장음표시 사용
111쪽
aliquando aequa An aliquando maiorem aliquando minorem, roratione dispositionis qua resisti Scit peccator. Hoc aSSerimu ex Sententia S. Thomam et aliorum theolog orum ibi supra, contra opiniones, benignas illas quidem, sed minime veras Petru Soto, ecl. 6de Poen. hanc propositionem AE tatuit aes defendit Gesurgens a peccato non Semper ad aequalem gratiam redit, aut maiorem, quam prius habuerat. Hanc sententiam graviore tenent Cholastici. . . Redeunti a peccato gratiam dari secundum dispositionem et conatum suum, valde consonat Scripturae Sylviu in ' Part. Q. 89 a. 2, concludit Ex his consequenter dicendum est. esse probabile quod. . . per poenitentiam, tantum detur ratia quae proportionetur praesenti
dispositioni et e ocaciae sacramenti, si illud recipitur. Estius in IV,
gat ad aequalem Vel maiorem gradum gratiae, ei ad minorem tantum, et addit: Non dictum est, priora opera per poenitentiam reviviscere, hoc Sensu, qu9d hominem per poenitentiam reparatum ad tantam gloriam necessario perducant, suantatim stri illi S. Sila'Su non fuisSet, erat recepturus Sed quia rursu homo propter illa dignus efficitur vita aeterna, suam et pro illis. Si perseveret, accepturus est, Sicut et pro bonis operibus postea factis; nam quod attinet ad gradum gloriae, eum accepturu est pro magnitudine gratiae in qua decedit. Et ournely Seu eiu continuatori, de Oen.
PArt. P n. 2I6-2Ι , relati Priu fundamenti alterius opinionis His non obstantibus, censent plure revivi Scentiam gratiae. . . exteridive restringi secundum mensuram dispositionum ex quibus peccator iustifcationis gratiam consequitur. .. Nobis potior videtur secunda Athaec opinio..., quidquid triumphanter obloquatur Martene, quaSi pene opinio sua citra grave dei discrimen in dubium vocari non poS- sit. Et idem entiunt Gonet, illuari, caeterique recentiore thΟ-mistae. Ubi vides Sese theologo ex omni Schola, qui a temporibus etiam aridentini, aperte contradicunt principali positioni
ctior quam fuerat prius, quidquid sit de Iersectione dispositionum Cum quibu ad iuStificationem e praeparat. Et hoc quidem argumento tibi erit, Somnio similem SA divinationem quorumdam dicentium, quod . Thoma aliique Vetere certo certiuS U-
112쪽
taVissent ententiam, At Venissent post Tridentinum. Re enim vera e Tridentino nihil, neque pro neqUO Ontra, Ut ΟStea apparebit. Sed Vera ratio oppOSitionis repetenda est e diASenAucirca duo principia, unde Vetere Nominale Cham multi moderni Aomnem Suam doctrinam in hac parte deriVare Voluerunt. Primum prinCipium eorum St, quod vi poenitentiae et divinae condonationi debet necesSario reStitui omni gratia quae prius habebatur, hoc solo titulo quia fuit prius quacumque ratione habita. Non distinguunt inter gratiam Secundam quam sorte homo Sui meriti acquiSiverat, et gratiam primam in gratuita iustificatione aliquando acceptam nihil diAcernunt inter gratiam communiter dictam et gratiam Sacramentorum quae independenter ab opere operanti datur ex Solo opere operato et quoad hanci PSam SaCramentorum gratiam, nihil curant an titulus eius adhuc Permaneat necne in anima. Cum enim minime admittant effectum gratiae in acramenti N. . proXime et immediate pendere a re et Sacramento, eiusdem Conditioni faciunt gratiam aptismi, Confirmationis et ordinis, Cum gratia EuchariStiae volunt revivi Acere gratiam Matrimonii etiamsi Coniugium amplita non XSiStat, Otgratiam Extremae Unctioni quantumvis transacta infirmitate, et in Umma, Omnem Omnino gratiam in aliqua temporis differentia aequi Silam, Solum quia aliquando fuit acquisita.
