De ecclesiae sacramentis : commentarius in tertiam partem s. Thomae

271쪽

tria quae in omni Sacramento . . nece SSe Si reperiri. Nam sacramentum tantum est exterior et Sensibili ordinationis ritus; re et Sacramentum eSt pSa collata poteAta conficiendi et tradendi Sacra Character Videlicet Vel Sacerdotii vel ministerii denique res tantum At gratia tu Van ad Sancte Xplendum functione ordinis, cum ad divinam liberalitatem pertineat ut cui consertur potesta ad aliquid operandum, Onserantur etiam ea Sine quibuS huiusmodi operatio con Venienter Xerceri nequit. At vero in potestate conficiendi et ministrandi sacra nondum intelligitur potesta regimini Sive imperii, quam tamen Societati

ilisfitebitur. Sed et cuilibet attendenti eviden erit quod etsi una potesta ab alia realiter distinguatur, non ideo na ab altera Seiungi debuit aut separari quatenus Scilicet minime con Veniebat ut praepositi ad regendam Ecclesiam Dei φ), alii essent ab iis qui per pote Statem ordini praeficiuntur divino cultui, et ex hominibus aSSumtti, pro hominibus constituuntur ut o erant dona et sacri clapro peccatis Ri. Necesse igitur fuit ut potesta imperii in societate

CCCt OAiastica Sacro annecteretur ordini non tamen uilibet, sed Supremo, id St summo Sacerdotio quod episcopatu appellatUr.

In qua etiam imperii potestate tu divinum duplicem gradum Sapientissima dispositione induXit, simplici epi Scopatu et Ia premi pontificatus, ut illud adimpleretur, quod figuraliter Sub Cruce Domini gestum in Evangelio legitur Milites, inquit, cum micisXiS-Sent eunt, accestertint vestimenta eius et fecerunt qualuor partes, uret, cuique militi partem, et tunicam. Erat aulem tunica inconsutilis, de- Super contexta per solum. Dixerunt ergo ad invicem: Non scindanius eant, Sed sortiamur de illa, cuius sit 33. Re enim Vera, magnil min hoc facto mysterium continebatur. Nam quatuor eStimentorum Parte eccleSias particulare Significaverunt quibu in quatuor mundi partibus, hoc est in Occidente Oriente Aquilone, et AUStro, Singuli prae Aident episcopi. Tunica autem incola Sutili quae non

272쪽

Scinditur, universalem designavit Ecclesiam cuius indivisae unitati praefata partitio minime praeiudicat, dum Acilicet, unus fuit con-Stitutu epi Scopus, iure divino habens, praeter uniti particulariSeCcleSiae curam, totius gregi Domini providentiam et principatum. Et ille unus in eo milite qui praeter vestimentorum partem, PSamindivisam tunicam in Auam accepit poSSeASionem, noScitur praefigurRtUS. Haec igitur sunt quae in tractatu de ordini Sacramento XPO-nenda Venitant, et facile ad quatuor puncta reducuntur Primo deeXSi Stentia et propria unitate huiu Sacramenti. Secundo de distinctione ordinum et Septenario numero eorundem Tertio de materia, firma, et miniStro ordinationum. Quarto de gradu epi SCO pati quoad duplicem potestatem ordini et iurisdictionis.

DE SACRAMENTO ORDINIS ET ORDINUM DISTINCTIONE Prior disputatio hierarchiam Aeptem ordinibu ConStantem habet pro obiecto, et ideo abStrahit a peciali Con Aideratione epi- ScopatUS. Etenim epiScopatuS, proprie loquendo, ordo distinctu non eSt, Sed ordini Sacerdotali ape et plenitudo, cui altera huiuA

THESIS XXVIII.

Exsistit in Lege Nova ordinis Sacramentum, Si nominatum ab eo quod Si SaCramentum et res, VideliCet a PoteState Sacra quae in eius Collatione principaliter intenditur et in qua, propria huiusmet Sacramenti unita inSServatur.

