religio non habent rationem formae justificationis, ita neque viris tutes Iheologicae: sicut enim dicitur primae Joannis 3. qui habet spem sanctificat se, ita cle agente poenitentiam dicitur EZechielis I 8. Ipse animam suam vivificabit.
275쪽
Iustificatio formalis fit per habitum. ais,
GRatia sub rastreeptu proprio gratiae , mn autem sub ecreeptu charitatis , es r no Drmatis iustifcation s. Probatur I. ex illo ad Titum L Ut JG sificati iratia ipsius Heredes sinus secundum
De unae aetereae . Ubi per carulam gratiam dicit nos justificari per quam sumus haeredes vitae aeternae : scd per gratiam , non autem per charitatem tali jure haer ditatis donamur , cum cliaritas sollim sit principium operationis: igitur per gratiam praeciSc jiistiscamur. Confirmatur ex Concilio Tridentino sess. S. can. . ubi decernit per Iesu Christi Domini nosti i gratiam, quae in baptismate consertur,rcatum Originalis peccati remitti. Suffragatur etiam ratio: Ea dicenda est ratio formalis justificans quae consiluit nos consortes divinae naturae, & jus ad aeternam haereditatem confert: sed id praestat gratia sub suo sor- mali conceptu , non vero Rh conceptu charitatis: eharitas enim nos quid cm sacit participes divini attributi amoris non vero divinae naturae: igitur sanctificamur per gratiam sub formali concePtu gratiae . Ob ulas Plutes scripturae textus , qui vim sanetis candi in ipsam charitatem refundunt. Sic I. Joan. q. Videte qualem ob vitatem dedit nobis Patre, ut Fibι Dei nominemur, o, simus. Et cap. q. Omnis qui di- heit, ex Deo natus est . Et ibidem : Deus c barata 3 est , qui manet in ebaritate in Deo maηet, 'ε Deus in eo. Hinc Rom. I 3. Plenitudo legis es dilectio . Respondeo, haec omnia vere equidem dici de charitate, non sormaliter; scd rea liter , & quatenus est unus , idemque Ica- Iis habitus cum gratia sanctiucante, ut etiam explicat S. Augustinus lib. de Spiritu,& Littera c. 32. dicens: Cbaritas μι dicta est distu i in eoribus nostris , non qua nos
ipse alligit, sed qua nos faciet dilectores suos: Hut Justitia Dei qia ipsi eius munere efficimur. Quasi diceret, ras munere gratis effet iustos . Unde in Psalm. ii 8. Buis facit in bomine Iustitiam , inquit , ηisi qui I μcar impium, Me est , pre gratiam ex impio Deir iustum Θ Unde ait Apostolus : Justimeati gratis per gratiam ipsius . Obiicies a. Sanctitas secundilm sanctum Dionysium de coelesti Hierarchia cap. I 2. st ab Omκi stetere libera, pejecta, omni agen Theu. Tom. lx ex parte immaculata puritas : Sed hoc s lilm amori , & charitati convenit: sicut
enim impuritas contrahitur ex contactu rei impurae , ita puritas summa reperitur ex unione cum Deo, qui est totius puritatis fons , & origo . Haec autem unio dumtaxat fit per amorem : igitur Ac illa puritas, ac sanctitas fit etiam per amorem.
Re pondeo , his quidem probari , quod
amor sit pra paratio ad puritatem, quae est gratia ἐ non vero quod sit ipsa formaliter puritas, nam s puritas nascitur ex adli sione ad Deum , quae fit per amorem, semquitur quod amor non sit ipsa puritas , sed cuid ad puritatem inducens. adde quod talis conruinctio animae ad Deum sat per actualem amorem, non formaliter, sed testim dispositive ; neque per habitum charitatis formaliter , scd dumtaxat realiter ue quatenus videlicet charitas idem est realiter cum gratia sanctificante. Obseries 3. Concilium Tridentinum sess. 6. cap. . ubi loqvcns de justificatione ait:
mae passionir merito per viritum sanctum ebaritas Dei diffunditνν in eo Fbus eorum , qui iust ηtur, atque illis inbaeret. Igitur censet charitatem justificare thrmaliter, qua charitas est . Nego emsequentiam : Nam ut constat , non dicit Concilium sormam justificationis esse charitatem, sed justi ficationem fieri per gratiam, dum charitas dissunditur. Nee refert , quod ibi non nominet gratiam : netna prilis ipsam tanquam causam nostiae justificationis formalem designaverat in initio capitis dicens : per susceptis nem gratis: quocirca superfluum audicavit eam iterum nominare.
