장음표시 사용
91쪽
Reges At kerior sententia quamque Elelesiano vnisi eum luis sequit ut, est, hos Reges ante natu post Cori Christum regnis non excessisse, sed illo nanum na- to, stellam quam primum apparuisse, quae tum e pa. natiuitatem illius indicaret . ac tum, pri tria disces mum illos in viam se dedisse, illaque ducesae. tertiodecimo post Christum natum die in Bethleem venisse, adeo ut vix nouem aut decem dies in iter hoc insumpserant. Credibile nainq; est, non eadem illos qua stellam videre, die, viae se commisisse. cum ea quae ad profectionem necessaria forent, prius ellent comparanda: haeserunt geinde ad aliquot dies Hierosolymis, quo HGO dem alloquerentur. & a Scribus & saeerdotib. de nato Rege inquirerent. Αae omnia si simul eonferantur: dicere Oportebit, nouem illos aut adsultimum de eem dies in itinere haesisse. quod & versimile videtur: primo, cum non ab extremis Persidis finibus, sed proximis venerint, adeo ut nonnisi duce torum miliariorum iter ad summum esse potuerit. perinde en in ea melis & drona edariis, curtui assuetis, insederint, qui quamuis grauissimas sarcinas humeris gestent, quadraginta tamen millia passuum in diem confie unt. Adhaee,ut reliquorum opiniones una fi-Leuis. '. indueant ut, dicendum videtur, Dei param ae Iosephum non nisi quadraginta in Bethlee dies , donec purificationis quae quadragesimo , iuxta legis praescriptum, te peragebatur, dies aduenisset, mansisse, ae deinde Hierosolymam ut sisterent eum
Doraram, uti Lucas ait, properasse. Atqui ex Euae es o colligi potest. Iesum in Bethleem a V .igis adoratum. Certissimum igi. tur est, ante quadragesimum a natauitate
diem ipsos aduenisse. Accedit huc, quod inimis absurdum videatur dicere, post duos primum annos illus appulisse. eum Iesus Iudaea tune exularet, Nin AEgyptum iamdudum secessisset. Ipsi tamen in Bethleem.& quidem recens natum, cum in praesepio
adhue iaceret, eum inuenerunt. Imo videtur Euangelista innuere. vix Iesum natum
suisse quia statim Magi cum suis aduola uerint Ecce Magi ab Oriente. Hue namq; adverbium admirandi, seu sum illum , sicut & alibi alios, videtur includere: vix enim unquam in sacris litteris usurpat'. quin noui semper aliquid innuae. Hic enim eum ponitur, Ecce Magi ab orieme venerunt, denotat miracula, prodigia, paradoxa , rex nouas & inusitatas, quod
Reges Christum adoratum veniant. Est enim mirum Ac prodigio quodammodo simile , Reges ad Christum conuerti, eo ruinque Pietas & religio vere admiranda est. Primo quod ingentia imo misi masa -xa sint, quae cum semel solo prostrata sue rine, resurgere & erigi nequeunt. At qae ut elephas animalium Rex cum semel ad terram conciderit sese in pedes erigere non potest; ita de Regibus mundi huius sentiendum est, illos, dum in peccatorum vora sinem prolapsi sunt, non sine singulari miraculo posse resurgere. O casum metuen dum & sugiendum, resutrectionem vero suspiciendam ae penitus admirabilem iEt veluti orbis Saturnius, omnium Planetarum summus & maximus, omnium se movet lenti Isime, adeo ut aliquot anno. rum millia in cursu conficiendo insumat; orbis vero Lunaris, qui omnium minimus
Minfimus, nouem & viginti diebus cursum suum peragit: sic de motu spirituali,
conue morte inquam animarum etiam sentiendum; popularium C conueIsionem celerrime & quasi in puncto & momento fieri, at Magnatum, ac praesertim Regum, ac Principum , nonnisi summa eum disse ultate, magnis laboribus 8c sudoribus. Q9are eum huiusmodi ad Dominum conuertuntur, Ecce vel vit admirantes usurpare pissumus, ut hic Euangelista, Ecce Magi ab
Secundo, Regum conuersio admiranda ac magni facienda est, quod ad eorum imitationem & caeteri couuertantur, subditique ut plurimum ad mores principum sese coponant. Testissu Rex ille Nini uitarum, qui cum ad Ionae praedicationem peccata
agnosceret, poemtem ana ageret, vitam in inclius commutaret ι subditi eamdem mox viam vitaeque rationem inierunt. Omnes
quippe Regum & Magnatum exemplum sequuntur. QAin & in corporibus illud eae
92쪽
Iestibus fieri videmus, primo namque mobili sese mouente. omnes alii OIbcs de corpora mouentur, idemq; sta diu de eurrunt. Rex inter homines velut primum mobile dieendus est, qui in quam sederit viam, regnum mox uniuersum & subditi eamdem, velut misu ducti, ingrediuntur. Vnde Poeata. Regis adeae iam totus tomponatur ortu. Prodisium et tia: tur, videre hodie ex O-
sisentiu iente enittes ei; . qui Christunt inna si ratu fuit quo ranx&proni adorent. Eece vero aduentu, & Rliud miraculum longe admirabilius. Hi M4iscitu namque Redes, Gentiles & idololatrae vo- L . res o cationem Gentium ad Euan selium, quae toties a Prophetis praes 3 nata nil designat. vidit enim Ezechieli plea: dum templum, quod ab Oitu ingentem habebat portam quae semper patens erat s quo viso denotabatur, Christi Ecelesiam, cuius hoc te plum ab ortu pates imago & figura erat, aliqua n. do Gentes ad se admissuram. Hinc hodie tres illi Magi , ostio ab Oriente reserato
eamdem ingrediuntur, ait enim Euangelista. Mee Magi ab or 'enIe venerunt.
