장음표시 사용
121쪽
ras I bases vero argenteae quod in sapientia quaciam coelelta fundati ac stabilita lunt; atque e quatuor his magnum secretorum velamen dependet, quo iancta sancto tum teguntur, quod pro tem piarum, locorum, personarumque diuersitate coelestia.ae diis uina mustelia tegant aut detegant, obse
Itide ipsit designati suere per quatuor illo
circulos aut annulos au eos, qui in 'llam tu ot angulis mensae pro post torrisuiu a antur, de quibus Exod.2s. Et quatuor tiseulos reos quor potui per quatuor arca ιυ gulas.
Haec est expolitio Ruperta dc alio 1 um . qui Tib. . in hocce mysterium explicantes quatum Lu Taed. e f. λngelistas aureatum ansularum instar fui s.s e aiunt, qui circumsecus sacram Christi humanitatem, sacra Inquam mensam pro-: positionis, tu quarum itum Patet coelestis, statiae delicias proponit, sust: iubant, quad: ut na Mini litorum tuorum verbo praedicatione sua , scriptis per quatuor mundi angulos detulere, si Psalmistae credere vo
P nrtius etiam profundiusq; in Tabernaculum Mosaicum progrediens inteI cm Euangeli- tera superbum ibi canctes abrum intueor, ctae deum cuius in hastili quatuor sev phos & quatuortati pqua- phaeras aure 4s contemptor. Textus verba tuor scy- sunt haec, In raso autem candelabro erunt phas cin-quatuor scdiphi m nucu-modum, stharuia sdelabri persingulos o tilia. Singula bac sancta qua
dam med. taraone examinando, credide
rim, sicut p candelabru Ecilesia, per hastile velo Christus denotatur, ita scys bis illis ac sphaeras aureis Euangesistas designari: in illos enim, velut in quatuor pretiolas pate-Ias diuina Saluator myo etia iniussit ; Sipea i Ilos vel uti per globos ac sphaeras coeli nobis motus denotantur; de illis enim non minus quam de Apostolis illud Pialm
Apud Zachariam Prophetam quatuor describuntur fabri, quos Deus Prophetae spectandos dedit, is ostendit νυια Dominus at oret'νει. Magnus Doctor Hieronym.
nullos, per quatuor hosce sabros quam Euangelistas denotati, qui fabrorum in- IIuina. .star lancta quaeda in arma aduersu haereti corum rabiem, paganor uinq; s upe Initionem de gentilem caecitarem. sabricarunt.
Audite quidsanctus hie Doctor scripserit et
Leot in eui dam eammentariis quatuor fAbror quatuor Euangeυαε intelligi.'Iplum L qui descio per quatuos hosce fabros, quam . tuor virtutes cardinales designare . quas m quatuor ammae pallionibus, per quatuor cornua, quae e dein tempore propneta vi- deriit, denotatis opponi t , sed hoen O m pedu, quo minus quatuor etiam Euangeli itiae pet fabros hosce deuntentur. Sub alterius aenigmatis vel potius em bleinatis inuoluciis spectandos eos propo nit Piopheta Abacuc eum de quadriga Securru triumphali , quo Dei diu in Has inue- - hitur, de a quo hominum silus ac liberatio dependet,agit, verba sane, Qui ascendu mi F DI ex equos quadriga tua seruatio. sanctus Iluae per Augultinus inter pinnos locum hunc ex- qIra irat icans,dc quidem mystice, ait , generosias Abacae . Osce equos Zccurruat trIumph i cm.q.ra. denQta tuor rotis inuectum, Euangelii Dei una υ-NII. nem praeferre, quod quatuo I magm secae.
tarii, id est, 'uatvor Euangelistae, scripsere . iatu diuulgar ut, qui de manu M lingua. Chri. . st uni triumphantem &glo Iioluiu per qua tuor mundi plagas detulere: cui rus aulem hie quadrigasaluatio nuncupatur. Euans lium enim Dei omnibus qui credere ιο ῖ - - miri voluerint, saluti est . . Cum hac expositione coincidit senten. tia veteris cuiusdam scriptoris , cuius S. Hieronym. in scatu Zachariae caput commentatus meminit; qui qua tuor tuos curru , quos Olim Propheta vidit 'myium primus equos habebat rufos, secundus ur. tos, traxius albos, de postremus diue ilicolores γ examinaus, quatuor Euangelistis
122쪽
Ho esusim sanguinem rubieundos esse, alios ob dissicilem & tenebit costam mysteriorum fidei praedicationem nigros. tertios ob virginitatem candidos. postremos denique ob donorum, grati arum, virtutumque coelitus e Ollatarum diueisitatem , diuersi
Hactenus haee, exordii & introitus loco, egregiis figuris & tropis condecorata , idque occasione sancti Marci qui unus de numero quatuor horum E uangeli starum, cuiusque hodierna die solennitatem celebramus. Hoc autem Ee lesia Euangelium hodie legit i-Designauit Dommmo altiuseptuaginta duos. Ad huius honorem vergregium quid & sesto dignum afferam id- . . Que melliodo Ordinaria , prurio in genere de quatuor Euan Astis loquar , deinde singulatim ad S. Marcum velut ad coelestis huius cohortis primipilum . dei cen
Primo igitur cum Ecclesia uniuersali
credimus , nonnis quatuor Euangelistas esse, velut quatuor diuinos uotarios & ge. nerales totius reipub. Christianae religionis lac retarios. Non sine ratione autem Deus in hunc eos numerum cotraxit, nam: Ladesis Naxi Philolu us, numerus quaternarius mundi cedi perfectissimus est, ac prνmus eorum qui de de ista Da Lusa corporis solidi participant 3 vni
tas respondet puncto, binarius lincae. ver
nam uo, qui ad latitudinem spectat, superficies, & quaternatius, qui alitudinem si- gnat, eo ori solido. Atque ideo aliasque iob rationes . sancti Euangelistae lae penumero per hanc nametum in sacris deno--.2. tantur: ut inprimis imp Geneseos limi, ne, ubi de quatuor magnis fluminibus sei. no est , quae c paradiso terrestriscaturientia, a quis suis omnem terrae faciem irrigabant , Et suuικι egre iteἷntur de loco υolup-ratu ad irrigandum paradivum, qui inde diamditur in quaruor capita. Terret tris hic Paradisus Eeclesia est , ingens qui ex eo pro rum p t t fluuius, ipse Christus, de quo scrip. um Flu mixti impetus iarificat rauiorem Dei. ut tuor porro capita in quae dispertitur, riuatuor Euangelis lae lunt, MI m Vnorum ac turgenti in fluminam inllar, doctrinae sietae irriguo omnia terrarum climata irrigant. Atq; hocm 1do interpretatur S. Hi τ H ero in Ouymus . Ecclesia quatuor mina, pa,adisi F sti M u. insar eructans, taeest, quatuor Mavetia. Venit mihi hic mine utem eius, quod in Exodo scriptum est in quo habetur, Movsi T H. t. Deum praecepisse ut Rationale iudieis saceret , quadrangulum , cui duo illa verba.
