장음표시 사용
161쪽
quibus proinde fides magis operatur, atque adeo magis Chtistiana sunt, iuxta Aphori Danum illum Theologicum, ibi pratapua sis
p imentum. Satas hoc ostendit Redemptor. MAI. a. cum Thomae prius in credulo dixit. credidisι quia vidisti: beata. id est, beatio res, quι non viaserunt ρο εν ed:derunt: unde diicimus, quod ubi ingenium humanum fatiscit & ratio succumbu, ibi fide valere, pollere, ac robur exercere, mysteriaqan quibus ratio naturalis cae curat lc nili si omnino videt, magse Christia- na esse ae verio M. Aliς en: m religiones adulta terinae N uitae rationem semper in consiliam adhibent. & quantum meus humanail potest compreliendere & capere tantum etiam creduntur & percipiunt ut, a: i, bitaceti quod Turca: & Barbari credant quidem Deum quemdam omnipotentem esse totius uniuers gubernatorem moderatoremque,
Lonoraudum,amandum,obsequio dignum, nabi citi esse post hanc vitam, aliam Sc gaudia bonis, improbis tormenta destinata , docet hoc quippe illos naturae lumen, ratio humana, sed unum Deum esse in trib. personis, Deum Patrem Filium dedisse pro nobis xt mortem occumbra et, atque eumdem Dei Filium humanam carunm induisse , & sub mirabili Sacramento corpus suum in escam reliqu: sse, quod ratio humana li: e caecutiat, nec edocere hoc valeat sibi persuade in non pose
sint. Atque ideo Christianae Religionis digni
tuae excellentiam hoc patet, quod omnem hominum intellectum ita nucendat, & rationem excedat, quod sola aut hora tace Lectoriatur & eadem nixa si t. non vero ratione, a guinenti S. demonstrationibus, adeo ut Chri 1tianus credat, quae non intelligit, neue umis
quam poterit intclligere, ac praesertim e irea sublime, admirabile, adeoque augustum sacramentum, quod singulari quadam praerogatiua & priuilegiali superem entia, quam Sacrame- prae caeteris habet, simpliciter absolute, & situm E ne aliqua quadam deis guati Onc, antonomaeliatistiae stice Sacr memum appellatur, velut cetero. superna- rum Iac Iamentorum cRput, prasectus Do-turale est. minus, in quo tam mulla admiranda, credenda dc adoranda sunt, tam pauca tamen
dicenda & ia telligenda, sacramentum quod naturam excedit, α eumdem in admirationem rapi t, quod q; vltimam donum, & summum bonum est ab autho te naturae collatum, Sacramentum deni q;, quo nullum umquam maius ab aeterno Deo opus patratum, aut in rerum natura productum. Haius opinionis erat Isaias Propheta, cum demirabilibus, quae Deus aliquando in E clesia peracturus esset. ageret, nam illius con-
ceatus demiratus , similes omnino homines adhortatur, ut id us adinventiones en agarent, Notaυfacite a iuuentiones lim. Quam egreg ae porro sunt inuentiones. hoἰdinem. steti. cum homine conuersari, eum homine vivere, A sub saeramento se tradere ut ashomine manducetur, an taon hae dignae sunt. quae perpetuo in hominum memora versentur3 an non merentur ut coelo simul merrae homi uibus iuxta atque Angelis innotestant 'Hasce porro inuentiones adeo obstupuit Salomon, itaque dissicile ei videbatur & nouum , Deum cum hominibus commorari, qui ab Angelis in coe lo adorari consueuerar, ut ipsum penitus impossibile putaret, admi-et. Pa bransque aut potius dubitans diceret, Euc e credibile est quad Deus fabitet cum hominibu Mirum super terram e Credibile est, Salomon et e- Deum c. dibile, nondum enim Dei inuentiones no homini hosti, xere enim cum hominibus habitat, qui habitate. dc homo factus. ab hominibus manducari cupit, suumque eorpus in admirabili hoc Sacramento in hominum alimentum reliquit.
Satrapae tamen Babulonii contra tum d euere . & coram Nabuchodonoso te Rege
asseruere, somnium quoddam eius interpretantes, Deos in terra non commorati, nee
cum hominibus conuel fari. Audite quid di O '
cant, ceptu Diu quorum non es ctim homin-bus conuersiatio. In Ethni eis hoc non adeo obstupesco, nee illos hie errasse adeo miranduest. Sine fide enim hoc eredi nequit, etiam eum eredendum est, quod qui mundum replet, in exigua quadam hostia comprehendi . tur, quod qui in coelo gloria & maiesta te vestitur, hic lub speciebus de ac ei dentibus delitescat,ac corpus de sanguinem dederit,ut ho
162쪽
clesiae honor est Delim lia. bere prae sentem
minibus in eibum de potum siti hoe enim ad
intelligendum difficile est. M aegre se animus resignare , &hic requiescere potest, ut hie se iti captiuitatem uacat- Hebraeorum Legislator Moyses, non parum familiaritatem Dei eum hominibus d mirabatur de hane ipsam populo Hebraeo re. praesentatis illos ad gratitudinem excitabat,
quod nulla sub sole natio Deos sibi haberet
adeo vicinos & propinquantes : Non en, inquit , alia natis tam grandis, qua habeat Deos appνopinquantessibi. Si Moyses tantus, tamq; erimus vir tanti seeit,quod Deus coeli familiaritatem cum Hebraeis contraheret, familiarius eum iis ageret, sique illos ideo tantopere ad illum diligendum obligatos putaret,qnis Christiano honor est, quae gratia & beneuoletia, quod idem Deus no ad illu modo aceedat, sed ipsi similis reddatur, cum illo eo. me dat. ipsi se deniq; in ei bum largiatur quo
modo igitur illi deuincti sunt aliquisne sub
coelo populus, natio aut territorium est, cui tantum Dii sui gratiam praestent. tantam beneuolentiam exmbeant f cum hoc coacessum est Ecclesiae, loli huie honor hie&glo- gloria reseruata. Ereeli et Propheta beatam ciuitatem cum descripsisset, tun geno resertam hono tandem uno velut falce omnia illius bona complectens ait, Dominum ibi commorati, &eiuem illius esse, es nomen ciuitalis illam ex
illa die. Dom/nus ibidem. Quasi diceret quod Deus ei uitatis huius ciuis sit 3c inquilinus, maximam hoe illi floriam adfert & decus eximium. Quod olim de huiusmodi ei uitate Propheta dixit, hodie aperte manifeste. que de Eeelesia dicendum, omnem illius honorem triumphum ae gloriam esse, Deum inquilinum Sc in altari praesentem: inque mensa ut cibum habere. Quapropter non immerito Propheta exclamat. Glorusa dicta sunt date mutas Dei, quod se. Deum tabeas fundatorem, Deum qni apud te commoratus est Deum quem vidisti, quem eo medisti, quique propria te carne enutriebar. O tes vera admirabiles & gloriosas Esai as haec praedicens & eminus praesagiens spemeertam melioris fortunae concipit, Pro eo
quod defelicta fuisti is odio habu a, ponam to in B g. vi Sanctu.
