장음표시 사용
261쪽
taxat ex ordinatione Dei talem qualitatem Producentis, & ordinantis ut sit medium conversionis animae ad ipsum , & motivum ipsius amoris ema Ipsam. Dices tensi . Dum justincatur peczator, duo occurrunt effectus formales, scilicet ipsius interioris renovatio, & peccati remisisio, & condonatio: Duo autem illi effectus vel proveniunt ab una , eademque forma vel a duabus. Si ab una, vel ca est forma intrinseca puta gratia. vel extrinseca, nempe Dei miserentis simplex, de gratuita Cond natio, ac favor externus; si proveniant a gratias ergo gratia ex natura rei, & formaliter expellit peccatum, Se subinde peccati expulsio naturaliter sequitur ad insusionem gratiae: si a favore externo; conmuens est, quod non justificemur per gratiam inhaerentem , cuius contrarium apparet e Uuaestione praecedenti. Si autem duo illi effectus pro formali proveniant a duabus causis, quarum una sit pura interna gratia sanctificans, altera vero fit externus L i favor, sequitur, quod sit duplex causa formalis nostrae iustificationis, cujus contrarium aDparet ex Concilio Tridentino supra laudato: sequitur etiam quod justificemur partim per a Iiquid inte. num , partim per aliquid externum, cuius falsit as etiam constat cx dictis. Respodeo: Duos illos sermaIes enectus
ab unica dumtaxat gratia procedere, non uidem ex natura rei, sed tantum ex or-inatione divina, nam favor ille externus,
hoc est Dei misericordia, & bonitas , est
dumtaxat causa efficiens, non vaO formalis justificationis.
GRatia. im pereatam net lavi non possunt simul de via ordinaria sub flere pro aliquo i anti. Ita Doctor in secundo distinctione quinta quast. I. num.6. dc in q, dist.q. qu. I. ubi responden, ad tertium argumentum, ait quod baptismus eveltit omne peccatum, non quia eoaem lasanu lost gratia,
θε peccatum, e. Colligitur ex S. Augustino lib. 3. de libero arbitrio cap. IS. ubi ait: Ne puncto temporis, pulebritudo scilicet gratia turpetur at sit in eo receati Adecus. Pro tur primo . Secundi im legem , &providentiam a Deo statutam nulIi insun
ditur charitas habitualis quin Christo perfecte uniatur, & vivum Mus membrum em-
Ciatvrs atqui ex Concilio 4 ridentino sess. I. Cariones. NUil est damnatisηis iis, qui verὸ consepulti sunt eum Cisisti, neque sciest quisequam esse membrum risi vivum, dimia
etiam mortuum per peccatum. Insuper ex I. Dan. q. sui manet in ebaritate, in Deo manet,-Deus in eo. Sed nemo potest etiam
per instans in Deo manere, & simul per
instans esse ab illo alienus per peccatum mortale: ergo gratia , & peccatum n queunt esIe simul.
Denique, Gratia peccatum expeIIit demeritoric , sed nulla est repugnantia , ut in
eodem instanti, in quo nomo meretur, ut
poena ipsa infligatur: ergo in eodem instanti. in quo homo peccat expellitur gratia, &subinde nequidem per instans invicem subsistunt. Minor patet a simili, nam dum quis sese ultimo disponit ad gratiam per confestionem , meretur de congruo gratiam, quae
ipsi in eodem instanti lcmporis consertur: similiter augmentum gratiae datur in eodem instanti temporis , in quo actu intensioricharitatis mei etur : ergo similiter expulsio gratiae, 'quae est pinna peccati, causatur in eodem instanti temporis quo quis Peccat . Dices primὀ: Cratiae uibstractio est poena propter peccati demeritum inflicta : ergo oportet prius sit peccatum obnsummatum , quam gratia expellatur , & consequenter
gratia , & peccatum sunt simul pro alia
quo temporis instanti. Nego consequentiam: Peccatum cnim consummatum cst prius prioritate dumtaxat naturae , non autem prioritate temporis ,
quam sit gratiae expulsio : sicut privati formae physicae prius recedit a subjecto
piloritate naturae, quam inducatur forma, non vero prioritate temporis; alioquin per
aliquod temporis instans iubjectum exist
Diees seeunia: Doctor sublisis ιπη. dist. Iq. quaest.2. num. I 3. dicit quod in illo isanti , in quo drietur peccatum, ebarisas ines: Ergo cenLt Peccatum, & charitatem, quae ea dem est realiter cum gratia sanctificante posse simul per aliquod instans existere. Nego consequentiam : Doctor enim am mat cquidem , quod deletio peccati , dc gratia sint simul , non vero quod pecca tum, & gratia simul existant. Instabis . Actualis remissio peccati con- notat peccatum actuale existens r sed ex concressis gratia, & remissio peccati actualis possunt esse simul : ergo etiam peccatum, de gratia simul subsistere possunt a
262쪽
216 Tract. III. Disp. III. Aro I. Quaest. III.
ivsu maiorem. Remissio actualis peccati connotat actuale peccatum, quod existit, No : quod desinit, concedo: sicuta pari illuminatio connotat tenebras non existentes, sed desinentes.
Ρri extraordiaruriam Dei potentimn yatia sanctificans , is, peccatum mortara non modo basitvale , sed etiam actuale AntiI GL
flere ρ ηι in eadem subuctor Ita Doctor
in ι .diit. I F. quaesta. cui subscribunt Ocamursu. 3. art. I. Μυronus in a. dist. 27. Gasries
in q. dist. Iurusiarminus lib.et. de Iustificati
ne c. I; suareet lib. I de Gratia cap. I9. &soto c. . & celebriores quique Recentiores.