doctrina&veritas. insculperet, utque lum mus Pomiser Ataro n pectore suo hoc ge- - .
rito, oc. quadrangulum erit o duplex Eae m ' a cellent lus modo iudicii Rationale habemus, Euangelium. lnquam, quod rationem
nitruit. docetq; sincere&candide deonis x ς PMb' rebus diiudicare. Huie insculpta sunt ς Doctriua de veritas: quae enim dignior & e. - δ g -- minentior doctrina Euangelica quae veri tas etiam certior de diu imor quadragulum porro est, id est . quatust formas ostendit, quod non iii quatuor sint Euangelistae, quae figura solidis lina aest, quae nec Inferni ma-c sinas, nec mundi petie cutiones reformi
In huius rei signum resert in Apoealypsi Ioannes, vidisse se ciuitatem admirabilem in quadro iandatam, is ciuum in quadro posita esst, E c. Ecclesia vera quaeda cruitas est.& ei uitas de qua tot mirabilia referun tur, G ori ad GIunt deierauitas Dei. Atq; haec in quadroposita, tum ad fit mitatem Immobilitateq;, tu in ad quatuor Euagella, quibus illa velut validis sioucia colum s innititur, designata. Quibus egregie admodum illud Grego- Lib.riti de Conciliis generalibus prolatum ap- c. . tari queat. In hu υelut m quadraro lapidosa acta fideisructura furgit. Fidei enim qua tuor Euanget liarum, omnis fides N Eeel siae teligio inniti tur. Augustinus libro I. de consensu concen- Lib. t δε tuque E uangelistarum, quatuor hosce Se- eon ensu lcretarios quatuor totius orbis terrarum Euag. c.α. lpartibus animitat; ait enim , Ob hoc for- Quit uot rasse quatuorsunt Eu Pisa , quoniamq ' Euangeli. . tuorjuntpartes orbi terram per cuius uniuersostae qua- ltatem Chrisi Eccl am dilaraturi, ELMin - tuot bibis meri acramento dulararum. Atque hoc ip partib alta
123쪽
figura repraesentatum suit, Actorum capitero. cum Deus linteum quod da in magnum euele, descendens omni animantium genere resertum, Sc quatuor extremita tib .in ter ram dependens illi ostedit. dilatuor hae ex tremitates, ceteris omissis, Apostolo huie significabant,quatuor mundi angulos, m ne hominum genus coplecten tes, ad Christi fidem eonvertendos,& Christiana religi,
Inuentum hoc approbauit iam olim sanctus Irenaeus , aitque , quemadmodum qua uos uniuersae partes sunt, Oriens, oc- ei dens , septemtr Io & meridies, &quatuor venti Principes, qui e quatuor hisce partibus spirant; ita quoque Deum statu- 'I tuor . t in Eeclesia quatuor spuitus vitae do Eu δ Πῖς ii minarentur&quat por bases serent prima tru' btiae, quibus omnis illius moles incumbe 4 Vς Π res, .uatuor inquam Euangelistae. Verba Mς ςμα quae proferantur digna sunt. 2uoniam qua b ις ' ruorsunt regiones mundi in quo Iumita is quμ tuor principales Piritus, is disseminata est Ee-
elisia super omnem terram. eolumna autem c firmamentum Ecclesia est Euangelium m-ruin vita , consequerer est, quatuor habere eam columnad , quatuor Inquam Euangeli
Hoste eon eptus prosecutus assero, quod quemadmodum in mundo quatuor Ouatuor Gemcnta sunt quae veluti summi praesides, timi et eis a quorum nutu Omnis Ierum natura dementa Ee pendet ac regitur, Ignis, aer, aqua ἐκ terra, etesiae quae in Du mum. rerum compositionem in pteil Nantur , di sine quibus nemo in orbe viuere potest; Ha quoque Ecclesia quatuor habeat Euangelia , velut propria sibi elementa , a quo iam vii tute M insuentia omnis animae salus hie dependet, inter haee S. I iannes maxime sublimis est , &. ignidia et attenti similis , qui ad usque diuinitatem pertingit, de ptoibrida mystcria enucleat. Di eas omnium infimus, terramque repraeesentas, perque bouem , quod animal terret lite terramque racolere natum , designa, tui ; Noster autem Marcus per aerem de . notatur , v tpote qui a clamoribus &rugi tu Leonis , quae voces silas Zc sonitus per aera reboaates in aeteri tanaia .inq; aerea
regione dominantes , Euangelium suum '
Α Physicis eonceptus hic praeceptio ui bus et sotinatus eii , at ecce iam alium e Theologorum scriniis depromptum Septimo Apolyps eos cap. seripsit Ioannes, apin Apoc. T. paruille sibi quatuor Angelos, s autes super tuos
quatuor orbis cardines, quatuorque vento in Euange rum habenas manu tanentes Postea vidi listae praquatuor Angelos flamesIuper quatuor angulos Auget terra tenentes quatuor ventos terra. Quatuor lo Apoc. hi spiritus coelestes quatuor haud dubie E- deuotati. ngelistas des gnant, nam velut nuncii te gatiq; quidam diuinitatis, Inundo vnrue lo, Filii Dei in mundum aduentum nati v I
. In Exodo iussit Moysi Deus, ut quatuor aureas ansulas faceret, easque areae angulis. quo de loco in locum facile deserri post et,
ner per quatuor arca angulos. Qigid hoe sibi mytherium vellet, mecum ipse perpendens, Patresque veteres in consilium adhibens, inter ceteros video Gregorium dicere, per Area in hanc Eces etiam uesignaris per qua tuot illos circulos quatuor Euangelinas, quorum adminiculo sancta illa Dei arca, velut ansulis quibusdam , a Doctoribus&Praedicatoribus, per uniue I sum terrarum orbem circumfertur, audite eiusdem verbis quae ipse concepi, exponi, Eclesia qua tuor angulos habet. id ely, Euangelia, ριν quos quasi arca tesamenti, orcussos lege. Domini
