장음표시 사용
201쪽
tumum ossibus repleuita quo nomine in . l signem animi pietatem honorisque diu l-n telum testatus est: Si contriuirgarum, Osuccidit lueo . reple ut, ista eorum os immorauorum. Regum Rex C H R. IS Γ M s,
coelo delapsus veram ut Ielig. nem In tetra plantaret, aeter ui qua cultam S. ado aliorem stabiliret se veteres synagogae Oras demolitus est, figuras aboleuit. ceremonias
contraxit, sacrificia pessum dedit, inque
eorum loca , cineres & ossa mortuorum, corpus inquam suum de sanguinem, velut notas, repraesentationein Sc mortis, passionis. crucisque suae memoriam , quod amotis de affectus inlinata testimonium, seposuit. Doe et Plinius Ze Herodotus, Iegiarum quandam Catiae nomine Artemisiam, mortui coniugis Mausolei cineres vino immistos bibliae, tuum ut erga illum affectum testaretur ἔ, quin eciam & Perpetua nominis illius ad posteros transuet metra Ozia,egregium & splendidum illi monumentum Parauit, quod in te septesnoi bis miracula primum facile locum occupat; ut Suetonius de .Caelatum monumentis doctileus, eadem Ma oua nuncupet; cuius etiam meminit de Domitiani amphitheatro loquens Martialis. Huius occasione dixe-IO, in V num coelorum regem Christum, di totius orbis seruatorem , suum vet nomen redderet immortale, & memoria per-mnis foret, utque testatum faceret amo.
xem , quo sponsam suain Ecclesiam , quae toties in scriptura regina dicitur , pIosequitur, corpus illi suum dedit, sed vivum &si otia plenum. voluitque ut illud sacro san-fuinis sui vino immisium biberet; superum illi ad haec Maulo laeum, hoe videlicet
sacramentum, quod maximum coeli terraeque miraculum erexit.
Nabu hodonosor Babyloniorum Rex D E V M se S: immortalem credens, eiulanos honores ambiuit, atque ideo in medio ciuitatis statuam auream Crexit, quam ab omnibus subditis adorata, dc simphonia &musica coli volebat, morte etiam numinis neglectoribus proposita: In hora qua au- Heri usonum ἔπιε, adorase flatuam Auream,
tem non pros udorAEueritis, eadem hora
mittitur in jornacem Unuaraeentu. in dinsolens hic rex magna tem evitate fieri u luit , totius uniue; ii Saluator sumnia pia. demia de sapisntia sectis cum enim vere se Dei filium,&essentia sua immortale gnomsceret, atque talis ab omnibus haberi vellet, in Ecclesia magnum sacra metui huius colossum erexit, in quo non modo statua de eorporis sui repraesentatio, sed ipsum metanimatumis glorios uin, ac vitale, quod ab omnibus honorari, coli, adorarique. &hymnis, es canticis celebrari vult. nis da, alionem qui secus saxit, incurrere velit. quod testatur etiam soliturae Adorat/Iea P L .
video in deserto sinat serpentem aeneu, in liastili ei num, qaem cum propius ac cedens intueor , comperio imprimis meis chum fuisse; ut signum foret ac memoria eorum , quae in crucis hastili peragi debebant in deserto Caluariae. Qui mysterium
Eucharisti cum iam contemplari voluerit. comperiet etiam , non.quidem ad suturo. tum , sed ad praeteritoIu NHtabilium comis memorationem, scilicet ad mortis Se passionis Domina cae memoriam institutum id de erectum suisse. Princeps aliquis urbem cum condidit, vel nouum regnum adeptus est, posteris ut
testatum faciat, se avitorem illius. fundatoremque in , 5 perpetua illius ibi vivat memocia, cum praesens ibi semper adesse nequeat, imagiuem suam , iasigmaque in sublimi aliquo loco relinquere coulueuit. Is qui in Apocalypsi, in femore scriptum habere dicitur : Rex Regum. ct Dominus dominantium a postquam Ditistam illam ciuitatem Ecclesiae tandauit si e fundauit eam ac praeclaruni illud regnum Pia 2
obtinuit, de quo in saera scriptura scriptum : Regnum tuum regnum omnium serutoruo, mundo ut patefaceret, se defun- pdatorem de piincipem illius esse, immortale nomen consequeretur ι non efiigiem dc
insignia duntaxat, sed corpus quoq; suum de se ipsum in Ecclesiae altaribus dedit. i que in tam pulchIo admirabilique subi
202쪽
qu te est Elieliati Ihiae sacramentum. go ac scripturae loeo confirmare potero e Eere ovo istum sun jque ad comum marishum seculii.
