장음표시 사용
161쪽
contra haereticos con Stat enim quod nihil inordinatum importat, Sed imo At Verti motu a VerSioni S, quam Vi adhuc imperi CtUA, Contra peccatum. - Nec Valet Si dicaS: Qui in odio culpae ex Solo metu poenae OSiti V movetur, Oret in affectu peccandi si
poena non X Si Steret ergo attritio e Sol metu gehennae Concepta claudit in Ae Conditionatam Voluntatem tranSgrediendi legem, ac per hoc, Si mala TranSmi SSO Onim Antecedente, nego Onsequentiam. Quippe, aliud At quod homo habeat hic et nunc Voluntatem Sive abSOlutam Sive Conditio natam faciendi malum; aliud vero est quod Supposita conditione ceteroquin pure imaginaria, VoluntaS Sta in eo XSi Steret: nam nemo est culpabili vel laudabilis ex iis quae vellet vel faceret, data hypotheSi, Ut Contra Semipelagiano declarari Solet. Et haec quidem de propria ratione actu attritioni e metu poenRTUID. Unc RUtem, Ut reSpondeatur obiectae auctoritati S. Thomae, ubi dicit quod timor ei Vilis semper Si malia quantum ad Servilitatem in et Simul teneantur principia interpretationi eorum locorum Augustini quibu abutuntur ad VerSarii, URedam rem R-nent ob Ser Vanda circa modum loquendi ab utroque Doctore adhibitum. - Servilita iuxta S. Augustinum et Thomam, Consi Stit in eo assectu quo qui inhaeret Ahio priVAt bono tanquam principali bono et ultimo fini timetque poenam velut principRlO C Ummum malum ideoque Servilitas est mala. Porro Servilita ista potest esse denominatio intrinseca actui, et tunc actu timori dicitur a moderni serviliter servilis in potest etiam eAS denominatio actui X trin Aeca, et tunc actu timoris vocatur ab iisdem simpli, citer servili si Erit quidem denominatio intrin Aeca, si actu positi VeVerSetur Circa mathim poenae tanquam circa malum quod XClusive timendum est. Erit autem denominatio Solum extrin Seca, Uando actu timori non ei Satur Circa poenam tanquam Circa malum S Ummiam, Supponitur enim praeScindere a Superioribu rationibus deteStandi peccatum, et non excludere eaSin, sed tamen ponitUr ab
eo qui adhuc est in statu servilitatis, Seu in Statu peccati mortali S. Quare actu teste est actu homini adhuc habitualiter conversi ad Suham bonum privatum ut ad finem ultimum, et hoc sensu habet Servilitatem ibi coniunctam sed quia servili non dicitur nisi a
162쪽
servilitate habituali cui coexsistit, constat quod malitia Servilitatis nequaquam impedire poteSt quominus Sit Secundum Se bonUS et Viam ad iustitiae recuperationem paret. Unde S. Thomas in III, DiSt. 3 , UaeSt. 2, a. in IVM si uaedam sunt a Spiritu Sancto quae non Sunt cum Spiritu Sancto, sicut fide informis, et timor servilis quod quidem non est nisi propter defectum comitantem. Quaedam vero sunt a Spiritu Sancto et cum pSo, Sicut Chari-
tas. Quaedam Vero iam ipso, Sed non ab pSo, Sicut peccatum Veniale. Quaedam Vero ne ab PSO nec Cum pSo, Sicut mor