QUAESTIO SECUNDA . An Isitis semel habita possi per peccatum
Notandum primὸ eam suistis pessimam
Calvini lib. 3. Instit. c. a. sententiam, quod qui semel justificationis gratiam adeptus est, eam per nullum subsequens peccatum possit unquam amittere; si qui veroeam deperdant, levera nusquam habuerunt veram Justitiam, nec veram fidem, sed justificationis, & fidei umbram, seu imaginem quae ut nullius est momenti, ita prorsus indigna est verae fidei appellatione: 3e subinde . b d
276쪽
docet veros fideles a iustitia nusquam posse
excidere, & quidquid gravioris criminis admittant , nuiquam Dei indignationem, &damnationem incurrent 3 quam utique phanaticam, &omni execratione dignam sententiam latiantur plurimi Glvinistae , ut
constat ex Pseud Synodo Dorisectana super quintum punctum controversi arti . s. &licci aliqui, ut a veritate alienam, una cum Catholicis omnibus eam execrentur. Cujus quidem nefariae doctrinae horrendas consequentias hunc in modum expendit doctusis Grotius in discussione Apologiae Andreae ,, Riveti, ubi pagina a I . sic ait: Christianiis est pectoris horrescere ea diramata, quaeri pietati nocent; quale illud est non a Grois tio confictum, sed editum saepe,&a nonis nullis defensum; Perea finiter, sed erectis furis et nibit nocebunt ibi eratum M- is micidia, is, mille stupra. Hi sunt genuiniis fructus illius dogmatis, crejere quemque ,, debere, Christum pro se nominatim esse is mortuum: justitiam Christi sibi imputariis quasi ipse eam praestitisset: certo se Perseis Veraturum 3 certo, & absolute salutem is sibi destinatam: peccata fidelium ut ut ma-
,, 3Πa, & gravia esse possint, non imputaria, ipsis, propter fidem in Iesum Christum: is posse eos cadere in rebellionem, homiciri dium, adulterium, proditionem, & id
ri genus alia flagitia: nihilominus tamen eos D pro certo, firmoque habere se nunquam, is aut totaliter, aut finaliter excidere, neque is exciaere posse ex paterna Dei charitate,
& gratia erga se, sed e contrario Deum
is Patrem ipsorum ex aeterno suo amore, mi-
,, sericordia, de gratia omnia ipsorum prae ri terita , praesentia, de futura peccata in is Christo tegere, atque remittere . Haecis sunt nimirum cogitata Christiani pectoris is D. Ri .eto judice. Et mutops: Beza, Da-
,, videm ait, cum homicidio, & adulteriois pollutus esset, retinuisse Spiritum san-- ctum, & perire se velle si doceret aliud. Hine idem Gratius in animad. pro suis ad senisum nωis art. de H crimine peccati,, mortalis, O venialis ait, Nullum potuitis in Christianismum induci dogma perniri ciosius, quam hoc: hominem qui credi. ,, dit, aut qui regenitus est nam haec mul-ri tis idem valent , posse prolabi in scelera, , , & flagitia; sed accidere non posse, utri propterea divino favore excidat, aut da
D mnationem incurrat. Hoc nemoveterum
,, docuit, nemo docentem tulisset.
