장음표시 사용
231쪽
aos. Et quid, si opinio sit tantum probabiliter probabilis qtoo Quinam in particulus teneantur ad sectandas opiniones tutiores - 2m. An etiam Consiliarii Principum ad hoe e
stra. de se sit licitum, non tamen semper e pedit amplecti opinionem minus probabilem ro. licta probabiliore. 29. Merito proin redarguuntur illi, qui passim quaerunt Auctores, vel opiniones laxiores.stio. Quid Consessario specialiter sit observandum in directione poenitentium ei a opiniones minus probabiles l
solvuntur quaesita, scitu necessaria ad debite relolvendos Casus practic's de conscientia probabili. 1 7s. u. Opinio probabilis idem est. ae Iudiacium saltibile quidem, sed rationabili, aetam absolute, quam vectiverari motivo imnixum. Ita Laymann , Sanchez. La Croix L r. n. rol. M Babenstuber tr. 8. dist. . a. r.
n. 3. Ratio hujus deseriptionis inde desumenda est: quia probabilitas ut sie nihil aliud importat, quam apparentiam veri falli-
232쪽
bilis, ob gravitatem motivi, seu rationis nata fundare assensum prudentem: ergo Iudicium illud, quo ex gravi, licet fallibili mitivo, aliquid judicamus verum , aut verosi mile, retae appellatur opinio probabilis. Neeessum tamen est ad veram probabilit tem, ut motiva tam absolute, id est, secundum se . quam etiam rassective ad alia hute opinioni contraria. gravia sint, id est, talia quae prudenter videantur verosimilia, MiaLaicientia ad movendum virum prudentem δnam si motiva contrariae opinionis essent certa , tunc talis opinio non amplitis mandiret probabilis: sic v. g. ex eo, 'ubd nobiscerib constet DEum esse unum, Mirinuma Opinio, vel sententia negans Trinitatem ne quit nobis amplius esse probabilis, nec me retur assensum prudentem. Ex quo liquet. Illam opinionem dicendam esse probabili rem , quae gravioribus nititur motivis, licet 'non certis.
aeres adb. quomplex sit opinio pro- habilis
M Est multiplexi ad nostrum tamen pro- πε positum haud incongrue dividitur I. in exin intrinsece. a. In speculative repractice. α 3. in directe, D reflexe probabilem. Evplico breviter singula membra. I. Extrinsece probabilis dicitur, quae suam probabilitatem p cish sortitur ab auctorii Doctorum, utpote quae ratrinseca opi
233쪽
Do ' conferentia septima nioni, vel objecto opinionis: quemadmo dum autem haec auctoritas sola parum con fert ad veritatem, ita etiam parum consertad probabilitatem, esto minime spernenda sit, eo 'ubd merito praesumere liceat, authois res non docuisse sine rationum pondere . praesertim si constet, eos fuisse. Se Doctrina, Ec pietate excellentes. Dirinsece probabilis dicitur ea, quae nititur gravibus motivis . He rationibus desumptis ex ipsa natura objecti. . II. Speculatire probabilis dicitur illa, quae
suidem nititur moti vis rationabilibus, ae pringentibus, a praxi tamen praescindi , vel cedite asserit duntaxat generiεe aliquam Operationem esse licitam, praescindendo a circumstantiis in particulari, v. g. Baptismum coli tum in lixivio me validum, vel e osculum datum persona alterius sexus, non esse peccaminoseum. Fractice probabilis appellatur, quae ex motivis rationabilibus . M gravibus adstruit, aliquam actionem in individuo, seu in his, vel illis circumstantiis, haud esse illicitum ν. g. non esse illieitum pingere die festivo; reticere in confessione circumstantias etiam notabiliter aggravantes ct c. censum Germanicum ab hoc vel illo exigere Δία
III. Opinio directὲ probabilis dicitur illa, e jus probabilitas desumitur ex ipsa natura o jechi: sic v. g. inspecu natura artificii picto rii probabilissimum, x Prosimillimum videtura
234쪽
ve conscientia probabili. T 'I
detur. pingere non esse opus servile. Rest xe autem probabilis nuncupatur illa , cujus probabilitas non attenditur praecise Penes naturam ipsius objecti, seisex eo. quod prae supposita probabilitate directa alicujus opinionis, nos reflectamus ad aha principia, seu argumenta. Obaecto illius opinionis extrim i
seca cujusmodi sunt haec: In dubio melior est conditis possidentis: item: quod perpensis
omnibus, plurimi viri docti, probi, arque prudentes asserunt esse licitum . illud facimus abinque peccato G. M alia plura superius n. I Fa.