R - Et quoniam templi mentio incidit, lege re in Sacrix libris memini, lapides &saxa, equibus si ptuosum illud ac magnificum templum Salomonis eonstructum erat, Iudaeae sodinis educta, sed ligna & trabes aec aetera ligna , monte Libano, oui haud procul a Sidoniis & Tyriis idololatria distabat, suisse aduecta. into denotabatur, Ecclesiam Euangelicam eludaeis & gentibus simul eonstruenda n , quarum hodie primitias in Bethleem cernimus. Ecce Magi
io. Petrus Apostolus vidit olim caelu apertum,& descendens vas quoddam, velut linteum magnum, quatuor initiis submitti de coelo in terram, in quo erant omnia quadrupedia & serpentia ; & volatilia, aliaque animalia immunda. Cum hodie reges hos idololatras, indomita&fero eientia animalia. in Persidis solitudine educata, in Ecclesiae vas descedere video, idem omnino cernere me existimo. Erro Auditores, erro, n6
est hoc amplius figura. sed res ipsa. Hodie xoque celebres illae nuptiae, quibus Chrius Ecclesiam sibi in coniugem copulat,
peraguntur, quando nimirum per omnes mundi incolas ad hasce nuptias invitent ne di eam eompellant. Stella noua legationem obit in Oriente ad conuocandos Reges , Angeli in Iudaea ad inuitandos Pastores, Principes in ciuitate Ierosolymitana ad admonendum Herodem, quo se ad hasce nuptias praepararent. Dixi hodie celebres & regales illas nuptias celebrari, & iterum dico, & verum di cci I adsunt enim legati a parte sponsae, qui
ex oriente venere , qui conuenta & conditiones matrimonii confirment: Venient Ie
eam Deo. Solent namque parentes, quum nuptias filiis suis aut nil aous, quae tamen non v', adeo aequales sun t. parare & conciliare conantnr, eos adhue iuniores matrimo mi vinculo sociare, tum ut crescente corpore crescat & amor, tum vero ne sponsus futurae sponsae suae desormitatem. nae uos & vitia agnoscens perspectaqi habens,
eandem auertetur, nexumque matrimonii
periurus abrumpat. Imitatus est hoe Pater aeternus, filium namq; isum Eeclesiae pauperculae &desertae sociare cupiens , quae nullam cum illius magnitudine similitudinem habebat, a primis eam ineunabulis filio despondet, ut nimirum crescente aetate cresceret & affectus; ne fortasse etiam, visa eiusdem turpitudine ac de rmitate, ab eadem fieret alienior. Nosti, infans sa - ientissime , tu sapientia aeterna eum sis,ponsae tuae desectus, decipi nequis aut talli, sed amore intellectum offuscante, & rationis te lumine priuante, agnoscere te eo Ddem sngis: & quamuis nulla inter vos sit si in ilitudo , quamuis in qua ipse ditissimus sis, sponsaque tua pauperrima & omnibus destituta ; quamuis ipse pulcherrimus &ipsa turpissima; matrimonium tamen contrahis,& nexum inis, ostendisque te hodie primis hisce legatis, tamquamsponsum pro' Psalis. cedentem de thalamo suo. O nuptias, exelamem igitur , felicissimas ae vere beati s limas i exclamet me eum etiam Euangelista: Eece Magi ab Oriente venerunt . Ecce Magi, ecce etiam figurae. Vix enim Gen. s. Adam natus erat, quin omnia eum anima
93쪽
lia vi dominum & retius natur Principem agnouerint, illiusq; se paritura imperio prO- miserint. Et ecce secundus Adam Christus vix natus in praesepio reclinatur, quin uniuersa animalia, bruti illigentiles Ec pagani. tam qui Orientemincolebant, quam qui in
Oecidente commorabantur,quique utroq; sub axe latitabaut, ad eu vener .n , eum ad Orauerint, de velut Principem agnouerint. Verum me dicere comprobabunt Euangelistae verba. Ecce Masi ab oriente venerunt. vix compacta erat Arca ab eximio illo
Naup ego Noe . quin omnia in eam animaistia se receperint, quo a diluuii rabi praeseruarentur. Docemur hic, saeram Eeclesiae arcam a Noe secundo, Christo inquam, vix compactam, quin omnia animalium genera, ethnicos intelligo de cultui salso tu deo tum deditos, ad eam confugerint, diluuii procellas declinantia. damnationisq; aetertiae rabiem subterfugientia. Α solis ortu aliquot venientia intueor, Ecee Magi ab Ori
Haec quidem Theologica sunt&saera, lain e Phys eorum quaedam scriniis depromam. Pantheta animal illud ferocissimum, tam iucundum odorem spuat, ut omnia animalia, etiam monstrosissima , quotiene alique in ape Itum prodit. odoris suauitate illecta, cauernis prodeant, eiusque vestigia causectentur. Nos vero relicto quost bru- tale est, mysticum hinc sensum eliciamus. Clitisti Saluatoris humanitas eiusdem omnino natuIae est, vix enim in apertos sese na- curae humanae campos effundit, quin tua uissimo omnia odore complet , ut omnes creaturae, etiam monstro lissimae, id est, peccatis quam maxime coopertae , vitiorum
antiis & eluncis Qteffae,ine redibili gaudio perfusae , eum dein quocumque ierit seruantur 3 adeo , ut quod olim in eanticisionia, dicere queant: In o rem unguentorum tuorum curremud. QRam porro proditiosa monstra cauernis Orientalibus proeunt, quales idolol/t , quat s pagani. Ecce magi a Oriente venerunt.