Probaturque primo : Deus absiauta sua mentia id potest exequi, quod contraduelionem, & aliam manifestam oppositi nem non implicat: sed nulla evidens appa-Tet contradictio quin peccatum, & Fratia in eodem subjecto simul subsistant: igitur per absolutam Dei potentiam id fieνi p rest. Major conflat. Minor probatur: Primo quia gratia habitualis, & peccatum invicem, ut diximus, non opponuntur, neque contradictorie, quippe non pugnant ut enS&nonens; ncque contrariὸ quia peccatum
non est quid positivum ι neque relativὰ, quia relationes sunt quid positivum cujusmodi non est peccatum, neque etiam prNa- ive, quia peccatum norrconsistit formaluerin phvsica privatione aliae habitualis, sed In privatione rectitumnis actualis: igitur nulla oppositione peccatum, & gratia, invicem pugnant ι ac proinde simul utrumque Deus servare potest in eodem subjecto, ita quod possit non remittere peccatum et , cui gratiam sanctificantem largitur.
Fecunia - Gratia habitualis , & sanctificans cum a solo Deo pro ci possit phy- , etiam ab eo solo physice potest destrui, di ejus conservatio suspendit sed posito pe cato nihil est quod physice Deum cogat ad
destruendam gratiam & 1uspendendum comcursum conservativum illius di sicut a pari producto calore in aqua, non cogitur Detu ad destruendum, & auferendum ab ea frugus : isitur scut Deus potest calorem, &frigus in eodem subjecto conservare . pari ratione absoluta sua potentia poterit gratiam sanctificantem una cum peccato in
Tensi: Effectur formalis gratia ea constituere hominem a n o specialiter diligibi.
lem,& dilectum: effectus vero formali spee-eati est constituere subjectum aversum a Deo,& conversum ad creaturas : sed haec duo non repugnant simul , nam diligere alterum, de mutuo non dit i , aut etiam OL sendi ab illo, non implicant, ut constar in humanis, Pater enim plerumque filium amore prosequitur. a quo non soliim am re rectis o non diligitur: imo inobedientia. Ac animi repugnantia Menditur. Confirmatis. Si homo in natura pura coninditus peccaret, Deus posset illum non statim anni hilare, sed in suo esse naturali conservare 3 at sic illum conserWando contaquens esset , q-d ipsum diligeret amore naturali: e Deus potest hominem non 'ligentem se, imo sibi aversum conservare Iigitur a simili, si homo in statu gratiae pe cares, Deus posset gratiam in illo conse vare, de sic eum servando diligere amore supernaturali: sicut enim diligere rerΕnam Hopter bonitatem naturae, & odio habere ipsius actionem, non pugnant inter se: se
nec diligere personam propter habitualem gratiam , de simul odio habere ejus pravam actionem, implicabunt. Obserier i. Non potest simul esse peccatum mortale actuale cum actuair Dei dii e tono super omnia: ergo' nec gratia seucharitas Eabitualis , de peccatum actuale sive habituale simul subsistere possunt.
RU'ῶν eoues antecedente, nego eo Psequentiam: disparitas enim est, quod duo actus vitales contrarii, &includentes contradictionem in objectis suis non possunt esse simul, etiam de potentia absoluta , quia unu Vestruit objectum alterius, ut assensus,& dissensus circa idem, rei duo assensus circa objecta contradi ric opposita: rares autem sunt dilectio Des super omnia, &Quale mortale peccatum: nam dilectio Dei super omnia includit formaliter, aut saltem virtualiter enicacem displicentiam omnis peccati mortalis, & nolitionem illius una
cum absoluta voluntate, ac proposito non peccandi; cum hoc autem proposκo, atque noluiqne manifeste pugnat peccatum a tuale, quia non committitur sine actinii voluntate i ii proposito contraria. iacus autem est de gratia habituali, & peccato mortali actuali,aut habituali: quia mortale peccatum non consistit formaliter in carentia physica habitus gratiae, seu charitatis, sed in privatio ne rectitudinis, cum qua manente habitua -
263쪽
Iter : ves etiam actu , non repugnat conservari habitus gratiae, seu charitatis: licet enim habitus gratiae ex natura sua postulet moraliter, ut non conservetur in subjecto tam pravo assecto, & indigno , H tamen
non inseri Deo necessitatem absolutam non conservandi gratiam; Deus enim pintest non agere secundum exigentiam moralem , atque etiam naturalem sormae creatae, dcca conservare, quae aliis sese destruerent.
Obiicies seeuηri : Implicat aliquem estismul justum, & injustum , Deo gratum,&exosum, dignum ipsius gloria, simulque
indignum, di addictum aeternae morti, ac damnationi: atqui per cratiam sanetificantem habet homo, quod sit justus, & Deo
gratus, ac vita aetem a dignus: per peccatum
vero, quod sit injustus , Deo exosus , de morti aeternae addilius: igitur implicat aliquem habere simul peccatum, & gratiam. Distinuo minorem : Qui is in gratia est iustus, Deo gratus, & vita aeterna dignus,
physice, & ex natura rei, nego: moraliter, di ex beneplacito, & ex ordinatione Dei, concedo: unde neganda est consequentia: gratia enim haec homini justificato non confert nativa sua virtute , sed dumtaxat ex ordinatione divina, ut diximus t subindeque non obstante hac morali dispositione i& ordinatione posset Deus gratiam physiccconservare cum peccato.