Huius autem Suae SSertioni Unum argumentum si erunt,
quod sumi debet, teSte Lugone Ubi Upra n. 48, X PS natura gratiae 4 Nam eo ipSO, inqUit, quod homo per poenitentiam iustificatur, et accipit gratiam habitualem accipit tu ad gloriam
CaeleStem, et per ConSequenS Xigit statum expertem omnis poenae et punitioni aeternae. Si autem non reStitueretur gra-
tia tota per peccathim ablata, Sequeretur hominem puniri aliquasi poena damni aeterna, quatenues perpetuo careret illa gratia in poenam Ut peccati, et per ConSequenS, gloria illi correSpondente. Ergo e natura ipsa iustificationi oritur ut eo ipso regii tuatur aliquando tota gratia cuius iacturam incurrim hi propter CCCR- tum Quod si aliquando reestituenda est, non St cur non CStitUa
videtur Sati Solide Consistere, et primo quidem quia nimi probaret.
113쪽
Probaret enim omnino instossibile esse ex natura rei, ut poeniten Setiam remisse se haben in motu ad Deum et deteStatione peccati, aliter iustificetur quam per OStitutionem Otita gratiae priuRhabitae, addito etiam OV gradu reSpondente praegenti eius dispositioni. Beatitudini enim perfectae et Consummatae essentialiter repugnat omni poena unde Cum ita Stificatio neceAAitate absoluta conserat tu ad beatitudinem, eadem absoluta necessitate tollit aetern Am poenam per praeCeden peCCatum inductam. Si ergo non restitutio totius gratiae priu habitae ero AS et quaedam aeterna poena damni e peccato relicta, tam reptagnaret non restitui totam gratiam praecedenter habitam, quam repugnat non aboleri simul cum culpa reatum igni aeterni. Sed Vinam quaeAo eiu Smodi conclugio nimi dura non Videbitur Praeterea, si restitutio illiu quod per peccatum amiSSum est, Solum Mia per peccatum amiSSum est, requireretur ad hoc ut homo iustificatus rediret in
Statum eXpertem omni poenae et punitioni Reternae, hanc necOSSO
OSSet ipsum recuperare etiam amiSSam Virginitatem, gloriam intemeratae innocentiae, et alia eiu Smodi, quia et Sta per peccatum
amittuntur. Quod si dica impossibile hoc esse, eadem impossibilitate qua impossibile est ut quod factum est factum non fuerit, statim infero, ergo unum de duobus Vel impossibile est etiam ut peccatorianquam redeat in Statum X pertem omni Poena aeternao, Vel
fallit principium quo Aseritur poenam aeternam non aboleri nisi per restitutionem toti hi gratiae culti iacturam incurrimu per Peccatum. Ne iuvat opponere amiSSionem innocentiae non ore poenam a Deo inflictam, nam tu ad beatitudinem repugnat cuilibet aeternae poenae, At V inflictae a Deo, Sive non, et ideo hoc
CXemplo optime Atenditur non SSe neceSSariam reestitutionem omnium Uae quomodOC Umque per peccatum mi Sesa Sunt, Ut in Statum immunitati a poena aeterna dicamur redintegrari. - Tertio
denique, directe ad argumentum reSpondendo, dico PoenRm PCC-cati non esse nisi illud quod est meritori a peccato i. Porro PCCCat tanquam a Cata Sa meritoria dependet ratiae privatio it' Hi non attenditur poena Cori Comitans, e qua in DraeSenti nulla quaeStio esse potest Constat enim ex terminis quod ipsa Cum reatu Cul-
114쪽