Omnes hae figurae egregiae mihi & exquisitae videntur, sed quo prosundius scitaptul arum adita ingredior, admirabiliores etiam alias reperio; & inprimis unam tu libro Apoc. quae quamnis communis de O mnibus aperta videatur, tamen bene consi der at a & mature perpensa, ceteris videtur antecellere. Hic vidisse se Ioannes ait cir ca thronum agat quatuor animalia plena oculis ante α retro &intrinsecus, sex alisco Operta; quorum primum simile Leoni, secundum vitulo,tertium homini,& quartum simile Aquilae volanti s Et in mediam dis ct io circuitu eata uatuor animalial lena oeuluante O retro inimalprimum simila Leoni, Exod. 23. In Pres sMata.
124쪽
ortosui, 2 secundumsit uis virulo. Visio haec snon multum ab EZechielis visione discrepat, quam is primo Prophetiae suae capite III. vidit. Quatuor scio Lyranum dum, quatuor hare ani- lsedes Pa- malia myilice exponit, per eadem quatuor triarchais sedes Patriarchalea intelligere,Hierosely - , Ies per mitanain stilicet, in Leone figuratam,idqs Apoc an propter constautiam Apostolorum , qui malia de- audacter de confidenter sine ullo tot mcn- uotatae, torum mimarumque metu Iesu Christit surrectionem praealcabant: deinde Antio-ehenam in bove denotatam, 'uod obedi- γ ens, Sc morigera, iugu Apostolorum,Hie rosolymis commorantium, subire non de tracta usirit, atque hac in urbe discipuli. xiitu Actorum historia describitur, eredentis primum Christiani appellati sunt. Tertia M. O. Alexandrinam, quam iacies hominis designabat, eo quod plurimi viri docti,&ln se omni scientia ae disciplina celebres Alexandriae floruerint, eamq, celebrem reddidere, inter quos eluxere Athanasius, Clemens de Cyrillas Alexandrini. QAarta denique Constan tiuo politanam, cuius ima po ruit Aquila, quod illa vitos rerum G:inarum contemplatione celebres, ae sublime euolare meditando assuetos educarit,
quales Ioannes Chrysostomus, Epistorus
Constantinopoleos, tametsi Autrochiae natus , sanctus Gregorius Nazianzenus,& alii plurimi.
tibi.d. Aliter hoe eaponit Ambrosius, aitq; per
υι n. quatuor haec animalia quatuor virtutes si-4. uirtutes gaificari cardinales,per Leonem quidε fot Caivina- titudinem,qui sertassimus&potentissimus las peta animalium est; per vitulum iusticiam, perni malia aquilam temperantiam, adeo enim sobria Ap . de- N temperaus esse dicitur Aquila, ut etiam n Mantii. stimulante fame nullam sit praedam deuo. ratura nisi quam ipsa ceperit; per homine vero prudeatiam: homo enim hac virtute si caruerit, non homo, sed bestia est. Huic opinioni refragatur Abulensis ali- iIuno - amque viam longe diuersam insiliens,mνa D. His quam tamen Rupertus Pannonius, Aretas ron. svis de Glossa ordinaria institere credit, p qua-4. tuor haec animalia, adeo & morib' de schemate exteruo a se inuicem discrepantia,
mrstice Christum ipsum designari, in quo
solo omnes illas faeies simul eontineri ait. Verus enim homo fuit. dum carne humanam induit i bos qui solita Saetifieiotum Christus victima, in passione, Leci in resurrectiones in Φ.hie a- aquila vero in ascentione. nimalibus Omnes hosce eoneertus expositiones. designaque magni, uti debeo, facio I tamen comis tus. nrunis opinio, quam sequi oportet,quamque plerique Patrum etiam seeuti sunt,est, que plerique Patrum quatuor hisce animalibus. quatuor Euan . gelistas designari. Caeterorum testimoniis omissis una cum producam Hieronymum qui mysterium hoc exponens. ita hae animalia unieuique applicat, Prima hominu In pro α-
facies Matthaumsignificat, quia quasi de ho- mia supermine exorjus est, Libe generarionti Ieju Chr Euanget. pi,dce. Secunda Leonti, Marcum in quo vox Matta
Leonti in eremo rugientis auiίur, cap. I. Vox clamatu In dejerto parate viam Damma. Teris a
assumptu adsu Mimia e uesantide verbo Meruo adi putauis, deque diuina Musa generario A. late disseruit. Haec quatuor Euangelistarum figura ae Car haec repraesentatio mirum in modum mihi at animalia ridet, eamque aliis infinitis praepondetate .culos ba dcenseo, tum ob rei ipsius dianitatem, tum buerint 3 Iob circum liantias quae eidem adhaerent; 1ntus δέ imprimis in eo quod die untur haec animaia ante dc Ie-lia plena esse oculis ante, retro atque etiam ζro' linivg: cuius mystem egregiae de hacule in Irae adferuntur a multis rationes. Prima .4Ob persectam mysteriolum fidei sacris Euangelistis Iesi inunicatam enuitione; an te quidem . quod scietia reruin futurarum donati essent; retro vero quod praeterita ut di praestatia intuerentur ac perspecta habe- - rent; intus denique quod cogitationes Scauimi conceptus pura & recta diseretione moderentur. Huius expositionis auctores - shabeo S. Augustinum, Vm..Bedam & Richardum de S. Victore. Altera, animalia , haee habebant oeulos antrorsum & retro sum, ut hie euidenter appareret, Euangeli stas omnia tum veteris tum noui testameti myltitia Sacramentaque coatiuere, quod
125쪽
fides, quam utrumque hoc testa sientum
.denotat , Omne tem pus tum suturum tum praeteritum . tum proximatum distantia complectatur.