tale , Nihil igitur difficultati facessere potest Concita Si in ' - Ω- , . 9, a. 4 ab Angelico OS ita Timor Servilis secundum suam Substantiam bonus est, sed Servilitas eius est mala in qua quidem conclusione tota Augustini doctrina Continetur. Axaum negatur antecedens, Si de attritione quae eS ex timore simpliciter servili sermo Sit Ad rationem Vero Subauditam, nempe plus timeri poenam quam culpam, quando poena est unica ratio cubsam detestandi, reApondeo D, St. assumpl. Plu intenSi UO, COHC. Plus appretiative subdist. Si positive excluderentur omnia alia motiva dolendi de culpa, iterum conc. Si non excluduntur, Sed solum ab ei praeScinditur, neg. - Et ratio Si quia nulla ASe PoteSt comparati Va appretiati peccati, quando affectu non fertur in peccatum Secundum totam aestimabilitatem quam iudicat ei competere. Et simile est si amem Petrum quia est bonu muSiCUS, non equitur quod appretier artem musicae tu quam Petrum ipSum, nisi poSitive excludam a Petro omnem aliam rationem aestimabilitatiA. A 3Vm dicendum quod metus poenarum a Deo infligendarum procedit plerumque a fide quae prosecto libera eSt, et non OBCtR. Praeterea, etiam in SenS CompoSit timori in serni, uum peccato manet illicium suaque fascinatio, ut experientia evidentiSSime teStatur, adeoque libere homo et non neceSSario contra peccatum sertur motu Versivo. Denique, tunc Solum actu e metu procedenSeS in Voluntariti Secundum quid, quando haec ipsa involuntarietaSest indifferen in ordine ad vitandum obiectum metus. Sed hoc non contingit in praeAenti, quia actu in Ae includens complacentiam et affectum ad peccatum, non Solum non SSet medium ad
163쪽
vitandum infernum, sed magi sore nova Dei offensa in inserno
punienda. Relinquitur ergo ut in pSO CtU UO qui ex metu gehennae contra peccatum movetur, nUlla admiSCeatUr in voluntarietas, id est nulla complacentia repugnan Voluntariae VerSioni.
Ad um denique dicendum quod i in quantum duplici sensu
Sumi potest. Primo quidem SenSi causali, et sic dolor habetur de peccato quia Si offensa Dei, Seu quia offendit Deum cui praesert reaturam tunc igitur persectae St Contritioni actus. Alio modo i in quantum uini poteS SenSta duntaXat terminativo, quatenu odio habetur peccatum, nondum quidem quia est Dei osten-SiVum, Sed tamen propter rationem cum flenSa Dei per Se connexam. Quo fit ut si velis pecificare quid sit illud ad quod terminatur odium illud ac detestatio, recte ostensam Dei nomineS, quia moti Viam quod per Se primo terminat Vel Sionem Si quaedam offensae proprieta vel ConSequentia, Sicut privatio moraliS honestati maculan animam, aut inductio poenae a Deo infligendae. Tunc ergo offensa Dei odio habetur in vi detestationis eius quod inest ei ut proprium. Porro attritio hoc Secundo modo pec- Catum odit a retractat, et ideo Verus S poenitentiae motUS non quidem perfectu Aed imperfectus; unde et contritio imperfecta appellatur.
Attritio dividitur in universalem et non univerSalem itemque in eam quae omnem peCCandi voluntatem XCludit, et eam quae nondum appretiative detestatur Culpam Super omnia omnino mala quorum timor incluCere poteS a peCCandum.
Circa primam divisionem neScio an poAAibili sit qualiscumque Contro VerSia Ratio enim est immediate eviden S, quia Si dantur attritioni motiva quae Ae ad omnia mortalia peccata Xtendunt, Puta metu gehennae, Vel detestatio turpitudini peccati in generet, dantur et particularia, ut i qui doleat de furto propter specialem inhonestatem eiuS, atque ita OΓΓΟ.