Notandum secundo, Calvinistas, ut nesarii hujus dogmatis injuriam a st propulsent varia effugia quaerere, & comministi; Primὸ namque non desunt, qui audaciter pronuncient hoc nefarium dogma ipsis gratis& falso a Catholicis affingi. Ita ---drus in lib. de perseverantia Sanctorum , ubi adversus Battum unum ex Calvinistis Remonstrantibus inter caetera ait: Muod addit nos quidem rentendere , si semel renati in atrocissima prolabantur scelera, bomicidis, adulteris , is, bis graviora ν nihilominus eorapud Deum ineratia moere, Spiritum sanisaeum, fidem, Dem, ebaritatem retinere, mera es calumnia , calumniosὸ nobis i imgit blaspbemiam . Guae assertio , quam averitate sit aliena patet ex sententia aliorum Calvinistarum, qui constanter affirmant cum Calvino & Bera veros fideles a iustitia nusquam posse excidere . Sic inprimis Uvindelinus in compendio Calvinianae Theologiae lib. I. cap.a . Ad puncta fidei, inquit, praecipua quinque sunt a. Perseverantia, qua qui semes accepit fidem salvificam , nunquam eam amittit, vel ab G-
Calvini quos Catholicos mentito nomine appellati ullo peccato quamvis gravis , nedum levisuno, e quam receptum in gratiam a Deo ex aerae a gratia. Piscator parte Ia. Decimum denique doctrinae nostrae
iniectae raptit es nullis flagitiis renasos fidem
perdere. At hoc docet idem Ioannes lora moricitato. Perquinserius in diare. de statu ho-' minis parte M. P.M. ponens cum suis, omnes veros fideles esse electos & praede-
stinatos, & sibi objiciens: Verum obsecro id tibi videtur ιλ Nonne vult Deus cle-ems suos condemnari si peccent ρ sic resipondet: Non vult: suηdamentum enim salutis nostrae fundatum est in aeterna electine Dei ,
is aut milis precata, imo omnia precata totius
mundi, via Omnes diaboli qui sunt in in-1erno, eleaionem Dei irritam facere nequeunt.
Fieri quidem poes ut corda nostra obfirmenrpeccata , fidem infirment , spiritumque Dei in nobis tristitia iniant ; verum fidem a 're , is, Spiritum Iaηctum prorsus excutere non possunt . Deus neminem condemnat
propter peccata , qui modo in Filium Dei adoptatus es in Christo Iesu. Damnianus in concorilia pag. Iz8. Nulli vere fidos , inquit , per ulla peccata possunt ex gratia Dei excidere , ac prounde Da possunt fideles ex
277쪽
Sedeonstantissime haec Calvinissarum a s
sertio patet ex controversa mota inter Re.-Urantes Ac eontra-Rem 1 strantes Ministros Batavos: illi namque ut constat ex Scriptis Sunodalibus eorum art. . amrmabant, quod
fidests msuat a vera fide euidere , in illius radi pretibi pereata, quae cum verato Daηte fide GHflere non pinni, nec potest Me tantum fieri , sed-ma μή si .
lera atraeia incidere , in iisdem perseverareo, mori, ac proinde finaliter excidere , is perire . Contra-Remonstrantes vero contrarium prorsus docebant , ajunt enim in collatione habita Agae anno IσII. Pag. 3 I. Probabimur ex sacra script a ων , avi per
veram fidem yesu Cisim sunt insiti is stra. inde vivifiei eias viritus participes facti ,
quamvis possint per imbecillitatem carnis graviser pereare, ra Deo tamen Ba conservari , ut eretum fis eos baxe veram fidem, i Mneviviscum sistram, non to aliter, neque Daliter a-ssuros. Insuper hanc assertionem Calvinistieam evidentissimc comprobat pseudo-Synodus Dordrectana pag. Ios. ubi inter caetera ait, Deus, qui iaves est misericordia ex immut
bili electimis proposito spiritum sanctum etiam in tristibus lapsibus a suis non prorsus aufert, me es usque eos prolabi mit, ut a ratia ari. pii is , ae Mimationis statu excidant , auι
pereatum ad mortem , se in spirisum sanctum committant, is ab eo penitus adserti in exitium aeternum sest praecipient. Quam utique doctrinam una Cum caeteris eiusdem pseudo- Synodi MIertionibus probarunt alvi nistae Galli in eorum Conventu celebrato Alαι anno Io I9. ubi inter caetera ejusdem Conventus acta , Ministri protestantur se recipere decisiones Sunodi Dor-drectanae, & eas ad mortem usque defensuros 3 quibus constat praefatam assertionem de inamissibilitate gratiae etiam pergravia quaeque peccata , esse commune Calvinistarum dogma. Notandum tertio , Ministros Olvinist, rum huius temporis, cum a Catholicis er
merentur tot, ac tam apertis testimoniis, quod revera docerent gratiam per peccatum
