장음표시 사용
171쪽
Dam patriam eSSe Vestram λ Numquid duas haholis patrias 3 an est una illa patria con unis φλ Disi sorte sapienti illi Catoni 7 suit patria non Roma , sed Tuscu
lum. - MARC. Ego mehercule et illi, et omnibus municipibus duas esSe cen Seo PatriaS, unam naturae, alteram civitatis', ut ille Cato, quum esset Tias illi natus, in populi, romani ciVitatem Susceptus e St. Itaque, quum ortu Tu Scula DUS eSSet, civitate romatius, habuit
alteram loci patriam, alteram juris. Ut vestri Attici, postquam Τheseus eos ' demigrare ex agris, et in
5. An est una. Ita scripsimus crimGa r. et Sch. Post Em. qui malebat an non. Wytt. idem sentiebat ita scri-hens : . Excidit particula non ς legendum annon est illa una patria communis p Significat ipsam urbem Romam, quasi dicat : an vero est illa
Roma non una omnium Patria com
munis p in optime quod ad sensum. Sed an poni pro aut , n, quum reAPon deat praecedenti numquid, nuperrime monuit Belertis ad Cic. de Oss. I. i5, 46, P. III. Neque vero hic v. d. cumGcer. et Neusingero faeit, illo Omeiorum et nostro loco an dici Pro an non, sed an non , ut necessarium in oml. e. cum Em. scripsit. Codd. nostrioam firmant lectionem, qnam nos exhi-hnimus, nisi quod in cod. Cr. deest est. Lectionem una illa pro illa una reperimus etiam in edd. Paris. et Coman. hahentque septem eodd. GoerenEii cum nostris Cr. n. et Η. An hahent vete
res nostrae edd. Omnes Praeter Paris. et
Commel. Una illa est etiam in Copp.
. cipes, qui in civitatem recepti erant et ins civitatis habebant, Patriam e m. mnn m v Cabant. Μodestinus. Digg. lib. tit. I, leg. 33 : ta Roma com manis Patria nostra est .. Censorinus, cap. 16 : ω A conditu urbis Romae M.
triae nostrae communἰs exordiar m. Com
muni autem patriae, quae eadem Patria' eivΤtatis et juris ab eo dicitur. ΟPponitur patria germanη, et Patria naturae, et patria loei. TURN . . Illi Catoni. Hic est Cato major, cujus unus superest liber de re rustica , quem Cicero inducit loquentem in libro de senectute, cujusque vitam
et a Corn. Nepote et a Plutarcho conscriptam habemus. Hic natus in municipio Tusculo Romam venit, munera cepit, eamque quasi alteram patriam
nactus est. M R. 8. Alteram ctortatis. Vide excur
sum II ad calcem hujus libri.9. Theseus eos. Paullus Manutias legit, u postquam Theseus eos demigrare ex agris M. Et ad primae voculae mutationem quod attinet, cum eo facit Petr. Faher ad Aea d. II, 36, Poste
hus et Lainbinus. Malim M postquam Theseus eos demum migrare ex agris M. Rem sic narrat Valerius Maximus. lib. V, c. 3, 3 ext. Detrahe Athe niensibus Thesea; nullae aut non tam claris Athenae erunt : si quidem ille vicatim dispersos cives Auos in ranarra urbem contraxit , separatimque et agresti more viventi populo amplissi-
172쪽
Astu, quod appellatur, Omnes Se consene jussit , et Sunii ' erant iidem et Attici: Sic nos et eam patriam dicimus , ubi nati, et illam, qua excepti sumus. Sed
neceSSe eSt, Caritate eam PraeStare, qua ' reipublicae
mae civitatis formam atque Imaginem imposuit in. Ne plura Veteram loca eu-mulem facit Ioan . Meursius 2 is enim hoc, ut solet, accurate praestitit in Thesei sui ea P. II. DAV.
de causis suspecta est; primum quod a sunto Suniensis deduci debebat, non Sunicis : deinde quod in omnibus Veteribus libris Smmphradites, licet mendose, pro Sunii scriptum reperitur. Quid si Θmphratores legas p et ita exponas Tribules Athenis, priusquam
Theseus, etc. quum ex ea tribu nomen habuisse in qua censebantur, tum Atticos etiam eosdem nominatos fuisse.