164쪽
Altera autem divisio non ita communi est apud recentiores, quorum plerique nullam aliam attritionem concipiunt praeter eam quae omnem XCludit peccandi Voluntatem, id est, quae ita efficaciter deteAtatur peccatum Super cuncta mala et incommoda temporalia, Ut perseverante eadem appretiatione Voluntatis, impoS- sibile sit ipsam ad peccatum Sese unquam Con Uerto TC. - A VOTO, quod attritio sit modo praedicto appretiative Summa hoc equidem pertinet ad persectionem Cui US S in Sha ordine capaX, Sed non ita essentialiter requiritur, ut deficiente hac Conditione, pereat attritioni conceptu et ratio. At enim attritio dolor informis de PeCCato CommiSSO Cum propOSit non peccandi de caetero Atqui adhuc concipitur dolor insorini de peccato, tametSi non SSurgatuSque ad Summum, et adhuc concipithar aliqUale propositum non peccandi licet eius efficacia non Se extendat ad omnem Casum in V peccatUm Concurret cum temporali iactura Commodi. - Sane Uero a Uigator portu OlVen et de futura tempestate nihil cogitan habet affectum ad Sua mercOS, e quo enaScitur Uolunta et propoSitum Servandi illas. Nihilominus, Cum affectu eiu non seratUr in merce Super Omnia bona temporalia, efficacia propositi non e Xtendit ad omnem caSum qui poSSit occurrere, et ideo adveniente tempestate, tametsi nihil sit immutatum in appretiatione qua merce appretiatur, magi eliget ea proiicere quam Vitae Subire periculum e quo apparet quod efficacia propositie affectu enaSCenti non XCludebat omnem Voluntatem abiiciendi merces. Igitur affectu ad merce respondet nunc dolor de peccato, et propOSit Servandi merce respondet propoSitum non peccandide aetero. Nam Sicut Verta erat affectu praedictus, ita VOTUS eSSe poteSi dolor de peccato, quam Vi nondum deteStan POCCR- tum V per omne temporale damnum se incommodum. Et Sicut Uertim erat propOSi tum naVigatori S ita Verum ASO PoteS PTO-POSi tum poenitenti S, etsi nondum efficaciter se extendat ad omnem CASU ID Concurrentiae peccati Cum malo temporali, adeoque nondum CXCludat omnem peccandi voluntatem. - Quod Si nunc Xemplum desidere in ipgo ordine actuum Supernaturalium, On Sidera qUOdin CCCatore poteS Certo certita esse motu amori Dei qui X gratia operante procedenS, et quoddam Neluti rudimentum cha-
165쪽
ritati eXSistenS, nondum terminatur ad Deum Super omnia dilectum. Et simili modo dari poteSt et datur attritio etiam supernaturaliS, per quam tu minUSV initiatur Conversioni via, licet per ipsam nondum deteStetur homo peccatum tu quam omnia mala temporalia. Et nota bene quod in hac attritione desectus eAt negatiVus, non poSitiVUS, Sicut etiam in amore Dei qui nondum At Super omnia Attritio enim Sta non tendit in peccatum, positive illud appretiando minu quam caetera mala, Sed abSolUte VerSatur cirCa pSum, ea tamen deteAtatione quae nondum habet tantam efficaciam ut Xpellat omnem maiorem a VerSionem erga quamlibet iacturam temporalem. Unde rectiu diceretur non persecte efficax quam inefficax, utpote Se haben ad attritionem omni X parte efficacem, sicut imperfectum ad persectum in Odem genere actUS. Ad rem Caietanus, opus . de Ons SAione, OuaeSt. Inse- riori autem gradu contritioni Aunt sic attriti, ut doleant qui dem de omnibu praeteritiS, non tamen Scendunt Sque ad hoc ut doleant de ei tanquam summo odibili, et Similiter pro
ponunt a Vere de futuro, non tamen tanquam a Ummo ita
bili. Et hoc bifariam contingit. Primo in discussione talis desectus, quia scilicet non di Scutit poeniten dolorem suum de
CommiSSo mortali, an Sit tanquam de Summo odibili, et Sinai si liter propositum suum vitandi mortale, an intendat vitare tan- quam Summum Vitabile, Sed occurrit tantum ei dolere de prae terito, et cavere de futuro, sicut Si offendisset unum hominem et doleret de ostensa praeterita, et intenderet amplius illum si non flandere. In eorum tamen animo non ita dominatur affe- ctus tam vitandi offensam in futuro quam detestandi commiA-- Sam in praeterito, Ut pro Summi mali haec habeant.... O istorum Consessione intelligo doctrinam Divi Thomae, quod confessio informi per desectum attritioni est valida, ita ut non Ait iteranda, et erit ei fructuosa cum aScendent ad cor litam, Ut si habeant peccatum pro Summo odibili et Summo Vitabili, OtC. D. Sed de his uberius infra. Antequam enim de attritione loquam Urin quantum est Aufficien par in materia Sacramenti, oportet de ea dicere Secundum quod rationem habet dispositioni removentiSprohibenS, et ad hoc pertinet Sequen propOSitio.