Magnes sertum ad se trahere peihibetur, quocumque etiam loco inueniatur. Hinc Augustinus in libris de ciuitate Dei velut
miraculum quoddam narrat, de Magnete, qui plurimos ferreos annulos catenae in ne xos ad se trahebat. Naturae hocce miracu tum gratiae adoptans, dico hunc paruulum magnetis modo natu Iam assium psi N. Conia I. Cor. Io.
firmat opinionem meam Paulus dum ait, Petra autem erat Chrisus, sed lapi s magnes: Mirius quem attraxit annulus fati sacra il-ahit inanitas, deinde pastores quos monil bus Iudaeae pellexit, ac mox Magi, quos Oriente excivit, uniuersus deniqi orbis quem ad se trahet, adeo ut ingentem in Ecclesia, stum ex Iudaeis tum e.Gentibus, eamque indissolubilem catenam eonne erit: est se ille et lapis ille angularis, qui utramque mace riem in unam conflauit, ex Gentilismo se .ae Iudaismo non nisi unum coetum constituit, qui fecis vrras unum. Ipse quoque huc alludens olim apud Euangelistam in Ego si
exaltat in fuero a terra, omnia traham ad me ipsum. An non ingens vis sit oportet lapidis huius, quae ex istima Oriente Reges exci- uerit,& in Iudaeam duxerit. Narrat hoc velut miraculum Euangelist , Ecce magi ab O
Ecquae pueri huius diligentia, ecquae eura. aut potius amor I Vix enim natus est, quin legatos in uniuersum terran m orbem destinet, quo mundum aduentus tui certi-otem reddat. Stellae in Orientem properat, Regesque commonefaciunt, ut in iter sese dedant. Angeli montes petunt, pastoribusque Iudaeae natum Saluatorem annuntiant.
Apostoli mox per omnes mundi angulos discurrent, eumque de Messiae aduentu certiorem reddent , si dubitetis, audite Prophetae verba : In omnem terram emissonus Psalm. I8. eorum, in fines orbis tirra verba eorum.
Isaias Propheta hoc a longe praesagiens, d nomina ei imponit, quae hanc diligentiam ac sestinationem satis innuant: Ilaca, inquili nomen eius Acceleras mas radari, quia antequam sciat puer vocare patrem suu ,' is matrem suam,auferetu ortitud a dici. O stolia Samaria: quae postiem a septuaginta ita interpretant ut: Auferet fortitudine DAE' Serm 4. d. masci, Odotia Samaria. t exponens B. Au- Epiphgust. ait: tum completiam esse , quando
Magi & Reges illi gentiumab Oriente ve-
94쪽
uerunt, sortitudinem 5; Damasci ei obtulere, aurumq; , id est, aluitias & spolia Samariae attulere. Porro nonae habet, alere&
bulis legatos p oes terrae angulos et mittat. Qi,a scite huc quadrant verba illa spolictis, & admiratione nimium quatum p e eulsi. Et ecce tres etiam Reges Christu hodie inuistini, quo se redibile est, dum eum in praesepio iacetem , & intra animalia vagientem, in surrema inopia & egestare cernerent, perculsos stetisse, & ubertim p co-ta in Canti eis, fere iste venit trasitiens costes' miseratione lacrymatos esse. Innuere hoc e coelo nimirum empyreo descendens in ' videt ut Psalmographus. erystallinu, deinde in ptimum mobile, hiae in fit mamentum, mox in septem planetarum orbes, illos transiliens peruenit in
ratisunt,eonuenerunt in una: si te videntes' μ sis admiνati sint, et urbatisunt, cometi sunt, timor apprehendit eos. Ac merito quidemst haeras elementares, illasque praetergre i- admirati poterant ae percelli, cum filium si is in uterum Virginis, ex utero in stabu- Dei, Degem Regum in stabulo inter ani-lum de praesepe saltauit. O ecquis saltus, e qui colles Salit etiam usque in orientem. atque ideo Ecce Magi ab oriente venerunt: Audiamus iterum loque a telo sponsam: malia ori enderent. Inter omnes Dauidis Regis milites palδmam εο praeconium tres illi mereatur, qui Haustam a ci I terna Bethleem aquam, per
Eceas/υenirsassiens in montibus transitiem media hostiae astia penetrates , in speluca
colles, ita est ilectus meus evrea hinnus cyse ceruorum, d est, Quanta sponit mei diligentia est, ac festinationalit in motibus Patriarcharum, Regum . & Prophetarum,tanscendens e oru colles saliens in motibus Sion. Thabor, Caluariae : tantaque illius sestinatio uta capreas hinnulosque cursu exaequetrHaee Theodoretus verba exponeas, ait
O dollam sitieti illi attulerunt. At videmus hie non tres milites, sed reges ad Dauidem nostrum Clatistu in in spes uncam Beth Ieem venientes per stacto hostium, id est, falso
rum Deorum cultus agmine, gratis aquam inde educere.
Nathan Ptopheta eum ad Dauidem rege L Reg. r.
