장음표시 사용
111쪽
tur Hue quum se ex consuetudine reclinaverint, infir nias arbores pondere afligunt, atque una ipsae concidunt. XXvIII. Tertium est enus eorum, qui Uri appellantur. I sunt magnitudine paullo infra elephantosa specie et colore et figura tauri Magna vis in eorum et magna velocitas neque homini, neque serae quam Conisspexerint, parcunt. Hos studiose foveis captos interfici. unt. Hoc se labore durant adolescentes, atque hoc genere Venationis exercent hi, qui plurimos ex his intersecerunt, relatis in publicum cornibus, quae sint testimonio, magnam ferunt laudem. Sed assuescere ad homines, et mansuefieri, ne parvuli quidem.excepti, Possunt Am. Plitudo cornuum, et figura et species multum a nostrorum
boum cornibus differt. Haec studiose conquisita ab labris argento circumcludunt atque in amplissimis epulis pro
XXIX. Caesar, postquam per Ubios exploratores Omperit, Suevos sese in silvas recepisse inopiam numenti veritu quod, ut supra demonstravimus, millime omnes Germani agriculturae student, constituit non progredi longius sed, ne omnino metum reditus sui barbaris tolleret, atque ut eorum auxilia tardaret, reducto exercitu
Partem ultimam pontis, quae ripas Ubiorum contingebat, in longitudinem pedum cc rescindit, atque in extremo Ponte turrim tabulatorum v constituit, praesidiumque cohortium xii pontis tuendi causa, ponit; magnisque
eum locum munitionibus firmat. Ei loco praesidioque C. Volcatium Tullum adolestentem praefecit. Ipse, quum maturescere frumenta inciperent, ad bellum Ambiorigis, Per Arduennam silvam , quae est totius Galliae maxima, atque ab ripis Rheni finibusque revirorum ad Nervios pertinet, millibusque amplius B in longitudinem patet, L. Minucium Basilum cum a1mni equitatu praemittit; si quid celeritate itineris atque opportunitate temporis proficere possit monet, ut ignes fieri in eastris prohibeat, nequa ejus adventus procul signifieatio fiat. Sese eonfestimstbsequi dicit.
XXX. Basilus, ut imperatum est, saeti celeriter, comtraque omnium opinionem confedio itinere, multos in a. gris inopinantes deprehendit eorum indicio ad ipsam Ambiorigem contendit, quo in loco cum pauci squitibus .esse
112쪽
die atur. Multuin qnum in omnibus rebus, tum in re militari sortuna potest: nam sicut magno aecidit casu, ut in ipsum ineautum atque imparatum incideret priusque ejus adventus ab hominibus videretur, quam fama ac nunciis afferretur et sic Mnae fuit fortunae, omni militari instrumento, quod ireum se habebat, erepto, hedia
equisque eomprehensis ipsum effugere mortem . Sed hoc eo faetum est quod aedificio Greumdato silva ut sunt fere dom=eilia Gallorum, qui, vitandi aestus causa, Plerumque silvarum ac fluminum petunt propinquitates νcomites familiaresque nus angusto indoeo equitum ninr rum vim paulisper sustinuerunt Iis pugnantibus, illum in equum quidam ex suis intulit. Fugientem silvae ex
runt Sic ad subeundum perieulum, et ad vitandum, multum fortuna valuit.