Primum omnium ratio nomini est in VeStiganda. Unumquod-qUe enim Sacramentum ab aliquo sibi proprio nominatum St: Baptismus quidem ab ablutione exteriori cui respondet interior

273쪽

DE SACRAMENTO ORDINIS ET ORDINUΜ DISTINCTIONE 269

emundationi effectuA. Confirmatio vero a virtute efficiendi chri- Atianum adultum et robustum militem Christi. Item Eucharistia nomen accepit ab Xcellentia qua Uper alia eminet Sacramenta, in quantum continet ipsum gratiae sontem et auctorem. Rursu APoenitentia dicta est ab actibus qui sunt quaSi materia eius. X- trema Unctio a ritu externo qui ultimo adhibetur exeuntibus ab ecclesia militante Matrimonium denique a reali identitate Sacramenti cum Coniugio quod est in officium naturae. Nunc igitur de ipso nomine ordinis merito inquiritur. Sciendum itaque est quod iuxta primam acceptionem nominiS, ordo est relatio inter ea XSi Stens, quae habent aliquem modum

prioritati et poAterioritatis. Quo fit ut ubicumque est aliquid prius

et posteriuA, ibi etiam oporteat aliquem ordinem SSO, Vel Secundum itum, Vel Secundiam tempUS, Vel QCUndUm originem, Vel secundum quamcUmqtae aliam rationem. Porro in praesenti circa socialem ConStitutionem OStra VerSatiar Con Sideratio. In Societate autem qua tali, priorita et poSteriorita attenditur Secundum praelationem habenti potestatem, et Subiectionem eius qui obnoxius est potestati. Ibi ergo ordo ConStat relatione Euperiorum ad inseriorOS, et Vice VerSa. Verumtamen, cum de ordinis sacramento agitur, ordo non Sumittar pro relatione ipSa, quae tam in Superioribus St, quam in inferioribus, Sed pro poteState, Sive gradu eminenti qui causa S relationis, et fundat relationem qua inter Se mutuo reseruntur in societate ecclesiastica illi ad quos pertinet ministrare divina, et illi ad quo pertinet ea recipere. Hinc S. Thomas: si Dicendum quod nomen ordinis dupliciter accipitur. Quan- doque enim significat ipsam relationem, et sic St tam in Upe- riori quam in inseriori ..., et Sic non accipitur hic Quandoque autem accipitur pro ipSo gradu qui ordinem primo modo acce- ptum facit. Et quia ratio id Si causa ordini prout est relatio, invenitur ubi primo aliquid Superius altero occurrit, ideo hic si gradus eminens per potestatem Spiritualem, ordo nominatur i. Quae igitur cum ita Sint apparet Sacramentum ordini eSSe ad litteram, Sacramentum potestatis Sive hierarchiae Sumitur autem

274쪽

dupliciter primo pro ritu Xteriori quo consertur potestas et Sic est sacramentum tantum, quod dicitur ordinatio Secundo pro potestate Collata, et Sic Significatur Sacramentum et res, quod StipS Ordo.

Porro Sacramentum ordini hoc posteriori modo principalius dicitur. Primo quidem quia ordinatio transit, ordo manet. Illud quod Si re tantum inquit S. Thomas f), non est de essentia

Sacramenti. Quod St Sacramentum tantum transit. Sacramentum et re manere dicitur. Unde relinquitur quod ipse character in terior sit essentialiter et principaliter pesum Sacramentum Orsi in i , - Secundo quia cum Sacramentum Stud non pro Sanctificatione hominis individui fuerit institutum, sed pro neceASitate ecclesiasticae societati in qua oportet esse aliquo qui alii Sacramini Strent, ritu OXterior non ad gratiam, Sed ad characterem sive Spiritualem poteStatem conserendam primario et potissimum adhibetur. In quo quidem notabili differentia ordinem inter et bapti-

aliqua Spirituali poteSta recipiendi alia Sacramenta, ratione Cuiu Characterem imprimit, non tamen hic est principali effectus eiu S, Sed ablutio interior propter quam baptismia fieret, etiam si priori auga non exiStente. Sed ordo potestatem principaliter

importat. Et ideo character qui est Spirituali potestaS, in desi nitione ordini ponitur, non autem in definitione baptismi ).

Atque hinc demum equitur, Sacram poteStatem in Ordinationibu collatam, AS id in quo propris huic Sacramento con Stat atque innotescit unitaS. Sane ero Sacramenta non Sunt ni Si Septem Unde oportet Confiteri ordinem esse sacramentum unum Caeterum de fide est plures Age ordines, et quidquid nunc Sit de Subdiaconatu et quatuor minoribu A, de Sacerdotio Saltem et diaconatu, ad Sacramen-