Occasione quatuor horum animalium egregium in libro Numeroru detego my-Hiiu: Tribus Iliaeliticae tum in terta Pro missionis per desertu Arabiae cotenderent,& ea strameta dum circa v. eram esset. inquatuor partes ac veluti ligna uniuersas copias dispertiuerunt. Adorientem regia tribus Iuda cu Illa schar & Zabulon cali rametabantur, ad Meridie Ruben, Simeon &Gad; Occidente spectabant Ephraim, Manasses, de Beniamin; Dan vero & Aser de Nephtatim in septentrione vergebat: adeo ut ingens hoc agmen in quadrum temperesset dispositum, ac velut sub quatuor duei-hus primi pilisq; constitutum; quibus Rabbi Abr ham, referente Abuleusi, quatuor illas Ezechielis figuras & Ioa. iis animalia accomodat; Iuda: vexillo appingens Aquilam , Rubenitarum hominem ι Ephraimi, Leone; Uanitarum vitulum; aitq; haec re. Vera animalia in omnibus itisce rex illisi seripta suisse. Alii etiam aliter interpreta u-- tur, dicetes, in vexillo Judet sutile Leonem,
ob id quod in Genesi scriptu legi mus, Ca- isti Leonis Iuda; hominem in Rubenitatum, quod piamus homo fuerit e stirpe Iae ob ignatus & filius illius primogenitus, vituli in Ephraimitarum, quod filius Io sopbi suerit cui hoe Moyses in Deuteron mio elogium dedit, qu primogeniti tam
pulchritudo Gus. serpentas vero in Dan ita.
rum, ob id quod in Genesi lesitur at Dan
eoluber in via, ceraso inservita.
propius fundum, cilcullam N Omnes mysterii huius circumstaatias perspexerit, videbit haud dubie Ecclesiae hane aciem Egaram suille, hoc enim modo de illa Salomon in Canticis locutus est: Ter
ribilia vi ta iro m aciti ordinara Iam vero
sub quatuorρ rimariis vexilliseris, id est, infide& doctrina quatuor Euangelistaru in mundi huius solitudine locata est, primum castrorum vexillum hominis imagine se rit, id est, s. blattheus, secundum Leonis.
quod Marc us, de sic de alias. Ad quorum
honorem eum tot egregias de numero i mrum figuras ta proauaero, procedam vite :rius, atque hic breuitatem consectando. de
illorum dignitate nonnihil agam, omnes a
ad eorum laudes decantandas mirabiliaque demiranda excitabo.
GaIM. Dignitas eminentia & maiestas quatu-tuot horum secreta motum sacrorum hine
colligi primo potest, quod dignius & excellentius Teuamentum .il oum Moyses aliiq; Prophetae, a Deo acceperint, c5 scri- Rpseri ut 8c tradiderint : in hoc enim quod
Euangelistae cou scripsere. omnes iustificationis nour c codices,&remissionis pecea torum omnium hominum litetae c6tinen tur,quos in Dyses articulos nunquam ausus fuit conscribere, amProphetet tuis promittere. Neq; enim lex vetus ex se peceat a romittere potuit, Euangelio enim hoc refer. vatum erat. Testatur hoe Apostolus ad Galat Ex operibus eo non iustificabitur om-nu caro, id ess, nulla caro; hoe est, nullus ex operibus legis veteris ad iustim atione pertingere potuit. Cuius rei figuras duas in aciem producam e veteti Testamento nam, enodo productam alteram. Ἀcie et i Eligaei seruus eum baculo Prophetico ad.Sunamitidis aedes destinatus, Figura.