X gr. 4mbiorix opias suas judicione non onduxe rit quod pra dimis ndum non existimaverit an tempore exclusus, e 'FUemino equitum adventu prohibitus
tuerit quum reliquum exercitum subsequi crederet dubium est. Sed certe, clam dimissis per agros nunciis, sibi quemque consulere jussit, quorum pars in Arduennam silvam, pars in conimentes paludes profugit: Qui proximi Oceano fuerunt, ii in insuli sese occultaverunt, quas aestus cssicere consuerunt. Multi ex suis finibus egressi se
suaque omnia alienissimis crediderunt. Catiuuleus rex dimidiae partis Eburonum, qui una cum Ambiorige eon filium inierat, aetate jam conse nns, quum laborem aut belli aut fugae ferre non posset, omnibus precibu detestatus Ambiorigem, qui ejus coiisilii auctor fuisset taxo, cujus magna in Gallia Germaniaque copia est, se exanimavit. XXXII. Segni Coi drusique ex gente et nun eromeris manorum, qui sunt inter Eburones Trevirosque, legatos
ad Caesarem miserunt oratum, ne se in hostium numero duceret, neve omnium Germanorum, qui essen itra Rhenum, causam esse unam: Judic aret nihil se de bello coinsitasse, nulla Ambiorigi auxilia misisse, Caesar exploratare quaestione captivorum, si qui ad M Eburones ex fuga
convenissent, ad se ut reducerentur,isiperavit si ita iecissent, fines eorum se violaturum negavit. Tum copiis inales partes distributis impedimenta omnium legionum
Atuatucam qntulit. Id eastelli nomen est. Hoc iere est
113쪽
in mediis Eburonum finibus, ubi Titurius atque Aurun - uleius, hiemandi causa consederant. Hunc quum reliquis rebus locum probabat Caesarn tum quod superioris' anni munitiones integrae manebant, ut militum laborem suNevaret, praesidio impedimentis legionem xiv elthuit, unam ex iis iis, quas proxime conseriptas ex Italia transduxerat. Ei legioni castrisque in Tullium Ciceronem praefecit, ducentosque equites attribuit XXXIII. Ρartito exercitu, T. I-bienum eum legion hos iii ad ceanum versus in eas partes, quae enRPios attingunt, proficisci iubet. C. Trebonium eum pariclegionum numero ad eam regionem, quae Atuatieis adjacet, depopulandam mittit ipse eum reliquis tribus ad sha ensealdim, quod insuatrin Mosam, extremasque Arduennae Partes, ire constituita quo cum paucis equitibus prose
tum Ambiorigem audiebat. Diseeden a diem vitiis
reversusum confirmat quam ad diem ἔ-gioni, quae in praesidio relinquebatur, deberi frumentum sciebat Labi num Treboniumque hortatur, si Reipublicae commodo ere possint, ad eam diem revertantur; ut, rursus Communicato eonsilio, exploratis te hostium rati ita , aliua initium belli eapere possint. XXXIV. Erat ut sipra demonstravimus, manus certa' nulla, non praesidium, non oppidum, quod se armis defenderet, sed in omnes partes dispersa multitudo. Ubi cuique aut vallis abdita, aut locus silvestris aut palus impeditet spem praesidii ut salutis at quam offerebat, consederat. Haec loca vicinitatibus erant nota, magnamque res diligentiam requirehat, non in summa exercitus tuenda, nullum enim poterat, universis uerterritis ac dispersis, periculum accidere se in sangu militibus conses andis quae tamen ex parte res ad salutem exercitus perti- vehat. Nam et praede cupiditas mulio longius evocabat ac silvae incertis occultisque itineribus, consertos adire prohibebant. Si negotium confici stirpemque hominum e- eratorum interfici vellet, dimittendae sures manus, didu- endique erant milites. Si continere ad signa manipulos vellet, ut instituta uiso et consuetudo exercitus Romani postulabat; loeus ipse erat praesidio barbaris; n que ex e cuia infidiandi, et dispersos eireumveniendi singulis deerar audacia. At in ejusmodi dissicultatibus, quantum di.
114쪽
fligentis provideri poterat, providebatur ut potius in no.
cendo aliquid omitteretur, etsi omnium animi ad ulcisonis dum ardebant, quam cum aliquo detrimento militum n Ceretur. Caesar ad finitimas civitates nuncios dim3ttit. omnes evocat spe praedae, ad di riendos Eburones ut potivi in silvis Gallarum vitae, quam legionariorum periclitaretur; simul ut magna multitudine circumfusa, pro tali faeinore, stirps ac nomen civitatis tot turi Magnus
undique numeros celeriter convenit.