sic minime ero privatio talis vel talis gradu sive quantitatis gratiae. Cuius eviden Signum St, Uod e peccato graUiSSimo Ο-test non sequi nisi amissio infimi gradus, Sicut e peccato minimo in genere mortalium potest equi amiSSi gradu maximi. Quippe quantita gratiae amissae omnino indifferenter Se habet ad peccatum, Sed Solum Con Sequitur Statum in quo Contingebat peccantem inveniri quando lapsu est. Ergo quando in iustificatione re-Stituitur gratia, eo ipso omni poena damni aufertur, quin neceSSesit ut restituatur gradu qui priu habebatur multoque minu Agradu maior, Si poeniten remiSSerae habeat in praeparatione ad
Non igitur debitae modestiae limite excedet quisqui dixerit principium Supradictum non satis demonstrari, imo non innitisat probabili fundamento, nam alia quae afferri solent adhuc minori momenti Sunt a POSSunt etiam, inquit Lugo ubi Supra, ad hunc Sera Sum applicari verba illa Patrisfamilias recipientis filium prodigum poenitentem, et imperanti dari ei stolam primam. Stolae enim nomine gratiam communiter intelligunt interpreteS Q Uam tamen non Utcumque afferri, Sed primam, id St, quam habebat omnino ante peccatum. Ita videtur intelligere ChryAo- Stomu S Iubet, inquit, stolam illam primam proferri, vel pristi-
Ham gloriam, quam ex seductione diaboli nudatus amiserat. Quod Si non Omni gratia redderetur, non daretur tota vel gloria quam ex Seductione diaboli amiSerat . Haec, inquam, partam perSuadent, tum quia in paraboli non omnia sunt litteraliter urgenda, tum quia metaphora Stolae primae ampli ASime Salvatur per hoc Solum quod denuo incipit homo ornari anctificante gratia, tum denique quia nunquam redditur ad litteram tota prima, Cum dicant semper reddi meliorem. Melius itaque, ut videtur, Doctor Angelien attenden generalia principia quae alia in theologia habentur ut CertiSSima, Xi-
Stima Vit non esse in praegenti introducendam XCeptionem quam nec Sacrae litterae ne propria poenitentiae natura reqUirunt si Ma-- niseStum est, inquit si, quod Ormae quae OSSUnt recipere R-
115쪽
gi et minus, intenduntur et remittuntur Secundum diversam dispoSitionem Subiecti, ut in secunda parte habitum est. Et inde 4 Si quod secundum quod motu liberi arbitrii in poenitentia est inten Aior Vel remiSSior, Se Undiam hoc poeniten consequitur maiorem Vel minorem gratiam. Quare oportet dicere, sicut et communiter dicitur, quod aliqui potest poSi peccatum in maiori et in minori et in aequali charitate resurgere , f). Et haec doctrina omnino componitur cum reViviScentia grato a Sacramentalis quae priu habebatur, Si eius titulus re et sacramentum adhuc in anima perseverat. Nam etSi gratia eiu Smodi semper ad remotionem obici ConSequatur titulum praecedenter e opere operato inductum, adhuc tamen reStitutio eiu proportionatur quoad quantitatem ive intensitatem praesentibu homini iustificandi dispo. sitionibus quippe divina bonita elargitur unicuique Secundum quod praeparatu est ad recipiendum. Et hucu Sque quidem prima radix dissensu inter auctoreS. De altera nunc nonnulla dicenda
Aliud igitur principium est a plerisque nunc in diSCUS- Aione admiSSum, Cui non Suffragantur antiqui Sentiunt nempe multi moderni reViViSCentiam meritorum Sive operum mortificatorum quam pSa nobi atteAtatur Scriptura, non poSSe ullatenUS intelligi absque restitutione toti hi gratiae quae per merita fuerat comparata. Et hoc principio innixi, necessario debent contradicere assertioni S. Thomae docenti quantitatem gratiae quam poeniten Srecuperat, proportionari pure et Simpliciter praegenti intensioni motus liberi arbitrii in poenitentia Nam est quod non reStituatur tota gratia quae prius habebatur, hoc Solo titulo quia habebatur; eSi non re Ut Ui Scere gratiam primam in praeterita iustificatione