quantumlibet grave esse inamissibilem; animadverterentque hoc pessimum dogma , nedum a Cati olicis, sed etiam a suis sectatoribus ingratc accipi, varia commcnti sunt diverticula, quibus limplices luderent, Stam nefariae doctrinae iniuriam a se Icmoverent: Primo namque eorum nonnulli docent idcirco iustitiam acceptam esse inamissibilem , quod licet per gravia peccata fides justificans imminuatur, tamen semper remanet quaedam fidei scintilla, quae postea per seriam poenitentiam excitata reviviscit. Cujus quidem effugii praeludium praebuerat Andreas Risetus in suis animadversionibus contra notas Gromii dicens: Deus in his, qui peccaverunt adhuc servat, & sovet igniculos, postea per seriam poenitentiam excitandos. Verum . quam sutile, quamque vanum sit hoc effugium, apparet ex eo quod illi constantissimὸ amrment cum Calvinci
gua fit in electis fides , tamen spiritus Dei certa arris est , ae si illam suae adoptioris . Hinc Scarpius de justis. controversia 4. d cet, Fides etiam infirma ciristum ratum eum suis bene eris 'prebendis 3 quod autem in nobis infirmum, .n Cbrim G1Mutum is mi ctum Denique si vel retinimam verae Disi scintillam babra, eretur seeurus sum, qui ama Dei sunt fine paenirentia. Censet isitur
fidem, etiam illam minimam, revera iustificare . subindeque fatentur justitiam per suodlibet grande peccatum esse prorsus inamissibilem & quod qui minimam illam fidem habet, aeque justus δ&sanctus, ac si
fidem persectissimam haberet, ut aperted cet Uvindelinus lib. I. cap. 24. dicens ,
AEqualitas ii Meationis est, qua Cisisti Iustitia per fidem apprebenis omnibus a Deoaequa liter i utatvr : etiamsi ahoram fides rebusior, aliorum imbecillior est . . Denique non desunt, qui alia subterlagia praetexant, amrmantes, fideles in gravia peccata lapsos justificari quidem quantum ad se, non autem quantum ad peccata . Ita Risrrius Abbas in Tonpsonem cap. 2q. qui cum amrmaret Davidem in morte , id est in reatu mortis vere mansisse quousque mansit in homicidio, nec habuisse vitam aeternam in se manentem, ita respondet Robertus. Bene vero non secundum Me
peccatum 1u ratus , , tamen Amplieite quoad persοηam sustificatus; futurus tamen abbae Jsificatione reriimus, nisi ab Me quoque precata iustificatus . Verum suam parum sensata sit haec responsio, quamque dissentanea dobrinae Catholicae , & fidei Christianae nemo est , qui non videat , inde
namque soret consequens Davidem etiam ante poenitentiam, fuisse iustificatuin quantum ad personam, licet non fuerit iustifi- S a catus
278쪽
. ἰi: 1, lantum ad peccat tetra: & subinde , si ante a Li in poenitantia in mortuus fuit -Lt , alterar: rum fuistut nccesse , vel quod cum pcccatis actualibus fuisset salvandus propter Iustis cationem personalem , vel quod fulset damnandus propter peccata, ctiam si aliut se futilet justus. Haec omniaraulo Iongius praenotanda volui, ut appareat quantum quamque resime devient, qui sciuel defecerunt a tramite veritati, quam aperiet
gratia sancti,ans semeI aecepta potes amitti , revera deperditur per suostqvens peccatum mortale. Haec est de fide determinata in Concilio Tridentino can.23. his verbis : si quis hominems emel iusti Patum dixerit amplius peccare non νέα , neque gratiam amittere ; atque adeorum qui labitur , pereat, nunquam vereiost catum fuisse, axatbema μ. Et cap. II. ait: agerendum non modo infidelitate, per quam is, i a seis amittitur ; sed etiam voramque aho mortali peccato, quamvis non amittatur fides , Me tam JustificatiMis gra
Probatur nostra assertio ex Scriptura sacra: Primὸ quidem illis parabolis, quibus cxemplo filii prodigi pollea in gratiam rempti, & stola prima donati ; dracmae perditae de recuperatae r ovis centesimae errabundae, quaelitae & in Ovile reportatae, sugnificatur hominem justum a gratia peni-riis. excidere, & per poenitentiam in statum justificationis restitui . Prisatur secundo exemplis eorum, qui semel babitae justitiae jacturam secerunt. Ialas fuere Angeli mali, primi Parentes, David, Petrus Apostolus, & Galatae, quibus Paulus primo capite exprobrat: Μiror quἰutam cita transfeννemini ab eo, qui vos voca-
peratis, nunc carnoc ummemini: Et cap. S.