275쪽

DE SACRAMENTO ORDINIS ET ORDINUM MISTINCTIONE 27 I

talitatem quod attinet, ambigere non licet. UOmodo ergo non duo

Sacramenta imo quomodo non Septem Si Secundiam Veriorem Aententiam quilibet ex septem ordinibus Vere est Sacramentalis Nulla alia occurrit responsio praeter illam S. Thomae: si Dicendum, in-- quit, quod divisio Ordini non est tot iu integrali in Ahia par-

tes, neque Otiu univerSaliS, Sed totius soleStativi, clι ius haec est natura, quod totum Secundum completam ratioriem est in uno, in

aliis autem est quaedam participatio ipsius. Et ita est hic totavi enim plenitudo huius acramenti At in uno ordine, Acilicet Aa cerdotio, Sed in alii est quaedam participatio Ordinis. Et hoc significatum est in hoc quod Dominia diXit, umer XI II, Moysi: Auferam de spiritu tuo, tradamque eis, ut Sustineant te-- cum onus populi. Et ideo omne ordine Stant num Sacramen

tum ). Et re quidem Vera plenitudo et participatione plenitudini non ponunt in numerum in ea linea in qua accipitur plenitudo unde Unum plenum Sacramentum et plure diminutae eius participatione non faciunt Sacramenta plUra, O Uniam. Iam age Plenitudo Sacramenti et diminuta eius participatio considerari nequit ex parte effectu gratiae, tum quia gratia a-Cramentum non St, tum quia impoASibile est fingere diminutas participatione in pSa eius ratione SSentiali, tum denique quia men Sura gratiae non dependet nisi ex quantitate dispositionum quae OSSunt SSe meliore in eo qui diaconu S, quam in eo qui presbyter ordinatur. Sed ne con Siderari poteAt ex parte eXteriori Aritu ordinationis Secundum Se Quomodo enim ritu eXterior ordinationis diaconali dici posset participatio ritu eXteriori qui in initiatione acerdotum adhibetur, re Vera non apparet Uerum Optime Concipitur acra pote Sta in Supremo omnium ordine plena atque persecta, quam Unam poteStatem diminute participant potestate inferiorum ordinum Sacerdotio ex officio deservientium, iuxta illud Tridentini, Sess. XXIII, cap. 22 si Cum divina re Sit tam Sancti sacerdotii mini Sterium, consentaneum fuit, quo disian tu et maiori Cum Veneratione Xerceri posSet, ut in Eccl si Aiae ordinatissima dispoAitione plures et diversi essent ministro-

276쪽

rum ordine qui sacerdotio ex officio deservirent . Sic igitur patet unitatem haberi e eo quod St Sacramenitim et res. Unde necesse est ut illud idem sit principaliter ordini Sacramentum, Secundum ea quae Superi US X Angelico praemiSSa Unt.

Nunc autem huius Sacramenti Xi Stentia ex Scripturae pariter et divinae Traditioni testimonio certi Agime demonstratur. Sed per prius nota non SSe neceSSarium ad praeSentem demonStrationem, ut in ea de singulis, imo de pluribus ordinibus mentio fiat, nam etsi nullus esset ordo praeter Sacerdotium, adhuc integra maneretaSSertio quae nunc Contra haeretico defenditur, eo vel magi Aquod, uti mo inAinuatum St, in Sol Sacerdotio secundum rei Veritatem, Sacramenti Uiu Salvatur plenitudo. Interim ergo ab ordinibus inferioribu abstrahere licet, quia Aufficit ad scopum praefixum ut in ordinatione et ordine Sacerdotali vera ostendatur Sacramenti ratio. - Hi igitur praenotatis: Ordini Sacramentum Scripturae commendat auctorita ubi certam commemorat impΟSitionem manuum per quam sacerdotali Sministerii traducitur poteStaS, Conserturque gratia ad huiu ministerii exercitium requisita. Dicitur enim a Tim. I-6 Q Admoneo te ut resuscite gratiam Dei quae est in te per impositionem manuum mearum s Ri. Et iterum 1 Tim. IU- 14 4 Noli negli-

Graecum verbum Μαζωπυρεῖ, proprie significat, ignem denuo vivificare, id est ignem sopitum aut torpentem flabello seu ventulo suscitare. Quod Apostolus aptissime transfert a resuscitationem gra- tiae Dei. Eam homo in se resusCitat oratione, meditatione, lectione a studio rerum Sacrarum, SanCti propositi renovatione, etc. . Ita Estius, in h. l. ' e Notandum est, in huiusmodi Scripturis a parte totum significari. Non enim solum manus imponebantur ordinando, verum etiam Verbae mystica proferebantur, et alii ritus adhibebantur sive ad substan tiam sacramenti pertinentes, Sive non . Et Certe in Scriptura, Confirmationis etiam sacramentum D poSctis manu dicitur, quae tamen ad specialem Significationem per formam verborum Caeteraque adiuncta determinabRtur.