ex opere operanti gratuit acceptam, non gratiam Eucharistiae, non gratiam aliorum Sacramentorum Vorum nultu ampliti ei sectu remanet in anima at Certe, inquiunt, Si vere opera mortifi- Cata revivi Scunt, oportebit reStitui gratiam quam merta Ortini, et haec gratia addita gratiae quam causa praesens iustificatio, faciet quantitatem maiorem quam Ait illa quae hic et nunc proportiona-
116쪽
tur persectioni poenitentiae. - re quidem Vera eiu Smodi argumentum omnino ineluctabile est, procodendo in doctrina modernorum theologorum circa meritum bonorum operum et augmentum insuSarum virtutum Ponunt enim a communiter dicti theologi, augeri gratiam Sanctificantem et praemium Asentiale gloriae per quemlibet actum meritorium, etiam remi SSUm, Ualenta Secundiam ipSo quodlibet opus vivum meretur augmentum eiusmodi omnino absolute et independenter a quacumque conditione. Quo Semel SuppOSito, impoSSibile Sane St Concipere reVi ViScentiam meritorum, quin intelligatur restitui ipSo facto gradus gratiae qui per ipsa fuerat acqui SitUS. Ast quidquid nunc sit de obiectiva re veritate cuius discussio
ad prae Sentem materiam non pertinet, alia omnino Si Conceptio S. Thomae. Nam iuxta ipsius doctrinam opus meritorium duo meretur. Primo quidem meretur consummationem illius gratiae quae aliunde in anima Age supponitur, ut Cilicet in Visionem Dei perducatur homo tanquam in coronam iuStitiae Sui promeritam benefactis, et non Solum ut in naturalem finem illius Sanctificationis quam a Deo accepit. Deinde Vero meretur augmentum gratiae, cui augmentum gloriae QSpondeat neceSS QSt. Utrumque tamen non meretur ni Si sub aliqua conditione gloriam quidem aeternam Sub conditione deceSSUS in gratia, augmentum VOTO TR-tiae Sub conditione proportionata di Apositioni in Subiecto, quae tunc tantum habetur quando operatur homo ex tota virtute habitu charitati quam habet. Nam sicut in acquisiti actu remi SSUS non est Sufficien causa augmenti habitus, ita in infusi non est sufficiens dispositio ad hoc ut habitu a Deo augeatur si Statuit si quidem Deus, inquit Caietanti in MD-2'ς, . ΙΙ R. 8, UnCH Ugmentum CRUSare, quando Vi noStra causaret illud A in no- Stra OSSet potestate , f). - Hac igitur doctrina Supposita facile intelligitur quomodo possint reviviscere merita praecedentia, quin tamen gradu gratiae reStitutae XCedat unquam proportionem praeSentium dispositionum in quibu poeniten reSUrgit. Ugmen
117쪽
tum enim gratiae non debebatur hi meritis, nisi ea conditione ut esset convenien dispositio. Et de Si homo OS peccatum adhibeat conatum ut e disponat ad gratiam aeqUalem ei a qua ceciderat, merita reviVi Scent cum eadem ac priu diSpositione ad gloriam Secti vero Si non adhibeat talem conatum ad disponendum se Semper tamen re Vi UiSCent ad Ottim praemi Um ad quod, quantum est de Se, Sive ratione Sui, Se X tendebant. Et hoc dico ratiocinando in principii S. Thomae de merito bonorum operum, et de modo quo augetur habitu gratiae Sanctificanti S.