Evacuati sis a Christo, qui in lege pistis
mini, in gratia excidiis . Probatum tertio illis omnibus Scripturaetextibus , quibus significatur homines per Peccatum mortale a gratia vivificante cxcidere, & in eam nonnisi per poenitentiam
estitui. .Sic EZechielisi Cum averterit se usui a iustitia sua , in fecerat iniquitatem , auo'quid inveιὸ Omnes σοιtia eius quω sς-
eerit non recordabuηtur ; in pr.evaνicat,in qua praevaricatur est , is in 'cato suo quod peccavit, in 1 3 morietur. I. Cor.9. Castus corpus meum , O, in servitutem redigo , ne forte cum aliis praedicaverim ipse repobur ef- ων. I. Cor. 6. An nescisis quia iniqui regnum Dei ma possidebunt 8 Nolite errare : π que fornicarii , neque idolis servientes, neque a uιteri regntim Dei m idebunt . O,
Lee qaidem fuistis: seu ablati estis , sed fami*ati sit, sed iust rati estis. c)uibus verbis lignificat Apostolus veros fideles posse a gratia excidere, loquitur enim de veris P idelibus , ut constat ex postelioribuS verbis: at falsum esset eos a regno Dei posse excidere, fie*um gratia esset in amissibilis. Sintilia tradit Ephes. e. ubi clim dixisset:
Fornicatio autem , cs, omnis immunditia alit adaritia, nec nominetur in vobis ; hujus dicti hanc rationem profert: Hoc enim ριἰω te intelligentes quὀd omnis fornicatoν aut immundus , aut avarus , quos est idolorum se vitas, non babet hereditarem in regno Cbristi,
P, Dei: Manifestum est autem quod ibi loquatur sdelibus, quippe ait: Eratii ali.
qvaudo tenebrae , nunc autem lux tu Domι-ns'. tamen illis praecipit , ut abstineant avitiis , quae ibidem enumerat ; alioqui non habebunt haereditatem in regno Christi: er censet Apostolus fideles posse committere vitia, & propter illa excludi a participatione haeressitatis cum Claristo . Denique probatur i Ilis oraculis , quibus Scriptura monet justificatos ut sedulo libi
caveant a peccatis, ne a grcula, & haereditate aeterna excidant: hic Rom. II. Tu
autem Me stas: noli altum smre, sed time . Et ibidem : Vide bonitatem Dei in te , si
permanseris in bonitate, alioquin , is, tu esecideris . Et ad Philip . a. Cum metu , i tremoresalutem vestram omnamini. Et Apoc
Episcopo iusto dicitur: Tene quod babes , ne atius accipiat cremam tuam . Sed
haec omnia vana essem , de inepta , si justi nusquam possent agratia excidere: igiatur id revera possunt. His adde quoa S. Augustinus lib. de haeresibus, Haereti Sa. & Hieronymus lib. I. a, versus Iovinianum inter illius haretici err res computenti suta gratiam sanctificantem in 1 ιι ιηamissibilem assereret . Quapropter S. Augustinus lib. de dono persevcrantiae , cap. I 3. diserte pronuntiat: υρον quoque r generatos altas perseυerames usque in finem bine ire; alius quousque de dant Me tenera a
279쪽
rentuν kne exissent . Et rursus : suo dam ses quousque redeant mn exire de ae vita, qui utique perirent, si antequam redirent exirent. Igitur censet justos posse a gratia sanctificante excidere. Ob ieiuni biseretiri I. illud I. Dan.3. Omnis
qui in eo manet, non peccat, omnis qui peceat, non videt eum , nec eunovis eum , omnis qui natus es ex Deo peccatum non facit i quoniam semen ipsius in exorant, nec peccare potest, quoniam ex Deo natus est.
Respondeo r. id esse intelligendum insensu composito , quod scilicet non peccet secundium quod natus est ex Deo, & semen illius in eo manet, & Deum novit, gratia enim non potest esse peccandi principium . Nam, inquit S. Augustinus lib. de Gratia Christi cap. a I. Ciaritas seeundum quam ex Deo natus es , ηon Qιt perperam, nec cgitat malum et cum eros peceat
homo, non secundum charitatem , sed secum dum eviditatem pereat, secundum quam non es natus ex Deo . Respondeo 2. Praefatos textus posse intelligi de praedestinatis, qui non peccant usque in finem vitae nec in perpetuum . Ita Interpretatur sanctus Bernardus lib. de Libero Arbitrio: Dictum es, inauit, de Pris destisatis ad vitam , non quod omnino non pecceηt , sed quod Uecatum ipsis non imputetur , quia ves punitur condigna paenitentia, vel in charitate absconditur.