xv. Haee in omnibus Eburonum partibus gereba tur diesque appetebat vii, quem ad diem Caesar ad imis Pedimenta legionemque reverti constituerat. Hic, quanis tum in bello fortuna possit, et quantos afferat easus, o nosci potuit. Dissipatis a perterriti hostibus, ut demonstrau mus, manus elat nulla, quae parvam modo timoris causam asservet. Trans Rhenum ad Germanos pervenit fama, diripi Eburones, atque lino omnes ad praedam evocari. Cogunt equitum ii millia Sigambri, qui sunt Proximi Rheno e a quibus romptos ex iuga Tenchtheros atque Usipetes, supra docuimus. Transeuntes Rhenum Navibus ratibusque xxx millibus passuum infra m locum ubi pons erat impersectus, praesidiumque ab Caesam relictum, primos Eburonum fines deuit et multos ex suga dispersos excipiunt magno Pecoris numero, couu sunt cupidissimi barbari, potiuntur. Invitati praedario gius procedunt. Non hos palus in bello latrociniisque natos, non silvae morantur quibus in locis sit caesar, ex eaptivis quaerunt: prosectum longius rePeriunt, omnemque exercini discedisse cognoscunt. Atque unus ex captivis rQuid vos inquit, hane miseram ac tenuem sectamini praedam, quibus jam licet esse ortunatiliamis iii horis At
alucam venire potestis huc omnes fortunas exercitus Rcinatiorum contulit. Praesidii tantum est, ut ne mur
quidem cingi possit, neque quisquam egredi extra muniistione audeat oblata spe Germani, quam nacti erant praedam, in occulto relinquunt ipsi Atuatucam contenadunt usi eodem duce, cujus haec iudicio cognoverant. XXXVI Ciceio, qui per omnes superiores dies Prae P. tis Caesaris summa diligentia milites in castris continuis.set, ac ne calonem quidem quemquam extra munitionemsgredi passus esset vii die dissidens Caesarem de numero
115쪽
dierum fidem servaturum, quod longius eum progressum audiebat, neque ulla de ejus reditu rum afferebatur: simul eorum permotus vocibus, qui illius patientiam, paene obsessionem appellabant: siquidem ex castris egredi non liceret, nullum hujusmodi Wasum exspectans, vorax oppositis legionibus, maximoque quitatu, dispersis camne deletis hostibus, in millibus passuum ait offendi posset,
v cohortes frumentatum in Proximas segetes msit, quas Inter et castra, unus omnino collis intererat. Complures
erant in eastris ex legionibu aegri relicti ex quibus qui hoc spatio dierum convaluerant, circiter c sub vexillo
una mittuntur magna praeterea multitudo calonum,
magna visjumentorum, quae in castris subsederat, facta potestate, sequitu
XXXVII. Hoc ipso tempore et eas Germani equites
interveniunt, protinusque eodem illo, quo venerant, cursu ab Decumana porta in eastra irrumpere conantur nec
prius sunt viii, objectis ab ea parte silvis, quam eastris appropinquarenta usque eo, ut, qui sub vallo tenderent mereatores, respiciendi sui non haherent facultatem. In pinanis, nostri re nova perturbantur: ac vix primum imp tum eohors in statione sustinet Circumfunduntur hostes ex reliquis partibus, si quem aditum reperire possent. aure nostri portas tuentur. Reliquos aditus lycus ipse per se munitioque defendit. Totis trepidatur castris, a
que alius ex alio causam tumultus quaerit neque, quosgna ferantur, neque quam in Partem quisque conveniat, provident. Alius jam capta castra pronunciat alius, deleto exere itu atque imperatore vietores barbaror venisse contendit plerique navas sibi ex toto religiones fingunt e Cottaeque et Tituri calamitatem, qui in eodem occideaxint castello, ante oculos ponunt, Tali timore omnibus perterritis, confirmatur opinio barbaris, ut ex captivorum dierant, nullum esse intus praesidium. PerrumpeTe nitun- tus, seque ipsi adhortantur; ne tantam fortunam ex manibus dimittant.