Dei igitur filium Ecclesiae suae augustum
hoc & reale saeta mentum, velut admirabilium suorum praeclarorumque operum a sumentum, notam, & mem oriam reliquitlio e praedixit Psalmographus dicens
moriam fecit mirabilium i uorum miseri, o miserator Dominus. eseam de is rimen. tibus se. Iat et tot autem mirabilia primum facile locum occupat ipse modus , quo Christus in hoc iam amento continetur; e liquidem ingenii captum luperat Om. ri mentis huminae comprehensionem ascendit, & transcendit, &ipse intelle, iusti re caecutit. Idcirco vobis nunc hodierna concione qui
N expona in , sed line certo quodam ordi-1 axe ae methodo , at sparsim ae confuse, idquid hie dicendum Occursit, coacer
Dico igitur primo , CHOsTI corpus
e fac t. mento contineri, & in ei pete esse In altari, ubi non erat priu , non generatione nec per motum localem, sed vera quadam panis in illud ipsum conuersioner, quod ii milibus etiam exemplis ostendere possumus. Cum enim homo alimen isto crescit, rationalis anima incipit elie in materia Iam recenter adiuncta, in qua non erat prius ; notia tamen hic anima non ri ducitur, aut quae de loco in locum mutetur , atque materiam quam prius non
informarat, incipit insormare: δ eontra . vero dum membrum aliquod praeciditur, - Ue esse desiuit atrima, nequaquam tam eunerit, nee de loco in locum mutatur : ita 'M in suoque in Deo se negotium habet, cum. quid in mundo nascitur, in hic eue in ei- Christus
dein Ir,pit Deus; cum vero evanescit & perit, e iam desinit ibi est ei cet tum tamen est,illum generatibni corriiptioniq; no esse ob noxium , nec locali quodam motu lo eique
inustati s ne venire aut recedere.
Eodem modo de corpore Domini eo in charistia dicendum : prolatis quippe
secrationis , verbis , integrum, V Iu dam , pratens. u. . Iepetitur . non quod ibi
de nouo creetur, vel quod coelum deserat, quo in ut in altare se sistat; at duntarit, quod in-οῦς si mac piate: se in loco, in quo non erat, prius. UMIen quam laeta constetationis verba proser-.ut Ientur. D. Thomas Theologum hie a. 3 phgens, postquam dixisset, eorpora natura. Tissi iaci reum scripte in loco esse, Angelos vero desiuite, D E V M autem ubique inci
eum scripte, D indesinite ι tandem antita It sv C it R II T I corpus in coelo circumscripte, at in sacramento Eucharistiae nullo in ioco esse, nec circumscripte, dea desinite , quantum quidem ad ipsum . tamen quo ad species panis, circumscripto in omni esse loco, in quo bustiae sunt con
Nouum hoe & admirabile; longe mirabilius , sub tam exigua hostiae qua alitate rei ipsa& de facto tantum eontineri eor Uit .
pus , quantum in cruce suspensum ac de inde in sepulcto positum fuit. Doeet squidem experientia , alia corpora natura sua taneum occupat e loci , quantum longitu- dinis habent ae latitii ditiis ; hoe vero hie 'non habet locum Docet ad haec Philoso-plita , di ratio quoque indicat , corpora circumseripte , L ritus ver id estnite in loco eomprehendi: sed haec axiomata is hie vim omnem perdunt, & omnia hie noua. Christi enim corpos hie non est ela-
c um scripte, utpote non habens partes,quae loei partibus ituriensionibusque respondeant; non etiam definite; neque enim ita in loro certo determinatum est , quin imul eodem tempore in pluribus alias subsistat. Omnem tamen magnitudinem & quanti-' otatem habet; sed no extensionem, atq, ideo- locum nouoecupat, sed conglobatum, col- Iechum, di constipatum est , velut rei sub
stantia: Ut autem collet, quomodo fieri hoe pos- Nomisit, sesen dum , in omnibus rebus naturali. bus inter substacitia in ac qualitatem discrimen est e. quod eadε rei substantia manete, ipsius qnatalitas minui & augeri potest Ad haec substantia ex se nullum locum occupa substatiae re,n. si forte per quantitate, cum substantia & quanti nan habeat partes extra paries, nisi medic latra dinde Rute quantitate, cui hoe proprium, quaeq Ientia.
203쪽
H. Cernimus tame, abstantiam eum ali-uodn loco nediantes ratuit ille est, tune
quantitati ve attemperareti quemadmodum an anima nostra manifestii est, quae tantum qu autum corpus eii quod in- . Gim i, quod tota sit in toto, & tota in singulis eorporis partibu4: sogitur quantitas, quae non nisi accidens aliquando substan-m regat, eamque ad se trabat, locum vi velut possibile heri in exemplum in Euan Dc penetri nouum cuipiam videbitur, si a. Iiquando substantia quantitatem ad natu .ram suam cogat, ut in loco aliquo statuat,
locum tamen non occupet ' Cum vero in altaris sacramento virtute consecrationis
Dbstantia praeeipua .su pars , & proinde quantitas substantiae se alte peret, hinc cum
nulla hic siit extensio, magnum aliquod cor pus in exiguae hostiolae iubiecto contineri poterit. Adeo ut, cum substantia ex se partes extra palles non habeat, eo qKod diurat nequeat, ae Velut punctus sit, quamuis sane totum Christuc o pus in hostia. coprehen- ditur, capitis, pedum, aliorumq, membro rum certus non sit locus a ssignandus, quod tu minima illius puticula uniuersum cor pus co ntineatur. Mirabilia hae e vete luat &
Si veto haec comprehendere, nequeas, mam mens, conceptus tuos extolle deii .exacue, dc cogita, quomodo idem Plum
corpullo corpus utero prod Ut virginali. vi IgHMIae uin non iis tamen claustras uon violat Ss recorderis occupare, quomodo sepulchLO. , monumen in liglitis Mara. 27. munito Sc lapide ingenti aduoluto exi. rit; memineris ad h.rci' uomo do ianuis es ausis, ad Apostolos in cones auelenetrauerit, atque inius ommb. v adcias, incium hoc cor
I us alia senetrassie corpora , mullainque ocum occupalia'; intelligesque , quod, . quam urs lamitatales penitus nouum, lin hoc jacta in to idem omnino pelaga -
quere; quia 'getur fiet eum et ementa mς vis deracis transscendere, ac nubes a cend cudo penetrare Dicite, obsecro, audito zza, si ca- inclum per exiguum acus tora incia Gante untem videritis, atruriat inquam vanissim uni digibbo tumidum tam paruo contineri loco, an non obstupesceretist Crederetisne fieri hoc pol se , nisi videretis' p- . sum tamen fieri polle filius Dei testatur, acgelio adducit, riuili uect camelumperfera
menarara transire, ruatn diti item intrare tu i t.