Verbi gratia, Δημοσθεvης Παtαvtευς 6λο- pcu. URAIN. - Et Sunii erant iidem et Attiei. Sic a multis annis editur. Attamen ne minime quidem dubito quin vitiosa sit haec lectio : nam, quod Ursinus etiam notavit, non Sunii, sed Σουυtεῖς, erant dicendi. Stephanu :
tavit Sin hratides ex Atticis, unde μερεατtδας finxit, Ioach. vero Camerarius συμ*ρατtδας Vel συα ρατριδας. Patillus denique Manutius eonjecit ,
συα ρρατορας erae ex Atticis. At harum vocum nulla satis est graeca, et cisis Attieus Λtheniensem denotat, ut ex
comicis aliisque liquet. Vide Platonem de Legg. I, I, P. 595, G. Harteian. Pr.exhibet is et s3mphaantidem et acticiam: relIqui . et symphrantidem . , velo et sui phrantidem , ex Atticis . . Cogitabam . et sui vici μ, vel re Pagi, erant iidem , et Attici in I nee a sensu forsanaherrabam; licet quae suerit Tullii
V. Cis. Pars tertia. mrinus, ρητως dici non queat. Certe tradunt scriptores Atticam micatim et κατα κωμας ante Thesei tempora suissehahitatam. Adi Valerium Maximum,
lib. V, cap. 3, 3; et Isocratem in
Helenae Encom. Pag. 3II. DA . Et Sunii erant itaem et Attici. Est a VictorIana et Turnebiana; quam imitatae sunt quoque aliae I Prius erat,ae et symphradas ex Atticis in. De qualectione consulatur et Camerarius, et P. Manutius: nam MSs nostri mirifieo variant, alludunt tamen admodum emendationi illi duumvirorum. GR IT.
- ide cursum III ad calcem hujus libri.
xx. Dicimus. Ita drdimus eum Goer. et Sch. post Ern. et Wagn. et ita codd. W. et M. Omnes GoerenEii et edd. Asc. I, 2 , Crat. Iter . Car. Steph. Paris. Ald. Lamb.Gothois. Brut. Stum. Comm. Bip. Ducimus Post VIetorium dederunt Grat. Da v. Verh. ΜR. II. Qua re*ubhem. Palatinorum
unus habuit : A quae reip. nomen universae civitatis adepta est n. Alius e Pall. Balliol. Paris. Reg. et Harteian. see. dant, . quam R. P. nomen universae civitatis est M. Lego . quae populi romani est in. P. R. Populum romanam, R. P. rempublicam denotat; nnde saetum ut hae Voces Passim cou fundantur. At Olim non in nomen uni inversae civitatis m, sed in nomen immonissae civitatis in scriptum videtur, idque suit glossa. In codicibus certe manu exaratis unipersus immensi l Oenm saepissime tenet. D v. - Quoe reipublia cne nomine unipersa ciritas est. Sic scripsimus ex emendatione Wytten-
173쪽
nomen universae civitatis est; pro qua mori, et cui nos totos dedere, et in qua Nostra omnia Ponere et quasi consecrare β debemus. Dulcis autem Don multo SecuS est ea, quae genuit, quam illa, quae excepit. Itaque ego hanc meam eSSe Patriam ProrSUS numquam negabo, dum illa sit major, et haec in ea con
6 III. ATT. Recte igitur Magnus ille noster , me audiente, posuit in judicio, quum pro Balbo' tecum simul diceret, rem publicam nostram justissimas huic
hachii, qni in Scholis addit: Eam dein sententiam expressit Cic. de ossic. I,
17, Praecipue I s , 58 : . Sed quum
omnia rationi animoque lustraris, omnium societatum nulla est gravior, nulla carior, quam ea, quae Cum republica est unicuique nox rum m. Ubi es. Beier. P. I 36. GoerenΕius ab emendando manus abstinuit, quum infinita paene corrigendi lacultas Pra heatur, nulla vero conj tura fiatissa-ciat e cujusinodi sunt : in quae reipubl. nomine universae est; quae rei P. r manae universa: Civitas est in. Igitur ea
verba in glossemate Posuit, SchutEius Plane ejecit. Quod probat Handitis incensura editionis Goerendianae. Eru. se nullam, quae Satisfaceret, Corro ettonem reperisse latetur. Magnerus Lambini correctionem in notis, nihil monen1, amplexus est; in contextu nolens , ut videtur, vulgatam reliquit.