superbiamsaculorum Iascum inmeratiora genarationam. Quali diceret, Eceles a quia emea derelicta & eontempta fuit, sed veniet tempus, quo ita illam erat tabo & dilatabo.
atque ita illam proueham .ut totius uniuersi futura sit decus di ornament v, utq; futura le- eula nihil huiusmodi visura sint, aut quid- . qua dignius aut excellentius, futurus enim, tum ei uis illius, .& in Ipsa commorabor. Ioannes Euangelista cum In Incarri io- Do..tinis Se S. I Trinitatis oceano longius proti ctus et Iet,ae plurima circa illam in y lteria e posuisset, ita tandem Euangelium tuum coM- eludit, Et verbum caro factum cit haluauit tonobis: perinde ac si dixisset; Hoc cum di x ro, nihil diei aut cogitari sublimius dignius. ue potest, quam Deum in nobis habitare, noenim datur ultral non dicit nobsecum, hoc enim in incarnatione peractu fuit, cum Deus hominem induens nobiscum commoratus
est: sed ait, in nobis, quod in hoc Sacramento sit, in quo se Deus in cibum largiens in nobis de ipsi vieissim in illo eommoramur, iuxta Euangelii sententiam, In me manet, ego in eo, hoeicilieet omnem admirationem excedit.
ει sine fide hoe eredi nequit. Dicere solebat Aue troes magnus quidem Averroia
Philosophus, sed sentilis , multa quidem opinio in Christiana religione eo ineri ,sibi quaear impia. riderent sed quod Christiani Deum se manducare profiterentur, tam execrandum, im
pium de nouum sibi rideti, ut Maho metis sa superstitio bus adhaerere, quam Christianorum religionem amplecti malle diceret ridem ipse Iudaicam quoqi legem exsibilans,
puerilem eam dicebat, quod caeremoniis ab inundaret puerilibus. Turcarum vero Sc Sara cenicam patinam, quod immunda esset&sordibus abundat et, Christianam denique stultam & saluam quod Deum se suum man ducare astrueret. Quareomnibus rite consi- ῆderatis, malle se Philosophico more riuere iactabat.
Hue alludens Apostolus simile quid de L
i temporis hominibus refert, dicitq; C
stum erucifixum annuntiari, Gentibus stultu iam, Iudaeis autem scandalum videri, sautem pradicamus Chrasium crue xum. Imdata tu dem scandalum. Gentibm amranstultis Mam.
163쪽
tiam. Et sane quievi q; Fatione nuconsulere. lsensus interrogare, naturam indagare, Phi- llo piae piareepta sequi. ae simpliei et thu- lmano more loqui vellet , crederet hauddubie stultum elle & s Midum , quicumqtie lpei suadere covaretur . Deum hominem sa- ictum sub saeramenti speciebus delitescere in cibum dari . os nostrum ingredi, de tamdiu lnubsistere, quamdiu ipsiae sit, simini species, lsed qui di sequendum est Psalmistae cons- llium , eiq; consulenti credendum. qui simili tute ait, Credidi propter quod loeut εω Ium ego
& ipse consulo, de mihi ipsi imprimis, uti, nam & vobis eadem insideat opinio. eredam
igitur priusquam quid dicam , fidetin ante
verba praemittam: mentem & omines an in enculiares humiliabo, di sub fidei obedientia flecIa, vobis idem ut faciatis auctor lum, dicam igitur hodiσin excessu iustarum passionum ci iracundiae meae, sacrosanctae Eu. olia istiae honorem protectiaria v. Bcrengarius impostar est, Lutherustri edax Zuin ius calumnia tor, Caluinus blasphemus,&oimiis homo fallex, qui negare voluer i corpux Mi anguinem Christi realiter. subitantialiter devere in magno & adorando A ltatis Saera meto contineri, Sacramento, inquam quod epitome εἰ eo pendium omnium ornu potentis Dei mirabilium ..Atq; hoc thema nosti ucommune est, Memoria cis mirabilium μο-rum , misericora smserator Dominu/. E tot mirabilibus hodie nonnIsi unum tangam, quod secundum erit, mirabile scilicet Christi in hoe scieramento exi stentiam, quam ut vobis Elarius pro dueam, primo haereticorum falsitates Acim posturas patefaciam, ac Catholi eam deinde veritatem depromam. Principio igitur, antequam longius in hae controuersia prouehar, de inimicos ad con .flictum prouocem , egregios peritosque pictores imitabor, qui rudi quadam Minerua& umbrati eo colore tabulas B, laminas delineant, ac vi uox genuinosque di unicuiq; personae ac rei proprios colores addentes, imaginem perficiunt: ita & ipse impietatem, im posturam, blasphemias, ea lumnias, Sc errores haereticorum prius in concionis huius
tabella delintabo, & ccasso quodam S pin gui modo proponam , quam veris vivisq; laiserae scripturae, oraculorum Propheti eorum, figuratum veteris testamenta, Sc sanctorum Patrum auctoritatis coloribus propositis.veram realitatis Sacrolanctae Eucharistiae imaginem repta sentem.