ingresIus esset, hac eum oratione alio euius est. Domine mι rex, tu dixisti, Adonias regnere apream visus esse perspi eatissimi. e eruum φοsime. or sese Iearsuperthronum eu' vero animalib. venenatis quam maximea aduersari, adeo ut quam primum arq, editus est, serpentes, aspides, vi preas ac colubros persequatur, anhelituque suo ea de cauernas & antris edueat: D prcite hic alle- fori eorum sensuu indagatores, num Chritus paruulus hie vere sit caprea, quanta deseendit hodie ct molauit boves, typirius d auditis David. voeata ad se Bethsabee, promisisti Q olim secerat, renouauit, x Salomone situm eius, rege ae sue cessore denuo designauit .vtq; hoc inret euidelius. tres ad se viros vocati iussit, re F fulcra iarobora, Sadoc, Nathan& Banaiam,qui peInamque in eo perspicacia loculisqnippe in uniuersos regni limites diuulgaret, no Ad orientem usq; pertingit, queis Magos ad sepellicit; num ceruus quoq; dici pollit qui pe qui iam inde ab incunabulis, illos dianiam sed Salomone ad paternum soliu euehenduntLquo audito, Ad Onias de quotquot eius partes sequebantur, mirum in modum eones, reges inquam gentile v, idololatriae perculsi sunt. Pronviserat. auditores I toties cauernis stilo misericordiae suae spiritu ex- naturae humanas Pater aetern , ipse quin et ciet. Videte ut eisdem egrediantur. Ecce angelus Mariae filium illi us lare regem. Magi ab O irere Venerunt. t Dabir isti Dominus sedd David patria eius, is Anne totum me hodie tenebis , 5 Meest ' regnabit in domo Iacob in aterniae cum qi I nouita me adhuc de te eo ceptus isserendi. t det et Herodem, noti vero Iesum filium Pa
Tres illi amici Iob et Tobiae secundo reges
nuncupantur, cum euin sterquilinio vicc-rib. pleuum sedentem conspexissent, lacry maiicce pete, oculis & manibus coelo ere-cificum , dominati ciurauit, non illum sed haue, uti promiterat, regnatu cum Atque ideo stellam in Orientem destinat, quae tres reges inuictissiunos Letium Ginmude -
95쪽
cora & ornamenta ad se vocet, qui velum lSalomonem Iesum Christum auorarent, leumque per uniuersum orbe in legem ellepromulgarent, muneraque ei & xenia, ut lprincipi summo ac legit .mo, non vero alienigenae Herodi, asscrcent. Hinc aiunt, Vbies qui naim ess rex Iudaeartim Quo audito Herodes Iduinaeus, omn R; eius aula per-b i. I culta est, rhatus est Heredes, ct omnis Iero- RU subma cum illa. An non omnia exactissime 2 Por/ἰ- conueniunt, x optime coincidunt 'sed addam ω alia. In Ezechiae reses gratiam decem gradibus solis umbram in horologio retrocedere permisit Deus: quod cum Astrologi Babylonii pereepissent, Rexque eorum audi uisset, ob Ezechiam rege Israel hoe factum, legationem in Iudςam una cum muneribus de itinauit, quae simul amicitiam illius exposceret. Arrigite aures & animum Christiani. idipsum & hic contigere videbitis. Ingratiam nati Iesu, idem Deus stellam Mais in oeriente demonstrauit , qui cum obtelliam natu ri , eandem apparere intellexissent, una cum munerib. eum adoratum
veniunt. Sed non cuncta in hae figura cum figurato sint paria. Legati siquid e regis Babulonii Ezechiam in amplissimo ac splendidissi mo palatio, auro&gazis reserto, rep Ierunt, Magi vero Christum in stabulo in summa egestate di inopia Illis Ezechias di.
uitias demonstrauit, thesauroc aperuit, in
iisque gloriatus est; at Cluistus his non tiis
praesepe, paleas di animalia ostendit. Hic cine honor est, Saluator mundi. quem regali huic legationi ex iubes'itane principes Illos externos exci pisi sed sistendum hic, uec prosandius mystiliolum horuin abyssus penetranda. Sed ima saris superq, primam hanc partem prosecuti ad alte ri vcnia mus , & quomodo Principes hi Regem natum adorarint, di spiciamus. Multum iam itineris eoniae erant, Se Protolymam usque peruenerant , palatium Herodet ingrediuntur, inquirunt. Vbi est ri. ι natus est Rex Iudastrum ' Herodes turbatur.& omnis ciuitas cum illo. O re noua in , sed
admirab. Ieml Paruulum in praesepio vagi eatem regibus, urbibus,ipsis quin etiam re- l
gn: sta. morem incutere' bl rabile& prodigii stin. levideatur, digitos ad luminis umbram apparetes regno Babylon co metum Iniicerc, ac non vero mirabilius est, paruuluin stabulo iacentem , in praesepio reclinatu
Iudaeam uniuetiam percellere ac turbare. Et nunc reges intelligite; si lotorum digitorum tanta potentia sit ac fortitudo. quata tot Ius manus, quanta brachii ut uia est
si metuant Herodes eiusq, sequaces, quid alios sacere par est O Iudaei, oscistae, o legum Doctores& Rabini. itane tremitis & trepidatis in aedibus vestris commorantes, adeo ut foras prodi re non audeatis 'haec cane audietis. &puerum cum illis adorare detrectabitis Misistis olim legatos ad Zachariae filium insolitudine,& ad Messiam vettium in Bethleem nullos des in abitis y Bene dicitis, idq iuxta Prophetas,ia Bethleem eum Iuda nasci debere, uenis tamen vestrum credit. si Rmiles estis Achitopheli. qui aliis quidem O- ὸ-m-ptime, sibi vel Opessime consulebat. Augustinus vero fabras vos comparat, qui arca Noe compegerunt, qua ille eum suis diluuio eripetetur, ipsi vero excluderentur. o intentati & excaecati Judaei s Eeee Magi, Philosophi, Astrologi , nudae Propiatiae Balaam, qui unus E maioribus eorum fuit,
orietur per x Iacob, innixi, regnu dctu β - deseruere, longum iter institia unt, paruu luiti Melliam adoratum veniunt οῦ & Vos, . tot Propheticis illustrati vaticiniis te Ora - . iaculis, domo vestra non es rediemini, ut ubinam locorum inueciendus it , inquiratis. Ecee,iubierunt iam stabulum, hoc indicant stantes prae soribus cameli & dromedarii. de quibus locutus Isaias ait: Luando Ilai. o. fortitudo gentium venerit tibi, inundatio camelorum operiet te, dromeda rq Madian or E phra. Ecce Mariam proni salutant, ac pue
tum supplices adorant, Et antrantes, Inreenerunt puerum cum Maria Matre eius. N onlegit ut Iole pii in stabulo tune fuisse: disponente ita temporum vices sanctissimo lpiritu, ne imbecilles illi neophyti, in fide non Lusq; adeo eonfirmati, illum ut Patrem pueri haberent. Hinc etiam colligere possu- .mus, Beatissimam Deiparam dono lingua-
96쪽
rum a Spiritu I. donatam fuisse: quis enim hos teges excepisset, quis iis locutus suis. set, quis intelligere , nisi illa, omnium lan guarum cognitione illustrata eorum idioma intellexisset y Praesertim cum Ioseph noadesset, ipse que paruulus elinguis Se infans esset, nullum que ad manum interpretem haberent. Sed ad lineam. Uix intrauerant stabulum Magi, quineon sestim proni paruulum adoIarant, o m. niq; illi obsequium exhibuerint. Et roeidentes adorauerunt eum. O regia humilitas
ae submissios Praedixerat hoc olim Isaias.