filium illius moti uuna ad vitam reuocat uintus , nihil omnino eis cere potuit, sed op iram lusit, nec mortuas puer ad vitam re uertita adeo ut ipsum Prophetam venire
necesse suem, qui nullis armis, baculo nullo instructus, in desunctum superincum bens, membraque defuncti membris sinis gula adaptans, dulsit quodam spiramine, vitam illi simul & animam reddidit. De functus hic erat homo peccato mortuusa e Sunamitis Eeclesia. Giezi seruus quis alius ruam Moyses: quia Deo cum dura&cru a legis antiquae virga missiis nihil omniis no quo ad peccatorum abolitionem, & h minis iustificationem efficere potest, adeo ut ipsum Dominum, Christum Iesuin scilicet descendere necesse fuerit: ipse igitur venit non virsa , non baculo instrucius. atq; inhumanitati nostrae superincumbetin Mutarquet humanae mera bris sese ac com modis a
126쪽
modans , leuissimo Spiritus sancti habitu
ac coelesti spiramine , sanit atem , salutem Ed vitam homini credidit. Hoc scilicet E. uangelio relerua tum erat. Asteram figuram in Lucae Euangelio videre est, idq; iub tragicae cuiusdam ita storiae inuolucris, in qua nillestus qui dam per Hierichuntis deserta uerear peris , in barbarorum latronu manus incidit , qui omino. nibus illum vestibus delpoliarunt, grauia illi vulnera inflixere, ac se initie cena in loco Adam vul deseruete. Et ecce dum plia Iesper viam alnei atri iam descenderent, hominemque quidem inelent, sed non mouerentur alios intervenit & Saceidos ac deinde etiam Levites, postremo etiam Samaritanus. Priim duo
nullo ad miserum respectu habito pertransete; sed solus Samaritanus miserie ordia
motus intrinsecus, illuna in lumento posuit, ad proximum diuersorium deduxit, illi uique diligentem a Medicis haberi ratio Rem voluit. Miser hic viator laucius 8c nudus fuit protoplastus Adam Ilatrones qui illum gespoliatunt, dccam male habuerunt, peccata, despoliatio nil gratiae
amissio, vulnera excaecatio mentis, volaniatatis pelueisio , concupiscentiae infimitas, & caruis rebellio. Atque ita semianimis, nihil praeter nudam naturam ha vcns, quae non nisi media vita est cum quinque annorum millibus in loco miseriacuisset, transiit sacerdos A Leui te si qui calami tatem quidem enis vid ere, id en lex vetus de sacerdotium, sed pertransierunt, nullum que aegro leuamen attulete. Aaron velut sumimus Sacerdos piaeteriit, de Moses ut Levita, neuter tamen ullam m. Itello peccatori opem attulere. At Christus Dominus, quem toties Iudaei Samaritanum zppellai unt, Nonne bene dicimm nos litia &rmar ι- ωnmes cum tandem Euai gelia Ampore transiret , ruriati peccatoris mi lemis est, vulnera alligavit, plagas abstulit de intcgram ianitatem attulit. OA a figura denotatur, iustificat zonem dc peccatorum Iemis Itonem veteri legi denegatam Euan gelio reseruari : cuiu, cum Euangeli liae
incretarii fuerint, magnam elatum dignitatem dc cuc eminent .a .e ua ac Met I area Iet.
Denique horum comentato Iurn. dc no' E axnge rariorum uignitas ex hoc etiam syctali I viii Laepote it. Qigidquid scripsere dc co signauere, pei secta. perfectum instiumentum est, de legem penitus persectam continens, eu qui lcribendo illos praecessere, nihil omnino recepeIn ac scripsere praeter lege imperfectionibus de erasionibus obnoxiam, qualis Molatea, Heb. r. suit, di quale Prophetae praeui carui. Iod ex mente D Pauli ager o dicentis, Reprobatio spraeedentuma fati id est veteris testamenti, de leg:s propter infirmitaeem eruam inutilitatem, nil si enim adpersectum ad cis Lex. at dum deris quae Euangelistae nostri scripsere loquitur, legem potetem, virtute triena, salutern q; omni, qui eam amplexus fuerit, at serentem appellat Ita enim in Epistola ad Romanos loquitur: mu erubesto
Euangelium virtur enim mi e I. adjalutem Rom. . omni credenti.
Testio, bonor, gloria, Se Excellentia Enangelistatum hine patet; quod eo n- Euange
tractus de te Ita inent uim quod scri plere, inimia o Ibi v tale suetit, adeo ut coelestia de ei thlialis
quod hoc testamentum Patris pro filio, dedit expoIebsarem AbesDei ori s illud v ero non nisi Domini pro Seruo: ira quippe tui' ἡ hi praeivit Apostolus, non acceps M Dirarum'ruuutu tertim in timore, inquit , sed
minent aeo etiam ironia nec tolli debeς 3 uiuoeli quod Deus illos, ad legem amotis, gratiaetetnissionis, di omnium criminum, dui serranu genia a de amnestiae conscribendam , isti te plenum igeiit: cum quid qui da ira ante illos scripserint,llinore, Livole, lusi ita a decretisq; si a ui ous de in t dei a b ius plenum iuuiit. Atque ideo sost, i I itaec amoris lex ir die Pentecostes; to et biit. lno die Spi-
127쪽
mul illius ain tot d origo, quin Sc letis
lator eani promittens, ait, Venite ad me ommnes qui laboratu , onerara esti grauissimo legis veteris ouere fi ct ego reficiam πον, Mosaicarum constit utro nutu pondere ex custo. Discite a me, quia mitissum, humi lueorde; videte utram non amplius cingaIignibus nubibus & tempestaribus, videre me iam non in sonitu buccinae & tonitrui. vii olim in monte Sinai, loquI ac docere, sed benigneae suauiter vobiscum agere, verbis mellitis & corde gratiam & misericordiam spirante. θ. Atque ideo nouum aestamentum, per testam eu- Euangelistas recutum, onus leue dicitur, eum ouus Idolaicu in vero, iuguua graues intolera- leue. bile de durum. Qigod etiam eonfirmo :mptimis enim in Evangelio de lege sua le, gislator ait, Iugum meum suave est, ctoniumeum leve. Deinde in Actis Apostolotum princeps ita illos, qui Christianos adle. gem Mosaicam seruandam copellere co-Za. is. nabantur, alloquitur: Luidien3ati Deum, imponere iugum'pεr teruices discipulorum. quod nec Patres nostri, nee nos perrarepotui inti Sare in huius rei signum Moisis manus graue sic ponderosae luisse dieun Exod. I7. tur, quod grauem di intolerabilem legem hominibus attulissent. Atque huc habito respectu dixit olim Augustinus. legem ve-π-'. terem sarcinam eseveterum obseruationum.
Srem'. de Iam graue porrovi durum onus hoc Iegale M. Dom fim. ut in Mosaico digesto sexcenta &tredecim praecepta contineantur . scillera ducenta quadraginta octo assirmativa, &Legis vete trecenta lexaginta quinque nrgativa. E ris masa, uangeli me igitur fuere, qui Motaicas a notorum nu bis obseruationes abstulere. Atq; ideo eo.
merus rum dignitatem excutiamus profundius.