I 3. Et quasi consecrare. Sumptum, ab illis, qui bona sua fortunasque Diis Consecrabant, quod lege sua Cicero emendat : inq ua cavet, ne quis agrum Consecret, et ut auri, argenti, eboris saerandi modus sit. Sic, ut apud Livium est, nonrinllorum cum bonis caput etiam consecrabatur. Livius,
lib. III, cap. 55 : in Caput eius Iovisa Crum esset, familia ad eadem Cereris Liberi Liberaeque u mumirent M. TURN . III. I. Magnus illo noster. I. E.
Cn. Pompeius Magnus , qui simul cum Cicerone Luci uin Coruelium Balbum in judicio defendit. Ciceronis adhuc
. a. Balbo. Manutii fidem sequutus, sic edendum curavi; qui se ita scriptum reperisse in Ilanaei libro testatur. Nam libri alii veteres habent partim u Pro Ambion, partim . pro Avidio .. Unde Turnebus uoster conjecturam secit legendum pro Giabinio. Alii, in pro P. Oppio . : alii u pro Arupio in malunt legi. LAMB.-Quum ρω Apidio tecum. Malui istud, quia placuit Victorio, quem scio usum libris edecumatae antiquitatis; sicque exstat in membranis S. Victoris; nam Pall. servant vulgatum Ambio. Sunt, qui legant Albio, Sunt, qui Balbo, quod haerere in Massaeano asseveravit Ρ. Mati utius: uec deest, qui Iegat Oppio, aut Ampio, vel denique Appio. Turnebus divinabat Gabiis nis . GRUT.-Quum pro Balbo. Vulgo ρm AMidio, quod firmat Car. Stepha ni MA. At nostri Gruterianique Pro Ambio. Quum autem Mastasi liber pro Balbo repraesentet, hanc equidem Ie-
174쪽
municipio in gratias agere posse, quod ex eo duo sui
conservatores exstitiSSent: ut jam videar adduci, hanc quoque, quae te procreaVit, eSSe Patriam tuam. Qui NT. Sed ventum in insulam est. Hac vero nihil
est amoenius. Ut enim hoc quasi rostro β finditur Fibrenus, et divisus aequaliter in duas partes latera haec alluit, rapideque dilapsus cito in unum confluit, et tantum complectitur, quod satis sit' modicae 7 palaest , locii Quo essecto, tamquam id habuerit operis ac muneris, ut hanc nobis eviceret sedem ad disputandum, statim praecipitat in Liremetionem eum Manutio Lathhinoqtia lu- heus re pi: nam Pompeium pro Balbo dixisse patet ex Cieeronis Orat. Pro
3. tiuis municipio. Ad v. Atile in .nieipio Wyti . haee : . i. e. Arpisci ha hendam esse gratiam, quin Ex eo exstitissent dno reipublieae romanae Conservatorea, alter Caius Maritia, qui Cimbros et Teutonea devicit; alter M. T. Cicero, qui rempublIeam ex Catilinae eoniuratione liberauit . Na. 4. Qtiine. Verba Sed ventum, etc. in eod. Cr. Marco adseribuntur, quem vertiis Ese Hro ita exeipit Altieus. Non multra melius ah Em. Et Sch. hare Quinto tribuuntur, quia videlicet Ern. supra cap. I, s a. servavit m mum pro potissimum. Na.
5. Quasi rostro. Pros disti' quod
unice verum est, cod. M. habet se n-
ditur, et ita edd. Ase. r. 2 ἔ ed. Comu . . fvitur, ed. Veth. fundistin Emeat et Gier. in ed. min. probarunt Davisiletenim , hie in Orationis seriem recepit. Sed in ed. tuai. recte vulgatam restiis tuit , dicens uι esse mirantia. quod item vidIt Rathius. Ma. Ad hane meis
Rostrum dieitur quod alibi Anxtia .
