장음표시 사용
51쪽
24 Conferentia prima . . a ex eo, quod non adverteris, nec agnoveris
generositatem vini; quia, ut jam supra dictum fuit, nihil volitum potest esse, quin sit praecognitum. Defectu adi non Peccas, si vi ossicii tui cogaris v. g. equitare, M inde sentias periculum pollutionis, vel ipsam pollutionem, quia cum haec naturaliter sequatur, ae quidem ex causa tibi non libera, hinc tibi imputari nequit ad peccatum. Defectustii non peccas, si v. g. intentus studio moralium circa materiam lubricam, te exinde commoveri sentias; vel si excipiendo Comsessiones de simili materia, sentias te vehementer agitari motibus libidinis, nedum ad distillationem, sed etiam ad ipsam pollutiomem . modb semper excludas consensum in delectationem libidinosam Ee quoad similes effectus merum permissive te habeas.
Ratio patet ex jam dictis: quia bis suppostis hujjusmodi effectus nequeunt tibi impu
tari velut in se, ae directe voluntarii ; neque etiam velut indirecte voluntarii m sua causa ;tum quia legere moralia ex fine tam bono, vel etiam excipere Confessiones animo juvandi poenitentes M promovendi aniorarum salutem, non est malum, sed potius sanctum quid Se meritorium, fortassis etiam necessarium vi tui ossicii, vel obedientiae tibi incumbens r tum etiam quia neutiquam tenebaris non ponere talem causam, id est, abstinere a simili lectione, aut Confessionum exin
52쪽
De natura actus humani M. . Σε
Ceptione . tametsi fortassis licuisset abstinerea similibus. Videantur, si placet, Taminbur. in decalag. l. l. cap. a. s. a. n. a. SPorer ubi supra n. a . Babenstuber tr. a. diθ. I.
Colliges sto, eum, qui voluntarie po- λ fuit causam peccati, aut omissionis peccaminosae utputa pollutionis noctumae. abortus secuti, vel omissionis Sacri die Festo Hec. . non satisfacturum praecepto Confessionis, praecise sese accusando de causa posita, dicendo v. g. quod ante cubitum cogitationi bus Iascivis, voluntarie inhaeserit Sec. vel quod die festivo se inebriaverit Scc. sed isnetur insuper fateri ipsum effectum, tunc Praesertim , si antequam effectus fuit subsecutus non retractavit, nec doluit de causa posita. Ratio est: quia non supposita retractatione hujuscemodi effectus sive positivi sint sive negativi, manent Voluntarii in causa, ae proinde velut tales merito imputantur adcubpam, esto etiam illo tempore,quo sequuntur, v. g. in somno, aut ebrietate, non amplias subsint potestati liberi arbitrii, uti recte docet Castropalao p. I. tr. a. dip. r. pu. 3- n. 7. Sc Mezger tr. 6. disp. 1 l. a. a. n. Io.
At quid, inquies, si talis sincere doseat de causa posita prius, quam effectus sequitur; tenebitume nihilominus in confessione dicere effectum esse subsecutum p
53쪽
as Conferentia prima De natura M. M. Per se loquendo non tenetur: idquae hac ratione et quia per sinceram retractationem interrumpitur , α cessat moralis inffluxus voluntatis in hujusmodi effectum. MPer consequens quemadmodum cessat esse voluntarius, ita pariter desinit esse peccaminosus. Nihilominus per accidens saepius, immo juxta sententiam Dymanni. Maliorum regulariter adhuc tenetur talis Poenitens explicare effectum secutum; tum ut Confessarius intelligat gravitatem peccati commissi ; tum etiam ut discernere possit .arv non incurrerit aliquam censuram, irregularitatem , reservationem. restituendii obligationem &c. Videatur Lay
mam. I. I. u. a. c. s. . , . . num. F.
54쪽
manorum, causantibus involuntarium.
