Theologiæ Moralis Decalogalis Per modum Conferentiarum casibus praticis illustratæ ... Authore P. Fr. Benjamin Elbel De actibus humanis, et conscientia. Nec non de legibus et peccatis, tam in genere, quam in specie

발행: 1737년

분량: 857페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

81쪽

r . .

Confere tia siecunda

serenda. 48 olliges prim b, quod, quemadmodum

seeundum dicta nullus metus, 'Uantumvis gravis, tollit voluntarium simplici-:ter; ita pariter nullus per se loquendo excuset a peccato, esto illud minuat, inquari-- tum actum humanum suo modo, saltem se cundum quid reddit involuntarium. Nihilominus subinde per accidens potest metus excusare a peccato ἱ vel quia tantus est, ut turbet usum rationis, re deliberationem n cessariam ad actum humanum, vel etiam quia gravitas mali imminentis tanta est, ut hic Sc nunc cesset obligare lex. Quare si v. g. propter auditiovem sacri, vel obtervan. tiam jejunii rationabiliter timeas grave damnum, sive corporis, sive animae, non Pe cas omittendo propterea Sacrum, vel non jejunando, uti dicitur cap. consilium, de o, servat. jejun. Ratio est: quia Ecclesia velut pia Mater cum tanto damno, aut damni periculo non vult constringere filios suos. Et idem contingit in aliis Legibus tum Ecclesiasticis, tum etiam Civilibus, uti contra Durandum , Cajetanum, Ec nonnullos alios recte advertit Babenstuber cit. a. s. n. 43. . 4m Colliges ado , nullum metum e cusare ab observantia praeceptorum naturalium ne i υ . - sativor

82쪽

De impeditiνis actuum humanorum, Oc. stgativorum. Ita communis Se certa DD. sententia, conformis cap. sacris. de bis. qua vi. merusve causa fiunt. Ratio est: quia pet haec Praecepta naturalia prohibentur actuq intrinsece mali: atqui amis intrinsece malus scienter nunquam licite fit. Unde non obstanis te quocunque metu mortis illicite adoraretur idolum i illicite quoque committeretur adulterium, fornicatio &c. Dictum tamen fuit: ab observantia prae- so Ceptorum naturalium negativorum ctc. Nam

instante metu gravi subinde licite aliquid intermittitur, quod praecepto naturali positiνs duntaxat esset faciendum, veluti constare de-het ex dictis n. 43. de puella non defendente suam pudicitiam ob periculum mortis subeundae aec. Et ratio fundamentalis est: quia

licet vi praeceptorum naturalium affirmati-Vorum praecipiantur actus intrinsece boni Milonesti, ea tamen noscitur esse natura horum Praeceptorum, qubit, esto semper, non tamen pro semper obligent. Videatur P. MeZ

Colliges 3tio, a fortiori neque praecepta s I. divina positiva obligare pro semper; immbVero neque praecepta mere divina negativa pro semper obligant. Ratio est: quia per 'Praecepta mere positiva non praecipitur ma-- , teria intrinsece bona,nec semper vi negatim-rum prohibetur materia intrinsece mala vel

inhonesta et ergo potest D Eus in his dispen- .

83쪽

Conferentia secunia sare; imoama nonnunquam jam dispensissa constat ex sacris paginis r. Reg. i s. ubi David cum pueris suis legitur manducasse pariovpropositionis. quibus alias vesci prohibitum erat L icis; de tamen in hoc facto non pe casse innuit aetern veritas M tb. ra. similiter dilcipuli die Sabbati spicas collegime leguntur,ae Machabaeos pugnasse; quae omni

ex necessi ate urgrante honestabantur, iit u dit D. Thomas a. a. q. Io o. a. t. ct s. p. q. Rart. o. αἰ stium. uareZι. R. de Leg. c. Io. n. 6.

vasqueZ, Bona cina, M alii pluret. At, inquies, undenam colligendum quod ἐo casu particulari ob gravem metum Cesset. Vel non cesset obligatio praecepti divini' Ad hoc discernendum attendi debet, an ejusmodi praeceptum respiciat particul rem ac propriam utilitatem operantis, an V r respiciat bonum commune i Si primum, tunc non obligat cum vitae, vel alterius gr vis jacturae. aut. damni periculo, veluti patet de praecepto materialiter integre confitendi. item in praecepto de praemittenda Confessione Sac ae communioni. quae in hujuscemodi casu cessant obligare. Si adum, tunc servandum est praeceptum, tametsi propterea subeunda esset mors ipsa; veluti rursus sonstat de praecepto servandi, re nunquam

viol Mi Sigillum Confessionis Sacramenta- Iis, item δe Consecratione. facienda 'b utra sue spe is aec. quae. non cessant Obligare.