quia hilarum Iahitur, id est, insula illa in medio relieta, dupliei torrent
praeterfluit. U. 6. Quod satis sit. - od satia ait is dieitur pro inquantum tis allis. Lamh. Evidii qtioad a. s. sed ipse Noster. Tusc. V. 3a : a his apposuit tantram. quod Mita esset nullo apparatu . . Alios legere quantum scribitur in marg. Edd. Lamb. Gothosc. et Verba sed recte monet Rathius, illud nusquam reperiri. N R. o. Modiere mire agriam Graecorum more, pallestraa in villis Romani Ciceronis aetate habere cceperunt. Varro. Ith. II R. R. cap. I : . Nec putant se habere villam nisi muli Is vocabolia retineant graecia : quin vo ni parti in alatim lora , προκοπωυα, παλα- ιντρα άarc δυτέριου, πιρ ii reuiau, ὀρυοω-υα, περι- ρ ωva, ὀπωρ cis V .. Eat au tem hie palaestra . loetia ambulationea habena . ut tibi se ioventus in Graecla exarcebat et laetabatur. Palaestrae erant poritethus eireum Is tae. TD .
175쪽
triciam venerit', amittit nomen obscurius s, Lirem
que multo gelidiorem facit. Nec enim ullum hoc Digidius flumen attigi, quum ad multa accesserim, ut
vix pede tentare id possim ; quod in Pli aedro Platonis
facit Socrates φ. - MARC. Est vero ita : sed tamen huic amoenitati, quem ex Quinto saepe audio , Thya-
8. Venerit. Qui in adoptIonem aris rogatiatur, samiliae priorIs nomen re linquebat, et a patris Daturalis potestate in adoptivi manum et nomen transibat; idque multo magis si ex Obscura savi milia Iti nobilem transiret. Sic T. P m. ponitia Attiens a Castellio avunent adoptatus, T. Carellius Pomponianus Attἱetis eat vocatus. sic qui donabanis
mebant. CIeero ad Attietim, IV, Is ris D. Etitvehi de gratnm. qui vetere
Praenomine novo Domine T. erit Cae-eilitia .. sed in claris tamen postea pristinum nomen plemmque TurA sinualescebat. sie T. Pomptinius postea voealtia est, noti T. Caeelsius. Thira . s. Nomen obseuritis. Nam post e n-litientem voti iam Fibrentis, sed LiH, tantum dicitur. TURN . citis. Cellarii Geogr. an . p. 663 p. 8a r. m. et Vib. sequeste. P. I 39, ed. Oherlin. Hodie. que Fibretici nomen est Humetto Pollis Postia. a pago cognomine : IaH, Garistiano. Vide ichnographiam Arpini Ioeorumque circumiacentium . quam exhibsit Lotiati in libro menstruo therios a Muriavit. Nr. XLVI, ad p. 2 oream ita hae pagina repetendam cura vimus. Cn. xo. Faeit Soeriales. Morates in Phae
deo Platonis, in sontem. qui iuxta Ilἱasum erat, pede immisso, frigus
aquae tactu explorat. Tu N. it. Quinto ara Pe ntidia. Quasi Marinetia ex Quinto discendam putarit suo rum praediorum amoenitatem l Ilane,
tit Opinor. ἀτωtiet, sensit P. Mantistis; quapropter leg t et . quemadmodum ex Quinici saepe audio O; Lambinusque Αἱmul ae Aldos nepos ste ediderunt. Sod a eodieItina nἱmium quantum re-eedit ista eonjeetura. Quinetiam Hadr. Tumebo, Advera. XI, is, et Pet. Ciae-eonio placet T Famis Epirotes. Thyam Is autem est Epiri fluvius; et elegan ter, ut putant . Thyamis Fibren , amnis amni, comparatur. At non tam flumen coni sumine, quam landos eum solido eonsertor: iis igitur aeeedo quibus arridet itin s Epirotes, totum que loeum ita reseribo : . sed tamen huic amoenitati, quem ex Quinto saepe audio landus Epirotes tuus, Tite, nihil opinor, concesserit is. De sutidi potestate vide Digg. lib. I. tit. XVI.