His adde quod esse gratum , & exosum Deo, idem dicendum de caeteris, non sinte us contradictorii, sed dumtaxat contrarii, provenientes ex distinctis fundamentis. Hinc scut ccintraria divinitus eonservari possimi; se non obstantibus moraliter oppostis , principia ex quibus proveniunt, possunt simul subsistere: unus enim,
de idem homo ratione diversi principii , potest esse ejusdem rei dignus , & indignus : sc filius Regis jure nativitatis, &primogeniturae dignus est regia corona,®no; quibus tamen propter iacinora, aut conjurationem in Patrem judicatur indignus 3 sic pariter homo qui crearetur inpuris naturalibus , vi naturae suae dignus esset beatitudine aliqua naturali, cu S t men fieri posset indignus moraliter , de demeritorie propter peccatum. οέkies 3. Per peccatum mortale est homo habitualiter aversiis a Deo, per Esa tiam vero habitualiter ad ipsum converius: sed idem non potest simul esse conversus, di; versus respcctu ejusdem, sicut nec esse uni Hagen TMM. Tom IX.
cus, & distinctus: igitur nee potest aliquis
habere simul peccatum, & gratiam. iuvo nis orem: Per mortale peccatum homo est ave sus a Deo , di per gratiam conversus, omnimo , ct totaliter, negor secundum quid, concedo: peccatum enim non est aversio omnimoda , & totalis a Deo, sed tantii m secundum quid, nempe per modum ostenta , & injuriae remanen iis habitualiter, donec a Deo remittatur rsimiliter gratia sanctificans, dicharitas non
est omnimoda conversio excludens omnem omnino aversionem, sed tantum eam, quae fieret per odium Dei, unde etiam compatitur habitus vitiosos dilectioni , de comversoni ad Deum oppositos; & subinde
gratia necessario, de absolute peccatum non excludit.
ObWies quartὸ: Deus non potest simul eumdem homi m odisse, &diligere: sed odit habentem peccatum , de diligit habentem gratiam: igitur idem homo utrumque habere non Π test.
istinguo mayrem: Respectu ejusdem, dc
ratione unius, ejusdemque motivi, concedo: ratione diverit, nego: Deus enim quosi vis peccatores odit, de amat; odit quidem quatenus ei advcrsantur, diligit vero quia sunt opera manuum suarum i Diligis enim
omnia, quae sunt, O, nihil odisti eorum, quae scisti . Sap. 2. Inde non repugnat quod idem diversi ratione sit amabile secundum quid, de secundiim aliud odibile. Obiicies quinio: Si gratia subsistere posset cum peccato , sequeretur Uod expulsio
peccati non esset formalis essectus gratiae, de dum Deus desineret velle gratiam una
cum peccato conservare , tunc peccatum
non pelleretur per gratiam, sed per selam
Dei voluntatem: at consequens in contra communem sententiam Iheologorum: ergo
de illud is de sequitur. Nego sequelam maioris. Cum enim expulsio peccati sit dumtaxat eficetus secundarius gratiae, non est consequens, quod si a Deo
impediatur, censeatur propterea destrui: sicut a smili exinuisio frigori, ron mirus senes enectus formalis caloris, licci perabsolutam potentiam a Deo suspend retur aliquandiu , ut stigus cum calore in eodem sub;ecto conservat et . Nec sequitur etiam , quod cum Deus utrumque servare amplius simul nollet, tunc peccatum desineret per solam volumlatcm divinam: in eo enim casu, revera per gratiam pelleretur. quia tunc inus non imis
264쪽
etues Tract. III. Disp. II. Art. III. Quaest. Iv.
pediret amplius eius essectum secundarium, quem, videlicet a peccato quod abjicitur, quem antea fiaspendebat. deseritur, ad gratiam fansificantem , quae Obseries sexiὸ: Quando Deus non potes Jacquiritur, & suscipitur: non secus ac in
utramque formam oppositam conservare , generatione naturali fit motus a privatione v. g. Peccatum, & gratiam, non opus estisormae, ad ipsam formam. Inde quaeritur
speciali Dei voluntate ad auferendam unamiapud Theologos, an illa peccati abjectio,&ex illis, sed lassicit, quod inducatur for- gratiae acquisitio stat unica dumtaxat, anma opposita: sicut quia Deus non potest vero duplex mutatio essentisiter distincta,
simul conservare in eadem columna den aquarum utraque revera' sit realis.
minationes dexterae , & sinistra respectu Notandum perun , quod cum solius Dei unius , & ejusdem animalis , ideo positassit authoritate plenaria, & absoluta pecca-
denominatione dexterae excluditur denomi-itum remittere, de solvere, ad idque sum- natio sinistrae sine alia speciali Dei volun-imum, ac plenum jus habeat: climque du-tate : ergo quia Deus nequit conservare plex solito concipiatur, ac distinguatur gratiam, & peccatum de via ordinaria ,ipeccati remissio , alia quidem per simpli- sufficiet quod gratia concedatur animae , Cem condonationem, qua persona laesa ODut ab ea recedat peccatum. fendenti culpam gratis, & ex pura elemen- Respondra, antecedens esse verum, quan-itia remittit: alia vero per debitam satisfa-do formae ex natura res oppositae sunt, &ietionem, qua reus promeritas poenas luen- repugnantes, quales sunt dextrum, &sini d' exacte satisfacit personae omnia secun strum i secus vero si opponuntur dumtaxatldum legis praescripta ι ita quod Iudex ex demetatorie, de moraliter, ut peccatum , aequo pronuntiare possit reum ab omnidi gratia. debito, & reatu solutum esse ι hinc con-O,series usti, Doctorem subtilem in a. trovertitur apud Theologos utriam Deus dist. 37. num. q. dicentem , quod privat:o plenario jure, gratis, & ex pura clemen- gratiae non es pereatum, nisi is quantum sitia remittere possit peccatum , non solum iustitia debita. Censet igitur peccatum esse absque ulla satisfactione ex parte peccato privationem gratiae debitae l. sed forma ,iris , sed maximὰ absque infusione ullius ει privatio formae etiam de potentia abso- gratiae sanctificantis , & per solam dumta-
Iuta nequeunt esse simul: igitur nec gra- xat condonationem externam.