gnara coelorum. Cur non credetis igitur, Christi. corpus in Euchalassia esse polle si facere pollit Deus, ut camelus in foramine lInteger maneat, an non multo praestabit f .i - ..cilius, ut filii corpus Iantum , quantum est, an hostia contineatur Nam iuxta Philosophos, qui potest maius, pOzest minus. Dei lixe sunt mirabilia & omnipotentis summique attificis opus, quod sub his speciebus & in minima earum particula, Sc in
exiguae hostiae cucumserentia. totum. Chia in si orpus, cum omni sua quaticate, magni' tudine, dimentionibus,meui utaq; comprehendatur. Nemo iam Phrdiae manum ad- Vmiretur, non ob Iouis Olympii imaginem a remalsactam, sed ob clypeum. Mineruae, in quia
tur. &ntane ipse Dominus Em ipsum probaturus, astensionis suae exemplum adducit, discipulisq linc de re agensinit, Hoc vossia dati M, si ergo uti erirtificium hominu ascenaen te vire alpri- i. e. obstupescitis de scidali Zamin i udito, omne me corpus vobis tam exiguo spatio copreheos in relin- totum te IIarum Oibe es amauit: De MIc-nieci de taceat antiquitas , & cutium eius quadriiugum, Mnauem velis, malo &necessariis omni b. Instructam, quam alis musca tegeret, nemo iam obstupescat. Nihil
quippe luxu naec omnia, s cum sacramento illoc Conserantiit, in quo tot uindesu Chiasti Christi
corpus in minum lioli: α par teco utinet in quo Deus Sc homo, tota quantitate, tamen sne extensione locali comprehenditur, atque hoc ad confusionem euitandam : nam si huiusmodi exiculionem conism
cederemus, necesse for , ut Christic me
roris partes loci patrib. siluequaque te
sponderent, atque it; caput extrJ. collum, iis& collu extra honerosior ei. ac sic de aliis: Inihilominus,extesone baca iniisti corporis Christi quantitas integra permanet. Certuquippe est, ubi capra est ibi de collu elle, ubi collit, ibi humeios, ε c. omnia tam e d: stin.ctione dita ordine ad se, non v cIO ad loeu.
204쪽
Adeo vi hine inserendum sit 3 totum Christi corpus in mi mnia hostiae particula
contineri , cuius rei figura fuit mannae
quod eum i Iebraei colligerent, is qui mi
nus collegerat, tantum refereba , quantum
qui amplius, quod rarescendo apud prio, litem et esceret, & apud alterum constipa - tum minueretur. eodem modo in hoc sit, sacramento, qui ipsum in masna specie re-- cipit, non quid amplius recipit, quam qui
I, s. , Rupe tus locum hunc Exodi exponens, ait, quod quemadmodum eum Adam ex
arbore vetita comedit, autum primo mor
su comedit, quantum si omnia arboris poma deuorallet; quod in primo illo mortunon m Inus mortem gustauit, quam si nullum in arbore pomum reliquisset: ita quo- que&longe verius, quicumque in Eucha- ais ita creatorem suum sub minima etiam recipit particula, non minus Deum suum,
i in vitae aut EoIem recipit, quam si mille hostias, easque maximas sumeret.
Cortandii Huc Lacio quod de manna scribitur in
Exodo , quod lemini Coriandri simile fuisse dicitur: de quo semine alti Philo, quod quamuis exiguum sit, s in plures diuida.
tur partes, & unaquaeque se Iatur, omnes trudium & semen sint prolaturae, adeo ut diuisum integrum surgat,& integrum non plus contineat, quam diuisum. Id ipsum&de sacramento hoc & dicamus δc perfecte credamus, quod diuisum tantum cocineat, quan tum integruin, & integrum minus non habeat, quam minima eius portio. O mirabilia, o noua, o paradoxa. Ecce & aliud mirabile , sequi solitum modum quo Christi eorpus in lacramento hoc est, quodque infractione constitit: ho.' stia quippe consectata , in qua realiter Christus integer continetur, licet franga -- tur, de plura in fruitilla diuidatur; Christi tamen corpus non frangat ar, sed amegrum sub singuli L particulis continetur λ atque. s. 12. ideo Magister sentenciarum est, Christi corpus incorruptibile esse. Caeterum fra- ctio haee non impia corporis Christi sub- . . stantia , sed in sacramento dumtaxat peragitur, id est,ia speciebus, quae quamuis Leg. de Sancti .