Oseqq. recensita) de ex illis probabilissime.
imo moraliter certo conclussamus, hane, vel
illam actionem esse licitam. Exempli gratia supposito, qu bd ex argumentis, seu princia piis directis probabile sit, agrum . quem hactenus bona fide. utpote titulo emptionis. donationis &c. possedi, esse meum, esto non sim omnimode certus, sed potius dubitans speculative oti rationes alias, an non sit ait rius, postea me reflecto ad alia principia extrinseca, in hunc fere modum argumentan
do i Stante dubio leculativo de Dominio pro. prietatis, melior debet esse conditio possessoris bona fidei, ct huic relinqui Dominium seu disto. sitior atqui ego sum talis possessor ; ergo c. Item possum me resolvere in hunc modum e uod plurimi piri prudentia. Doctrina, O probitate praditi asserunt, licite a me fieri, illud facio me prccato ι quia pradenter ago: at, quὲd
235쪽
ista conferretia sepi a supposita probabilitata directa, ct flante possese
sione bona fidei, licite retineam Dominiam agri. illud asserunt plurimi viri prudentia, putate. O Doctrina famost: ergo Oc. Ex quo liquet ad oculum, opinioni speculative probabili, ex hujuscemodi prineipiis reflexis conciliari, posse nedum novam. M majorem probabialitatem reflexam, sed insuper posse inferri Judicium practicum, seu dictamen conscientiae, moraliter certum, vi cujus tuto me resolvo. ubd in his circumstantiis non peccem reti nendo v. g. agrum Scc. Videatur de hocBabenstuber tr. I. dit'. o. a. l. n.st. Uel La Croix
Quaeres 3tib, quid sit; opinio tuta, vel tuistior, Se quid opinio moraliter certa p. 17'. N. I. Opinio tuta illa merito dicitur. in cujus sequela, vel praxi nullum est periculum peccati et illa proin dicitur tutior , in cujus praxi minus periculi apparet et sic in exemplo proxime allato opinio. quae dicit.
qubd velut possessor bonae fidei stante dubio
speeulativo possim retinere Dominium agri., est tuta. quia ex tali retentione non pecco saltem peccato formali et si tamen ejusdem agri dominium relinquam actori, qui illud ob rationes probabiles, vel etiam probabiliores a me praetendit; tutius ago; quia in hoc nullum prorsus est periculum peccati, nec is
Similiter circa valorem Sacramenti iIla opinio iacitur vere tuM. ex cujus sequela b
236쪽
De conficiemia probabili, I' nullum prorsus periculum invaliditatis Sacra.
mento imminet, cujusmodi est haec, qu bd ad valorem Sacramenti poenitentiae tussiciat attritio supernaturalis etiam cognita. Ex quo rursus liquet, non esse idem opinio tutior δί inio probabilior, nam ly tutius attenditur penes hoc, qubd in paxi talis opinionis appareat minus periculum peccandi; econtra lyprobabilius desumitur ex rationibus solidioribus, vel ex auctoritate graviori, propterei que opinio minus probabilis potest esse tutior, Sc e contra opinio probabilior esse munus tuta. Sic opinio asserens post commissum peccatum illico poenitendum . seu confitendum esse. est quidem tutior; quia hoc faciens nullo modo peccat; est tamen minus probabilis, quia nititur debilioribus fundamentis, quam contraria: potest tamen fieri ut eadem opinio sit simul probabilior, ae tutior, prout recte advertunt Doctores comis munissime, nominatim La Croix. Henno tride conscient. Hθ. R. q. l. conclus. 3.ην. jam adb. opinio moraliter certa est 1 illa, quae juxta communem hominum existimationem reputatur vera , licet absolute loquendo posset esse falsa: sic opinio illa, qua judico hunc hominem ab Epit copo ordinatum , esse Sacerdoten, hanc hostiam a Sa-eerdote consecratam aec. continere. Chri num dcc. est moraliter certa ἔ quo circa. tamen advertendum est , posse unam opinio.
237쪽
i'4 conferentia septima - 'nem esse certiorem altera, quales sunt illat, quae nituntur principiis fidei, aut definitionibus Ecclesiae, de quibus superius jam notavimus, qu bd Oxcludant probabilitatem opinionis contradictoriae. Quaeres Atti, utrum auctoritas unius duri- taxat Doctoris possit opinionem aliquam riddere probabilem' ' η'. Sesa quidem auctoritas unius Doctoris opinionem probabilem reddere nequit, prout satis liquet tum ex dictis n. ι 6. tum, etiam ex damnatione sequentis propositio-- nis n. a I. inter proscriptas ab Alexandio VII. Si liber sit alicujus junioris, cir moderni debet opinio censieri probabilis, dummodo non constet rejectam esse a Sede Apostolica tanquam improbabilem ; nihilominus si talis Doctor noscatur vere excellens in sua arte, probus, Sc timoratus, remque ex professb tractet, Sc pro ea solidam rationen afferat, nec appareat/ aliquid oppositum conoincens, tametsi doceat contra communem aliorum, reddet opinionem satis probabilem, ita ut hanc vir minus doctus, illiteratus, vel simplex licith sequatur. Ratio est: quia talis homo prudenter potest supponere, quod vir utpote doctus simul, re probus, sine vere gravi, ac prudenti, α solido fundamento non fuisset ausus as Grere illud licitum. Unde etiam discipulus licite; Sc tuto sequitur opinionem a suo Magistro in Scholis traditλm, quem peritum, α
238쪽
timoratum judicat, ait Sporer n. l. c. I. n. . 'De quo etiam videri possunt La Croix l. r. n. III. ct I . Babenstuber tr. r. dil=. ή.