84쪽

ve impeditivis actuκm humanorum. m. t eb, quod bonum comune Religionis pro se,. rendum sit cuiusvis incommodo, aut damna

Particulari, uti etiam in liis pluribus Legibus mere humanis specificari posset. Videatur

Colliges Ato, precata quae ex aliqua passione fiunt, caeteris paribus esse leviora iit. quae fiunt sine passione praedominante, ac . ex mera malitia. R tio est, quia 'ub vehementior est passio hominem agitans, eb mi nor est libertas, uti dictum η. H. at . ubi minuitur libertas, ibi eti m minuitur malitiarergo. Hac de causa facilius ignoscendum tamuh illi, qui in g. vehementi pallione iracundiae, aut libidinis agitatus aliquid temtaVit, quam qui ex mera malitia deliquit: ob eandem rationem facilius relaxant*r vota Ee juramenta ex impulsu passionis, quam, sine tali impulsu facta, uti recte advertit

Castropalao mox cit. punct. F. '. a. res

rςns Pro eadem opinione D. Thom m. Modinam, de Vas u . Colliges sto, ignorantiam invincibilem, sive facti sit, sive ruris statuentis poena , culare a poena. Ita omnes. Ratio est iaci lis et quia talis ignorantia excusat ab omni cul- P . consequenter etiam ab omni pom , qui pe quar non, nisi propter culpam decernitur, ' ut infi itur. Ob eandem rationem Sanchezlib. st de Matr. Hθ. I a. n. ast. cum Corduba,

stano de aliis pluribus recte docet, igno

85쪽

ση c ferentia secunda

rantiam quae excusat ut transgressio Canonia non sit mortalis, sed venialis duntaxat, pariter excusare ab excommunicatione, M allia

poenis ob delictum impositis, utputa ab irre gularitate ex delicto, suspensione, δύ interdicto Me. de idem dicendum est pro foro,' conscientiae de aliis poenis a quocunque deqmum statutis a quia poena debet esse com mensurata culpae r ergo ubi haec non fuit gravis, sed levis duntaxat,pariter poena gravis loqcum habere non potest. 3s- Dictum tamen fuit: Ignorantia inpincibilis ; nam vincibilis ignorantia, si est crassa iaut supina, non excusat a poena etiam gravic nisi haec sit lata in scienter, ac temerarie de linquentes. Ita communis DP. Ratio desumitur ex cap. a. de constitui. in ώ. ubi Ponti- sex Bonifacius UIi I. delinquentes ex ignorantia eximit a poenis quorumcunque ordinariorum. cum hac tamen conditione, β clausular Dum tamen eorum ignorantia crassa non fuerit. aut supina. Et merito ; nam ignorantia crassa vel supina non excusat a culp

gravi: ergo talis potest puniri graviter. fg. Dictum fuit rursus per parenthesin: Nisi

poena fit lata in scienter, ac temerarie delinquem: res; etenim quando poena statuitur sub his aut senilibus terminis: quiscienter, temerarie, ausuramerario contra fecerit ἰ vel contra facere ausus fuerit, vel prasum erit isc. tunc etiam igno uintia crassa α supina excusat, non tamen ex-

86쪽

Da impeditivis actuum humanorum,oc. s' cusat affectata. s item si haec sit conjuncta cum ingenti temeritate M contemptu. It excommuni DD. Castropalao ubi supra ρu.

nacina decensur dis'. r. q. a. pu- I. n. ιδ. Κν ieten berger in supplem. ι. P. Sargar Confer. σ3. n. σ3. Ratio est: quia quisquis operatur ex

ignorantia dici non debet deliquisse sicienterinisi tunc, quando ignorantia fuit omnino aD sectata re cum ingenti temeritate conjuncta ihaec enim aequiparatur scientiae: ergo poenam in scienter delinquentes latam nemo incurriti nisi peccaverit ex ignorantia affectata &c.Jccnon item qui peccavit duntaxat ex ignoram γtia crassa, lata, aut supina Scc. 'Dices adhuc. At quid tenendum de eo, qui ignoravit solam poenam non item Legem prohibentem, aut factum Lege prohibitum Talis probabilissime adhuc incurrit s7. poenam. Ita Molina tr. I. de justit. dis'. i. Sancher, Laymann M alii contra Castropa.laum. Illsungre nonnullos, quorum sententiam Babenstuber vocat etiam probabilem. Ratio nostrae responsionis vir quia ex communi sensu de persuasione hominum justae Legis transgressorem juste puniri putamus aliqua poena saltem moderata, dc proportio C . nata gravitati culpae r ergo qui Legem aliquam scienter transgreditur, eo ipso cense

tur saltem implicite consentire in poenam si, quam subeundanu 'Excu

87쪽

co conferantia secunda De impeditivis s t. Excipiunt rursus Doctores r i Nisi talia poena sit censivira Ecclesiastica, aut, nisi m. omnino exorbitam delicto. It S ter tr. I. c. a. n. 3ν. eumque secutuSBabens ber tr. a.dit'. r. a. s. n. ao. θ δι. Rationem prioris dant hanc: quia ad incurrendam censuram Eeesesiuticam debet in delinquente supponi contumaci : haec autem non recte suae ponitur in eo, qui poenam ignorat signorantia non crassia vel affectata, ait Babeni suber I. cit. esto Legem cum commina- tione poenae non ignoret: ergo. Ratiomem verb Posterioris afferunt nanc; quia si poena est valde gravis cle omnino exorbitanηr pectu deIicti, tunc ignorans nequit pN- denter praesumi quod voluerit vi sun transgressionis eidem se su icere