tia, & peccatum. Notandum ιπιώ, peccatum cogitari posse Re pondeo idcirco Doctorem appellare remitti per solam condonationem exter- peccatum privationem iustitia , quia haec nam, & absque ulla condonatione gratiae privatio est effectus peccati : essectus au- tripliciter : nimirum Primὸ mediantibus tem plerumque appellatur nomine causae , actibus supernaturalibus , quorum intuitu qua ratione S. Paulus concuPiscentiam a diiDeus peccatum remittat, tamquam propterpellat peccatum , non quoa talis sit sor-idispolitiones convenientes ad remissi onem, maliter, ut jam sirpitis diximus, sed quodi& lassicientes ex ordinatione divina : Se- sit ex peccato, & ad peccatum inducat . cunia absolute loquendo, & sine ullo prae-Αdde quod subtilis Diator id non pr ivio actu supernaturali ex parte peccantis; fert absolute , sed ex suppositione , additised dumtaxat ratione quorumdam actuum enim postea, sua scilicet gratia P volun-ipure naturalium, puta pCenitentiae naturatas demeritorie se privavit. lis, cujus intuitu Deus plenalia sua authoritate , tali poenitentia , quamvis impro- QUAESTIO QUARTA. portionata ad remissionem peccati, contentus, vellet tamen peccatum illud con- an , quot , quae ime veniant mutationesidonare, & remittere; Terti ὀ denique cogi-
in 1 satione pereatorii. tari potest fieri talis remissio sine ullo actu
peccatoris sive naturali , sive supernatu-Nstaηdum primὸ, quod cum peccatoris rati, atque etiam sine ulla mutatione phy-justificatio sit transitus a statu pe isica ipsius peccatoris. Cati ad statum gratiae, & 1 ratione homi- Duo itaque veniunt in praesenti quae-nis Deo exosi, ad rationem dilecti, neceDistione discutienda : Primum, an peccati sum est quod transitus ille concipiatur veluti remissio, & gratiae infusio sint duae muta- motus a termino a quo ad terminum aditiones essentialiter distinctae : Seeundam ,
265쪽
De Mutatione in Iustificatione. 269
an peccatum remitti possit per solam externam, & gratuitam condonationem absque ulla infusione gratiae.
CONCLUSIO PRIMA.REmissa pereati , es, imus gratiae sunt
duae mulamus essentialiter distinia . Ita D stor in q. dist. I S. qu.2. cui subscribit Suareae lib.7. cap. II. ne non de plures alii Moderni. Probatur rimo ex Concit. Trident. sessio. cap.7. ubi ait: non es ina perea.
torum remissio, sed δ remmatio . Et infra , In ipsa io catione eum remis re peccatorum, Mec omnia simia infι- aeripit bomo .
Ubi tamquam duo distincta enumerat remissionem peccati, renovationem; notetur
illa conjunctio, i ,: Idem habet S.Chrysostomus homil .ac. in Genesim , dicens :rir contritionem non solum Deus largitur L nerum curam , Ο, a pereatis munta sen.
dis , sed eum qui innumeris pecealarum sarcinii travatur, iustum Deis. Quibus verbis duae mutationes significantur, non secus , ac clim dicimus per calefactionem non solum producitur calor, sed etiam expellitur frigus; quo certe loquendi modo non utimur , dum de mutatione unica , ac simplici fit sermo : non dicimus enim quod per illuminationem non tantum pr ducitur lumen, sed etiam tenebrae pelluntur ; luminis enim diffusio est ipsamet tenebrarum depulsio. Favet etiam Concilium Moguntinum ultimum cap. I. ubi agens de iustificatione dieit: suae iusti iratio cum pereatorum remissione etiam sanctificationem, b, interm bomi.
Probas Conclusionem Doctor, lora su Glaudato num. quatuor rationibus : primo
quidem, Unum, & idem simpliciter non potest multiplicari , & non multiplicari
alioqui esset unum , & non unum : sed remissio peccati multiplicatur: non multiplicatur autem infusio gratiae; plures enim
sunt peccatorum remissiones, eo enim m
do , quo quis dicitur peccator per actum Pe cati transeuntem, sic multipliciter dicitur peccator a multis culpis, dum eas admisit, quarum quaelibet propriam debet habere remissionem, quippe cum una remis io possitcsse cum alia, puta si peccator unum peccatum admis stet, &non aliud: gratiae autem
infusio est unica, non enim est necesse, quod plures infundantur gratiae sanctificantes, ut peccator iustificetur , imo id soret super-nuum; quia per unius dumtaxat gratiae infusionem peccator lassicienter iustificatur rigitur gratiae infusio , & peccati remissio
non sunt unica dumtaxat mutatio.
Secundo, Idem non separatur a seipso rsed infusio gratiae, de remissio culpae possunt ab invicem separari: ergo sunt duae distinctae mutationes: Probat minorem Do ctor: tum quia, ut dicemus in conclusione sequenti, potest fieri remissio per externam condonationem absque ulla si aliae infusione , sicque remissio naec ab infusione gratiae separari potest : tum quia de saetoinus contulit primis parentibus absque ulla eorum peccati praecedentis remissione: igitur gratiae infusio, & peccati remissio seorsim existere possunt, & subinde non sunt
unum, de idem. Tertia. Culpa, de gratia non sunt forinmaliter opposita, nec formaliter repugnantia ex natura rei; alioqui voluntas creata
quae est effectiva Peccati, de culpae, esset etiam essective destructiva gratiae 3 causa enim produectiva unius sormaliter opposit rum, est destructiva alterius, siquidem ignis
qui producit calorem in sub lio , ab eo
frigus removet: sed salsum est quod voluntas creata possit essective destruere gratiam, alioqui virtute naturali, de propria posset annilii Iare: sicut enim gratia non producitur . nisi per creationem, ita dumtaxat per annihil ationem desinere potest: at illa, quae non sunt formaliter opposita, pollunt sine
invicem existere, neC unum necessario inseri positionem alterius: igitur gratiae infuso, Ze peccati remissio non consequuntur sese necessario , ac proinde non fiunt per unicam simplicem mutationem. I rtὸ denique: Una mutatio non est ad
aliquam formam positivam, nisi ab eo quod est formaliter ejus privatio: sed peccatum,
ut diximus, non est sormaliter privatio gratiae sanctificantis; unica enim forma non habet xii si unicam privationem : peccatum autem multiplicari potest in peccatore , qui jam gratiam amisit per primum pecca tum , adeoque peccatum non est formali. ter privatio gratiae. Dices primo: Concit. Trident. sesso. cap.4. dicit justificationem esse translationem astatu peccati ad statum gratiae. Et cap.7. Homo, inquit, per si cestrionem gratiae, δε-
266쪽
Tract. III. Disp. III. Art. II. Quaest. IV.