Aod ad liberandum popuIum a Deo de stinatus, ambi dextea deleribi diar, tamq; scite sinisti a quam dextra utens. Luis Grauit eis lina M.
saluatorem vocabulo Zod,inclutum MiιιwGem strii temini, qui utraque manu pro dextra Heba ιur. Equidem huic duci hodiσsimilis videri cupio , cumq; huc a Deo ad ammarum sala. rem procurandam euocatus sim, utraq, manu digladiabor, sinistra haereticos profliga
bo, conuincam, coarguam , dextra vero S eramenti huius veritatem propugnabo dc
Catholicos iti , et a fide stab liam. Terribilis ille At gelus , qui olim Ioanni in Apoealypsi apparuit, inter cetera gladitim
ancipitem habebat ore pro manantem, Eιδε reeitas gladἰ- utraque parae acu tu. μι bat.
Veibum Dei iuxta Apostolum gladius an---cep est dici denim, musta emem ιν Dei. es ess,cax pcnezrabilier omni gladio antipvr Hodie quoque similιs qcidam ore meo caear, dcv trin q; concidens , ut hanc in aduersarios insurgato , Se calumnias propulsem. ii linc veto fidei veritatem a dstruam. Se fidelium Cath olicorumq; opinionem confirmem. Deus te. Ierem. rarenaram Prophetam enm destinasset. quo populo suo passim concionaretur, di per gentes Sc regna verbum suum disseminaret, naanis davit ut euelleret Sc plantaret, dei noliretur&ae t fieat et, Ecce conss. tui te hodie supergentes
Idem me Deus eadem hodie ratione legas. se videtur, ut populo suo concionat eri ad haeo resese uellendas, sanctamque fidem planta
dam, menda ela destruenda, de veritates aediis
ficandat. Hoc igitur me modo hi egeram, priusq; falsitatibus de erroribus inimicol umeuersis, fidem Ze professionem Ecclesiae deinde stabilia m. sutantiae
Pudica Se in noeens Susanna a duobus Vm aecusatio teranis veteratoribus . amore impudico ata Euchari-stuanti b.adulaeIu accusata cum foret, sulci - mae conis inuit sertun
164쪽
eauit Deus Spiritum adolescentis Danielis. ut innocentiam 1llius tutat est. α nefa- laticis illiis adulteros menda eii de sal sitatis Eoarguit. Luthecus &Cal uuius duo flagitios
illi veteratores, Lam atra uliis annis praeternis
inne fas di nefas, sanctamia ima ocentem Euctati si iam maligne uri pieq; pe sequuntur. sed ecce, ipse hodierna die, post infinitos alios , qui contrarium asseruere, et duos illos afros testes mendacii coarguerunt, velut alister Daniel veritatem dc honorem sacramenti huius tuebor, ae duosaucis saeculi nostri veteratotes libidine infames itaratos Eceletiae nostrae hostes mendacii uccusabo. Quare iam ad illorum technas detegendas, ampQ- έtiira conuincendas me accingo. Caluimaee , velut noui quidam Capharnaliae eum dignitatem, maiestatem'; Sacramenti huius csi prehendere non possent, au- .ditores,n uni si figuram corporis Chus thoednn taxat contineri, impie blaterant. realitatemq; & veritatem ita ab eodem abesse.
V dstant Oflamma mari. Quin de formulam institutioim illius interpolantes aioni, Chilii eum verba haec. pro .
latius haec exponea da sunt, & series haec amplianda. Max ut Cliristus suam corporis nobis sui in venerabili Eucharistia relinquendi, volutate in mentemque discipul saperuit, illi rei dissi euitate consternati, de credere non
valentes. cum Capharnaitis ab terunt retris
a P . 14. sum, dc nefari Iudas primus liac in re, teste Rugust.haereticus fuit, sed ipse Christas lum.
mus Ecelesiae Doctor, hunc errorem zelatas. in viam illos veritatis redullit, ostenditque,
quod illi erasso de rudi modo intelligi vellet. spirituali de alio penitus diuerso elle intelli
Devi de Cocinthii quidam de mysterio hoc dubia utes . Ac a generali fidelium fide
desciscentes credere non poterant, sanctam eo*munionem tam diuinum quid esse, ut sanguinem de corpus Iesu Christian se conti- Dan 6.
neret, sedi oncisi ut eommunem illam habebant cibum. vel nonnin aliquid mystetit in se continentem : aduersat quos Apostolus eonfestim dictata Epistola conflixit, dieens. conuenientibus vobis. inquit, in unum auato scissurm esse inter vos.s ex Parte credo,nam Nar ret hareses esse, dcc.
Post illos venere Mantehaei, qui. filii Dei
humanitatem oppugnantes . credere aut sibi persuadere non po tueru nt, languinem Cliti sti sub ini speeiebus contineri. vlinec com Lis opus sub specie panis . omnia haec refert dc te eont. F.
statur I. Augustinus, sed errorem hune in ipsa sui exordio quampiam ii gularunt Patres. Negauit deinde Nestorius ici Eueharistia carnem vetbo unitam recipi, sed hane falsitatem concilii Ephesini Patre a destimemini. Longo post tempore. circa annum Domini octingentesimum , Ioiannes quidam Sc tus, Idinis S.Benedicti.&Caroli magna prae. ceptor, veterem hunc errorem ab infeIis reuocans veritatem Eucharisti earn negauit, sed quam primum in eoneilio Uereellensi teste Lan staneo Archiepiscopo Cantuariensi, ei demnatus est ducentis post annis elapsis, a no se ilicet millesimo fBerengat ius Archidia-eonus Andegavens s in aciem prodiit, qui biq;&do cam& scriptis asseruit in Sacramento hoe nonnisi figuram comprehendi, &eee equam primum vim apertum prodiit, a pluribus lingua calamoque oppugnatus fuit, inprimis ab Aldem anno Eptheopo Bririensi.
lano in Apulia, Algeto Monacho inlii'; plurimis, deinde ab uniuetiali Eeelesiae voce sus. si agi mi proscriptus in conciliis de priuatis de generalibus, primoin conellio Vercellensisab Leone serto, secundo in Turonensi lubVictore se eundo, cui Hildebrandus, qui de
inde Pontifex creatus Gregorius septamus it appellatus, praesedit,in quo cum ratiori bus Scargumentorum pondere conuictus esset, e IOIem abiurauit, tertio m v mucissi Romano, cui centum ac tredecim Ep scopi
sub Nieolao Papa interfuere, ita quo miseriterum dogma eiurauit . et IOIem agnouit.