Euangetli ato in eo exstitere mirabiles, quod iratum d Ulum Teitam e tum Filii Dei uniguniti re-ςn: tas cipere, omnia Ecclesiae negotia pertractas testa re, Sacramenta de mysteria omnia conscri-Inentum bere, vitam , mortem praedicationes mira. Messis ac- culaque Messiae digerere, mundi redoptio-cep in , nem, pacem inter Deuma homuum conciliatam, peccat Ium remissionem, coeloia Ium apertionem, aliaque in agui momenti
notare, ac praesciun legem, quam ipsemet
Christas Dei Filius attulerat , eommittere scripto digni habiti sint. cum vetus ac Mosaica, nonnisi per Angelos in monte Sinai lata fueris. Teliatur hoc etiam Ioannes dicens, Lex per Moysen data es, gratia ei verum per Iejum Christumfacta est. Quin & in Apostolorum actis, Accepisti legem inrissa sitione Angelorum. Urnon cuseabiti. Et Apo-'Ha, 7. stolus Epistola ad Galatas. Lex, inquit, madinata per Angelo . t Non hic eo trouerto an Moyses Emanu Dea legem receperit,an vero per Angelum. aliis hoc relinquo, mihi sust cerit loca Kaec velut valida contrariae sententi et argumenta attu bisse.
Sexto deniq; sacri hi sanctissimi spiritus' lascribae& religionis nostrae proto notarii in licii testi- hoc laudem &praeeonium meretur, quod m naquidquid scripterint cosignarintq;. veta fit. praepo dimum & certisti inu sit. adeo ut illotuin signa derat Ao- testimoniaque Angelicis etia assertionibus geluo. praesei eda sint. Docuit hoc me Apostolus, qui legis Euangelicae veritate exas Iant pili tuum coelestium verbo eam praescreta -κda in tradit. Audite quid ad Galatas scri-
bat, Licet nos arat Angelus de exti E ita et etet vobispraterquam quod Euangelitauimus imbis, anaethema sit. An ne audacius, liberius mirabiliusque loqai poterat Paulus, &altius veritatem Euangelicam extollere
Sane Angelus ab infernis sedibus prodiens. mentiri ac fallere potest, no vero Angelus coelo descendens. Hac tamen hyperbolica loquendi libertate δέ exaggeratione usus est , ut constantem & insallibilem eorum
ruae Euangelistae scripsere, certitudinem
emonstraret; in ore entin Angeli potius falsum & mendacium rererias, quam in vel bis Euangelii; hoc euim qui diceret, nae illae Deum fallacem mendacemq; stat e-ret, in cuius suprema ac sincera verita ic o mnis Euangelii veritas stabilitur. Chrysostomus hune locum componens ait: Etiam ipsis Angelu, inquit, γ caelo de scendentibus preponit Paulinseripiti ras, id. t. . valde congruenteν siquidem Angeli 3tiam L Ga . bet magniserui sun ministra careriam omnesscriptura non asouu sed ab unetare orum
128쪽
- AE inibus omnibus ecti riri r: exetalentiam sanctorum Euangelistarum eximiam e ire eum ipsi sectetarii fuerint, qui omnes ii dei nostrae articulos consignarunt: sancti Spineus calami, per quos omnia mysteria tempta sunt, praecones&buccinae, quae per Omnes terrarum regiones Incarnationem, pallionem iesurrectionem & admirabilem Messae ad coelos ascensum diuulgarunt: & sane illo. rum dignitas singularis est, si ni itemque non habuit, utpote qui Moyse excellentiores &maiores fuerint. Moyses enim nonnisi i m. petfectam & rigidam, & grauem quae maxi- . me , legem dedit, quaeque seruorum erat, ac tandem penitus abolita est: hi vero pers ctam, amoris di dulcedinis plenam , te. uem, oneris expertem, honestae.libertati innixam. quaeque in aeternum duratura est. In cuius rei S uram vidit Ioannes m Apocalypsi Angein, per medium emtum volantem. quique Euangelium aeternum haberet, vidit inerum Angelum vesantem per nudium caest,habentem Euangelium aremia Quinta ip . Christus legalator bocati erat, ditens. Hrcect calix singuinu ori noui saterni Testa menti. Per nouum boc & aeternuin Testa. mentum Euangelium intelligat. Denique eorum d gnuas de splendor satis exprimi neq uri. cum tantis eos Deus priuale. giis donauit, ut omnia Filii Dei secteta, omnem Religionis nostrae ordinem conseripserim, eorumque tanta sit veritas, ut angelico redimonio praeponderet. Quamobrem hac quae in genere hie dini, moao lassiciant, atque ita priori parti satis seci, ut sigillatim ad sanctum Mareum deinde, qui unus Enumeto quatuor illorum secreta toruin suit, descenderem, eiusque merita virtutesque separatim describerem, quae alteia conca Ouis pars sutura est. S. Mareus igitur natione Iudaeus, scientia clarus, post Christi in eoelos ascensum, Iudaeorum superstitione relicta, veritatemque Euanselieam amplexus. principi Apostolorum se comitem adiunxit, eumque Romam usque, velut pastorem ovis, doctorem disti.
pulus,& patrem filius seeutus estuamque samiliaris summo pontifiei fuit, suum ut filium ille diceret, ita quippe in Epistola sua scrux . vi Sost
t psit. 1 ms Marcus si meus. Filimm di .cit, quod i ii iam iii Spiritu g nulli et, Exἰ an lao reper: tiri, sui , cum ni .mb. bλp : ἰZallet, Atia longius a veritatis via recedentes, il-- melius ortum inuettigare eo nati. o. stimarunt, Ioannem Marcum, amnem Barnabae Apostoli, cui uc in Act s Apostolorum habetur L mentio, eundem ei te cum Marco Euangeli- cui star ita sibi peri sit Alexander invita Balaa- mbae, D. Hieronymus in tuis ad Epistolam ad Philemonem commenἐarias, Nicephorus, o Theopintactus in prologo in sanctum Marcum, Euthyni λ&Sixtus Senensis. Atia.