88쪽

CONFERENTIA

TERTIA 'De bonitate, & malitia

actuum humanorum.

M. Bonitas moralis ebnsistit intonsormitate actu humani cum natura rationali qua tali. fio, Malitia vero in difformitate; vel potius in privatione hujus conformitatis. 6 I. Haec vero bonitas, vel malitia recte desumitur tum ab objecto, tum etiam a fine extrinseco, &aliis circumstantiis. - 2. Licet objectum speciscet actum non ut est in se, sed ut substat cognitioni, seu dictamita praetico : ε . 3. Et ab hoc derivatur bonitas, vel malitia pri

64. Finis alius dicitur in- alius extrinsecus; Ab hcae fine extrinseco, sicut &a circumstau-tiis qua talibus desumitur bonitas, aut malitia secundaria duntaxat: 56. Subinde tamen etiam primaria. io . Ut malitia in actum derivetur, suffcid, eam esse indirecte volita, seu intenta Ox Tune praesertim, quando actus ex sua objecto est indifferens; 9. Esto non fit necessum, ut bonitas sempet appentur actu quodam explicito, di refiexo.

89쪽

cχi conserantia tertia

O. Actus externus probabilissime sit peraddit interno specialem bonitatem, vel malitiam. I. Resolvitur Casus I. De quadam persona valde malitiosa, & plurimis, gravissimisque peccatis obstricta, 72. Quomodo Consessariux eum tali persena debeat procedere t 3. An expediat, talem dimἰtti ad melius, Seexa et ius examinandam suam conscientiam φ 4. Resolvitur Casus II. Cujusdam uxoratae, quae ad impedienda maiora peccata consuevit meri tiri leviter; & s. Ut hospitibus placerer, se iisdem exhibere a miliariorem, ac licentiosio tem quodammodor insuper 5. Filiae suae consuluit, ut sponso suo blandiatur, oscula,&alia lenimenta admittat &c. . Ait sponsis de futuro liceant oscula , vel tactus &c. t 8. Resolvitur Casus III. De quodam iuvene, veneri apprime dedito, & saepius confitente eo animo, ut suo Moderatori placeret. 9. Quid de valore similium Confessionum tenenis dum tzo. Et quale Iudicium serendum de peccatis carnalibus ab eodem commissis

I. In eodem actu non raro concurrunt plures m

litiae specie distinctae.

82. Idem tamen actus nequit simul esse bonus moraliter, & malus.

83: Et quid, si fiat ex duplici sne, quorum unus

bonus, alter vero malus est

. . Nihil obstat, quo minas idem actus de bono

evadat moraliter malus.

8s. Bonitas solius finis non sugeit ad reddendum actum moraliter bonum..6. Probabilissime est possibilis actius humanus in individuo indiffereus. S. I.

90쪽

De ιonitate, o malitia actuum humanorum, ς 3

ssolvuntur quaesita, scitu necessaria ad

debite resolvendos Casus practicos de bonitate Sc malitia actuum

humanorum.

atres primb in quo consistat bonitas ,

moralis actus humani N. Bonitas moralis consistit in convenien. mila, seu consormitate actus cum Fatura rationali qua tali, id est, operante ex ratione rhaec vero convenientia importat integritatem , fomnium eorum, quae actui secundum regulas morum sunt debita. Ita in re Scotus a. dist. δο. q. un. quem sequuntur Herincxp. a. r. a. 26'. 3. n. 3. Oseqq. SPOroerr. I. c. s. n. I, Reiffenstuet Theol. mor. tr. t. dist. a. n. 7. Oalii satis communiter. Ratio est: quia actiis moralis ideo dicitur bonus, quia decet natu- iram rationalem, eidemque specialiter comvenit, velut laude, ac praemio dignus: atqui id eb actus humanus naturam rationalem decet , eidemque specialiter convenit uelut 'laude dignus, quia eidem qua tui , id est, quὶ ratione utenti convenit , M ideb reputatur huic conformis, de conveniens, quia habet Inlagritatem omnium , quae ei lem secundum rectam rationem, M regulas morum

SEARCH

MENU NAVIGATION