XXXVII. Erat aeger in praesidio relictus P. Sextius
Baevius, qui primum pilum apud Caesarem duxerat, cujus mentiolae superioribus proeliis fecimus ac diem jam veibo caruerat. Hic, diffsus suae ac omnium saluti, inermis extaburnaculo prodit videt imminere hostes, atque in sum-
116쪽
ntio esse rem discrimine eapit arma a proximis, atqtie in porta consistit. Sequuntur hunc centuriones ejus cohortis, quae in statione erat Paullisper proeliiim una sontinent. Relinquit animus Sextium, gravibus acceptis vulneribus: aegre per metinus tractus, servatur. Hoc spatio incerposito, reliqui sese confirmant tantum ut in munitationibus consistere audeant, speciemque defensorum prae
XXXIX. Interim, confecta frumentatione, milites nosi tri clamorem exaudiunt, praecurrunt equites V quanto ressit in periculo, cognoscunt. Hic vero nulla munitio est, quae Perterritos recipiat Modo conscripti, atque usus militaris imperiti, ad tribunum militum centurionesque ora convertunt quid ab his praecipiatu. exspectant. Nemo est tam sortis, qui rei novitate perturbetur Barbari, signa procul conspicati, ab oppugnatione desistunt; redisse primo legiones credunt, quas longius discessisse.
ex captivis cognoverant. Postea despe a paucitate, ex omnibus partibus impetum sacruntia XL. Calones in proximum tumulum procurrunt. Hine
eeuriter dejecti se in signa manipulosque conjiciunt: eo
magis timidos perterrent milites. Alii, cuneo faeto ut
celeriter perrumpant, censent quoniam tam propinqua sint castra etsi pars aliqua circumventa ceciderit, at reliquos servari posse confidunt alii, ut in jugo consistant,
atqtie eundem omnes erant casum. Hoc veteres non
probant milites, quos sub vexillo una prose nos docuimus. Itaque, inter se cohortati, duce C. Trebonio equite Romano, qui eis erat praepositus, per medios hostes perrumpunt, incolumesque ad unum in castra perveniunt omnes.
Hos subsecuti calones equitesque, eodem impetu, militum virtute servanturi t ii, qui in jugo constiterant, nullo etiam nunc usu rei militaris percepto) neque in eo, quod Probaverant, eonsilio permanere, ut se loco superiore defenderent, neque eam, quam profuisse aliis vim celeritatemque viderant, imitari potuerunt; sed se in castra recipere conati, iniquum in locum demiserunt. Centuriones, quorum nonnuli ex inferioribus ordinibus reliquarum legionim causa, virtutis, in superiores erant ordines huius legionis transduisti, ne antepartam rei militaris laudem amitterent, sortissime pugnantes conciderunt. Militum
117쪽
ε olumis in castra pervenit pars a barbaris circumventa, periit. XLI. Germani, desperata expugnatione castrorum, quod nostro jam constitisse in munitionibus videbant.
Cum ea praeda, quam in silvis deposuerant, trans Rhenum sese receperunt. Ac tantus fuit etiam post discessum hostium terror, ut ea nocte, quum C. Volusenus sessus cum equitatu ad castra venisset, iidem non faceret, adesse cum incolumi Caesarem exercitu. Sic omnium animoseim' praeoccupaverat ut, paene alienata mente, deletis omnibus copiis, equitatum tantum se ex laga recepisse dicerent, neque incolumi exercitu, Germanos castra ΟΡ- pugnaturos fuisse contenderent. nem timorem, Caesaris adventus sustulit. XLV. Reversus ille eventus belli non ignarus unum, quod cohortes ex statione et praesidio egent emissae, quentus, ne minimo quidem casu locum relinqui debuisse, multum sortunam in repentino hostium adventu potuita judicavit multo etiam amplius, quod paene ab ipso vallo portisque castrorum barbaros avertissent. Quarum omnium rerum retraxime admirandum videbatur, quod Ger mani, qui eo consilio Rhenum transierant, ut Ambiorigis fines depopularentur, ad castra Romanorum elati, optatissimum Ambiorigi beneficium obtulerant.