reactae lint& concita, cor ptu tamen semper integrum &.in diuisibile per seu ei M. Testatus est hoe Angelicus Doctor Thomas, cuius in sequentia ita Ecclesia canit,
Signa tantum sits ara, Qua necflarita nec flatura Signatim ἰnuitur & paulo post:
. Inseger accgitur. Atque ut anima nostra tota est in toto cor
pore, & tota in lingui: s corporis partibus, ita quoque in hostia Clitisti corpus; atque ut vero corpore diuiso, anima non diuiditur , t brachio liquidem resecto , quaedam auianae pars non propterea ea rescindi- Christitur, ita etiam sacra meto hoe diuiso, Chii. corpus Δεsti corpus non diuiditur aut frangitur, Da. frangitur cito enim non nisi ad speetes ipf aspertina fracto sagit. Quod speculi exemplum reddetina . cImero ni festius: a plum enim licet fractum &-ia vatia fragmenta diuisum sit , ipsa tamen hominis, quae inde resultabat imago, uon 'frangitur aut dividi tui; sed in tot ι antum Iocis multiplicatur. quot si ustilla reperire est. In saeiamento hoc non aliter se res habet. sacramento quippe hoe in sacerdotis manibus diuiso, non ideo Christi corpus diuiditur. sed integrum perseuerat, totque in partibus continetur, in quot dioitia diuisa. Exodus huius rei subministrabit figura.
Cum enim Israelitae agnum Paschale coin- Ea .ra. ederent, veruit Deu&ι ne quid in eo stangerent, imo ne otia quidem. Os ussu commi- uultu ex eo. Quid haec ceremonia designati non aliud, quam Christuin verum nostruagnu .n Paschalem, in sacre in ento Eucliarii fico aliquando comedendum; sed in te grum, non confractum , non diuisum, atq; ideo factum , quod Iudaei, eum latronum eiu et fixorum membra & o Isaico usi egis- - sent, Christi ossa comminuere non sint ausi, sed eorpus ullus integrum reliquerint. Ita hoc docent Euangeli liae, Ad Iesum autem cum venissent, cum viderent eam iam
mortuum, non stegerunt eius crura.
In Leuitico Moysi praecepit Deus, ut du Fitura.
illi in holocausta offerendae essent aves, ve- lut turtures, colubae, Zec. integrae sibi offer-Z Ientur,
205쪽
tentu P, nee eapite ablato vel comminuto. se a nonnihil ad collum reflexo . Audi decretum , De Iurti rabin opulus columba inrueam Iacerdos ad altare. O rerario ad collis Opite De notare duo celemonia haec volebant, primum quemadmodum caput columbae turturis ad collum retortum eis rat, non vero prassectum aut separatum; Ita quoque caput nostrum Christum iam per cum corpore, id est, Ecclesia, per παnstrum, no separaudum i adeo ut bocius ille Emanuel a nobis a sens & irmu Iiit psens. a b se iis δc permanens , vere praesens substit intia ratione quadam saeramentali, absens vero in propria specie, quae. ab oculis nostris percipi nequir. . Alterum . quod magis
ad propolitum nostrum, quod quando Iesus Chiis tus , vetus ille tartur, de quo in
Canticis sermo i mox turturis avdua es in terra nosira in sacramento. hoe Δρ sacrificio erendus esset, non diuideretur aut sine ais retur, sed integer in eomm uolo ne comederetur&in Milia cfierretur.
Tertium mirabile quod admirabilem , qua Christus in Eucharistia praesetis est,
rationem eo latur, est . quod sacrum hoc eorpus M diuinum eodem tempore de iis standi in pluribus sit locis . nudum tamen locum oetu pans 3 eodem mci mento parasis est, Romae, Constantinois
poli, Ierosolymri, in Cliana, Peru, iaIndia, apud Antipodes, utroque in mundi caldine, ubique meorum ubi Altaria α hostias iactatas reperire suerit. Hoe intellectum hominum percellit, hoc captum humanum transcendit , hoc fieriistilla ratine Urilatur posse , tamen pra terquam quod rate. dum est , nihiI Deoinet ossibile esse , exempla nobra natura ipsa suggerit. Videmus enim ad oculum
quoi die vocem , quamuis non nisi acci, dens. Iri, multis in locis eodem tempore reperiri. An non πerim est, meam mve
Vocem, qua hoc ipsum pronuntio , in tot auribus versari vagarique , quot hic auditores ad me auuiendum collecti Si igitur natura accidens quod diam eatenus extollere potest & euehere, cur Donidem in substantia iaciat u a tutae aut 1
adi non maioris Deus authotitatis silerit. quam ipsa Physi ea Ipsa ad haec ratio nobis adstipulatur, ratio inquam maximis fidei mysterii, in ti qua
nixa et sit enim credere tenemur', duo cor ' 'ς ς pora in eodem loco cum penetratione dis Vt me si mam velut in gloriosa natiuitate ad intrabili Chiistiyresurrectione eontiis p uxid 'Opit, si ima suisse ι eur non eadem ratione si vii crede mus , in sublimi hoc in ysterio, idem
corpns gloriosum diuersis locis se posse
sistere ν an non veri vile videatur, si duo eorpora in eodem loco accomodari que anti unum quoque eorpuς in duobus locis
potia subsistere ii vero ire duobus, cur non ite in in pluribus Z . Exempla & demonstrationes suggerit nobis scriptura & aperte declarat unum nam ero corpus substantia sua piutibus in locic posse lubsistere Primo constat, Christum ex quo ad cosos ascend: t, in diuePlocis stilist, in eoelo quidem ad Patris om- Psalaesnipotentis dextram considentem, sede is i. cor. 33. Axtris meM de in terra A postolo Paulo D Cor. Iaapparentem, ut ipse de se ad Corinthios seribendo testatur , Noui me autem o man Nim tanquam abortivo visem est mihi, cte. seeundo, Dieitur Paulus ad tertium usque coelum raptus; atqui huiusmodi raptus fieri nequit, quin duobus in locis simul
fuerit, tum in coelo, tum in terras certum est enim illum tum a terra non ab suisse,
sed in eadem perinant ille. si vero hoc λ- tum qnoad animam & spiritum fuisset anima Ici sublime rapta, Se corpore in terra permanente; mortuus haud dubie P ..ulus fuisset, cum aliud quid Don sit mors, quam unius ab altera partis separatio : quod ita men hie nulla ratione factam vide.