Erunt reges nuIνiti, tur,vultu te in terra ado.
bunt or puluerem pedum tuorum lιngent, actu Psalmista: Coram illo piseident AEthiopes, or inimici eius terram ringent. Quanam obsecro de causa, c Principes tantum puero hinc honorem exhibetis, cur ita vos submittitis , proni in . terram caditis, aut eum adoratis ubinam eli illa diuinitas, maiestas. v binam Angeli,vbiuam miracula, quae demiremini 3Illene est, quem coram Heto de regem Iudaeorum nominastis Vbinam
illius palatium, ubi aula, ubi corporis sit. lpatores & lateron es t ubi omnis nobilitas ubi splendor Se dignitas ἴ quid hic praeter stabulum, praesepe, animalia , bouem & asinum intuemini quam inops equite Tacendum hie est o anima,hςc quidem
exterioribus, sed internis & mentis oeulis sublimiora & altiora contem plantur. Sensus exterior paruulum iis ante oculos, ponit , sed fides eum depingit, ut Deum. Et quemadmodum senecio ille Isaac caecutiens & caligans Iob filium , licet in mentito habitu, agnouit: Ita Magi hi quamuis oculi eorum prae lippitudine gentilitatis
nimium quantum caligarent, Deum tamen veruin in hominum latentem habitu,& vilibus hu manae naturae pannis coopertum agnoscun Similitudine quadam notarem notiorem laciam.
Accidit interdum reges & Principes inementito habitu per regni sui prouincias, ne a subditis agnoscantur, oberrare, ut plurimos Franciae Reges olim factitasse historiae monumentis proditum est verum si penitius eorundem & agendi & loquendi Bus vi Sanctis. rationem quis intueaturi, videbit quamprimum sublimius quid inb vili illo pallio delitescere: manuum si quidem mollitius nobilitatem & otiam arguet, verba aulam sapient, omnisque motus & actus regiam dignitatem, non vero mechanicam
artem prae se serent. Ecce summus ille Regum Rex eum in fictilio hominum habitu permundi huius regnum ine ederet. formam serui accipiens , is habitu muen tris ut homo naturamque humanam allui ipsistet, reges hi Eoi proprius eum considerantes, eiusque manus inspicientes, i. opera illius contemplantes, quod cadoretur ab Λnge Iis, ab Herode Rege timeretur, aliisque in rebus potentiam suam declararet, statim iudicant, nihil hic vulgare sed diuina omnia ae supra hominum sapientiam subesse. Deinde verba illius attendentes de loque- Iam illam fascinatoriam . qua & omnes in
admirationem rapere. aegris mederi, mortuos ad vitam reuocare, ac daemoni b. metum incutere debebat, considerantes, qua primum censent haec omnia aulam , palatium, nobilitatem ac dignitatem regiam spirare.
An non meministis, qua sincere & liquids iudicauerit latro ille in eruce de Christo. quamuis namque eum miserum, plagis liuidum, vitinerib .co pertum isanguineos stillantem raucis, in crucem in medio latronum actum , morti proximum cerne ret, oculos ulterius tamen sustulit adeo, ut diuinitatem sese occultantem perspexerit, magnaque animi constantia dixerit, Me-Mati. 7.
mento mei, dum venoti in regnum tuum. Ec-
quae illa fides suill at no minor Magor i extitit, qui licet nonnisi paruulum pannis inuolutum cernerent, eundem tamen ut Deuadorant, ac sub illa paupertate latentem quandam maiestatem agnoscant,& eum Isaia exclamare coguntur: Vere tu Detuabsconditus. Ecquae cum paruulo hoc verba liabuisse e S Oportuit, quos serimones miscuisse3 Innuit aliquid Ieremias dum ait, Ad te Im- Ierem. I 6.tes venient ab extremis terra er dicent, Mendacium possederunt patres nostri, vanitatem
97쪽
nostri magna la e re ita te Ac cal gine obscura versati sunt. cum vero relicto Deo, idolis immolarunt. Tu en m solus Deus es, tu
Deorum omnium tum mulli u dignus quem uniuersa mundi huius mach uia adoret , qui unus es essentia, α pellicinia trinus.