De Ecclesiae Sacramentis Tom. HI D
166쪽
Attritio omnem voluntatem peCCandi eXCludenS ES Cum Spe veniae, SumCiens dispositio a impii iustificationem in SRCramenti mortuorum, quin ulla requiratur, etiam remissa Dei ilectio ex motivo CharitatiS. Sermo nunc est de attritione in ratione dispositionis removentis obicem quoad effectum qui dicitur res acramenti Proinde
quaeStio Ata non reSpicit Solum Sacramentiam Poenitentiae, Verum etiam aptismum, necnon et EXtremam Unctionem, Si sorte Xtra- regulariter vim habeat et rationem Sacramenti mortuorum. Imo valet doctrina quoad Sacramenta ViVorum, Uam Vi non equali
certitudine, et ideo de hi peculiari habebitur consideratio infra
in corollario. Dico quaestionem hanc non reSpicere pecialiter Poenitentiae Sacramentiam, quia non agitur de attritione Secundum quod pertinet ad huiu sacramenti materiam, Sed Secundum quod requiritur ut remoVen prohibens in ordine ad iustificationi gratiam in ipso et per ipSUm OnSeqUendam. Porro Sacramenta inter Se quidem differunt quoad intrinseca constitutiva quae Uni materia et forma, sed Aufficientia dispositionum quibus obe ad gratiam tollitur non Variat, Saltem A loquamur de sacramenti ad iustificando peccatore per Se primo in Stitutis. - Nec obstat quod in Poenitentia attritio se habeat ut par materiae; nam aliter consideratur in Uantum Si parS, et aliter omnino in quantum est dispositio habilitan subiectum ad sacramenti fructum; et quidquid nunc Sit
de quaeStione poStmodum Xaminanda, an idem persectioni gradu in attritione sub utroque reApectu Xigatur, SemPer tamen ratione formale accurate distinguendae Sunt, non SOCUS AC Si forent etiam realiter Separatae. Et re quidem Vera, attriti ut di-SpoSitio non Si niSi Cati Aa remoVen prohibenS, Sedit par materiae est intrinsecum quoddam sacramenti Constitutivum pertinenSad inStrumentalem causam iustificationis Ut dispositio est aliquid
167쪽
de Se piare internum, Sed ut par materiae debet transire in actum
externum. Ut dispositio, nihil aliud causat nisi id ad quod sua propria Virtute e Xtendit, Sed ut par materiae, eleVatUr ad Cau- Sandum Ultra et praeter omne meritum operantis Ut dispositio rationem habet implici actu humani, Sed ut par materiae integrat ritum a Christo institutum. Ex quibus omnibus facile per- Spicitur, non Solum diversa omnino eAS sormalitateS, Verum etiam realem quamdam distinctionem intercedere, quia id quod est pure internUm non potest non in adaequale saltem distingui ab eo quod est Xternum et sensibile. Quapropter in Poenitentia etiam, Sicut
in caeteri SacramentiS, alia Si ConSideratio materiae et partium eiuS, alia Vero ConSideratio dispositioni ad Sacramenti fructum neceSSariae, de qua Sola agitur in praeSenti. Porro attritio excluden omnem Voluntatem peccandi, Camimportat animi praeparationem Cum qua peccandi Volunta non Solum Ct non Componitur, Sed nec componi potest. Est igitur attritio appretiati Ue Summa, plUS VOTSRI4 POCCRtUm URIn omne malum temporale illud dico malum quod natum S ita ConCUr- TOT CUm PCCCRto, Ut occaSione data, unum debeat necessario eligi prae altero. - Additur autem ex Tridentino SeSS. XIV, Cap. 4, Spe Veniae Sine qua nulluA'St Veru poenitentiae motus Uerum eiusmodi Spe Semper habetur quando ad Sacramentum SinCere
qui accedit, quia utra Alphonsu dicit δὶ, si cum accedit aliquis