' aeres sib, quid sit conscientia proba -
U. Conscientia probabilis est illa, quae ex Iprincipiis vere probabilibus, seu vero simili. Dus practice cerib dictat, hane, vel illari actionem in particulari esse licitam, vel esse .
illicitam. Ita rursus Sporer tr. I. c. l. v. gr.
. e re ipsa Doctores communiter. Et ratio haec est: quemadmodum enim in casu, quo ratio sub principio Synteresis subsumit aliud principium certum, Vel pro certo creditum, enascitur conscientia recta, vel erronea, ita pariter in casu, quo eadem ratio subsumit aliquod principium vero simile. Je probabile , esto non certum, enascitur conscientia probabilis. Quod autem etiam haec conscientia debeat practice certo dictare, causa haec est: quia etiam conscientia probabilis debet esse regula actionis humanae honestae, M operantem practice reddere securum de honestate, qu bd scilicet hoc faciendo non peccet: at, nisi practice certo dictaret, actionem esse licitam, Sc honestam, sed potius reunque rei intellectum in formidine practica, ctc in dubio de honestate, non esset regula honest,tis, nec operantem reddere posset securum de honestate actionis, sed potius relinqueret
239쪽
expositum periculo sormali de proximo peccandi et ergo etiam conscientia probabilis debet practice certo dictare dcc. Dices tamen contra hoc e ex principiis probabilibus nequit inserti concluso certa. led probabiIis duntaxat; nam concIusto se quitur partem debiliorem, propterea querim quit in sua certitudine superare praemissas et e go prorsus inepte dicimus, 'ubd conscientia probabilis possit practice certo dictare Oc. 3. Distinguendo antecedens et ex praemis sis probabilibus nequit inferri conclusio cerinta , ita, ut praemissa probabilis sit eausa immediata, M proxima ad talem conclusionem,
conced. ita, ut sit tantum causa remota , ac mediata, neg. anteced. cum conseq. Judiacium practice certum ex praemissis moraliter, de practice certis immediate infertur, exprobabilibus verh non insertur nisi mediate. α remote se habentibus; qui enim opinionem probabilem sequitur, v. g. hanc, qu bd die festo licitum sit pingere, in hunc fere modum c sive dein explicite. formaliter, sive implicite saltem, re virtualiter secum discumrit omne opus, quod non est servile, lic
te perago die festo nisi scilicet aliunde sit' prohibitum J atqui, pingere non est opus. serviter ergo licite pingo See. In hoc di cursu major propositio est quidem certa, minor autem, α conclusio est probabilis dun-t3xat, de habet adjunctam formidinem , an stilia '
240쪽
De conmeηtia probabili. Istrstitieet pingere sit lieitum, & an non sit opus servile. Jam verb eo ipsti, qu bd cernat, opus ingendi probabiliter non esse opus serviise, ulterius subsumit, idebque mediate subis infert in hoc modor eo ipso. qu bd pingere probabiliter non sit opus servile, prudenter judico, illud mihi esse lieitum: quia in tali dubio debet esse melior conditio subditi possidentis suam libertatem et atqui, opus, quod prudenter judico licitum, licite, M sine peccato facio: Ergo licite pingo etiam in dies i-το. Similiter is, qui prudenter existiniat v. g. hostiam. A. eme legitime consecratam, prudentissime sese resolvet in hunc modum romnem hostiam . quam prudenter existimo consecratam, licite adoro, hanc autem prudenter existimo consecratam: Ergo hanc hostiam liciis adoro. Ecee hiel duo dictamina
conscientiae, immediate illata ex praemissis certis; e quibus ad oculum patet . quomodo ex probabilibus praemissis remote concurremtibus tandem possit tu ferri conclusio, seu dictamen moraliter. Ec practice certum de honestate operationis. Et quemadmodum non obstante tali dubio, vel potius formidine sp culativa, ne sorte hostia quacunque demum ex causa non sit consecrata, nihilominus pra- έtice nos cerib resolvimus, huius hostiae ad rationem non esse illicitam; sed cerib hone-sam; ita pariter non obstante formidine illa speculativa, ne forte pingere sit opus servile.