ieg. 2 gr. DAv. - Sed tamen fitiis amoenitati, qtiemadmodum , etc. Ita aeripsimus eum Sehiilxio, qui recte aequutus est Nanti invi et Iambinum. Quomodo enim opns sit, ni Mareu a Quinto amoenitatem Fibreni an dint. I. e. si Gcere Io eredimus. laudariam vitila ιρ Gore. Enim nescio quam et gantiam in hae verbi audire signifiearitione deprehendit, quae, quamvis adserat loenui ex II Aeadd. I, 4, non ἐnest in verbo. sed in tota Ioel Aontentia. Quemadmodum pro quam scripserunt etiam Aldus nepos et Menaan -ntis, probavitque Brutus; neque vero, si seribitur qtiemadmodum, verbum spirior Otiosum est, tit existimabat wagnerus. Thyamis reeepimus Post
176쪽
mis ' Epirotes tuus ille ' nihil, opinor, concesserit. - QUINT. Est ista, ut dicis : cave enim putes Attici nostri Amaltheo Α, platanisque illis quidquam esse praeclarius. Sed, Si Videtur, considamus hic in umbra,
atque ad ea in partem Sermonis, ex qUa egreSSi SumuS, revertamur. - MARC. Praeclare exigis, Quinte
Lamb. Wagn. Bip. Garr. et Sch. Pr hante W3ttenhachio in Scholis. Habe-hat enim Λtticus multos in Epiro sandos, in iisque amoenissimam villam Amaltheum vel Amaltheam, Per quam dilabebatur fluvius Thyamis. Aliam exprompsit sententiam Turnebus in primo ad hos libros commentario, ubiis Si nihil est mendi, ait, aut Thebanus sundi nomen ent, qui in Epiro erat et aut, quod melius forte, nomen Proprium est. Quamvis, si quid audendum est , libentius Eros, cujus in Epistolis
ad Atticum saepe mentio est : aut
Erotes, ut in epistola quadam lib. XVad Atticum, hic legerim. Vide num fundus Dimιes legendus ait. . Ern. ad Davisti sententiam applicat, dicens:
. Davisius malebat quem . . .sendus E.
. t. Dav. tuus, TiteJ, cui aptius est Epirotes, quod non videtur flumini
alis coti venire, et, ut aequentia docent, magis landus eum fundo, quam fluvius cum fluvio comparatur ae. Ra initis totum locum ita refingi volebat: ω Aed tamen hiae amoenitate, quem ex Quinto saepe audio. Thyamis Epirotestuva ille, ete. . Primam emendationem cum Gine. non necessariam dixerim, alteram , quem , non Plane reiecerim. uuem audio, ait R. sic h. l. dicitur,
nitate in vult etiam Corradus In Quaestura, P. 35o, ed. Ern. - Thebanias habent eodd. nostri et edd. vett. omnea. Pio Epirotes in eod. W. seriis
bitur Emrotes, in cod. M. vel Pro
nihil, ibid. mox in est enim iis . . . Atinti e noster in. Cod. W. diceris pro dicis . sed literis er puncta subscripta stant. In cod. Cr. item legitur Atti noster. In toto hoc loco Hulsemannus
violenter versatos esse viros doctos
judicat, quippe qui, ut omnia intelligere viderentur, librorum MSs eonsentientes lecticium mutaverint. Tale quid saepe saetram esse non nego.
Sed in nominibus propriis quantum quotiesque a librariis omnibus Pecee
rdi. Tisamis. Pro Thy amis Τnmeh. Thebanus admittit, dicens : Thebanus nomen erat scindi Attici in Epiro, tu quo gymnasium erat Amaltheum. Vide
13. IID. Pro ille, Tito indueit Davisius. Vide notam 1 I. I 4 . Amaltheo. Sic in omnibu --dicibus excusis, in scripto Ematbro rnec, ni arbitror, emendate: sed Amanthea aut Amaltheo legendum. Sic enim vocabatur amoenissimam in Pomponii
villa gymnasium, ab Amalthea Capra. Sio in Tuseulano Ciceronis gymnasia duo erant, LTcenm et Academia. Cicero . lib. I ad Atticum , epist. r 3 : in Ego enim te arhitror, caesis apud Amaltheam tuam victimis, statim esse ad Sicyonem oppugnandum Prosectum in. Rursus in eodem lib. epist. r6: in Epigrammatis tuis, quae in Amaltheo posuisti, contenti erimua is. Et paullo post : - Velim ad me scribas,
177쪽
582 Μ. T. CICERONIS at ego effugisse arbitrabar), et tibi horum nihil deberi potest β. - Quir T. ordire igitur : tiam hunc tibi totum dicamus diem.