Se colam Pontifice seripta sua fiammis tr didit. G allelmus Malmesbitriensis B bliotheca.
165쪽
rius iubistoria Anglorum mirum quid enarrat, velu tri iste malorum Berengaria augurium t resert enim S. F ubertum, eum in irae ex Nemo eonstitutus esset Berengariumquemlhuc tum puer um lecto astantem cerne Iet,
uam primum inde auserri mandaste, te enimium cernere non posse, ut qui illum veritalis catholieae aliquando deprauatorem &cruentum Ecclesiae perseeu torem fore prae. sagiret, idq; extimulatione daemona curus. dam, qui lateri illius individuus comes adhaereret, Sc tandem ad extremam cIudelitatem pertraheret. Berengario consutato, eondemnato, inq; machinationib. Qis extincto, Eecles a cum Di Beringarii contentione superior euasisset. in summa pace acquiete veritatem dc realiis late articuli huius possidebat. donee tande
vitiligatores Uvieles 3c Ioannes Has, controuersiam sopitam, iterum Iesuse tant,&Ranma nituntur opum vi in ius nobis sacra menti realitatem, quae toties dc tot in Nihinadib. nobis, auditis semper aduersariorum postulatis, adiudieata fuerat, auserre. IlIi vero tempus ad hoc ma xime portlis um de leges uni, quodqi eorum m Iimini b. non parum eonduceret tempus sellieet se hismatis, quo tres diuersi Pontificiam dignitate ambibat, sed tandem schismate abolito de Maristino V. legitimo Pontifice stabilito, eausaliaee in concilio Constantiens ventilata fuit. Ec seeundum uos prouuntiatum . aduersarii repulsam passi ,3e ad sumptus luendos. & honestam emendam praestandam eondemnati, quod in Concilio hoe Wicles, Iohann. Hus. & Hieronymus Pragensis igni sunt avi
iudicati: Sc eorpora eorum sepulchris eruta.
Nee hie daemonis substitit malignitas aut fa- frities, sed ad Eeelesiae pacem disturbandam
nouos controuersiae huius excitauir promotores, caeterisque nequiores, dc ecce tibi in Germania Lutenm Melanchthonem ,oC- colampadium, Z uirgilii na, Brentium, aliosque innumeros , in Gallia nostra Petrum Martyrem, Caluinum , aliosque eiusdem farinae Sc dog is viros armauit, qui malignuratis vinculo eaudatim illigati, ad Ecclesiae messem, resut Samsonicae vulpes, disperde dam. oecasione horum verborum est compud meum, quae causae nostrae basis de funda. mentum sunt . in tot sunt sectas Sc opinion usthismata di pelliti, ut octoginta 3c amplius loci huius expositiones sint In eoru striptis,
a doctissimis quibusqι hominibus detectae,
quae omnes. ut nota uir doctissimus Episcopus Ebitaeensis. Claudius de Sancta, sena. tuum, Partamentorum. uniuerstatum, &Aeademiarim toticis Christianitatis, semen istia, ae denique totius Melesiae in Concilici Tridentino tu Tragio condemnatae dc pro seriptae sunt. Lutherus, qui quidem realitatem ered bat,sed transsu ustantiatione negabat, panis substantiam simul eum eorporis Christi sub. stantia subsistere putabat, atq; ideo Christudoeens impanatum, horum omni u demenistiam explodebat, scripsitque suo tempore Oct diuersas per German Ia Opiniones vulgo G ὰλ - sditas fuiste. alii fiquidem signifieatiui. alia fi
purati ut, alii energici, a III metamorpho.
1iae,&e- dicebantur. Melanchthon S. R. Imperat Uectori b. hac de reseribens. huiusmodi diuerstarem opinionum explodens, alias sex noxias adsert penitus a Lutheri expositioni b. alienas ac distrepantes. sed videamus quid lab histe nebulis del. tescat. Fides de opinio Hugenotarum Calui aD IIIsti eorum. auditores est, quod quam tris cor- uiuia
pus Sc languis Christi συι-οκι- 6 ουσίως, id statum est, eorporaliter ac essentialiter cum pane dc piato de vitio hie non se stat, vel sub panis dc vini hoe Iacta-
speei . in saeramento EuchazistIae non CG mento. prehendatur, sed in eoelo duntaxat, vere t
men ibi illa recipi, idque dupliciter, primo spiritualiter ede inde sacrametaliter, spiritu ais 'liter quidem ac spiritu. id est, fide Scarcta quadam cisti eum anima nostra cor unctione, quae per Ipiritus s. virtutem fieri solet, reeipi , sieramentaliter vero ore corporali, quando non corpus εc languis Christi. sed eorum duntaxat figurae , id est panis di vinum sumuntur, quae vel velut sigilla quaedam de tharacteres esse dicunt, quibus Christus promissa, quibus corporis Et anguinis sui in sacramento Euchatistiae spiritualiter partiei pes nos se essecturum promist, eo rismare dc fgnare nobis voluit. Sed quantus
166쪽
Caluimharesis Micholisaulis. L MI s.
rtuae me. retrici ci parata nostri tem
CONC. II. IN F. OCT. VEN. SACRAMENT.