eerta est haec opinio &nonis opinio de con-- Atrarium vetius esse colligitur ex actis miti U'l'
lytu sancti Marci Euangesistae, mortua e- ni traditur octauo Neronis anno herueiaro consanguineus ille Barnabae etiam qua to decimo ill .us anno v lx: se per libetur, quod verbis A postoli p: obo, sic en m in se eunda ad Timotheum Ep. stola. quam circa decimum quartum impetii.N omani annum scripsit, ut re lairi martyrio proximus. EMareum ad se deduci postulabat: Mauum V inquit, assume, gyarauctuum iacterum mihi Qitilis in mim larium. Quod autem eo tempore & anno Apostolus Epistolam scrisperit, ex aliis eiusdem Epistolae verbis coli gi potest: dixerat enim ante, ego tam debιση, c, tempus resolutionis mea . ias, id est morti iam proximus sum, quae piopediem aderit. H nc igitur appa
I et . nulli, aliis argumentis coaceruatis, non
unum eundemque virum esse sed duos diuetisses. Maiorem etiam errorem astruere eona. -πώ n. tus est Nicephorus, sed ignorantia lapsius est: -
adstruit enim, nescio quo nixus fundameniato, Mareum sancti Petri sototis filium esse, atque Proinde illius cognatum. nisi sortasse hoe inde collegetit, quamuis perperam squod Princeps Apostolorum filium illum suum appellare non dubitarit. vii iam pauislo ante dixisse memini. Quod enim Nice . .pborus hic scribit, non minus erroneum est. - ω quam illud sabulosum Cardinalis Baronii, iudicio, quod sanctus Isidorus tradit, saniactum Marcum, ne ad iacet dotium promo
ueretur, pudices sibi praeeid:sse.
129쪽
His omni b.isipit oinissis dico sanctum micum huad mul O pcst Matthaeum Eu Vc nyii gelium Quin tempote conscripsisse: cuius Mῆς proinde eompilaret de abbreuiator dicitur. xn t CPi Q hzam ut veru in sateat. sancti Marci libet ς' nonnisi compendium est. Evangelii sancti Matthaei. Credit Irenaeus post mortem Apo- stolorum Petri & Pauli Mareum seri pliue,
sed sementia haec eum vetitare nonc Olnei dit: certunt quippe est. Mareum teste sancto Hieronymo lib. t. de viris illustribu , α sancto Isidoro libro de Pa: tibus noui testamen. lai . . r L
ti, quod & Martyrologium Romanum confirniat octauo Neronis anno occubuisse:gloriosi autem Apostoli quarto decimo eiusdem supplieio assecti di euntur, ut i ex Eule-bio aliisque eolligere est. Adto ut post Apo. stolorum mortem utpote ante alios iam mortuus s tibete Euangelium non piauerit. Scriptis se igitur verisimile sit circa tertium annum Claudii, paulo an te quam Romaptosinus in Egyptum concederet, decimo eirciter post ascentionem Dominicam anno: Marcus Ε' testantur hoe Eusebius in Chronico, Theophylactus 3c Euthymius. constat quippe se- eundo illum Claudii anno cum Apostolo Petro Romam 'enisse, ae deinde sequenti anno animum ad Euangelium seribendum plicuissEQuam vero ob eau am id sit ipserit, G.
cent Patres atque inter alios Eusebius ex Clementis & Papiae testimonio, ait enim, Non sis fecit auditio dis qui Petrum prassicam emauditurara. sed Marcum disciputam rem omni-
scriptura trad.rat . idem quoque tradidit sanctus Athanasi sed a is verbis, Euangeliumsecundum Manum Roma quidem ab Apsolo Petro pν aditatum Hr, editum vero a saneto Maνω,
ab ipso Alexandria postea γ in to se in
Pentapoli ctin Libyapradicatum. Testatur hoc ipsum & sanctus Hieronymus dicens, Mar-
mresi s r. se q* Euangelium. Epiphanius item Cypriis Episcopus, qui temporibus Imperatorum valentiniani, Gratiani. Theodosi & Area.du storuat,quique adeo docte adueisus octo. Quo tempore s
ginta haeteses eripsit. eandem stem testimo. mo suo c. ii signau t β ι. νυDII MMIbaa D. e. culm Mareus. ιn uillus Maneto Puro Roma E- uaulinum edere, Ascra isu , mittatur a Iancta Ptiro in AEguptiorum regionem. uEi thymius, magni apud Graecos nominis Nomnibus his testis aecedat, suumque lym- bolum proierat: Maram, inquit, a Petro to In - . ΟΣ - tum Euangeliy fieremonem didicit, o postmodum Malea. Euangelvim conscripsit. Post omnes hosce testes icie fagabiles addo quamuis Marcu, Eo uangeliuiti a sancto Petro didrcerit atque
audiuerit, a Ueo tamen illi id reuelaturi, &ii se, di a Spiritu sancto dictatum, uti & aliis Euangelistis : alioquin enim scripta illius
certa & 3ndubitata non ellent. fideique in uiolatae , uin diuinae reuelationi inniteren
Dix muS,quo tempore,ioeo & qua occa- idi sione Euangelium noster in Evangelista uiate Maz- scrip et: t,discutiendum iam restat, in qua id ς lingua scriptum sit. S. H. eronymus inter pri pis , mos semper se, ad quaestiones in sacra i cri-ptura occurrentes dissoluendas osserens in genere loquens ait. omnes omnino Euange.