ΜAnc. A Iove musarum primordia si,
sicut in Arateo 7 carmine orsi sumus. - QUINT. Quo
sum istuc λ - MARC. Quia nunc itidem ab eodem, et a ceteris diis immortalibus sunt nobis agendi ' ca-8 pienda primordia. - Qui NT. Optime vero, frater; et fieri sic decet. IV. MAnc. Videamus igitur rursu S, Priu Squam aggrediamur ad leges Singulas, vim naturamque legi S, ne, quum reserenda sint ad eam nobis omnia, lab
cuiusmodi sit . θεῖο, rnum, quo quod h dieque graeee totum exstat . . ruatia, qua Torrcθεώa, et qnae poe- latina ex versionibus Cleeronia et a maia. quasque historias de ιμαλθεια tora, postea faeta, Germanici Caesaris habes, ad me mittas .. Tuare. partim. W. - ω. nune Cie. de ReP. II. Nihia de νi potesι. Poto non I, 14. Ad rem vero consimilia est longe a vetitate abes,e loetionem qnam loeus ibid. I, 36, p. sa m. . Imitemur subieei r ω sed tibi nihil horum debes; ergo Aratum , qui . magnis de rebu potest M. Iocatur entiu C;eero; ut di- dieme exordiena a Iove inelpiendum Eat Promi sorrim esse valde memorem putat. L. Quo Iove aut quid habet fratrem et ea solere exIgere. Deqne Illios meminis ali nile ham oratio p s. Pati ut ditititis debeantur. Sie etiam Tantum . inquit, ut rite ab eo dieendi secundam Tusculanam Elansit: . Cras priDelpia ea piamus , quem unum ergo ad clepsydram sale enim die imos et omnitim doOrum et hominum regem sed tibi hoe video non possa deberiis. esse omnes domi indoetiquo uno ore
gilius, Eclog. III. so, dixit: a Ab rationis carmino m. Lege i . sient ita Iove principium Musae a. Cicero antem Aratio Noa carmine orsἱ sumus .. DAU. Arati solensIa in latinum 18 Agondi. Agere dieit, quia qui transtulit e quorum pianei pium est. leges et rogationes ferebant, cum Pin Εκ Aioc αρχω εσθα . em οὐδέποτ' ἄψ- pulo agere dicebantur, ad quaa acti δρες it intu Aρόηrcv. Id est i a Ab Iove nes respexit. inum enim leges serre
incipiamus. quem numquam mIllamna instituat, tamquam eum populo agere indictuin et taeitum .. Veteres porm Parat. TU N. Omnitina rebus agendis deos praesarἱ IV. r. m. qtium referenda sint. solebant. Tuan. Male eod. o. qatim ne. Vocem res Io. In Arates carmine. Cicero adci- renda interpretatur Wyth. accomm lescens latine vertit carmem Arati , d da, inrigenia. Pro sine Goereng.
178쪽
inur litterdum errore sermonis ignoremUSque Vim
Sermonis ' ejus, quo jura nobis definienda sint. Q UiNT. Sane quidem, hercule; et est ista recta docendi via . - MARC. Hanc igitur video sapientissimorum β suisse sententiam, legem neque hominum ingeniis excogitatam, nec Scitum aliquod esse populorum, Sed aeternum quiddam, quod Universum mundum regeret, imperandi prohibendique sapientia. Ita principem legem si illam et ultimam, mentem ESSein duobus libris invenit sunt. quod hoc
in contextu non esse dicit contemnendum. Quod si vero ea fiunt Contemnenda, quae plane non anni latina et grammaticae legibus adversantur. illud sunt 'Iam maxime est Contemnendiam, . et vel invitia libria esset corrigendum, si in Ciceronis hunc orationis contextum irrepsisset. Una indicativi excusandi ratio esset, si GoerenE. diceret
gtivm h. l. idem esse, quod quando. quidem. Vid. Sehelteri Grammat. Lat. moi r. Pag. 65o, et J. G. Vossium de Arte Gramm. lib. VII, pag. 226, qui laudat Cic. ad Farn. XIII, 21. Sed hoc ipsum, quod singularia quaedam lora laudari debent, ut probetur, ita dici
Posse, satis est argumenti, ex uno
libro MS ejusmodi locutionem non
mine Commendandam. M . v. Labamur interdum errore semmonis. ignoremusque vim sermonis ejus. in Sermonia errore labimur is, Tu
Mul.V, 39. Ne quid aliud dicam, mihi parum credibile fit. Tullium ita balbu-
time, ni vocem sermonis in tam paucis verbis repeteret. Lege, fiuPer Reu vocabulo deleto , inlabamur interdum errore, ignoremusque vim fiermoniarius M. Modestinus, Digg. lib. XXXIII, tit. II, Leg. I9 : - Si eo proposito fecit, ut alter nudain Proprietatem haberet, errore labitur ..Valerius Maximus, lib. VII, P. 1, 4rae Quum Praesertim non libidine, sed errore lapsus videri posset in . Pari modo labi per errorem dixit Noster ad Quintum
fratrem, III, 9. DA . - Labamur in interdum errore sermonis. Uncinia liberavimus vocem formonis , ut secerunt Wagn. Goer. et Sch. quamvis Davisti rationem Probaverit Em. Ambiguitas enim oriretur; quae major etiam fieret, si in sqq. Pro quo reciperes Magneri conjecturam qua e. lege . Nam unusquisque hoc.quod recte motauit er. ad mim traheret.Repetitionem autem vocia aermo ne improbes, cf. Cio. de N. D.