Quae igitur Cum ita sint, facile apparet aliquid esse in hoc
dissensu inter auctore theologiae, quod directe pertinet ad materiam de poenitentia, aliquid vero quod refertur ad aliam theologiae partem, Cilicet ad doctrinam de merito. Id quod directe respicit materiam de poenitentia, in XpoSitione priori principii sufficienter declaratum est. Sati enim liquet ex argumentis ibi propositis, nulla omnino ratione Constare quod vi poenitentiae debeat consequi homo ultra gratiam OSpondentem praesentibu sui diSpositionibu A, restitutionem integralem totiu gratiae priu habitae, hoc solo nomine quia prius habita suit, et ideo minime fidendum est huic plurimorum ei SilaSioni,
licet demulceat aure et favorabili videatur. Nun autem Si loquamur de operum mortificatorum reViVi- Scentia, nulla est formaliter loquendo discordia inter catholicos, quia et omne unanimiter ponunt merita illa Vere reVi Vi Scere. Sed diversita est mere materiali respectu quaeStionis qURe nunCagitatur, dum Scilicet alii alia Sentiente de merito bonorum operum, alia etiam revi Vi Scentiae Con Sequentia debent necessario admittere. At non Vacat ingredi controverSiam istam quae Stomnino alius loci unde non praetergrediendo limite praesentis
traCtat US, Sequentem theSim proponimu ut theologice certis Si mam, et abSque tergi VerSatione receptam apud omneS.
De Ecclesiae Sacramentis. Tom. II.
118쪽
Opera per peccatum mortificata, vi poenitentiae ipso facto revivis uni, et quidem ad totum praemium gloriae tam essentiale quam CCidentale, a quo ut meritoria, e SeSevalebant. Uideretur tamen dicendum quod nulla merita reviviscunt. Ita enim se habet peccatum remiSSum ad pecCatUm SubSequenS, Sicut meritum mortificatum ad Supervenientem poenitentiam. Sed per peccatum SubSequenS, Ut Supra iam dictum Si peccata priora non redeunt. Ergo nec per poenitentiam reViViScunt merita mortificatR. Praeterea, Um gloria commenSUretUr gratiae, gradu gloriae
qui homini debetur, reSpondet gradui gratiae in quo est. Si igitur
merita praecedentia reviviSCerent ad totum praemium tam SSentiale quam accidentale, Semper reSurgeret homo in gradu gratiae saltem aequali ei qui per merita illa fuerat acquisitus. Sed locis Supra relati S. Thoma eXpreASe contrarium docet. Ergo in opinione altem . Thomae, merita non reviviscunt ad illud omne quod merebnntUr. Praeterea, idem S. Thomas in praesenti articulo ad 3M dicit quod si ille qui per poenitentiam resurgit in minori Charitate, ConSequetur quidem praemium ASentiale Secundum quantitatem si charitati in qua invenitur habebit tamen gaudium maius de operibu in prima charitate facti quam de operibu quae in Secunda fecit, quod pertinet ad praemium accidentale . Ergo TurSUS, merita non reviUiACunt ad totum praemium gloriae Α- sentialiri. Se Contra est quod ridentinum, SeSA VI can. 32 dicit: Si qui diXerit ... ipsum iustificatum boni operibu quae ab eo per Dei gratiam et Iesu Christi meritum fiunt, non Vere me-
119쪽
reri ... pSiu vitae aeternae Si tamen in gratia decesserit con Q SOCUtionem ..., nathema Sit . Dum enim Tridentini Patres hanc solam conditionem ponunt: Si tamen in gratia decesserit, non autem illam aliam si tamen Semper in gratia permanSerit, aperte sentiunt valere ad consecutionem Vitae aeternae, etiam pernviva per SubSequen peccathim mortificata, modo homo ante mortem gratiam Dei recuperet, in eaque per finalem per Severantiam decedRt. Porro argumenta e Scripturi non deSunt. - Principale