1hie latet error, quae impostura, quae nebula& caligo. Imprudens & probrosa hoee haeresis. & signi hea totum signorum & figurarum adin. uentrix. filiae Saulis Micholis mihi hoe locomem ollam testicate ac quod olim illa, illud ipsum haec hocce tempore agere videtur :eum enim videret illa Dauidem maritum ad necem quaeri clanculo illum dimisit de statuam quamdam pellibus caprinis coopertam eius tracta in lecto collocauit. adeo ut cur egii satellites domum iIlius ingressi, Dauidem inuenire dum putant, inanem eius loco figuram repererint, Tulit autem MichoIsa tuam*posuit eam super laeιum cs peliam pilo. fam eapraru poctuit ad cuput eius π operuis eam instimentis. Ita quoq; Caluimss.ca haeres s. verum Iesu Chiisti eorpus au serens non nisi spectrum quoddam & inanem umbram in profano eaenae suae lecto collocat, eumq; verum Deum, & realitatem ac substantiam veram inuenire volumus nonis figura, signum imago reperitur . quam pellibus tegunt &eonue stiunt,id est e nymeris .erroribus. mendaciis, significatis. paradoxas, atque ita misere atque in selieiter animas decipiunt ac eir.
In Apocalypti eis inuolueris mulierem quamdam meretricem ac libidine infamem, bestiae insidentem conspicio, plenam blasphemiae nominibus, septem instructam eapi
tibus decem eommunitam cornibus, auro
resplendentem & lapidibus pretiosis , manu poeulum deauratum sorini ecus gestantem, Ied immunditia & abominationibus resertum: Reges ad torpe se eum commercium limitabat, & pellaci lenocinio demen aba , vinoq; fornicationum suarum omnes rerrae incolas inebriabat, Et viai mulierem sedentem mper bistam coccineam , plenam nominibu blasphemia, habenten capita Aptem cornuaricem , ct mulier erat circumdata purpura ocoum Uinainata auros lapidepratisse smarga risu habens pocula aureum in manu sua lenia abominalsonibm s immunditia fornication erus. Cum mulierem hane dili egenter eontemplatus, omnia lius schemata intueor.&sor nicationes e ui&d uolutiones, ipse mihi Prasis adeo, verum hoc haeresis seculi nostii. stri schema esse & imaginem. Sed vestra xe-l nia singulas illius partes ad aptabo, & uuam
que inter se eonseram. Irt primis bestiae insit det. quod opinio haec merae bestialitati&ignorarii et innixa sit, vel a sensna 'itate nuda st duet se patiatur, cuius lynibolum est bestia: blasphemias redundat quod mille impietates& conuitia quotidie aduersus Deum . illius Eeclesiam, sa rustos, & mini stros Angelosisque eructet&evomat: leptem capita illius diuisiones& schismata significant, decem eornua vero artes & dolos quibus animarum salutem studet euertere : lapides pretiosi Maurum superbiam signant & arrogantiam. quae sectae huie adhaerent, poculum vero auis reum quod manu gestat verum Calleis symiabolum est, quem in coena sua circum ferunt, qui exterius quid em pulcher, venu stus & speciosius, sed itura seeus mera a bona Inario, damnatio, exmum, immunditia, & propha- natio mera: adhaec infamis ae salax haee m retrix Reges pellicebat , omnes habitatores terrae inebriabat, quod haeresis omnis dissolutionis mater tot Principes in errorem per traxerit , & salsitatis suae vino pIurimos per orbem sparsos populos inebraarit, o monis strum horrendum . ingens , portentosum so haeresim prodigiosam lAbominabilis haec Caluin istarum nostro rum coena refricat mihi ollam virulentam
filiorum prophetarum,de qua lib. 4. Regum seriptum est, quae cum herbis siluestribus & 4. Reg. 4.ineognitis repleta su i stet, adeo amara visa
fuit, ut mors in ea delitescere putaretur, an
tumque ab suerit quidquam ut inde gustarent, ut e Iamarent mortem olla contineri, Cumquesustassent de coctione, elamauerunt diacentes : mors in olla vis Dei, is non potueν-t C
comederer Mihi eredite. Auditores, putida Caluini- haec olla, Caluinisti eae ex nae imaginem prae stica smi- fert, quid enim eommunio illo tum est a 'lis ollae filiud, quam mera quaedam e utina, euius olla horum&lebe coena est: mini stri enim mysterium Prophetλ-hoe, vi filii Prophetarum, insipidis, agresti- um. bus de noxis hei bis, I quasque ignorarent, replevere, erroribus, inquam . blasphemiis, impietatibus. & dogmatibus siluestribus, pinionibusq; , quas nec ipsi intelligunt, adeo
ut merum hic virus, venenum, mors ac mera
167쪽
aiam fum damnatio eontineatur,& gustanti adeo a nara dc insipida videantur omnia, ramortem hic lateret inclamet, & comedere me iurat . olla periculosa,& menta mortem aeropinas. pestilens coena ac let bifera, ima-ὶ usq; noxia: De hae Dauid praesagiens, loeutus est, dam canit, Fiat mensa eamm coam sis in laquι- , Θ in νινι ιιones , s mβ-- .dalum. Mensa quaedam morti .es , mensad dono fraudulenta Si seandali Caluinistarum,coena , in qua nonnisi mucidus panis& ace-itum conuiuis proponitur. Habitatores quidam terrae Chanaan, cum. lim Iosaam ementito habita decipere ves-dent, e teres quasdam lacernas, laceras ac ob- doletas induerunt. & mucido canistris pane. mposito de vino sugiente in lagenis . e lon. Cedini si ς ginqua se regione pιosectos alle uere, cum Gabaon, a amen nonnisi e vicinia regni essent, Die nais suo ites. Aeterea tinginqua venerunt serui tm: qua O-lter hoe iche inare Ioluam aggressi, illum de .cepere, Ecscedas cum eo iniere Nostrae tem - est alas haereti et idem omino facere comperiuntur. Relarmatores se enim ementientes,
di vetustis quibusdam 8e Moliris dogmatibus iam dudum condemnatis assumptis. α . Seripturae locis velut Pastillis quibusdam
hine inde unum incentonem consarcinatis, di asinos quoida m Ministros pane mucido aer vino acido coenae onerantes, elon laqua se regione venire fingunt, id est a multis iam Mnnorum centurii fuisse iactant, a primis-na Ecclesia, iam inge ab Apostolorum tem poribus de immediate a Christo, cum tamen Inter nos nata sint. eodem quo nos baptizati ἀempoxe, Min eadem Ecclesia educati: hoe igitur schema praeferentes Praelatos nostros adiere, δc Ecclesiae nostiae eastra ingressi sunt, cumq, nonnisi pacem, rei in insitionem ianctitatemque spilarent, ac plenis b eis conis crepuent, foedus cum iis pepigere , &fideles omo es in fraudem perduatere. Ecquae- camillaBaus,loc teri ac sim ceci panis nisu in nisi figuratum producere Iin He logabalus Romanus Imperator luxu
baiis,gli & libidine dimens yt qui maxime , eum
lepidum. quodam Lempore iocos captat et, uniuersum populum Romanum in palatio inuitauit.