sine nova nautatione per infusionem gratiae peccatum formaliter remittitur: subindeque
quod in justificatione peccatoris sat unica
Nego codiequentiam , & ad antecedens dico quod Concit. dumtaxat doceat in justificatione peccatoris seri verum motum a contrario in contrarium terminum; ita ut si
expulso peccati , & introductio gratiae :non autem intendit Concilium quod illa motus fit unicus dumtaxat, & simplex, sed
Eompostus ex duplici motu, qualis videlicet reperitur in productione caloris, &ex ' ulsione frigoris, ubi duo sunt motus es len-rialiter distincti, unus a non esse caloris ad esse ejusdem , alter vero ab eme seu his in sit biecto ad non et se ejusdem. pices secundὸ: Si duplex intercedat mutatio in justificatione peccatoris, necessum est, quod duplex intercedat forma; duplex enim reperitur effectus formalis, nempe hominis renovatio, di peccati depulsio: sed id videtur esse contra mentem Concilii
a rident. amrmantis nos per eandem gratiam a peccato mundari, renovari: igitur non potest esse duplex mutatio.
Nero siselam majoris; licet enim in ju-
sificatione peccatoris duplex sit effectus, illi tamen ab unica forma possimi procedere, sc ab uno calore subicctum fit caludum , de frigore vacuum, subindeque non est necesse, quod licet sit duplex mutatio,
duplex etiam forma interveniat. retes, an mutationes illae sint reales.
Respo/rdet Doelar Uidem num. s. quod infusio gratiae, &remissio culpae non sunt
duae ni utationes reales; quia remissio culpae cum nore sit ad aliquam formam posi- Ilvam, nec necessario tollat aliquid reale Positivum, non potest etiam esse mutatio realis , & positivx: non enim est mutatio realis, nisi ut in terminum realiter positivum, vcI privationem realem : Igitur est
unica dumtaxat mutatio realis, nempe in-hasio gratiae, quia est ad formam realem uealia vero moralis, quam idcirco. mutati
nem rationis ibidem appellat Doctor , quia nempe non est ad aliquem terminum
Petes seτania , qtiae nam ex his mutationibus magis praecipue a Deo intendatur. Respondet Dodor in q. dist. I. quaest.6. quod magis praecipue Deus intendat infusionem gratini Nam, inquit nums. uenistcvηdam rectam rationem , prineipatiar intendit postmctionem , quam carentiam defectus sive is r-mionis, quia non intendit illam carentiam , nisi propter perfectionem : Visur Deus principalius intendit persectionem po Pimam , puta gratiae infusionem , quam carentiam i eo filonis, videlicet remissionis pereati. Dices: Ex prima Ioan . cap. s. In Me πρα-
ruit Filius Dei , ut aes eret opera Dia si :Sed diaboli operum dis Blutio non alia est, quam peccati remissio: Igitur haec praecipue a Deo intenditur . Isuper S. Augustinus lib. I9. de civit. Dei cap. 27. ait. Nostra Jo Matis potius remissione peccatorum constat ,
quam preferatione Dirtutum: Ergo praecipua mutatio est peccatorum remissio. Denique, Gratia non infunditur, nisi ut peccatum expellatur: ergo talis expulso est primo intenta. Nego bas omnes consequentias , & ad primum antecedens dico , Claristum Dominum praecipuum ob finem venisse, ut vitam gratiae nobis largiretur, juxta illuit Joannis io. Reni ut vitam babeant, is, abu dantius babeant; quae vitae coelestis, & divinae communicatio, cum sit incompatibilis cum peccato : consequenti fine censetue Christus venisse, ut peccatum solveret. Ad seeodum dico S. August. non comparare infusionem gratiae cum expulsione peccati; sed dumtaxat intendit , quod nostra justitia, clim sit Iabilis, & praeceps, nec diu perseverans, quippe homo is pcrcsurgit, Niterum labitur , inde fit quod ratio peccati videatur esse diuturnior , & Urseverantior , quam status gratiae, & justitiae. Ad tertium dico equidem infundi gratiam, ut remittatus peccatum , non quod
peccati remissio lit primarius illius insu-sionis essectus, sed dumtaxat secundarius,& consequenter non primo , sed tantita, secundatio in temuM
ΡEceatum remitti potest de potentia Dei abias uia per solam extrinsecam , gratuitam Dei condonationem . Ita subtilis D etor pluribi , maxime vero in A. dist. Ici. quaest.2. num. . ubi ait: PNes culpa remitti
absque bac , quod gratia infundatur , potest
enim Deus de potentia absiluta hominem creare
in oris naturalibus sine eulpa , is, sine gratia : Ergo & post lapsum talim reparare, dcita remittere culpam sine infusione gratiae
267쪽
arr. I. qtiaest. 7. Ocbamus ibidem in q. qu. 3.art. I. & celebriores quique Veteres . Ex Recentioribus vero suareet lib. I. de gratia cap. 2 . silvius I. a. quast. II . Martiamnus disp.qI. qu. 7. & plures alii . Pr baturque 'imὸ . Non minoris est virtutis divina voluntas, quam humana : sed humana voluntas remittere potest offensam per puram , & simplicem condonationem,& relaxationem ergo multo magis id diis vina praestare poterit. Confirmatur , quia Deus potest votum relaxare absque ulla prorsus produmone qua- Iitatis in eo cui relaxatur, de solum per extrinsecam voti condonationem: ergo Pari ratione poterit offensam remittere. Nec refri quod illa relaxatio debeat in- Notescere per revelationem; alioqui vovens Non cognosceret se solutum, &c. Dico enim ad voti relaxationem per accidens esse, quod quis sciat se esse solutum nam si tunc homo teneatur implere votum, id sit non ratione obligationis voti, sed rati
ne conscientiae erroneae, qua judicat votum obligare, cum tamen revera non obliget:
sicut qui jejunat die Dominica existimansem diem fetialem jejunio sacrum, tenetur jejunio non per se, sed per accidens, prinpter conscientiam erroneam: igitur reveri
potest solvi votum , etiam si illa solutio,
Deliae, Gratia habitualis est effectus v luntatis Divinae, qua gratis sominem diligit 3 ergo etiam seclusa gratia Deus pinterit hominem diligere ι sed in eo casu hinmo sic a Deo dilectus non erit in peccato, Deus enim peccatores odio habet: igitur poterit solvi peccatum absque gratiae
μηique, Peccatum, & gratia non sunt immedia id opposita: ergo tolli potest unum sine introductione alterius . Consequentia patet: Etenim quae non sunt immediate opposita, habent medium aliquod , atque adeo potest subjectum sine utroque exist
Te . Antecedens pariter constat ex praefata
ratione Doctoris; potuit enim Deus ab initio hominem condere sine peccato, est gratia, eumque constituere in statu pure naturali: sed potest eumdem statum repone- st postquam peccavit, nam qualem potuit ab initio creare, talem absoluta sua potentia potest restituere post peccatum . Addit Destir, quod transacto actu peccati , nihil remanet in peccatore PIRici
reatum culpae, qui maximὰ explicatur per obligationem ad menam , quam peccator tenetur luere : scd potest Deus peccatori
hanc obligationem remittere, eumque exi
mere ab ulla poena, absque eo quod ipsi
conserat gratiam , aut aliud donum e i Aitur absque ulla in sone gratiae remitti potest peccatum per solam externam conis
Dices I. Non potest remitti peccatum, nisi per formam , quae expellat id , suo
peccator constituitur exosus Deo , & odio, ac poena dignus ; talis autem sorma non
est alia, nisi gratia h bitualis: igitur non
potest remitti peccatum absque illius gratiae infusione λων gruserem : Id enim quod erinstituit peccatorem habitualiter, & sor maliter Deo exosum, nihil est aliud , quam peccatum
habitualiter manens, donec remittatur: ad id alitem remittendum non opus est a soluic alia sorma, quam relaxatione divina, per quam peccator liberatur a reatu culpae, non secus , ac debitor per gratuitam remissionem creditoris liberatur a debito, & obligatione contracta per mutuum.
Dices secundo : Nequit homo esse obj ctum odii Dei sine peccato: ergo neque objectum amoris sine gratia. Nego eonsequemiam Ratio autem disparitatis est, quia objectum amoris fit a Deo, non autem praesupponitur, objectum vero odii non fit a Deo , sed a peccatore , &sic ad odium divinum praesupponitur, quapropter non potest Deus non odisse peccatorem in peccato existcntem, quia peccatum illud divinam indignationem provocat; potest vero ipsum amare absque infusione gratiae, qnia potest objectum amabile aliter constituere, &essicere alio modo, quam per gratiae infusionem. Dices tertio: a amdiu Deus intelligitur habere odium, & indignationem erga peccatorem, donec ipsi gratiam infundat: ergo non potest illi remittere peccatum sine in fusione gratiae. Consequentia Constat: manet enim tamdiu peccatum habitualiter , quamdiu peccator est Deo odiosus, & infensus. Antecedens probatur, quia tamdiu Deus intelligitur esse infensus, &iratus erga aliquem, quamdiu illum repellit a sua gratia , seu bona voluntate ; atqui tamdiu r pellit peccatotem a sua gratia sive bona v luntate, quamdiu illi non restititit gratiam ablatam propter peccaIum, ergo, ας- .
268쪽
Τract. III. Disp. III. Art. III. Quaest. I.
Nego anteeedens : Nam ad deponendum Odium, de indignationem sufficit , quod Deus nolit amplius habere rationem peccati commissi, nec propter illud indignari cuntra riccatorem , sed voluntarie cedat juri, quod habebat illum odio prosequendi. & puniendi; quod utique adsoluta sua voluntate praestare potest. Ad probationem dico, bonam Dei voluntatem, & gratiam
hoc sensu acceream pro quocumque favore gratuito, esse multiplicem; quapropter potest Deus positive unum illorum don rum gratuitorum negare, de aliud concedere , atque ita si Deus alicui remitteret peccatum non infundendo gratiam sanctificantem, non censeretur repellere illum ab omni sua bona voluntate, seu favore gratuito: quippe illa peccati gratuita solutio, Dei bonae voluntatis, & favoris, magnum foret argumentum; quamvis nollet i pii ulterius beneficium conferre: creditor enim Censetur grande prestare beneficium debitori, dum ipsi debitum relaxat, etiamsi a v m favorem ei non conserat.
De causa se ali, isseeunditate nostrae νδω
cationis in bonis, ae meritoriis operibus.
DIximus in praecedentibus causam sormalem nostrae justificationis esse quid
intrinsecum, & inhaerens, idque constans, ac permanens; subindeque glaciam sanctificantem sortiri rationem , 8e appellationem habitus, quo etiam nomine denominatur
adheologis: disceptatur nihilominus a nonnullis tum Veterinus, tum Recenti 'ribus, an sormalis illa pistificationis ratio ita necessario debeat esse quid jugiter perseverans per modum habitus, an ve interdum peractum contritionis, aut dilectionis Dei supcromnia ut quis possit etiam formaliter absque ulla habitus supernaturalis infusione justiscari. Quam utique controversiam una cum
ceris, quae justificationem formalem spectant , librabimus in praesenti Articulo , qui tribus potissimum quaestionibus absol-yetur : quarum Prima aperiet, an gratia
justificans sit necessario actus, vel habitus, isque simplex , & unicus , an multiplex , di ex aliis adunatus . secunda , an iustitia sic mel habita possit amitti . Tertia , qualis sit justificatio, an videlicet inqualis in omnibus, de maximum Dei opus.