ad recipiendam remissionem Suorum peccatorum, procul dubiosi etiam credit, Virtute Sacramenti illa sibi remittenda, id est re mitti poSSei, et Xplicite Sperat, per Sacramentum Deilm CmiSQ Urum ibi peccata propter merita Christi Denique integra SSerti proponitur Ut nunc moraliter certa, et in praxi tutiS-
Videretur tamen dicendum, requiri ad iuAtificationem, etiam in Sacramento, aliquem actum dilectionis Dei e motivo charitatis. Nam Tridentinum, SeAA VI, cap. 6 describens modum quo adulti debent e disponere ad baptismum, ut rem Sacramenti Uae Stem Undatio a Ulpa, ConSequantur, dicit: si Disponuntur autem ad
168쪽
ipsam iustitiam, dum fidem ex auditu concipientes, libere mo- Ventur in Deum, Credente Vera esse quae divinitUS revelata Sunt..., et Um peccatore Se AS intelligenteS in Spem erigun-
tur, fidentes Deum sibi propter Christum propitium fore, illumque tanquam omnis iustitiae fontem diligere incipiunt, ac propterea
baptismum agi portet D. Praeterea, eidem doctrinae Austragatur plurium theologorum auctoritas, tam ante quam OS Tridentinum. Et theologo quidem Tridentino posteriore citato invenie apud Francolini de doloris neceSSitate ad aer Poenit. l. I, c. I; UibUS aliqua e parte Consentit etiam illuar de Poenit. DiSSOrt. , . . Denique, quominu certa dicatur Sententia tan pro attritionis sufficientia, obstat decretum Alexandri VII apud Denginger,n. o 17 4 S. D. N. AleXander Papa VII, cum acceperit. . . SchΟ-QQRSti OS UoSdam acriUS ... inter Se contendere, an illa attritio quae Concipitur X et gehennae, XCluden Voluntatem peCo candi cum Spe Veniae, ad impetrandam gratiam in Sacramento Poenitentiae requirat insuper aliquem actum dilectioni Dei, si SSerentibu quibuSdam, negantibu aliiS, et inVicem adversam Sententiam cenSUrantibUS: Sanctita Sua... hoc praeSenti decreto. . . praecipit cunctis, ut si deinceps de materia attritioni praefatae ScribRnt..., non Udeant alicuius theologicae censurae alteriusve iniuriae nota taxare alterutram Sententiam, Si Ue negantem ne cessitatem aliquali dilectioni Dei in praefata attritione ex metu gehennae concepta quae hodie inter ScholaStico communior Vi- detur, Si Ue ASerentem dictae dilectioni necessitatem, donec ab
hac Sancta Sede uerit aliquid in hac re definitum . Sed Contra est quod dicitur in Tridentino Sess. XIV,
cap. 4 4 Et quamDi Sine Aacramento Poenitentiae, attritio quae vel ex turpitudini peccati consideratione Vel e gehennae et Poena Tum metu communiter concipituri, per se ad iustifica tionem Perducere peccatorem nequeat, tamen eum ad Dei gratiam in acramento Poenitentiae impetrandam disponit . Et re quidem Vera, omnino nulla eSSet oppoSiti Omilam Verba, quambiis, tamen, Videnter X primunt, nisi Concilium in secundo
169쪽
membro intenderet diApositionem Sufficientem et proXimam. Quod
enim attritio e SeSe et X tra SacramentUm Sit quaedam remota
dispositio, Concilium iam SuperiuS X preSSerat docen attritionem eASe natura sua impul Sum Spiritu Sancti quo poenitens adiutus viam sibi ad iustitiam parat. Quapropter Si etiam Um Sacramento nihil amplius poneret quam meram di SPOSitionem remotam, par
Si Vacua Sen Su Vaderet propositio in qua Tridentini Patres opponunt id quod attritioni non competit quando est Sola et id quod competit ei in ordine ad iustificationem per SaCramentum ConSequendam. Dicendum igitur est e Concilii doctrina, attritionem