XLIII. Caesar, ad vexandos rursus hostes prosectus,
magno coacto numero ex finitimis civitatibus, in omnes partes dimittit. omnes vici atque omnia aedificia, quae quisque conspexerat, incendebantur: praeda ex omnibust locis agebatur frumenta non solum a tanta mulxitudine jumentorum atque hominum consumebantur; sed etiam anni tempore, atque imbribus procubuerant, ut, si qui etiam in praesentia se occuliarint tamen iis, deducto exercitu rerum omnium inopia pereundum videretur. Ac mPe in eum locum ventum est, tanto in omnes partes diviso
equitatu, ut non modo visum ab se Ambiorigem in fuga captivi; sed nec plane etiam abisse ex conspectu contenderint ut spe consequendi illata, atque infinito labore sui. cepto, qui se summam a Caesare gratiam inituros puta. rent, paene naturam studio vineerent semperque paullum ad summam felicitatem defuisse videretur atque ille latebris, ac silvij, aut saltibus se eriperet; et noctu oecuitatus, alias regiones partesque peteret, non majore equitum praesidis, quam iv, quibus solis vivum suam committere audebat.
118쪽
XL V. Tali modo vastaris regionibus, exereitum Cae, gar, duarum cohortium damnis, Durocortorum Remorum τeducit concilioque in eum locum Galliae indicto, de Conjuratione Senonum et Carnutum questionem habere instituit; et de Aecone, qui princeps ejus consilii fuerat, graviore sententia pronunciata, more majorum supplicium sumpsit. Nonnulli, judicium veriti, profugerunt quibus Ruum aqua atque igni interdixisset, ii legiones adipes aerevirorum, ii in Lingonibus, vi reliquas in Senonum Ninibus Agendici in hibereis collocavita frumentoque exisercitui proviso, ut instituerat, in Italiam ad conventuavgeiados profectus est.
L 'UIETA Gallia, Caesar, ut eonstituerat, in Italiatrivi ad conventus agendos proficiscitur ubi cognoscit de P. Clodii eaede de Senatusque consulto certior a tus, ut omnes Italiae juniores conjurarent, delectum tota Provineia habere instituit. Lae res in Galliam Transalpiariam celeriter perferuntur. Addunt ipsi et assineunt rumoribus Galli, quod res poscere videbatur: saetinere urb-no motu Caesarem, neque in tantis dissensionibus ad exi-κrcuum venire posse. Hac impulsi occasione, qui jam ante se populi Romani imperio subjectos doloreny liberi atque audacius de bello consilia inire ineipiunt. Indidita inter se priueipes Galliae eonciliis, silvestribus ae remotis locis, suexuntur de Aeconis morin hune alam ad ipsoarecidere posse, demonstrant miserantur communem Gauliae fortunam, omnibus ponteitationibus ae praemiis de lao cunt, qui belli initium faciant, et sui eapitis periculo Gauliam in libertatem vindicenti Mus in primis rationem hamhendam esse dicunt, prius quam eorum clandestina eonsuli efferantur ut Caesar ab exercitu intercludatur id esse facile, quod neque legiones, absente imperatore, audeant ex hibernis egredi a neque imperator sine praesidio ad te giones pervenire possit. Postremo in acie praestare interis fici, quam non veterem belli gloriam libertatemque, quam
majoribus acceperint, reeuperaret.
119쪽
que se ex omnibus bellum facturos pollicentur et, quoniam in praesentia obsidibus cavere inter se non post ent, ne res efferatur, ut ii rejurando ae fide sanciatur, petunt; eollatis militaribus signis, quo more eorum gravissimae Cerimoniae continentur; ne facto initio belli, a reliquis deserantur. Tunc collaudatis Carnutibus, dato jurejurando ab Ommbus, qui aderant, tempore ejus rei conitituIo ab concilio disceditur. III. Ubi ea dies venit, Carnutes, Cotuato et Coneto. duno ducibus, desperatis hominibus Genabum dato signo Concurrunt civesque Romanos, qui negotiandi causa ibi conititerant, in iis C. Fusium Cottam, honestum equitem Romanum, qui rei frumentariae jussu Caesaris, Praeerat, interjiciunt bonaque eo iam diripiunt. Celeriter ad 3mnes Galliae civitates fama persertur. Nam ubi major atque illustrior isycidit res, lamore per agros regionesque signimeant; hunc alii deinceps excipiunt, et proximis tradunt; ut tunc accidit. Nam qu Genabi oriente Sole gesta essent, ante primam confectam vigiliam in finibus Arvernorum raudita sunt: quod spatium et, millium passuum circiter cux.