Impeditiva voIuntarii sunt quatuor, scilieet. violentia, metus, concupiscentia, & ignorantia. 23. Involuntarium dicitur id , quod fit. contra inisclinationem voluntatis. 28. Nomine violentiae intelligitur vis ab extrins
29. Violentia semper causat in voluntarium simis pliciter. 3o. Metus est instantis, vel futuri periculi causa a mentis tripidatio ι qui varie divisus breviter explicatur.3 r. Metus qualiscunque demum, non causat in-I, voluntarium simpliciter , sed secundum quid
32. Concupiscentia est passio , seu motus appetu
33. Alia dicito consequens, & alia antecedens. 34. Et haec auget voluntarium, liberum tamen
55쪽
36. Explicantur suecincte variae species ignoranti ut sic. 37. Ignorantia vincibilis . rursus sub dividitur is
affectatam, Sc non affectatam. 38. Ignorantia; antecedens causat in voluntarium simpliciter : toncomitans causat non voluntarium , consequens ve 3 causat voluntarium indirecte. ,
39. Resolvitur Casus I. de quadam famula ab H ro suo varie sollicitata, & tandem violenter oppressa. s. inlae non clamando , nec invocando aliorum opem, probabilissime peccavit mortaliter. I. Et quid, si ex tali clamore rationabiliter timuisset mortem violentam a stupratore sibi inferendam ἐ42. Traditur regula specialis ad discernendum , quanta, vel qualis resistentia sit facienda in simili casu violentiae. 3. Resolvitur Casus II. cujusdam famuli, cui Herus intentavit mortem, nisi suffocaret dominam suam.
. Satisfit cuidam instantiae in contrarium. 4s. An talis famulus debuisset potius sufferre mortem , esto se scivisset constitutum in statu
- 46. Resolvitur Casus III. de quodam feripeta, qui praeter feram contra intentionem, simul trajecit socium seripetam. 47. An vel qualiter propterea puniri potuerit 48. Per se loquendo nullus metus excusat a peccato, licet in nonnulls casibus possit excusare per accidens. 49. Nullus etiam metus excusat ab observantia prae inceptorum naturalium negativorum. O. P
56쪽
De impeditiris actuum humanorum, M. 2'
so. Potest tamen subinde excusare ab observantia praeceptorum naturalium positivorum. sa. Similiter ab observantia praeceptorum divi- ,
norum mere positivorum non raro excuset metuso
net. Regula specialis ad dignoscendum, quandonam ob metum gravem cesset, vel non cesset obligatio praecepti divini positivi. F3. Peccata ex impetu passionis facta, caeteris p ribus leviora sunt iis, quae fiunt ex mera malitia sq. Ignorantia invincibilis excusat ab omni poe
F. Non item vincibilis, praesertim si fuerit crassa aut supina ;s6. Nisi paena sit lata inscienter, Het temerarie delinquentes Cy c. I. Ignorantia solius poenae, probabiliter non ex cusat delinquentem. s8. Nisi haec sit exorbitans, vel censura Ecclerisastita.
solvuntur quaesita, scitu necessaria ad
debite resolvendos Casus practicos de impeditivis actuum humano
aeres primo, quot sint impedimenta,
seu impeditiva actus humani liii. Generaliter loquendo communiter enumerantur quatuor, scilicet violentia, me.
57쪽
3o Conferentia secunda itus, concu Discentia. M ignorantia. Ita omnes. Ratio est: quia haec quatuor causarit involuntarium; vel enim efiiciunt, ut ob
jectiam non si satis cognitum, uti facit ignorantia, is concupiscentia; vel certe iaciunt, ut non sit latis libere, M persecte volitum , veluti fieri natum est per metum, M violentiamr ergo haec quatuor suo modo impediunt actum humanum. Quaeres ado, quid, di quot uplex sit involuntarium ηt. In voluntarium illud est, quod fit contra voluntatem. aut certe contra ejus inclinationem; unde involuntarium proprie di citur de actibus, quibus per se loquendo posset quidem convenire ratio voluntarii , aliquid tamen ipsis hic Ad nunc deest, quod ad voluntarium requiritur, prout sipienter
advertit HerincX noster p. a. tr. a. dist. 1.