/η gratia sanctificans sis actus ves babitus,
isque vrieus aut mulsi κ.CUm ratio sormae internae atque inhaerentis conveniat tam actibus quam habitibus: cii ue certum sit apud Catholicos nos justificari per sermam internam , merito quaeritur in praesenti , utriim causa interna sermalis nostrae justificationis consistat in actu vel habitu. Notandum primo , circa praesentis dissicultatis resolutionem, invicem convenire The logos: Primὸ quidem certum esse de fide parvulos in baptismate justificari per habitum infusum ι certa enim fide credendum est, quemlibet justum justitia inhaerente justificari, id enim tam de parvulis quam de adultis definitum est in Tridentino: de parvulis quidem sui. q. can. s. de Adultis vero sesso. o. T. Haec autem justitia inhaerens non potest in parvulis esse aliquis actus, cujus non sunt capaces: debet isitur esse aliquis habitus, quippe aliud accidens esse non potest. Conveniunt secundo, adultos omnes, qui virtute sacramenti justificantur a peccatis. etiam justificari per habitum, quia ex Concilio Tridentino Iris i q. cap. q. attriti O seudolor de peccato commisso ex turpitudinis peccati consideratione, vel ex gehennae, &
PCenarum metu Concepta, quae extra sacra
mentum non lassiceret ad delendum peccatum, neque haberet annexam gratiam quasor maliter peccatum deleretur, si cum spe veniae conjuncta sit suffcere ad remissionem
peccatorum cum sacramento: at accedentes aci amento non apparet quae alia gratia, &justitia inhaerens, poenitenti insuna itur, nisi habitualis , neque enim dici potest quod infundatur actus perfectae contritionis , auddilectionis Ni super omnia, cum ex Pluribus qui ex attritione justificantur per sacramentum, vix unus experiatur sibi talemae tum infundi eo instanti quo sacramentum perficitur . Certum igitur essit debet apud Catholicos adulto justificato virtute sacramenti infundi habitum aliquem gratis, Scsanctitatis : sed remanci solvenda dissicultas, num illa habitus infusio ita necessario praerequiratur ad rationem formalem Iustificationis, ut nullus homo justificari possit formaliter per aliquem actum perseeue con tritionis aut charitatis.
269쪽
Iustificatio formalis fit per habitum
NMaiaum I. ex subtili Doct. in . d. Iq. q. a. n. I 3. quod actus humanus potest cogitari dupliciter necessarius ad deletionem peccati; nempe vel per modum dispositi nis praeviae: vel per modum concomitantis; is Primo moso, inquit , susticit actus insor- ,, mis, imo semper est insormis, quia di- ,, spositio praevia ad peccati deletionem est ,, semper tine gratia , dc charitate a cu- jus solius inhaerentia, & inclinatione adactum dicitur actus formatus: Iecundo is modo, dico quod requirkur actus forma- ,, tus; nam in illo instanti, in quo dele.,, Iur peccatum , charitas inest, & peris consequens si actus requiritur ut conis comitans, requiritur ut formatuS. Notandum tertώ, certum esse in iustificatione una cum gratia sanctificante, & habitu charitatis ab ipsa realiter indistincto, etiam alios habitus supernaturales infundi, ut docet Concilium Iridentinum si T. o. cap. I. his verbis : In ipsa iustificatione eam remissaene pereatorum hae omnia simul infula aeeipit Mina per Iesum Christum eri isseritur, frem , spem , cbaritatem : nam scies nisi ad eam Des aecedat, ,ebaritar, neque unis perfectὸ etim Cis o , neque corporis eius vivum membrum meis. Hinc disticulias est utrum omnes illi habitus insus pari rati ne censeantur necessarii ad justificationem ac ipsa gratia, & charitas, ita quod causa formalis nostrae justificationis non sit unus
simplex habitus, sed plurium collectio. Tria
igitur hac in quaestione sunt determinanda . Primum , an justificatio sormalis stanecessario sat per habitum , ut nullus justificari possit formaliter per actus persectae
contritionis,& charitatis. Meundum, utrum
ad hanc justificationem formalem necessario deliderentur plures habitus insuli. Tertium, an justi fiatio fiat proprie per habitum gratiae cinctificantis sub praecisa rati
ne formali gratiae: an vero quatenus cst formaliter charitas.
NEque actur charitatis, neque contritionis
perfectae justificant formaliter, sed dumis
Probatur I. ex Scriptura sacra illis om-hibus textibus, quibus remissio peccatΟ-Tum promittitur poenitentibus, tanquam aliquod Dei donum procedens ex pura ipsus misericordia. Sic Psalm. So. Cor contratum , is bominatum Deus non despicies. Pr verb. 28. sui consessus fuerit, O. reliqueruea scilicet scelera miliericordiam eonsequetur . Eccles IT. suam magna mibericordia
illius, in propitiatio convertentibus ad st, lyc. Igitur justificatio sormalis non est Irartim hominis enectus, partim Dei donum, sed gratuitum est Dei bencscium. Insuper Scriptura sacra pluribus in locis distinguit contritionem vel dilectionem Dei
super omnia a remissione peccatorum, V
lut a diverso, 3c novo beneficio vi illius obtento , atque illi promissis tanquam n va gratia, iti misericctaia. Ita Joelis a. dicitur et Onetertimini ad me in toto coiae Ue
dite corda vestra , non usimenta vestra :is, convertamini ad Dominum Deam vestrum,
quia benignus , es, misericorι est, is multa misericoraue , is praestabilis super motitia . Quibus verbis prioribus , Convertimini ad me in toto earde vestro, signiscatur contritio persecta; his autem posterioribus, quia benignus, is misericors est, declaratur fore ut Reus ita contritis misericorditer ignoscat: igitur il Ia conversio per actum dilectionis, de contritionis non est sormaliter ipsa peccatorum rc missio, & justificatio; sed quid
ad eam praepirans , Deumque moVcias , quatenus peccata relaxet, & habitum gratiae sanctificantis infundat. Eodem modo loquuntur sancti Patres, qui contritionem , di peccatorum remises ioncm tamiuam duo beneficia com Putant
ac distinguunt; Sie S. chrysostomus homil.