Deinde noen tanta repugnam ia est. cor- , apti, unum diueris in loca se ise, qua iri eam' rato et dem in pluribus naturam. Atqui istia doce: fidos& eredere iubet , in sandistino Tri
uuatis trysterio eadem essentiam. lubitan
206쪽
corpushie inuisibile. Corpus este pΟ-test non
in mirabilia lunt, in qu Ib. recensendis pergemus
ullarium mirabile est, quod gloriosum
uoc corpus , quamu S certo vere, realite que prceleas α vivens adsit, a nemineta in
men videri queat a non nisi accidentia hievidentur . sub quibus semper.delitescit, &numquam videtur , quamuis tamen vere
realiterque sub his contineatur. Quodque dissie illi ram de rem penitus reddit inc Ie di bilem, est quod Christus in Euagello, declaraturus verum se habere corpus, non vero umbrata cum aut phantasticum , Apostolis praeceperit, oculos v t apeIIrens, m a
nibus sal parent , quodlpitatus earnem Mossa non haberet, viderique non pollet, auLman i bus contrectari, Palpate ct videte, quo
niam pirisus earnum o ossa non habet. od
Caluinus algum e ut uiti aduersus Eucliari-stieam veritatem usurpauit , quodque
Iut Achillem credi t tu expugnabilem. Sed miset fallitur , Dico igitur Chilitum patefacere dum vellet, verum se corpus hahere , bene consequenterque in tu Itile, dicendo Palpate or videte. Qibod fieri non possit rem corporis expertem sensu corporeo aut tangi aut videri, adeo ut hine necessario inferendum sit, quidquid tans itur aut ceruitur. corporeum a materiae est. Fieri tamen potest . verum aliqKod cor pus praesens adesse, non tamen videri, vel quod ab alio tegatur corpore , vel quod Impediat D us . ne species sensibiles adsensus transmittatitur , quemadmodum invita Gregorii Thaumaciugi B. GreSO-rius Nyssenus , & in S. Felicis Nolani S. Paulinus stribunt. Et quamuis exempla nobis non sup net ent, ipsa docet veritas, corpus aliquod praesens adesie posse, Zamvis Lamen exterius non v Ideatur Iriptiua mihi ruc iusta garur. Dicitu Iquippe in Evangelio. Christum ipso resurrectionis die in Emaus cum duobus v Iato. cibus eo ne edentem subito ex oculis eorum
euanuisse, id est inuisibit ni se praebuisse.
lapides in illum iacece vellent, ut turbas de rabiem eorum declinaret, inuisibilem se reddidit, & transibat per medium illotum,
a nullo tamen usus aut cognitus est eroe- diu mali rum uat. Addo in luper , da an one&. cari Nimbas magicis .& incant ad DuIbus corpus aliquod. qnamuis alioqui visibile, inuisibilet polle reddere, invio inicium oculis subtrahere, α aliud. E contra quod procul inde dissitum fuerit, in iocum illius subiieere ac
videndum proponere.Si daemonum hoc aliatilicio lieri potest, ut, reuera fit,& illusiones quotidianae satis superqi manifestant,auae divinae qui somui potentiae illud ipsum denegare audeat y Daabolus corpus at quod subtrahet aut supponet. inuis bilo reddet aut visibile; & Deus omnipotens omnium id sacere non poteri . . imo nec in propria
corpor et Quod profecto nullo pacto videtur impotiioue. Aet seeundum intex elemen a , verum fiet est eorpus, uti&ignis, quis cinio luna inotous
ra; interea tamen ,.ncc unum videmus, ne
alterum quamobiem ita argumen DI. sunL ou: ein Iraum natura corpora,q- oculis nostris videri nequedat, igitur ne mirum & velut postibile, corpus gloriosumdc commu- .nem naturae ordinem trauffccndens , qu
le est Christi iii Eucliarastia , v Idrai non . QVposses Nolite hie quiescere sensus humani, vestet vitus nimis debilis de imbecillis , vestrumque ludicium nimis infirmum; fidei siquidem est, hic iudicare , ac velut P si edasn agere , non vero vel rum , qui non nisi iudices lub alter m. Tres Orientis prin- ei pes stellae ductu Christum pannis in praesepi inuolutum, summa animi dimisuo ne adoratum venere, ct procidentei ador uia. rum eum. Idem Christus vel ut Deus de E mo accidentium panniculis in Eucharisti- eo mystelio inuolutus eli & ab leonditus; vestru est sensus exteriores, qui velut pIin- . . cipes in an iniae nostrae regno domi uirim
exercetis , humili me corpus, animam, diuinitatem, omnemq; substantia in illius, fidei ductu hic ad OraIe. Oculi boni leuecionis Isaac caligabant, On i . 2. a adeo
207쪽
adeo ut filium Iacob pellibus licedinis coopertum dignoscere non potuerit, quam uis per uniuersum illum corpus tangeret; sed inox ut illum loquentem audiuit, agnouit quam primum, V A qmdem Iacob man mautem Esau, cte. Ita quoque in sacramento hoe sensus nostri adeo ea ligant & coecutiunt, verum vi Iesu Christi corpus, accidentium pellibus coopertum, nequeant agno stere, sed ad fidei vocem quam primum digno se Hur de adoratur. Vere enim ab seonia ditum est, &quamuis a nobis videri nequeat , nos tamen sub specie b. delitescens, idere potest. Cuius rei egregiam ita libro Geneseos figura legere est, in quo puteum videntis
&viventis nominari audimus t Eo autem
tempore deambulabat I aeter viam qua ducit ad puteum,euim nomen es macienta θυiuenm. Et sane sacramentum hoc profundus quidam puteus est, in quo vere continetuI vivens, quique de seipso ait: Ego sum via. meritιυ, ct vita quique omnia con spicatur& obseruat 3 quamuis enim nos ipsum non videamus i nos tamen ille e putei huius fundo intuetur & aspicit. ores pie iens alludensque ita Canticis spousa, aiebat; En sat post parietem nostrum prosti-erens per eancellos. Qigid enim sunt species hae sacramen tales , uis paries quidam medius, post quem Dominus delitescit, unde
nos videt, quamuis nos ipsum Imm me vi.