disponere ad iustificationem Sacramentalem proXime et Ufficienter. Ratio etiam sumitur X antea dicti S. Nam omni contritio charitate persecta, quantumvi intenSitate remiSSa, peccatorem iu-Stificat antequam Sacramentum Ctu SUSCipiatur. Si ergo in sacramenti mortuorum actu contritioni e moti Vo Charitati re quireretur ut di SpoSitio, Sacramenta Sta nunquam au Sarent in adultis iustificationem primam, nec valerent inducere effectum gratiae nisi in subiecto iam antecedenter vivificato ratione dispositionis requisitae. Sed hoc omnino reiiciendum At cum nulla ampliti superesset di Atinctio inter Sacramenta Vi Vorum et Sacrament mortuorum, Uae de mortuortam dicuntur, quia ad AUSCitando Spirituale mortuo Sunt per Se primo instituta. Et hoc argumentum adeo effica Vi Sum S ad UerAarii S, Ut neceASe ei Sfuerit SSerere, non omnem contritionem e charitate conceptam habere vim iustificandi .Xtra SaCramentiam. In Super Cum Sacramenta Conserant gratiam X Pere Operato,
non requiritur ibi illa dispositio quae e opere operanti appellat et exigit sormam, Sed tantum illa quae aufert obicem impedientem ne opha operatum Suum habeat effectum. Atqui ad remotionem obici in peccatore Satis est attritio omnem Voluntatem peccandi X luden S, cum Spe veniae. Ergo redit conclusio. Et ratio minori est quia obe in peccatore qua tali non poteS eSSe pSahabituali culpae exsistentia, vel quae in ea importatur habitualis Convel Sio ad creaturam ut ad finem ultimum, praeSertim cum ad deStructionem reatu culpae Sacramenta mortuorum fuerint directe
170쪽
Deo instituta, et aliunde impossibile sit ut efficaciam causae impediat exsistentia illius rei ad uiu deStructionem ex natura Sua caUS ordinatur. Relinquitur ergo ut dictus obe non sit nisi adhaerentia cordi ad peccatum, Utputa Si peccatum Ulla ratione fuerit totaliter ab affectu reiectum nulla ratione, inquam, et nequidem propter motiva inferiora, puta in quantum est inductivum gehennae aut morali honeAtati pri Uativum. Et Sane in AenSucomposito uiu adhaerentiae fieri nequit ut Aeclusa omni violentia quae semper ab operibu Dei abeSt, convertatur homo ad Deum per gratiam habitualem. Praeterea omnino repugnat Ut cesset imputabilita culpae, quamdiu homo ad culpam suo affectu alligatur. At per Solam attritionem XCludentem Oluntatem peccandi tollitur praefatum adhaerentiae impedimentum. Licet igi-tUr, quantum S e Vi operi operantis, nondum it factum satis ad destruendam offensam adhuc imputabiliter manentem, et nondum inveniatur homo conversu ad Deum ut ad ultimum totius humanae vitae finem, nihilominu ablatum est obstaculum prohiben ne Sacramentum hanc converSionem in habitu operetur. In quo iuvari iterum potes Xemplo in Superioribu iam proposito. Nam Si qui rumperet Vinculum quo alligatu erat ad unum terminum, nondum quidem Ctu Suo Se con Verteret ad terminum oppOSitum esset tamen in proxima dispositione requisita ad hoc Ut per Cata Sam XtrinSecam ab uno Si tu in contrarium immutaretur, et Sic est in praesenti. Hinc S. Thoma in IV D. 6, . I. R.
3, . I ad Um Q Ad hoc quod homo praeparet se ad gratiam in baptismo percipiendam si praeexigitur fideS, Sed non charitaS, quia sufficit attritio praecedenA, eigi non Sit Contritio . Ad V ergo dicendum quod in dicto capite sexto Sessionis SeXtae, Concilium deScribit modum praeparationis ad iustificationem generaliter OnSideratam, prout OSSe poteSt per Sacramentiam in re, Vel etiam Solum in voto In Ahi per enumerat Omne RCtUS
qui OSSunt conferre ad praeparationem, et ex quibu integratur Veluti archetypicta praeparationi moduS, quin usquam in Sin let
Omne et Singulo eSSe neceSSarios, PraOSertim Um Sacramento Et eadem est ratio de saCramento Poenitentiae.