. ad populum ait . Totam vitam in is peccatis absumpsi, & si prnitentiam ege- is ro, salvabor I & maxime unde constat is haec Domini clementia ne tuae confidas is enitentiae, tua enim poenitentia tanta is
nequit peccata delere ρ Si sola foret Pς- ,, nitentia, jure timeres , sed postquam in is
enitentia commiscetur Dei misericor- dia, confide. Subscribit S. Ambrosius Iib. I. de Poenitentia cap. q. ubi ait: Expectat gemitus ησνοι , sed temporales, ut remittat m petuos; expectat lacomas nestras , ut pro se dat pietatem suam : expectat conversionem n stram , ut revertatuν is, ipse ad gratiam 3 Agit autem ibi de contritione pei secta, de
qua sola verum est generaliter illud Isaiae 3o. quod explicat; Cum ingemuerit, toc salvus erit. Idem sentit S. Augustinus in Psalm. IA . in illa verba , Μ erinora , miserarer Dominμι, Avaximis , O, multum
270쪽
2 Traist. III. DIO. III. Art. III. Quaest. I.
miserieres, ubi sic ait: Deus conversisni tuae indulgentiam pro λιν sed dilationi tuae Hemerastinum non promin. Conversio autem cui Deus Promisit veniam extra sacramentum
non est alia, quam persecta contritio, vel dilectio Dei super omnia: Igitur ex mente S. Auaustini venia peccatorum est nova gratia a contritione distineta. Probatur a. ex cinerio Tridentino, idque seg. 6. eap. 6. ubi inter dispositiones ad gratiam justificantem enumerat actus renicentiae, & dilectionis, qua homo Deum tanquam omnis justulae sontem incipit diligere : ait enim , illumque nempe Deum Pramquam omnis iustitiae fntem Lugere incipiunt, ae propterea moventuν adversus peccara per odium aliquos, detestationem. Mox Cap. sequenti, nanc ipsam dilectionem, &detestationem peccatorum una cum reliquis peccatoris actibus supra descriptis appellat dispositionem , seu praeparationem ad ipsam iustificationem: Hanc , inquit , disminimem seu praeparationem iusti iratio ipsaco equisur, Cum autem poenitentia abstrahat a persecta , & impersecta 3 sicut &inchoata Dei dilectio: & loquatur Concilium in genere de Poenitentia , & dilectione, sequitur quoa aequ8 comprehendit persectam poenitentiam, &dilectionem Dei Inchoatam atque imperfectam 1 dispositio autem ad justificationem , non potest esse ipsa formalis justificatio : igitur Concilii mens non est quod justificari possimus peractus contritionis aut dilectionis Dei. Secundo, c. 7. ejus sessionis, docet Concilium , unicam esse causam formalem nostrae iustificati is, cum autem pariter doceat nos justificari per habitum, consequens est quod censeat juvificationem formalem non fieri per actum; alioquin non una dumtaxat, sed duae estent causae formales nostrae justificationis : si enim plures revera essentillae causae formales, naud dubium est quod eas Concilium enumerasset, sicut & enumerat plures causas cientes, nempe Deum ut causam principalem , ac Baptismum ut causam instrumentalem: & sicut etiam plures refert causas finales , nempe Dei gloriam, de Christi, ac vitam aeternam. Tertio, idipsum colligitur ex Can.3. ejusdem sessionis , ubi ait: si quis dixerit Mapraeveniente Spiritus sancti inspiratione atque Mus adiutaris Dominem credere , sperare, vitigere aut paenitere posse , sicut sertet , ut ei
Vistrationis gratia c-feratur, anathma D. Quibus verbis, ut apparet i distinguit Co cilium gratiam sanctificationis ab actibus contritionis , & dilectionis, sicut Ac ab actibus fidei, & spei. Denique, idem Concilium se I4. cap. q.
docet motum contritionis suis Ie necessarium quovis tempore ad impetrandam v
niam peccatorum , de in homine post baptismum lapso , ita demum praeparat ad remissionem peccatorum: quis autem dicat formam praeparare seu impetrare suum enfectum formalem p Quod autem ibi sermo sit de conti itione persccta conitate tum quia naturam hujus contritionis dcclarat exemplo Davidis, cujus nemo dubitat suisse contritionem perseetam: tum quia Concilium in hoc capite non solum tradit modum quo possimus justificari per contrjtionem in Sacramento Poenitentiae, sed
etiam extra sacramentum : tum denique quia docet eam fuisse quovis tempore ad impetrandam veniam peccatorum necessariam ι ubi per particulam quovis tempore significat etiam tempus legis naturae , &Mosaicae. Cum autem in neutro isto statu adulti haberent sacramenta , quae conse rent gratiam ex opere operato; certum est quod motus iste contritionis, qui pro utroque hoc statu ad integrandam veniam fuit necessarius, debuit esse persecta contritio ιnam ex eodem Concilio ibidem, supernaturalis attritio extra sacramentum est insufficiens ad veniam peccatorum obtinendam : igitur clim dicat Concilium contritionem illam, quae quovis tempore necessaria fuit ad impetrandam veniam , fuisse praeparatoriam ad remissionem peccat rum , censet per eam nos non formaliter iustificari. Probatur tertio ratione : Primo, Iustificatio adulti extra sacramentum Cum voto illud suscipiendi , fit eodem modo ac per eamdem causam formalem , per quam fit ipsus justificatio per sacramentum de facto susceptum ν at justificatio impii adulti in sacramento realiter suscepto fit sermaliter per habitum gratiae I non autem per actus dilectionis, & contritionis: igitur haec justificatio impii adulti extra sacramentum non fit per supernaturales aetus dilecti nis, persectae contritionis ι sed per ipsam mei habitualem gratiam a Deo infir-sam . Minorem admittunt omnes, utpote cum attritio suificiat cum sacramento ad