deamus ' sed ulterius progredior. intum mirabile, quod Christi subsistentiam hie eomitatur, e R. quod hic accidentia sint sine subiecto, sese ipsa continetia, ae velut absoluti quidam Dominia nulla dependentia subitantia ' nam substantia panis & vini, a qua dependebant,& quae subiectum illorum erat, hic esse de si v Nouum quid de penitus inauditum,
Philosophorumque doctrinae repugnans, docentium, ccidentis este alteri inesse, uti ex Aristotelis Metaphysi ea colligere est; adeo ut accidentia non tam esse quaedam
sint, quam quiddam τοῦ esse. Idem quoque Platone earpit, quod ideas a natura segre. allet; si vero ex mente illius sol mae iuba antiales, quales ideae sunt, a maiaria se
parati nequeunt, inulto vero minus forma accidentales.
Lutherus 3e Caluinissae huie Plutoso- Caluini phorum doctimae innixi docent, Deum ci- statum αnam sua potentiae meere non polle, viae, Lutheta. eides sine aliquo lubre subsistat. Qigod norrum
inconueniens ut e uitet, mavult Lutherus error.
pauis statiantiam eum corporis Dominici 1ubilaticia simul coniungerer de Caluinus veram realemque Chri iti praesentiam potius concedere, quam dicet e accidentia line subiecto substant laque ellia. sub littere que posse. In quo se non modo infideles, sed de imperitos Philosophos ostenderunt. Phy si ea enim docet,quicquid potest & habet causa secunda, a prima id mutuari: atqui Deus omnium reruiri causa est, Omnia per Usumfacta Iunt, igitur asserendu, qu .d quid Deus creaturam adminiculo potest, a seipso solo & sine illis id polle, cum omnis illarum virtus Eprietasq; ab illius potestate dependeant. Ecce Iam argumen tum ui forma: QAidquid accidentia subiecto & subitantiae inhaerentia conteruare potest, potest εἰ separata ab illa conseruare, eo quod subitantiae potestas proprietatque aecidentia conseruandi ab ipso veniat. Atqui Deus omni eotens & substantias M accidentia conseruat; ergo cum illa eonseruet quamdiu subiecto ii: sunt, poterit etiam eonseruare a substantia re
Deinde si fides nostra possibilitatib.verisimili citibus limitanda esset, in praecipuo fidei mysterio aliud quid longe admirabi
lius appareret, in quo tamen substantiam torporalem sine aliqua subsistentia eredinius: nam Christi humanitas in i mysterio incarnationis non in se , sed in verbi at- Nar ira sat et ni hyponali, subsistit. atque ita non ni , ne sata si una hypostasis est . non vero duplex; stentia in longe tamen creditu mihi videtur diffici- mylteriolius, naturam quamdam sine hypostas e D incarnaisse, quam credere accidentia earere suble ti Oari. Eho. si igitur diffiditius & credimus & pro fitemur ita mysterio incarnationis . cur quod facilius minusque repugnans, est, nou credemus profitemur que in Euchari litae Iacramento U
208쪽
Ad haec negot& salsum etiam est inhaerere subrecto, este de essentia accidentis. Ne que enim Patres, I heologi, & Philosophi dumtaxat, sed multi etiam Gentilium eius fuere opinionis. Basilius namque non modo credidit accidens tale posse sine subiecto sed iam inde a mundi primordio subie cho caruisse. si quidem tu Homitiis seripsit, solis luinen a primo die eonditum fuisse, Senulli subiecto tamen inhaesue, idque triduo, donee tandem die quarto, sole creato, illi velut iubiecto natus ali inditum eae Atqui lumen accidens est, cum tamen illud sine subiecto triduo conteruare potuerit Deus, in alas idem praestare hauddubie po
Thomas Waldensis plura veterum Philosophorum hic adducit testimonia, cre dentium accidentia sne lubiecto esse &lublittere pol se. Aristoteles quidem hoc non concedit , nam vere illud fieri nequit, aperte tamen docet, de accidentis essentia non est ine si e M inhaerere Nam lib. 3. de animad et aliud esse, magnitudinem , &aliud magnitudinis elle si esse . id est, existentia accidentis abessentia destructa est, inulto potius in haerentia distinguetur,quae noti nisi certus quidam existentiar modus Idem quoque Aristotel. de vacuo tractans petit, an vacuum illud dicendum, in quo no nis color.aut sonus quispia in reperitur; quae quaestio sane inanis Se futilis foret, si inhaerentia foret de accidentis essentia. decolore enim eum agimus, necessario subiectum includimus , cui is Insit', dc pro Inde corpus; ubi vero corpus aliquod est, vacuuesse non potest. Adeo ut Ari stor. hanc quaestionem proponens . an stat. locus allevaeuus foret, in quo nullum corpus, sed accidens aliquod dumtaxat s quale sonus aut colora reperiretur, agnouille de consessus videatur, accides esse sine subiecto posse,&ab omni eorpore de substantia remotum. Cone ludamus igitur, Theologi, duas accidens habere proprietates; primo suam esse , deinde subiecto inhaererer primum illi relinquit Deus , de secundum potentia sita illi aufert. Liquet a simili rin Igne avo,