Omnis plebecula prandii captandi auida
confluxit, mensae sternuntur, aulaeis parietes conuestiuntur a dc ecce non nisi cibi picti cataqueIeicula menta inseruntur, capi, perdices, turdi, lepores. phallani, aliaque sinera forent, lectissima fercula. Sed hic,non nisi mendacia de evanida & picta, ita ut e n- uiuae delusi maiori cum fame mensa receiktins, quam accesserint. Idem profecto lacu LIoauum Cale inus, Hugenotatum caput MImperator. uniuersam si qui dem Crimitiano. rum Rempublicam ad magnum coenae conauiuium cum in ut lasset, ad quod omnes iamdudu Christus inuitauerat . ut iucundis sine
epularentur dicens, venite omnes quia horam Masib u
etiam prilis, Bibue a cιθ.tnebrismus charistas , cuiaque omnes ad impotioris hu canedius inuitarionem accutisscat, mensam inisseruit sucatam, coenamque parat, aliqua non rusi picta conspiciun tui sercula, colpus inquam & languis Christi in figura dum a-xat, misellae I laque an una deceptae non m I noti inde cum famedc inaniori itomacho P cedunt quam accessetant. Sapiens inprouerbiis de mannatum pul- ροσα Rapura totumq; mensa loquens, suadet nequis eorum ut parasitus, mensas ambiat, sed ei has declinet. ut qui non istilia fercula S pa- M nem mendacii mensis inserrent, Nerisi ιντι de etfiu tim, in qua re panis mand cai. Consiliu
hoc ea parte propheticum erat nosq; taetre In Cales
admonuit, ut haereticorum conuiuia fugere nim camus, nunquam vero eo tum fercula ambire innanamus: in i plorum enim coena, nonnisi panis uis La-- mendacii ae fraudis stan inuta fraudis' primis, misellet etaim animae,vetu rigelorum de Witae panem hie se manducaturas cum putant nonnis meras figulas accipiunt: mendacit vero. quod omnia taeerro tibns, Se sit. statib. innitaritur,ceco omi quom conuiuii huius, Ministri scilicet, toties mentiuntur quoties realitatem corporis Christi in Eucharistiae Sacramento inge tantur. Serptum an Exodo legimus, altate legis Mosaieae ea uum fuisse de intrinsecus inane. nee e solidae omposita materia. Ita quippe
id fieri mandauit Dominus. Nonsolidum. sed
inam es cauum intrinsec- facies illud. Seio Deum hic ostenderexoluisse, Mosai eae legis
168쪽
itras eia vana luissedc citri nis metiri expet Lia. vici' aenez I m Iliere peccata. nec aliquam coiiserre stati a n p ilent, erat enim lex haec vacua, & non n si figuras habebat, soliditatem vero torum omnium veritatem legi
Euangelicς reserua iam fuisse Sed quale apud
Hebraeos erat sacrificiorum altare. talis esse mihi videtur mensa communionis 3c coenae Calui miticae, vacua , inanis. caua, uullamq; soliditatem continens, substantia nullam, nullum eorpus, nullam realitarem, sed meram inanitutem Ec concauitatem, Egomma mdisinu. O extremam inopiams 5 calamitatem deplorandam ' sed fraudes de versutias potius intolerabiles i. Intolerabiles inquam: cum ita verba Iesu Chiilli Euehatisti cum Sacramentum insti
tuentis depraue utur, corrumpantur, dc In
impoHtur, simulqi mendacii arguantur qua tuor socerissimi Secretarii,quorum tres Euan gelissae. dc unus Apostolus, S. Matthaeus c. xxv I. S. Luca Ic x XII, S Marcus x Iv.&xv. Paulus I. ad Corinthios cap. x I. qui diuerso scribentes tempore, locisque diuersis, &distinctis idiomatibus omnes uno eodemq;eonsensu ser i p sere, Hoc es eorpue meum, nub. Ius vero dixit, imo ne dicere quidem cogita. uit, Hροsignificat eoum meu , hoc dicere impo. storum est de mera blaspliemia , in quo nulla apparer ratio, quodque nulla verisimilitudi ne astiui potest. Quis enim, non dico credar, sed solum cogitet, Christum Dei filium unigenitum, qui . que nihil igno iet, Saciamentum hoe instituere dum vellet, remque tanti momenti ac ponderis legare , paraboli eis & figmatis verbis apud Apostolos obtusiotis ingenii vi. ros & rerum penitus ignaros uti voluisse ρ ipsum inquam, qui in Lege Mosaica tam per- spieuis Naperiis verbis circumcisionem, agnu Paselialem, panes pro post ionis, aliaq; Saeramenta instituit , deunuin hoc quod dignius & eminentius eae teris , sub figuris duntaxat & inuolueris tradidisset Quis siti met ille Doctor. qui eum ad nos veritatem
docendam venisset, mentemque nostram illustrandam, eamdem magis inuoluisset aeturbasset, non nisi per gryphos, emblema ta, ambiguitates &tigura loquendo' Prae- EN. SACRAMENT. IH
ceperas nobis Pater aeterne , aurem illi ut
praeberemus, ipsum diu, sed quid lucri sicissemua, si nulla ipsum ratione intelligere
potu illenius, 3 in rebus maxinit momenta 3c seriis non nisi obscure, ampliabologiee Sc figurat e esset seu utus 'Ad hae eum filius Dei haec verba proni rietaret, dc Apostolis suis eloqueretur , restamentum suum condebat . cuius Apost Oh tuere testes, dc Euangelistae notarii: apud Mat-t harum enim dictum est, Hic es sauim nemtesamenti, atqui in testamen ta somnia per- spieuis 3c apertis verbis enuntiari eonscribique debent,vi lites Sc controuersiae hoe m do evitentur. Gare igitur il uri, loqui hic o.