Cum haec, pedib. interea oscula infigendo. stringendo , amplexando . salutan-
d O. adorandoque eum velut numen , Pro serunt, oculos cI c umquaqi ferentes loci, inruo nasci voluit,utilitatem ac paupertaIem emitatur, atq; tu assim rationem rupti verba illa Dauidis , quae pudore consulus Natham a: t v sur palle, va li sunt : rides quod ego habuem in doma cedrina , 9 Arca Deilpsita in medio pensi Llem pudor Mago Ium Ore verba eadem videtur elicuisse, atque huius. modi sermonem ei mali . . Equul Nne vi. detur Domine, in stabulo te nasci, in praese-Horec liciari, frigori.& aeriscinese mentiae
ea poni, a talis an .ma lib. seruar in OS autem
in regnis nostris palatia splendidissima in
colere, delicias abundare, magna nobilium caterua circumagu Atriano sitia trianthina sun t aurat a sunt Momus nostrae aula is comtust. tae, tu vero oliam me regum Rex an soris di o Iut ris, ita praesepio Iaces, in palea re-elinatus es, in stabulo com oraris. O li, gens humilitas nostram coarguens vanitatem lo paupFtas nostras culpans d uitidisi Et ramus igitur, insanimus, atque hoc dicendo,
Prudens illa iuxta ac pulcra Rebecca cupretiosis induta monilibus, camelo que Vecta, futurum spo sum Isaac, mapni Abrahae fit ni vidisset, protinus descendit in d gnuia scilicet aruit rata, se superbe indu Iam camelo inlidcre, dilectuin vero suum peddite iter conficere, r. udentes illi Principes, qui diuitiis εἰ auro onusti, canielisq;& dro edatus inuecti patria egressi erant, cum paruulum Iesum summi Dei filium i a terra iacetatem, inter animalia in praesepio recli iratam cerne t e t , statim camelis descenduiu, iridignum si, censerit, creatorem tanta in humili. tale & paupertate nudum incedere, se veto creaturas tantam vanitatem, superbiamque
amplecti & consectari. amobrem eo tu si
At non hie eorum stetit humilitas, sed M.
postquMri animo demisia eum adolaruar. apertu th auru ebrialerunr er aurum, myrrham credibile potio est hac eos verba muneribus adiunxille: Cortorum terraeque rector ac dominaim amplissilue. cuius nλά-
uitatein stella magistra didicimus, Regum mulum summe ac prime, benipno qu*isciculo mutauscula quae Valalli Plancipi suo
clementi illino offerunt. intuere. ac grata tubi sint ea & aecepta. Thus tibi vel ut Deo, aurum ut gi, myi rham M Messiae orituri thus diuinitatis, aurum humanitatis, myr rha sacerdotii tui. symboluin est. Quod Poeta succincte complectens a M.Aιι rum hω. myrrham, egiis inmisiωDeoque Dona ferunt.
Haec ad nostram doctrina dicta sint A ditores; Non enim suffecit his Christum
ador alie, sed munera quin etiam offerunt. no latis quippe eli, diuinam adorare & credere potentia. led charitas etiam exercenda est, eleemosynari, in pauperes erogandae. fi des & opera plerumq; comunguntur, adoratione & misericor ας operastinui temper progrediatur necesse est. Plurimi si quidem fidem & adorationem in ore habent, mi sericordia vero ab anima penitus exulat.
Nullam in vetera lege animal mundum Rhabebatur, nisi quod ruminaret, at', ungu- lam bifidam haberet. Ad eunde modum illa demum anima sancta ae pura dicenda est,
duae ungulam bifidam habeat, id est, quae
e emolynam & chaluate consectetur. haec nainq; hi Iura eleemoly nas, ali aq; opera misericordiae denotat. quarum vero pedes bifidi non sunt, immundae censeri debent. Ecus ilia Eu angelicia quae fructu se duo LM. . soliis carebat, a Christo velut anathemate perculsa, quam primum exaruit. Ita auisdem habent & non e haritatem, qua Deum eonstanter adorant, proximo vero misericordiam denegant, aridae sietus sunt, a que a Deo maledici maledictam; exarescere, magnὶ sui infirma merentur At quo ina, Deus
bone, huiusmodi hodierna die reperite est albores sed no ita profecto Magi nostri λ- Oile visi sunt,qui postsi Clui ita adorarunt,
98쪽
munera quoq; pretiosissima ei de offerunt. Notandum por Io hic est, omnem Deo thesaurum eos aperuisse: unde discianus, Deo soli omnia nostia, possessiones. bona de quidquid demum hic habemus accepta reserenda esse; ac pelli me agere eos aetq; erga Deum ingratos existere. qui pauperi sua
occludunt, arcis eadem includentes. Con.
siderandum hie item.Christo illos, non auistem Herodi, thesauros apex uisse. Multi vero, pro dolori hodie penitus contrarium agunt, qui scilicet thesauros, dium as. arcas suas. non Deo vel pauperibus. sed Herodi. mundo. lustri. vanitatibus, tuantis Ieserant. O rem deplorandam Hi ne a Propheta EZechias Rex castigatus est. quod diuitias, thesauros, similiaq; legatisBabylonioru ostendisset. Docentur hic illi ac correptione celantur dignissimi, qui bona sua, diuitias, post elliones, redi intus, idololatris Babylonicis, id est, dissolutionibus. laruis, Iusui, ineptiis , stoliditati mundanae, & tripudiis demonstiant. id est in res vanas impendunt. At non ita Segestio illi, qui soli Deo thesauros suos reserantit apertu thesauru obtulerum es, & c. Magna Sc opaca illa at bor. quam Nabuisehodonosor vidit, cuius rami v truq; mundi cardinem tangebant, quaeq; frondibusti setatibus. luxuriabat tandem excisa suit eiusque fluctibus animalia saginata. Opulenti de pecuniosi mundi huius, i qui instar
ingentis cuiusdam arboris caeteris hominibus v Identur, auro, inquam argento,pe cuniis , reditibus onusti; atqui non nisi inhtu tales usus eadem insumunt quo ulmi
tum gulae& sensualitati aliisque bivialibus appetitibus satisfaciant ingens profecto
discrimen adeunt, ne instar arboris huius exscindantur, libro vitae deleantur, vindi. eem diuinae iustitiae securim experiantur, itaque in flammas aeternales coniiciantur. Epulo ille Euangelicus, qui loculos euacuabat In delIcias, In voluptates, In canes
εe aues, in vestes splendidas de magnisieas, atque in luxum pecunias pἷodigebat, non vero in pauperes, aut in lararum ι in inseriano tandem sepultus gemuit. Verendu pIo-
tam ducunt, similem quoqae apud in seros cruciatum experian cur, qui nimirum Reses hos non tu ut imitati. qui apertis thesauris suis Christo recens nato obtulerunt aurum, thus &myrrham. Sed filum orationis iam abrumpamus. eorumq; itende munera seponamuM Quineos potiuL imitem ur, exemplar porum qua proxime sequamur. Tsia nos illi docent, z. - .