Porrci involuntarium ut sic communiter dividitur in simpliciter tale, Ec in involuntarium secvudκm quid tale. Simpliciter Involuntarium tunc habetur, quando cogimur aliquid facere, vel pati, ita, ut voluntas simpliciter, Sc absolute repugnet, Sc nullatenus illud velit; ut si cuipiam violenter curvarenatur genua coram idolo Scc. aut si foemina violenter supprimatur dec. In voluntarium se. eundum quid tantum dicitur, quando volun
tas illud quidem vult. at non siue displicentia
58쪽
De impeditimis actuum humanorum. 3IEe tergiversatione, quia scilicet libentius vel- , let oppositum; ut si mercator timore naufragii projiciat merces suas in mare, vult utique illas projicere, at non sine in voluntario admixto, quia libentius vellet illas retinere, nec unquam projiceret, nisi instante, Sc u gente periculo eo adigeretur , proptereaque saltem secundum quid involuntarie censetur
illas projicere Quaeres 3tio, quid sit violentia κ. Violentia est vis ab extrinseco illata, cogens ad aliquid agendum, aut patiendum
contra naturalem, vel elicitam inclinationem seu appetitum. Ita in terminis Sporer tr. r. c. a. n. o. Et recte; nam juxta Philosophum 3. Ethic. l. c. violentum est id, cujus principium est extra, passo non conferente vim, id est, contranitente passo, seu contra inclinationem
passi, velut exponit Doctor subtilis a. dio.
Quaeres 4tb , quomodo violentia causet involuntarium, α impediat actum humanum 'Violentia causat in voluntarium simpli- a'. citer, &hoc ipso simplicitet impedit actum humanum. Ratio patet ex dictis in superio. ri Conferentia n. s. Quia actus humanus debet procedere a principio intrinseco, sciliceta voluntate: atqui violentia efficit, ut non
Procedat a principio intrinseco, sed potius
59쪽
ab extrinseco, Sc quidem contranitente, Screpugnante voluntater ergo.
Et licet voluntas in actibus a se elicitis. vel imperatis, utpote sibi voluntariis. violentari nequeat, potest nihilominus violenter impediri ab actibus imperabilibus aliarum potentiarum: potest enim aliquis violenter detineri v. g. in carcere, sicque impediri ab auditione Sacri Scc. possunt etiam alia membra, V. g. manus violenter applicari ad internecionem, aut ad thus immolandum idolo Mc, quo supposito, sicut cessat voluntarium, ita pariter deficit in hujusmodi actibus
violenter extortis omne meritum, atque demeritum , juXta omnes.
Quaeres sto, quid , δύ quotuplex sit
' Metus est instantis, vel suturi mali causa mentis trepidatio. Ita Ulpianus l. I. g. de eo, quod metus causa. Solet autem me tus Ut sic communiter dividi I. in eum, qui ab intrinseco proficiscitur, dc in eum, qui ab extrinyeco incutitur. 2. In levem dc gra-νem. 3. In rePerentialem. Explico breviter singula membra. I. Metus ab intrinseco profectus appellatur, qui intrinsece ab ipso met metuente conincipitur propter aliquod malum sibi imminens a causis naturalibus, vel fortuitis, ut puta ab incendio, naufragio, a morbo M Metus vero ab extrinseco incussus appellat ux
60쪽
De impeditisis actum humanorum, M. 3 3' ille, qui ingeritur ab aliqua causa libera, Scextrinseca, v. g. ab homine, inimico, a latrone mortem minitante Ecc. Unde hic metus potest incuti vel juste, vel injuste: D- ne incutitur , quando incutiens habet jus, vel obligationem intentandi hujusmodi ma
lum V. g. carcerem, mortem, excommuni
Cationem Ecc. econtra injuste incussus m
rito censetur quando incutiens non habuit jus intentandi hujusmodi malum, prout fit, si v c g. latro ad extorquendam pecuniam mortem tibi intentet. II. Levis metus appellatur, quo quis timet leve malum, aut grave quidem, sed inaniter, Ec sine causar gravis econtra dicitur, quo
quis timet grave malum, V. g. mortem, mu tilationem, verbera enormia. exilium, servia tutem, carcerem, damnationem ad triremes,
amissionem omnium, aut certe notabilis partis bonorum, infamiam gravem moraliter in delebilem, excomunicationem injustam Ecca Et talis metus dicitur a Juristis cadere in con, stantem virum ,,non quod solus vir ejusdem capax sit, sed quia tantMest, ut etiam virum fortem, M alias satis constantem, terrere. Conturbare, ac perplexum reddere valeat. Ut tamen talis metus vere gravis dici possit, Doctores satis communiter requirunt sequentes quinque conditiones, scilicet I. ut hujusce modi malum vere Sc ration biliter timeatur.
a. Ut is, qui malum intentat, sit potens illud A P. Ebel, de Actib. Hum. C exeq