lilias unico Matthaeo excepto, qui scripsis Hebraiee Graece Euangelium sci ipsisse, sus fragatur hie de Augustinus: ecce illius verba, Duatuor, inquit, Euangelistarum solus Mattham Hebraeo perhibetur scripsisse eloquio, cfera is . Graco. Credunt tamen Syti Mareum Latine scripsisse: q uorum opinionem sequitur&Ge I nebatdus tib tertio Chronologiae cum aliis . c
Dem. I. quos ei tatic Cardinalis Baronitri. Et verum ut fatear, erediderim utramque partem verisimilia dicere ae eredibile videri sanctum Marcum utraque lingua scripsisse, Latine quidem Romae eum ellet. Graece vero cum in AEgypto, Pentapoli & Libva commora
Omnibus hisce d T cultatibus luperatis dicendum est, Marcum nostrum quemad modum hodie inter summos e i incolas re mitie muti censetur: ita in Inundo egregium & magnuti illustres virum exstitisse, quod e nomine illius colligere est, quo nom: nato viros tum literistum armis e lebres et video doctrina quidem M. Ciceronem. M. VaI Ionem, aliosque plurimos: armis veto M Aurelium, M. Antoni-
130쪽
IN PEIT S. MARCImri, M. Crassum,M. Atilium Regulum, aliosisque innumeros qui b. si quod heroicum no- men Mareus, decus dc ornamentum at tulit, Ionge profecto maius Marco nostro Euan gelistae attulisse cente .
Minus ad Missionem quoque & legationem , quae
Alexandri illi in uncta fuit, maguo illi Oruamento ae γε con' deeoti suisse eomperio: missus quippe est ad utrieodos. ei uitatem Alexaadrinam,illam ut Christi E. uangelio imbueret, quae totius AEgypti, deo totius olbis tessibus h istoricis praeter unam,
eaput. s. Petrus Romae quae terrarum caput&princeps, cum commorare ur, &S. Mar-
eum ad alteram,quae ei dignitate quam proxima. Alexandriam scilicet destinauerit, credendum hauddubie est, magni illum meriti sutile, non enim sit verisimile, Spiritum sanctuin tam eximii loci gubernationem conseruationemque alii, quam generosodi stete-nuo duci,crediturum finisse. - , sancta lixe & excellens missio, qua san. chus hic Euangelvia Alexandria mimus suit, longo ante tempore tuit praesiga ua. Pictius
-- enim Valerianus refert, cum pruna urbis huius fundamenta iacerentur, eiusque sotma magnitudoque delinearet ur, nullaque creta aut gypsus circumquaque inueniretur ad - . . loca &limites designandos,farinam men -- Ity bi ς ies adhibuisse, quae quam primum ab auibus: μ' eiteumquaque aduolantibus deuorata fuit. μ'. Π variis hoe augules modis interpretati sunt, ne Aiς an sed Deus sua illos arcanacelans, postea mi in demet ostendit, designatrum iam tum fuisse,
venturum aliquando Iempus,quo Beatus E
uangelista Maleus hae in urbe prima Euangelii fundamenta pones,sancta hae farina &pane coelesti, id est Eucharistia de quo Pr pheta ait O ad esumentisatiat te. vestigia Senoras con l pergeret, ad cuius odorem magna quamprimum Religiosorum, Anachoretatum, Etemicolarumque multitudo conflue.
t ierat. qui auium instar post Euangelistae huius
aduentum & piaedicationem in vastam aede se: tam AEgypti solitudinem volarunt, x ibidem sinctutime vixerunt.
Alexactis Cum vero Alexandrinae vibis mentio hieprinis, Lo inciderit, aliud quid addam. urbs haec ab Ale. ontopolis xandro iam inde aeri s fundamentis Le. dacta. intopolis, id est ciuitas Leonis dicta est, e
Ius nominis hanc fuisse eausam tradunt. Soniauit Philippus Maredo iam olim vaeotem Olympiadem, interea dum Alexadrum ute M sed, m gestaret, leonem utero sene Fiod augures R de diuinatores de Alexandro exposuete, qui vete leonis instar animosus luit & generosus. si atqi viLeo animaliu geneIosissimus est. ita il- .lum'omnium hominum generosissimum . . fore. Ipse quoque Alexander den de Leonisse nomine appellari voluit, & leonis exuuia as Herculis initar indutus, depingi: ideoque detiam urbem hanc a Leone uomen mutuari is Ivoluit. Sed aliud longe intendit hoc nomine .Q. Deusinam ideo illam leonis nomen gestasse s e meIediderim, mucido ut manifestum fieret, eo , venturum aliquando virum, ad conuerso nem illius procurandam, cuius symbolum esset leo, Marcum inquam Euangelistam. Ofelleiapraesagial 5 vibem vate beatam, tam eximium quae diictorem nacta es, tam excellentem piaeconem & Apostolum. Ita
enim Petrus Damianus exclamat de sancti P. Da mi Marci postquam Alexandriam appulit. ma tyrio agens deque cultu quem reliquiis eius
s Italia defert: Beata es Alaxandria triumphali hocsanguine purpuratuitu Italia corpo--hitius thsauro diues escta. De alio porro dum loquitur, crediderim de veneta illum loqui republica, quae gloriolum hune Saniactum in patronum delegit, corpus illius ma- . 4gna reueientia asseruat, leonemque, qui itilias symbolum, in insignibus & vexillis de
Quam praeclari mihi hoe leonis nomine neonceptus sese osserunt Primo in prouer- . O biis de leone teriptum legimus , Leo fortiss- Prou. a clmm bstarum au nulluιε pauciis occursum. Quod non inepte S. Marco, praeclaro Eccle. sae leoni accommodari queat, quis lissi mus&generofissimus quida Dux, qui nunquam ad ullius dis eliminis, quod sese obtu.
lit, occursum expauit, sed omnes contra AE.
prpti Principes fecit contremiseere, idola lubuenir, luperstitiones aboleuit, totiusque
Regni sedem & caput ad Christi fidem pet-
Salomon in templo ingens quoddam vas collo eauit, quod mare iuste nuncupauit, quod duodecun boum humeris gestabatur,