promptam obedientiam . munerum obta d. 'Lionem , ac ser illud iter in pati iam reuer gl*vβη si nem. Obedientia inquam: qua piimum l. ' μδιλο enim ut stella invidere, quae eos aduersus 'μ 'cipiendum Inuitabat, in viam se dedere. Hos nos imitemur Oportet. no desunt e Imitellae quae nos ad Deum vocent, at nos easdem vel non videmus, vel earum nutum aut mouita non sequimur. Stellae u- sὸν iquidem sunt exempla Sactoru, ut Leo MAE' tiphansnus ait: sanctae ivem praedica Llon ς.&in' HMisit. νά. lpirationes internae. quibus nos Deus ad se-Euaουν. vocet luxta opinionem Gieg. Pontificis. Sed quae nostia rixa litia est, oculo occluindimus. earu inq; ductu sequi detrectamus. Muaera quin etiam imitanda lunt, dc imprimis quod primo aurum obtulerint: hoe symbolum charitatis est, quae inter ceteras virtutes, non secus atq; aurum inter metalla prima est haec igitur prae caeteris
Decio Terea da . nam, ut D. Thomas ait, a- I. para. u.
irior omnium donorum primum est,ae ve- 38. Art.1.lut ianitor, cuius adminiculo&auxilio caeterae virtutes in scenam prodeunt. Secundum donum thus est, per quod ipsa desi
natur oratio, quae animo charitate erga eum incenso pro se ista, Deo iucundissimum odorem dirigit, ac velut thyinia inagrauissim uiri adolet, quod omnes alios odores longe superet. Ultimum cst oblatio myrrhae, quae morte designat, & qua mortuoru eorpora condiuntur. Docemur, hic, sensus, concupiscentias, voluntatem denique nostram mortifican dam esse, ac veluti gladio iugulandam, adeo ut vitam & Omnem erga res mundanas guItum amittat,
sectu enaum hic est consilium Caiphae Poti scis . qui de Christo morti adiudicando dicebat, Expedis ut unus dromo moriatu ν propvulo, Vt igitur uniuersa sensuu nostroruK 1 muluin
99쪽
multitudo morte eripiatur, unum hominem mori necesse est; id est, voluntatem,
qu ae praecipua ei uidem pars est, mortifica. ri: Passiones stirpitus euelli non posse fa- . teor,& radices sensualitatis penitus praecidi posse nego, sunt tamen refrenandae, ac mortificandae, & Iesu Christo, in modum myrrhae, piorum horum imitatione, offerendae.
Levitis olim in veteri lege pcepit Deus,s' orsines ut corporis palos raderent: noluit
eosdem stirpitus euelli, sed tantum abradi. Pili superflua naturae exere menta sun t &limul figura passionum nostrarum quae una
cum natura&aetate excrescunt; has non
euelli sed sancta mortificationis nouacula αbiadi, sibiq; in oblationem, velut myrrha
quanda iri regiam , dari vult Deus.
Reditus ad haec Prinei pum horum in patriam imitandus est: nam , teste Euangelista, per alia viam recti si sunt in retionem. Venerant siquidem per latam idololatriae& infidelitatis viam, per regiam vitae emendationis conuersionisq; viam reuersi sunt. Hoc ipsum nos imitari oportet. eum enim
per diniciles illas ac molestas scelerum vias ambitione, libidinibus, auaritia, inuidia α& rancore plenas, per viam illam latam quς ad perditionem N infernum ducit, ad Ee
es etiam accedimus; per aliam redeundum est,& iter gratiae contritionis, poenitentiae
insistendum , iter inquam quod recta ad aeternam beatitudinem ac gaudia caelestia dueit. Hoc scilicet secere Magi nostri, qui per aliam viam reuersi sunt in regionem
Dom: nus apud aliquem Prophetaru, Ezechielem puto)praecipit ut quicumq; tem plum ingrederetur, per aliam portam eo de egrederetur. Sensus mysterii est, ut quicunque ad consessionem accedunt, vel Deo in Ecclesia se repraesentant, per aliam quam intrauerant poItam egrederentur, id est,eadem peccata quibus onusti tu trauerant, noLne. r. . e poriznt. Contra a. Pharisaeus ille Euan gelicus , qui eadem, qua templum intrauerat porta exiit, domum se . eadem qua ven rat ambitione, fastu, Be vanitate grauatus reuersui est. At nonna Reges no irri, viam namq; mutant, peccatores liquidem vene.
rant. Iusti redierunt, ac per aliam viam reuersi sunt in regionem suam.
Et quonia ae reditu verba facimus, gloriola in mihi futurum est, pios illos PrincI- pes in patriam tam longo Itinere redeuntes
comitari, &aequum, iis suὶ conua tantibus, sacrana sq. colligentibus,me mea covasere; aequum est inquam ut receptui Iam canam,
vobis vale dicam,&eum Lycurgi facto sine
concionum mearum faciam. Hic cum op-
timis rem p. Lacedaemoniorum legib. sta- Pliae. in bili isset, variasq; conli I tutiones rei p. salu- Lycurgo.
tates edidisset, in eo neione publice ad populii ait, velle se D elphos. ut de legibus tuis . Deum consulat, proficisci sed non prius se in iter dare velle , quam sancte se omnes, quidquid decretum esset, donec Delphis
reuerteretur, obse Ivaturos iurassent. Qigo deum omnes libentissime fecissent, in viant. se dedit. Delphos cum venisset, Deum consuluit , num Lacedaemonii. qua in diu leges suas obseruarent. prospere ageren t. A cturos respondit Deus nec prius pellum & in de te rius abituros, quam easdem neglexistent,dcreuera quingentis aut amplius annis quiabus lanite easdem & exacte obseruarunt, en eorum resp. Graeciae caput & Princeps ex stitit. Lycurgus autem audito tam pIaeclaro oraculo, gratiisque Deo actis in patriam reuerti noluit, sed fame emori maluit: imo& a morte cineres suos, ne mortuus sorte icipatriam rediret, in inare spargi voluit,vi nimirum Lacedaemonii , ipio nec vivo nec mortuo in patriam redeunte , promistis stan tes, eiusdem leges in perpetuum obseruarent, nulloq; unquam tempore, murauerant, eosdem violarent.