portuit, non vero in aenigmatis . nos enim alioquin, non nasi si Lna Achsura, dando, dece
Nam ut paterfami l. sal satius de impostor audiret. si ut o tessamento gemmas & vni nes legans, non nisi pictos adamantes, rubI- nos& imaragdos intelligeret: de Deo dipsum multo minus crede nata, eth, quod με- M in emmbm verbissuu , es sanctis. Memnum operdue suM. Nulla enim ratio est, veris militudo nulla, amplius iam ut in figuris loquatur, nam hoc Mosai im quid spirat, Ec ad Iudaismum inclinare est , ari: ita in veteri te stamento ver saremur, ne ea. iud Christus institui flet, m aleque diri isset. Bie en calix nouites amentι, & hoc, Ecra noua Iacuo omnia Ec- quae enim nouitas, si figurae eriam num durant ' De veteri lege diei vere poterat Omnia infiguris conrangebanι ι , hocqi usurpari poterat,autequam Iesus Christus ad Eeelesiam suam veniret. Solet princeps nuptias reginae alicuius ambiens, de quidem absentis, quamque videre non potest aut alloqui , imaginem illi suam mittete, at cum alter alterum vidit, frustra omnis p smara, natura si quidem praeualente cedit fictilium et ita Quoiaque magnus ille Ptine eps pacis Christus, quamdiu Ecclesiam suam ambiuit, quae illi in sponsam destinata eraι , lege Mosarca da rante, imaginem suam Synagogae destina.uὲr, ac priusqum ad illam veniret, infinitas figuras de signa piaemisit, at ubi iam ipse venit, non iam amplius de figuris, picturisque, de parabolis loquenduin est. Ad aduentus illius.
169쪽
illius iubar Omnta figurae evanuere, ut sole ea Oriente manva diffluebat. Vmbrae erant pro lege veteri, corpus pro
Z Mi' noua, promissa Sy nagogae essina, data sunt Eeelesiae. In quo Apostolosus stagor, qui ad, Hebraeos ait, Vmbram lexfuturorum bonorum non ipsam imaginem rerum, id est, non res ipsas, sed umbras: & in epistola ad Hebraeos, Iunasdem defunecti siunt omnes non acce u repromissonibM,sed a longa tau aspicisntes. Valeant igitur figurae : iniuria quippe Christo non exigua fieret, si verba illius ita
tropologice interprctamur, Hoc ect comm me ιm, cum de imonstrativus articulus, hoe, sudio & dedua Opei albi sit positus, ut rei veritatem denotaret, nosque ab omni d i bitatio euocaret.
Atque ut Pater aeternus filii sui vetitatem de .nom strate cupiens , apertis & perspicuis verbis ait in monte Thabor, Hic Hysiam μωμ/3I melia ditiam n quo mihi bene complacuit; hic, inquam , qui hoc in monte spectandum se praebet, qui inter vos est, cuius videtis gloriam, qui loquitur vobiscvira , ac de quo loquor , no est Elias, non est Moyses, nec Pseudopropheta, sed vere filius meus: ita quoque in Saeramenti huius institutione . cum ait, I V. A D. HI corpM meum, dicere voluit hoc, hoe quod manu teneo, quod dono vobis, quod
manducare debetis,uere corpus meum est.&caro, non ve Io umbra aut figura.
Et ero a sapientia. priusquam mysterium
hoc institutaei, videretq; non mediocres h o. rum interpretatione verborum controuersas exorituras, praeuenire voluit & impedire, utque omnem dubitationem tolleret, apud Ioannem longe ante dixit, Caro mea vere eticibi. . non figurate, tropologice, metapho IIce. sed reuera Sctealiter, quasi diceret: Mul. ta deme dcuutur , quae non nisi per cominparationem mihi applicantur, non vero per
naturam, v t quod lapis, leo, agnus, & aliis nominubus dicar, quorum similitudinem habeo, led hie vere, non vero figurate caro
Iedi1uid cogitatis etiamnum Iuda tran-Haeretici res Calain istae, cum coenam vestram figuris in iis gi- Iesercitis, realitatemque & verum corpus Eati iii de- chariluae aufertis, si hoc verum esset, peio-uos. Moret
res nobis essetis,& maiores idololatrae quam nos e Te putatis: nobis enim obii estis, quod eolamus & honoremus imagines, sed vos longe effetis deteriores, ut qui in eoena vestraaasdem etiam deuoretis, si illic non nisi figurae sint & imagines. Λtq; idcirco non cima tores sed imaginum ac figurarum deuorato is res dici meremini. Quaenam illa ineptiasqtiaenam absurditast in Addimus denique axioma & communem omnium Theologorum sententiam esse, In Sacramentorum verbis nullam figuram aut tropum contineri. Adhaec, quod omnis tem per credidit antiquitas. ubi in verbis aliquod in fide nostra neeellarium mysterium delite-tescit, illa per allegorias, metaphoras, aliasque figuras non esie explicanda, ita veteres Patres Manichς os condemnarunt, quod verba illa Ioannis, Et verbum taro factum en, de Ioam iasymbolica & mystica carne exponerent, id e Arrianos, qui verba illa, Dordi Pater unum sumiti, de unione substantiali intelligere no-
lebant, item Nestorianos, qui verba illa, me inflim metis dilectuι , non de filiatione substantiali, sed adoptiua dumtaxat esse di-eebant interpretanda.