verba ita explicat: ini. e. ne cum vulgo
loquamur, et legem aut tua appellemus illud, quod vulgo sic a Pyllatur, nec
3. Sermonis. Sch. legendum putat in vim legis rina, qua iura nobis desinienda sint . . I. V. L. 4. Recta docend. via. Ut omnis institutio a definitione prosciscatur.
5. Sapientissimorum. Philosophorum , Stoicorum praesertim. sio libro prirno indoetissimos homines is dicebat.
6. Ita principem laxem. Cod. W. Itaque . cui nullus liber adstipulatur. Cod. H. dicebat pro inertiano. Eva.
179쪽
dicebant, Omnia ratione aut cogentis, aut vetantis γdei: ex qua illa lex, quam dii humano generi dederunt, recte est laudata β. Est enim ratio mensque Sa
pientis, ad jubendum et ad deterrendum idonea. 9 Qui NT. Aliquoties jam iste locus a te tactus est : Sed ante quam ad populares' leges venias, vim iStius caelestis legis explana, si placet, ne seStUS ' NOS COI Suennerat videlicet lineola literae a superscripta. Verba ratione cogentis quum Goer. ex usu formulae ratio csgis cujus Plane alia est ratio ita interpretatus esset et in Facientis, rit omnes , qui ratione sunt Praediti, quae fiunt rationis, necessario Probare et sequi teneantne in , merito eam interpretationem improbavit Beterus ad Cicer. de Osi. III, 5, 23, p. a I9 : ae Inriuo Satis, ditens, fiententiam suam ipse Tullius modo aute declaraverat o legem esse aeternum quiddam , quod nuruersum mundum regeret imperandi prohibendique sapientia. Intelligitur ergo di.
Mina necessitas, i. e. naturalis vis, ratione praedita, omnium rerum do is
minans. Vid. Lactant. I, 5, 2Ο, seq. Engelbronnerus qui . e. P. 25, Sine dubio ex memoria laudavit locum nostrum , scribens jubentis pro cogen eis, quia in line cap. scribitur : ω uPta ad jubendum et ad vetandum M. Cete rum Stoicos de Deo magnifice omnia sensisse et dixisse, ex eorum reliquiis eolligere licet et luculenter apparet ex illo eximio uno omnium maximoqum sublimi Cleanthis h3mno. Multa aris gute Commentus est Moshemius, in notis ad Cudisorthi Syst. intellectuale, ut divinitatem ejus deprimeret. Sed dicere vix possum, quam frigidum milii omne illud acuineti acciderit, Postquam animus ex lectione Cleanthia hymni incaluisset. CL etiam ad h. I. Cic. de Rep. III, 22. M . . Vetantis. Eadem sere in Antonium legis definitio posita est, et nlegibus seriptis distinctio , his verbis, Philipp. XI, eap. Ia : . Est enim lex nihil aliud, nisi reeta, et a numine
deorum tracta ratio , imperans hone
sta, Prohibens eo citraria. Huic igitne legi paruit Cassius quum est in Syriam Prosectus , alienam provinciam , si homines legibus scriptis uterentur zhis vero OpPressis, suam, lege naturae m. 8. Laudata. Quae meritam C mParat humanae legi eommendationem rnam legis humanae laus ex divina r
dundat. At enim in officiis, lib. III,
P. 5, eas commiscere et easdem
Putare videtur, quum ait: in Atque hoc multo magis exigit ipsa naturae ratio, quae est lex divina et humana reui qui parere velit omnes autem
Parebunt, qui secundum naturam vivere volent ), nuinquam committet ut
alienum appotat: et id quod alteri detraxerit sibi a sumat a. Quod ideo
fecit, quoniam eadem utriusque vinluntas est, et eadem sententia, quum
humana a divina proficiscatur. T. 9. Putilares leges. Interdum enim populariter loquetur, et legem eam appellabit ut vulgus, quae scripto aliquid sancit jubendo aut vetando z
et quas leges edet, populares erunt. Sententia igitur est, antequam venias ad tuarum legum editionem. TU N.