Equidem Lycurgi exemplo. a longo Iam
tempore conscietitiarum vestrarum rem p.
constituere conatus sum, easq; in optimum ordinem redigere, atq; adeo varias A quidem grauissimas leges produxi, no quidem
domi meae natas, aut fornace eductas mea,
sed eoelestes, diuinas, Deo que auctore prU mulgatas. leges quae mortem,t udicium, inseruum, ac gloriam coelestem respieiunt, se. omnibus fatalem moriendi legem impositam corpora nostra violenter hine letho abri-
100쪽
abripienda, coemeteria tam Reges quam eolonos recipere. Deinde omnes coram summo iudice cosistere debere, & in tribu . nati illo seuerissimo de tota vita rauonem exactissimam reddendam esse: in sernalia
sapplieia impiis diuinaeq; maiestati repugnantabus sustinenda, ignem apud in istos paratum flagitiosis, qui corpora simul & a.
nimas adurat, & non comburat, quique semper ardeat,& non consumatur. Venique in nouis & probis gloriam interminabilem in coelis petae paratam vitam perenne, a qua mors exulat, ubi nulla aerumna, nulla molestia , sed voluptas, delietae, iubilus,
exultatio, honor nunquam finem habiturus. O leges sanctissima si Adieram oraculum illud veteris Testamenti, Salom Onem, consulturus, num eae aequae forent, Scad salutem eonducerent; respondit ille,seel ieem, qui eas obseruaret, fore. vitamque nullis peeeatis ducturum contaminatam, sed Λngelorum in terris puritatem imitaturum. Ecce responsum eius. Recordare nouissima tua is in aternum non peccabu.
Cum igitur iam in procinctu sim quo a vobis discedam , prius discessum instituete
nolui, quam sancte mihi omnes de solem niter iuraueritis, vos harum, usque in rediis tum meum, fore obseruantissimos. Et si mortem optare fas erit, equidem libentereantem subirem, ut, me no amplius ad vos redeunte , promissio ac iuramentum vestrum , quod de obseruandis legibus meis praestiteratis, perpetuum foret.
Illa fuit valedictio Lycurgi, quam hodie Ze mihi asi uino, eui & aliam Apostoli Pauli, magni illius doctoris & praeconis Euagelup uniuersum orbe, eum Milesiis ualedice-iet, subnecto: Ecce nucuostro.quia amplius facιem meam no videbat M vos omnes, per quos transitit, praedicans regnum Dei; quapropter eontestor vos quia mundus sum a sanguine o
dite vobis. Non absurdum autem videatur Auditores, si eisdem vos hodie verbis compelle, ab urbe vestra discessurus, in qua tanto Iam tempore concionatus sum, de Euangelium annantia ui, quaq; ignorem virum
vos alias visurus sim; Qg' propter eo testor
Vos omnes, quia mundus sum de innocuus;
si enim sanguis homicidium spirituale, ut
e st, peceatum, inter vos adhuc dominetur, mihi eadei in putari non debent: non enim subterfugi quo minus omnem verita emannuntiarem, scelera vestra reprehendere, consilium de voluntatem Dei uncere vobis aperirem. Igitur attendite vobis vitam In
melius commutate, ad Deum conue imi
ni.& diligenter cauete ne quod pater illesamilias in Evangelio in agro suo deplora uiti qui cum bonuin semen seminali et in a ' Λs . .gro suo, venit inimicus homo ct superseminauit etaetranta. in animalum vestra Ium agro deplorare cogar, cu enim hoc illi nuntiaretur, dolore de amaritudine plenus modeste ait: Inimicus homo fecit. Qi,am graue mihi putatis , foret, pnsit quani tot bona semina in nobilis parochiae vestrae agio seminarim semen es verbum ,
Deio tot vitia eradicauerim, peccatis denuo 'succrescentibus, audire a quoquam, Nonne bonum semen semina Τι in agro tuo.τnde habet Zi anIaὶnonne tot Sanctas conciones easq; et tuae es init i tui lii, tot praeclaros cocep tus produxisti, toties ad virtutum exercitium Auditores adhortatus es: mn de ergo lolium, paliurus y unde adhue inimicitiae, vindictae desiderium, auaritia &immoderatus erga diuitias amor, unde vivit adhue luxus, libido ae disIolutio t. id hic replicem aliud. quam quod paterfamilias gemens, ait: imis micus homo, id est, diabolus hocsteit S at an haec Zizania superseminauit. Nolite pati,
hoc e e mihi ut eueniat , hocce ut in vobis videre cogar: ut scit. peeccatis destructis eadem in animis exsurgant, α exstirpata repullulent. Hebraeorum Dux Ibsue eum ad sonum tubarum sacerdotalium urbis Ierichuntinae muros destruxisset, maledixit ei, qui eosdem reaedificare conaretur: Maledιctu , cinquit, qui read earit moenia Iericho. Toto hoc Aduentus tempore Iosuam egi, tubaq, Euangelica peccatorum muros & propugnacula vitior uni deiicere conatus sum, Ecreuera eadem iam ad terram Pstrata puto: quiu etiam Omne maledictionu genus im-K precor