Cum igitur verba sacramenti hu'us tam eximium & diuinum mysterium includant. ecquanam sutura dementia eadem pet figuram dc signum exponere 'quaenam etiam futiliarem et iras, dicere Iesum Christum, tam sublime mysterium dum institueret, eoram Apostolis fgurate & parabolice locutum, eum prius illis promisisset, Iam non in pro-uobita loquaν vobu t Plura de priori hoe membro non dicam, sed aliud iam aggrediar, iam enim satis superque haeresim hane videor destruxisse, errore seu ut lilia, impostuIaseueria 'tisse, & tot execrabiles blasphemias pessum dedi sie. Tempus igitur est veritatis exstruendae, verae fidei adstruendae , & Seripturarum produccndarum, atque hoc reliquum coeptae
Perfecte e redimus, auditotes, in sancto Arvenerabili hoc sacramento, vere, realiter & Catholi ea substant aliter pretiosum Iesu Christi cor fides ei, ea pus contineri, illud ipsum quod natum est e A saetarneti. Maria Vigine, quod cruci affixum, quodqi tum hoe. hodie in eoelo gloriosum ab Angelis es nis
170쪽
spieitur: C redimus inquam, post sacrosancia sacerdotis verba, qui vel ut Dei minaster hic operatur. panis de vini substantia in unico momento mutari, conuerti, de transsubstantiari in corpus & sangmem iesu Chii sti,&sib duabus illis specie uus verum corpus, vivum inquam eorpus ab anima sua informatum,& diuinitatem semper se emit habEs, contineri: haneq; omnium Christianorum, Omnis antiquitatis, omnium patrum Catholicorum, uniuersae Ecclesiae. leuiq; totius orbis fidem elle& sentenciam. ita nempe tria generalia C6c ilia det et ruinarunt, Ephe- sinum tertium, cui sanans Cy rillus Patra archa Alexandrinus piae sedit, Nicenum in Α- ira superiori eonglegatum anno Domini, CCCXXXII. α iam a Patrum memoria Ttideatinum e cuius hoc de eretrum e st, Do cersancta no in asimplicite profitetur, in al-m irrcti Euchari sacramento, postpatus omim consecrauionem, Dominum norum Iesum Christum verum Deram AIqne hominem , vere
realiter , ct 'istantialiter,subnecte iliarum rerum sensibilium contineri oci Veritas haec . & fides inprimis certissimis
in sal ibilibusq: verbis te u Chrasti, quael est amentum uastricens flocuti sese, innititur hoc e Icer m meum, deinde apibrum Euangelistarum testimonio, qui eadem scriptis mandariant, Prophetarumque quoque Or-culis, qui totiessam quem urseste hoc prae dixerunt, Sanctorum etiani Patauin auctoritati, qui omnibus in locis valide animose que illam propugnarunt, denique Ecclesiae traditioni, quae a Spiritu sancto dilecta, gubernataq;. iana inde a mille sexcentis annis, hac in fide inuiolabilis Se integra perstitit. Caeteium vi magis magisq; hodie in eadem
vos confirmem, eam ni ipsam veritatem
sacrae scripturae verbis , vetetis Testamenti figuris, & irrefragabilibus rationibus con- rniabo. Ad sacrae Seripturae igitur loca iam proce. damus in Psalmis scriptum est, Apud telam meam Ecclesia magna. ed pauperes of tu rabuntur, laudabunt Donianum . quasi diceret , in synagoga iam olim N gua ludeorum congleg t one draudatus es t omine, sed in polierum laudabetis,& a me imprimas
VEN. SACRAMENT. I sin Ecclesia magna & generali omnium gemtilium concilio: tunc enim miseri pacca: -- res N pauperes vitae panem tu Sacramento Altatis comedent, saturabunturque, atquc ita laturi de n de Dominum dilaudabutit. Additqhe deinde se ipsum explicans, Manu
Prophetico ritu plateritum pio futuro p
nens, manducauerunt, pro Mutatui. qWa si
dicere volui siet. Non pauperes modo tam ecbanici, sed Principes, Reges, nc Moi M-chae terrae,geo bus flexis adorabunt & n a
ducabunt. c quo loco hoc ellicimus a xii meritum, Ait paruos de magnos, paupetes ecpinsutores aliquando in Ecclesia panem co- Probat mesturos, quem adorabunt: adoratio veto Iealitassa non nisi Deo debetur, atqui hie de Eucha c Latiunti sistia ferino, ergo vetus in Eucharistia Ueus c st, quis enim unquam panis adoratus fuit, priuiquam orian serretur si vero illi e cona desset Deus , adoratio mea foret idololatria.
Secundo, Regius vates Psalmo ecundo, qui totus in laudem Iesu Christi de vitae eius mysteria eis usus est , ait. Apprehen ire i- 'plinam, ne quando irascatur Dominus, quo loco sontes Hebraici legu , Osculamini ium. alii item adorat anem , quod non nisi de
Christo Iesu intelligi potest, qui cum sit v
tus Dei filius . idque aeterna genetatione. Scab homin b. in in v fietio incarnationis osculatus luerit, quando natura nosita via ira fuit verbo, tandem se panem vitae praestitit , idque in Sacramento Euebari illae,
'ν su panis vivus, qui de caeso de udit, quique ab Angelis & hominibus smul ado-
bens ad Corinthios ait. Ouicuntue manducauerit s biserat calicem Domura indigue em erit a. r. II.
corporis sangu nis Domini. E quo hoc elicio argumentum, si in sacramento hoc non triti purus cst panis&sigura corpo iis , qui fetipasset. i liam peccare mortaliter . qui peccati reus illud manducaret 8 fieri ne potest Deus bone, ut obstu sturis liloddam pauis indigne sumptum, anima perpetuam da in tioncm
ineuirat si quis dicat ideo hoe serii quod panis hic sits Diadi imago Dei, ob quem