Respondea 3. id posse intelligi de nativitate consummata, & perfecta, qualis erit in gloria. Ita explicat di. Augustinus lib. de peccatorum meritis, de remissione cap. 8.primitias itaque spiritus nunc babemus , inquit , unde iam Filii Dei res a facti sumus,
quia nondum salvi, ideo nondum poenae innovati , ηοndum etiam Filii Dei, sed filii se-oli. Pro imus ergo in rexovationem justamque vitam per quia Filii Dei sumus, o pertie peccare omnino non possumus , denec totum in Me transmutetur, etiam illud per quod actue fisi saeculi sumus ; per boe enim o peccare adbuc mssumus : ita fit ut qui natus es in Deo, non peccet. Et si dixerimus quia
peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, & in nobis veritas non est. Consummetur ergo quod filii carnis , saeculi sumus, perficietur quia Filii Dei , O, spiritu renomati sumus. Et lib. de persectione
justitiae cap. 18. eumdem textum exponens,
ait: seeundum id quod ex Deo nati sumus , Frassen raeia. som. IX., in eo qui apparuit ut pereata selveret, ides, in Cor o maηemvs , im non peccamus 3 Me est autem , quia interior homo renovatur de die in diem: serendum autem quod de Mia mine illo nati sumus, per quem peccatum in travit in mundum, per peccatum mors,c ita in omηes bomines pertraoit, sine ρee cato non sumus, quia sne illius infimuare nondum sumus, donee illa reno vatisne , crastft de die in diem, quoniam secundum i umex Deo nati sumus, infirmitas tota saηetur.
inficiant a. illud I. Joan. a. cierant eae nobis, nam si fuissent ex nobis, premanssent utique nobiscum . Igitur qui habent veram fidem , & justitiam , non posiunt ab ea
Neo consequentiam; Siquidcm contrarium potius ex praefato textu sequitur; sisnificat enim Fideles, de vera membra Ecclesiae posse interdum ab ea deficere; haec autem verba, Non erant ex nobis , lyci non significant quod revera non fuerint Fideles, di vera E clesiae membra, sicut caeteri: sed quod caeteris non fuerint smiles, firmi scilicet, &stabiles ac generosi Christiani; imo potius leves, dc inconstantes, quo loquendi modo dicitur I. Machab. I. Iu autem non erant de semine virorum illorum , per quos μωι facta es in Israel; Id est, non erant fortes,& constantes in bello, sicut Machabaei. Objiciunt 3. illud I. ad Cor. I 3. ciariatas nunquam excidit . Unde cant. 8. Aquae multae non poterunt extinguere eboritatem , nee Amiηa obruent illam. Et Rom.h. suis nos separabit a Garitate tarsi ρ Certus sum, quia neque netors, neque vria cyc. Flinc S.
Augustinus Epist. ad Iulianum : Charitas quae deleri potes , nunquam vera fuit . Igitur charitas quae inseparabilis est a fide . vera est justitia , ubi semel habetur nusquam deperditur. Nego emseq. Nihil enim aliud intendit Apostolus, quam quod charitas quantum est ex parte temporis nescit occasum , quodque illa perseverabit in justis adveniente aeterna scelicitate, quando linguae, prophetiae, & caetera dona cessabunt; non autem vult quod illa nusquam per peccatum possit deperdi; huius enim pro possetionis contrarium docet sanctus Ioannes Apoc. a. ubi Episcopo Ephesino Deus significat: Habeo adversum ιe, quod cbaritatem tuam primam reliquisti : memor em itaque unde excia deris : ω, age paenιientiam , prima Ferasae: in avrem, venio tibi, i m Debo ea δε-
280쪽
Iabrum tuum de lora suo, nisi paeniteηtiam
Ad eonfirmationem dico, per eos textus pariter non significari, quod charitas per peccata non possit extingui, scd quod tanta sie ejus vis, & efficacia adversiis tribu
Iationes, & persecutiones, ut nec calamutatum aquae exundantes, nec tribulationum urgentes pressurae possint ullatenus hominem charitate ferventem a Christo se-
Ad Sanctum autem Augustinum, dico praefata verba non reperiri in Epistola ad Julianum, quamvis illa ita citet, & reserat Gratianus. Reperiuntur equidem in libro de salutaribus documentis cap. 7. Vertim liber ille spurius est Augustini foetus: & il-Ιius auctor quisquis ille sit, nihil aliud intendit, quam significare, quod amicitia quae ex loco vel consuetudine, vel tempore, &praesentia amici pendet, non sit vera, &persee a charitas, quia habet verum motivum charitatis, quod ab iis omnibus debet abstrahere , quo loquendi modo uti. tur sanctus Hieronymus Epist. 4 I. ad Rufinum 3 Amicitia quae desure suis, vero numqvam fuit.