testimonium est ad Galat. III 4, ubi alloquitur ApoStolli eos qui prolapSi erant in Iudaismum post multa bona opera in Christi servitio et sanctitate Vitae facta Sic stulti estis, inquit, ut cum spiritu coeperitis, nunc carne conSummemini Tanta passi estis sine causa Z inSinuan profecto imo aperte UpponenS, mortificari merita
per peccatum UperVenien S. SOSe tamen CorrigenS, et per omnem modum animo erigen addit Si tamen Sine cauSa, qua Correctione Sati declaravit non esse amiSSa irreparabiliter merita hic et nunc mortificata, sed SA recuperabilia, retractato ac deStructo peccato per poenitentiam. Unde HieronymuS, Comment in p. ad Galat. l. I, c. 3 si Meliu Si intelligi poteSt, quod primum cre dentes Galatae in Crucifixum, et a Iudaei et Gentibus oppro- bria multa perpeSSi Sint perAeCutione non minima SUStinue- rint. Qua fria Stra arguuntur fui SSe perpeAAi, i a gratia Christi reCedant, Propter quam tanta perpeAA Aunt. Simul et illa spes quod quicumque o Christi fidem laboraverit, et poAtea lapSUS fuerit in peccatum, Sicut priora sine causa dicitur paASU fui ASe Um pecCat, Si rurSum non perdat ea si ad pristinam fidem et ad antiquum studium revertatur . Aliud quoque argUmentum Sumere Solent e ApoStolo Heb. VI-Io, si ubi VXta Com- munem interpretationem, loquitur ad eos qui post baptismum lapsi fuerint in peccatum quo ubi acriter deterriti t..., POSten
ad Spem erigit his verbis Confdimus de vobis, dilectissimi, me
liora et viciniora saluti, tametsi ila loquimur non enim iniustus est Deus, ut obliviscatur operis vestri et dilectionis quam osten-- distis in nomine ipsius, qui ministrastis sancti et misit Stratiis, etc. Ex quibus verbis glossi interlinearis et alii tolligunt, priora
120쪽
illa merita remunerationem Suam acceptura Si ii iterum poeni-- terent et reSurgerent a peccato i. Ratio demum theologica est quia, ut dicitur in IV D. Ι , . , R. 3, . , Opera in Charitate facta, etSi tranSeant actu, manent tamen quantum ad meritum in Dei acceptatione; et secundum quod sic manent, habent efficaciam quantum in ipsi est, inducendi facientem in vitam aeternam. Quod autem hunc effectum in peccatore non habeant, Si per accidenS, propter peccatum quod facit hominem indispositum ad percipiendum effectum praecedentium meritorum. Sed causa non Si quia ab ipsis operibus aliquid demitur, cum in suo fieri efficaciam praedictam obtinuerint utpote ex charitate elicita, quod ei Sequen peccatum auferre non potuit. Et ideo, remota indiSpoSitione a peccatore per Oenitentiam, opera illa praecedentia iterum incipiunt habere in ipso
effectum Suum, et Secundum hoc dicuntur OUi Viscere. A IV ergo dicendum, maximam esse differentiam inter remiASionem peccati per poenitentiam, et mortificationem meritorii operi per UbSequen peccatum. Ophi enim CCCati, Um Sitophi Solita hominiri, aboletur Secundum e per gratiRm operantem Sed pu meritorium, Um Sit pu gratiae, non poteSt Secundum Se per hominem peccantem aboleri si Remi SAio pecca torum, inquit S. Thoma in est principaliter opus Dei, sed mortificatio meritorum praecedentium Si opti homini A. Homo autem Ua actione non poteSi evacuare Simpliciter opu Dei, quamvis possit impedire ne ibi proSit et de homo per pec catum Sequen non potOS remiSSionem praecedenti Um peccavi torum annullare PoteAt autem Sua actione VaCuare quod per ipAum factum est, et ideo potest mortificationem praecedentium meritorum per merita Sequentia penitu annUllare, praecipue gratia adiutUS D. A etum dicendum quod in doctrina . Thomae, iuXta Superi u praemiSSa, meritum bonorum operum nuSquam Se Xtendit ad certam quantitatem gratiae habitualis, nisi Au conditione pro-