igni ψ Babyloniens aduersus tres pueros in fornace aceensus, priori effectu permanen te, secundo caruit, numquam enim Martyres in fornacem coniectos potuit offende rer atqui eo cissimum est,calorem tam hule elemento essentialem esse, quam accidenti
subiecto inesse. Caeterum penitus hoc admirabile esse sateor, & opus quoddam ab omnipotentia
diuina profectu, cum omnem natur M vim, communium rerum inferiorum ordinem excedat: fatendum quoq; impium ac blasphemum esse, credere M anuinare, penitus hoe fieri non posse , de Dei omnipo- tentiae potentiam Eane denegare. Qui cu qa , - . enim Deum omnipotentem esse crediderit. -
credet etiam haud dubie cunctos omnipo- . tentiae illius enectus. idq, per verbum illius: - . essi enim diuina haec vox substantiis & aeci. PQ ς adentib: esse dederit, ut sine aliquo subiecto, essent de subsisteret, multo facili ui easdem mci
lubstantias conuertet δcco inmutabir , ac
sine illis accidentia quoties & quomodo il- livisum fuerit, faciet subsiliere. Λ que hae est magni Doctoris Ambrosii ratio, Deo, πιο ς λς raus mundi, inquit, operibus legissu, quo ipsa dixit o facta iunt remo ergo Christi ex nihilo faciens, quod nouerat, nonpotest ea, qua sunt, mutare ur id quod signiscant ' Credendam 'dumtaxae est Deum omnipotentem esse, si et edere velis, hoe fieri posse. 'Cum Abrahamo Deus filium in spem v I . . O , posteritatis, haereditatisq; abeundae nasci durum promitteret, primum, quo cum ad
credendum inducere. voluit argumen.
tum , ipsa erat omnipotentia; Ego inquit, sum Deus omnipotens.Id est, si naturam ac rationes humanas in consilium adhibeas, Geu.I7 penitus tibi videbitur fieri uon posse. V v-x Ortua vetula de in secunda filium tibi pariat; sed hoe unu in hane tibi statiuitaten su adeat. quod Omnipotens sit qui hanc tibi promittat ae spondeat. Idem de hocm sterio dico; Qisi eumque sensus de rationem consultricciri adhibet, de credere nequit, acet dentia sine sudiecto, sed per
seipsa subsistere , sibi ob oculos ponar, quod qui hoc faciat, quique hoc sacra-Z 3 mentum
209쪽
mentum instituerit, omnipotens Deus sit, cui nihil factu impossibile. Hine stinum, ut Apostoli, quo fidei nos radi articulos creditu faciliores redderet. ab omnipotentia exordium ducatat, ea misque velut omnium eredendorum fundamentum ponant , Credo in Deumpatremoamnipotentem.
Credendum igitur, firmiterq;tenendum sola accidentia hic permanere. qualia sunt αolor,sapor, fi ra , Salia, Se qanis Rib- stantiam, cui ves ut subiecto ineue solebit, abiisse& desiisse; δt quainuissent ui videatur panis adhuc reliquus esse, errat tamendi fallitur, sola enim nudaque accidentia hic permanent. Iacob Esau mentitus, eius enim vestes induerat, patri se obtulit. non ideo tamen vere Esau erat, sedetion nisi illius species&imago. Ita quamuis Christus sub panis accidentibus in sacerdotis manibus ad aras immolantis se spectandum proponat. uian
ideo tamen panis hic est, sed accideatia tantum N panis similitudo. . Michol Daui dis loeo, in lecto statuam quamdam & pelles Ecedinas, exploratores
elusura, collocauit; adeo ut cum Saulis mI-Τites venissent, Dauidem quaesitum prater statuam Sc pelles nihil inuenerint. Eodem modo hie Ietistis nostri deluduntur, credentes enim veram hie panis substantiam
esse; nihil huiusmodi repetient, sed sola &
nuda aecidentia, qui bus substantia tegitur ac cooperitur,quaeque in hoc Lacramento, subiecto iam ablato, .permanent. Ioseph in manu dormnaepallio relictoi ne dominum offendeIet , eiulque tholum
violaret,fugit Eodem modo in hoc tactam e tores peragitur. Auditores,
quam primum enim ut conlec Iationis veris
tia proseruntur, panis esse desiuit S fugit,aecidentibus, velut pallio suo, in sacerdotis manibus relictis, ne in Dominu peccet, usq; obedientiam infringat; non est verosis luam hic contrari uiolienderelMqua non nisi iudices in sexto res sunt α secundarii, quique sola accidentia quae vident dc pal- .pant, quaeque secundum communem nais aviae ordinem fiunt , diiudicare norunt.