in mari navigia absorbentur aut etiam
180쪽
tudinis absorbeat, et ad sermonis morem usitati trahat. - ΜARC. A parvis enim, Quinte, didicimus, SI IN IUS VOCAT, ATQUE EAT ', ejusmodi alias leges nominare. Sed vero intelligi sic oportet, et hoc, et alia jussa ac vetita populorum, vim non habere ad recte facta Vocandi, et a peccatis avocandi : quae Vis non modo Senior est, quam aetas populorum et civitatum, sed aequalis illius caelum atque terras tuenti Set regentis Dei a.
de recto cursu anseruntur. Inde enim
translatum id est. Cicero, de orat. lib. III, cap. 36 : in Repente te quasi quidam aestus ingenii tui procul a
terra abripuit, atque in altum a conspectu paene omnium abstraxit . . Id est igitur, ne consuetudo nos saltat populurium legum. TU N. II. A Pamis... Quinte. Nam pueri olim Romae da od Im tabulas disceis hant. Infra : . Discetamus enim Pueri
duodecim ut carmen nec Sarium,
quas jam nemo discitis. TURI .ia. Si in ius mocat. . . leges nomianare. Sio edidit Grutertis. Codices antem sere dant, in si in jus vocat, atque eat m, vel . ad ejusmodi leges alias vocare in. Unde Victorius MSSIectionem tantum non exhibens edidit, is Si in jus vocat atque eat, ejuS- modi leges alias nominareis. Sic et Lambinus, nisi quod in eiusmodi alias leges is dederit. Jae. vero Criacius, observ. VII, 16, reponendum a spicatur , ae si in jus vocat net eat: ejusmodi , etc. . Ipse legerim in si in ius Oeat, atque eat, eiusmodi alia, leges nominare . . Voces literis majusentis expressae verba anui legia decemviralis. Vide Jae. Rae vardum ad XII tahb.
cap. 5; Car. Sigonium de indiciis II,
8, et Joan. Vine. Gravinam de Iure Nat. P. 227, 228. Atque, quod Tu nebva monuit, hoc in loco statim significat; et hanc illina particulae vim dudum notarunt Agellius, X , 29; Servius ad Georg. I, 2O3 , et Nonius. Adi sis etiam Casp. Scioppium, SusP. et . lib. III, epist. 8, et I. Fr. Gron.
ad Livii XXVI, 30. DAv. - Si in ius
vociat, etc. Vide ad h. Ioc. Excursum nostrum quartum ad calcem libri.
Si in jus eat. Versiculus est ex aliqua duodeeim Tabularum lege. Id ex Rhetoricis ad Herennium intelligi potest, ubi sic scribitne lib. II, c. I 3 . in Lege jus est id quod popuIi jussu sancitum est, quod genus, ut in ius eas quum
voceris . . S ile est item alterius
duodecim Tabularum legis initium apud Gellium, XX, t : in Si in ius
vocat, si morbus aevitasve vitium escit,
qui in ius vocabit iumentum dato : ai
nolet, arreram ne sternito. . Iubet
iste versiculus, ut qui In ius ab aliquo
ocatur, Statim sine cunctatione etr usatione eat. Nam atque statim
significat. Plautus : in Postquam hic id, quod volui, transegi, atque ego eonspicor Navim ex Rhodo, qua est conductus heri filias .. Id est, illico, statim. Iterum, Bacchid..ael. II, 3c. 3 , 45 : in Dum circumspecto, atque ego tum lembum conspicor ας id est, statim.
r3. Regentis Dei. Quem summum Iovem Stoici appellant, solumque deorum omnium esse immortalem