IV. Simili ratione hi ercingetorix, ehilli filius, Am
emus, surrimae potentiae adolescens, cujus pater Principatum Galliae totius obtinuerat, et ob eam causam, quod Ier Num appetebat, a civitate erat interfectus convocatis suis clientibus, facile eos incendit. Cognito ejus consilio, ad arma concurritur ab Gobanitione, patruo suo, reliquisque principibus, qui hanc tentandam fortunam non existimabant, expellitur ex oppido Gergovia: on tamen desistit atque in agris habet delectum egentium ac perdito-Tum. Hac coaeta manu, quoscumque adit ex .civitate, in suam sententiam perducit. Hortatur, ut communis libemtatis causa, arma capiant magnisque coaetis copiis, adversarios suos, a quibus pausso ante erat ejectus, expellit ex civitate ite a a suis appe9atur. Dimittit quoquo e sus legationes obtestatur, ut in fide maneatit. Celeritersbi Senones, ririsos, Pictones, Cadurcos Turones, Au- breos Lemovices, Andes, reliquosque omnes, qui Oceamum attingunt, adjungit omnium consensu ad eum d
D ur imperium. Qua oblata potestate, omnibus iis civitatibus obsides imperat, certum numerum militum celeriter ad se adduci jubet. Armorum quantum quaeque civitas
120쪽
domi, quodque ante tempus essiciat, constituit. Init mi equitatui studet summae diligentiae summam imperii severitatem addit magnitudine supplieii dubitantes cogita Nam majore commisi delicto, igni athue omnibus tormentis necar te' iore de causa auribus desectis, aut singillis sissis oculis, domum remittit ut sint reliquis do
cumento, et magnitudine poenae perterreant alios.
V. His suppliciis celeriter coacto exercitu Lucterium C idurcum, summa hominem audaciae cum parte copiarum in Rutherios mittit. Ipse in Bituriges pxoficiscitur njus adventu Bituriges ad Eduos, quorum erant in fide, i gato mittunt, subsidium rogatum, quo facilius hostium copias sustine e possint. Edui de consilio legatorum, quoa Caesar ad exercitum reliquerat, copias equitatus peditatuseque subisidio Biturigibus Utunt qui quum ad flumen L. gerim venissent, quod Bituriges ab AEduis dividit, paucos
dies ibi morati, neque flumen transire ausi domum revo iunt l&gatisque nostris renunciant, se Biturigum perfidiam veritos revertisse quibus id concilii fuisse cognoverint, ut, si lumen transissent, una ex pute ipsi, altera Arver ni se circumsisterent. Id eane de causa, quam legatis Promanetarunt, an perfidia adduisti fecerint, quod nihil
nobis constat, non videtur pro certo esse ponendum Bit
riges eorum discessu statim se cum Arvernis conjungvht-VI. His rebus in Italiam Caesari nunciatis, quum jam ille virtute Cn. Pompeii urbanas res commodiorem in si tum pervenisse intelliseret, in Transalpinam Galliam prinfectus est. Eo quun venisset, magna dissicultate assiciebatur, qua ratione ad exercitum perveniae posset. Nam si legiones in provinciam accerserer, se absente in itinere pioelio dimicaturas intelligebat. Si ipse ad exercitum contenderet, ne iis quidem, qui eo tempore Pacati viderentur, suam salutem recte committi videbat. Vis interim Lucterius Cadurcus in Ruthanos missias eam civitatem A vernis conciliat. Progressos in Nitiobriges et Gabalos, ah utrisque obsides accipit; et, magnRcoacta manu, in provi ciam Narbonem versus, eruptionen sacere contendit Qua re nuticiata Caesar nibus eo siliis antevertendum existimavit, ut Naibonem proficisce retur. Eo quum venisset, timentes confirmat praestadia R