Festus Praeses Paulum radidi ea tums ad Carsalom vehat ad supremuiri in die emia aliorum iudicum caput appellauit. Ita cum sensus in hae materia diiudicare quid --Iuerit, ad fidem potius appellandum est: veritatis enim huius iudicium ad supte-mum iudacem spectat. quae ipsa fides, non vero sentam exteriorem . qui non nisi seeundacius & subalternus est iudex. In Exodo Moysi quidam exprobrans & immori. gerus: Luu te eonstituisiti iram Leodem modo se usui respoudendum. cum in tam prola da tamque sublimia inquirered: di. indicare praesumet, eique acriter obiiciendum. QAis te articulorum fidei, retorque supernaturalium ac diuinarum iudicem constituit Nequaquam, sensus hic obediat menti .& spiritus fidei, fides vero credat in Deum; trulla alioquin pax, qui e S, aut securi tas tum in auima, tum in Eedlesia sutura est.
In uteroRebeccae, uxoris Isaac, nulla pax erat,qKod in eodem duo aduersarii bellum intestinum gererent, vi duorum populorum capIta; Dua Imterjunt in utero tuo, Θ spvuli ex venetretuo diuidentur , . Ida quoque in Ecclesia, vel potius in anima.dum schisma,divisio, seditioque aliqua in struerita sensus iuxta captum ti mentem tuam diiudicare voluerit, & ratio sese subiicere nolit, & fides dominatum luperioriatatemque obtinere nequeat, nulla spera da pax est, salus nulla , quies ves tranquiulitas nulla. Psalmographus audacter dehoe mystorio velut de articulo quodam fideL locuturus ait, non hominum suasu,inductioa ve,nec sensuuin iudicio inductum id credidisse. sed pure simpliciterque quod hoc illi
Deus reuelasset: Credias propter quod locNam sum: & cum seuluum, arsumentorum ac rationum humanarum sallitatem apeia
ruatiat, ali a d ι in excessu meo, omnia ba-mo mendax.
Idem om uino faciat Christi an us,& fidei, non uero sensuum lingua inductus credati Deum nominu&veracem suisse in hae nobis veritare reuelanda, quam in omnibus
210쪽
notvim merito a Davide sacramentum hoe memoriam &compendium omnium diui. Iam mysteriorum fuisse appellatum ἔΛIemoriam feeu miratritum Iuorum misera. νM9 mferator Dominuε. Et e st reuera mirabilium eompendium in eodem subiecto tot mirabilia mirae laque concurrere,&ad unicum hominis verbum Deum cccxlo in manus illius dei cen-
dere. Magna quidem verborum Iosue vis suit, quod violentum solis eursum in meis dio axe si iterit, ut diem protraheret,& nox moram pateretur ; at maior haud dubio sacerdotalium est, quae Christum e celo de-- uocant, gratiam ' si elargiturus est &co m. Mirabilia mumdaturus Masuum hoc, uti α illud, Euchari- quod panis vimq, lubstantia esse delinen - stiae. te. Domini corpus quam primum adesset
Aiat, quod accidentia sine subiecto subia
ant, quod corpus quantitatem habeat, nullam tamen extensionem , quod eodem momento in pluribus sit locis, locum vero ullum occupet; quod verere aliter'; cor pus sit, non tamen palpabile aut vibb: le Ita quod hostia stangatur, diuidaturque, cor- . Pas tam era sem per maneat indiui lumὶ Quitiau drim umquam quid s: m Ie quis non ad- di il. in . mirans exclamet ι Quam magnificata sunt vera rua, Domine. omnia imisi is feci-Eia igitur fideles, veritatem hie fidei se o quamini, lenius humiliare, & ra II Onem, . argumenta &syllogismos, quUcontrari unio tendent , conuin cite, omnipotentiam Dei vindicate, mirabillia admirabalia erva. ari Loerem
uulti sitistentiae eorporis Christi in saeramento Eucharistico admiremini. in quo animae nostrae exemplum vos confirmetr consideria.
re inquam, Pod quemadmodum illa tota in toto corpore de simul in unaquaque eorporis parte est, ita gloriosum Christi cor, lius in Eucharistia eiIe: seiunt enim Phi. osophi omnes , locum corpωri .deberi, non lotum quod corpus sit, sed etiam quod
Hoc igitur vobis inhaereat, quod si intelligere non valeatis, in silentio idipsum he, ridebis
adorare sufficiat. Et iam ani marum nostrarum vindex D E V S, te hie supplices
adoramus, & omnia hare mirabilia demirantes, te vere hic praesentem esse confitemur, eri velut Iacob pellibus accidentium Uen 17. eoopertum s velut sponsum Canticorum Cavi. speeterum sacramentalium carecellos rinspicientem; velut Moysem monte descen dentem iaciem sacramenti velo coopertum, ut ita diuinae maiestatu fulgorem, ad que mereat aratum oculi caligant, abscon das ; ac vehit soletinhu manitatis nostrae nubilo tectu in , unde influxus nobis e cele- ExodUt stes emittis. os ne subtrahaS rogamus,& supplie es contendimus, tuumque atri rem nobis id hoc mundo elargiaris &gratiam , Ut hae ratione in altero gloriam promereamur, ad quam nos Pater, . M Filius, & Spiritus lan ctus deducant. A M E N