an, Θ, qua, iter bomo nost esse eertus deflatu sua iustis rationis.
Notodum primo, nomine certitudinis hie intelligi certitudinem cognitionis, quae nihil aliud est, quam firmitas, &infallibilitas ipsius assensus: haec autem certitudinis notitia quadruplex solito distinguitur 3 nempe fidei, scientiae, moralis, &conjecturalis. Certisuri Dei est assensus ille firmus quo certo, & sine ulla dubitatione rebus a Deo revelatis assentimur. Certitudo scientiae est qua intellectus firmiter assentitur alicui propositioni per demonstrationem ex aliis evidentioribus deductae. Certitudo moralis est qua assentimur rebus propositis propter communem hominum aD sertionem, & notitiam, qualis cit astensus
ille, quem habemus de ista propositione, Roma est in Italia, Ierosolyma in Palestina . Certitudo dcnique emiecturalis est qua assentimur alicui rei propositae ob conlecturas, & argumenta, quae probabilitatem
quidem inserunt, non tamen auserunt Omnem dubitandi occalionem.
μυηdum fecundo, certum esse iustos non posse ullam habere scientiae certitudinem de sua justificatione I nam ejusmodi cognitio debet esse, vel a priori, vel a posteriori: neutro autem istis modis potest aliquis certo scire se esse in gratia. Non quidem a priori, quia nulla potest assignari causa, ex qua infallibiliter inseratur, quod gratia habitualis sit in homine; quippe haec pendet a beneplacito Dei, & illam etiam citra peccatum posset ab homine justo revocare. Non
etiam apseri πι, quia nullum essectum gratiae habitualis experimur in nobis, quo certo
possimus deprehendere illam gratiam nobis inexistere. Certum est secundo iustos omnes habere posse certitudinem conjecturalem de sua justificatione, & signis quibusdam, atque conjecturis probabilibus cognoscere se esse in gratia, ita ut illa certitudo, quamvis
non excludat omnem sormidinem, excludat tamen animi perturbationem, & anxietatem: puta dum quis probabiliter arbitratur se exacte conscientiam suam examinasse, &cum debitis, ac requisitis dispositionibus absolutionem sacramentalem recepisse: nam, inquit S. Joan. I . cap. si eor nostrum nor pubenderit nos, Muciam habemus ad Deum.
Certum denique est, quod per divinam revelationem specialem, & ex singulari privilegio possit homo habere certitudinem in- fallibilem, sive fidei, sive moralem de sua justificatione: Deus quippe potest, quibus
voluerit, revelare, & de hoc statu certiores facere 3 quemadmodum Dei para Virgo hanc habuit certitudinem, dum Angelus eam salutavit gratia plenam; quam pariter certi tudinem habuerunt 1. Joannes Baptista, qui Angelo nunciante repletus est Spiritu sancto in utero matris suae, & paralyticus dum
audivit. Remittuntur tibi peccata tua, necnon & Magdalena Christo dicente: Remittuntur ei peccata multa quoniam dilexit mrit.
tum . Unde solium sum res discutiendum an omnes justi certitudine aliqua fidei divinae possint, & debeant certo credere se esse in statu gratiae justificantis.
Notandum tertio, haereticos hujus temporis asserere hominem non tantum scire posse, sed certo credere debere se esse in gratia divina, alioqui nec justos esse nec fideles ea scilicet fide, qua existimant fideles iustificari. Ita imprimis docuit Lutherus, primum quidem in thesibus publicis, quas an