277쪽

gere gratiam quae in te St, quae data Si tibi per prophetiam cum impositione manuum preSbyteri i. Et re quidem vera, in una et altera ad Timotheum epistola instruit Apostolus discipulum suum de obligationibus muneri episcopali S, PSumque alloquitur ut pontificem Sive Sacerdotem quare minime dubium Asepotest quin impositio manuum de qua in utroque loco, pSissima sit Timothei ordinatio in praesulem Ecclesiae Epheginae. Atqui nihil ibi deest ad rationem peculiari sacramenti. Habetur enim Signum X tertia Symbolicum, collativum speciali sanctificationis et speciali gratiae, illiu dico gratiae quae potestati Sacrae StanneXa, et Si ad bonum eiu USU omnino nece ASaria. Aliunde

Vero apparet, ritum illum lege perenni et ordinaria ab auctore gratiae institutum in Ecclesia fuisse, cum in eadem pastorali epistola commendetur Timotheo ut sit cautus in imponendo aliis manus et de eodem officio admoneatur Titus his verbis: Huitis rei gratia reliqui te Cretae, ut constituas per civitate presbteros

sicut et go disposui tibi δ), ad perpetuitato in scilicet sacri mini-

Commemorat ibi Apostolus prophetias e quibus a P. I dixerat Hoc praeceptum commendo ibi sit Timoraee, secundum praecedentes in te prophetias, id est secundum revelationes divinas de te factas, quibus significatum fuit te futurum utilem Ecclesiae Dei ministrum. Etenim in C-

Clesia primitiva, inquit Estius, eleCtiones episcoporum saepe fiebant per revelationem Spiritus SariCti. Si ad opus praedicationis missi fue- runt Barnabas et Saulus. Sic etiam multos SariCtos episcopos olim legimus electos. Si igitur ipse Timotheus ordinatu fuit episcopus. Postquam non unum Spiritus Sancti testimonium, sed plura de eo PrROCESSiSSent... Erant autem hae prophetiae, partim ipsius Pauli ordi nantis, partim aliorum fidelium qui prophetiae donum habebant v Uerumtamen eiusmodi prophetiae designatiant quidem ordinandum, nondum ei ordinem Conseretiant, et ideo statim meminit Apostolus imposi- fionis manuum preS ferii, sive ritus Sacramentalis Per quem ASSum Diu Sest Timotheus a ii muneris, a quo divinitus fuerat praemonstratuS

Eodem quippe pacto, Ct. XIII, dum apostoli erat intenti oblationi sacrificii dixi illis Spiritus Sanctus se re at mihi Saulum et Barnabam in

De Ecclesiae Sacra Memitis Tom. I. IB

278쪽

sterii. Recte ergo Tridentinum, SeAS. XXIII, cap. 3 si Cum Scri- Pturae CStimonio... perSpicuum Sit, per Sacram ordinationem gratiam Conserri, dubitare nemo debet ordinem esse Vere et proprie nUm e Septem Sanctae Ecclesiae Sacramenti ). Longum esset Traditioni teStimonia recitare, UOTum profecto maXima Copia est. Et plura quidem in decursu huius disputationi pro nata occaSione afferentur. Interim Orgo UnUS pro omnibu erit Augustinu S, qui Cau Sam Catholicam agen Contra Donatista et restitan eo rebapti Zante qui fatebantur non OSSe

amitti baptismum semel alide receptum, Sed poteStatem baptigandi aiebant desinere in eis qui a Vera Ecclesia desecissent vi Nulla, inquit Ri, Stenditur cauSa cur ille qui pestim apti Sinum amittere non potest, ius dandi potest amittere. Utrumque enim Sacramentum St, et quadam conSecratione utrumque homini datur; illud cum baptizatur, istud cum ordinatur; ideoque in Catholica utrumque non licet iterari. Nam Si quando X pSa parte Achi-

si malicorum Veniente etiam praepoSiti, pro bono PRCiS, Correcto Schi Smati errore, Su Scepti Sunt, et Si iSum Si puS ASO Ut si eadem officia gererent quae gerebant, non Sunt rurSum ordinati

vi sed sicut baptismus in eis, ita ordinatio mala Sit integra, quia in praecisione id est in schismate fuerat vitium quod unitatis

pace Correctum St, non in Sacramenti quae Ubi CUmque Sunt,

ipsa Aunt. Et cum expedire hoc iudicatur EccleSiae, Ut praepo- siti eorum veniente ad Catholicam Societatem, honore SUOS si ibi non administrent, non eis tamen ipsa Ordinationi a Cra-

' Argumentum Cripturale eodem modo Concludit, sive dicatur Timotheu una ordinatione Consecutus integrum sacerdotium, sive duabus cli Stinctis, primo presbyteratum, et einde api Cena ontificatus. Et qua- Cumque hypothesi faCta, ratio Sacramenti non a solam Orclinationemesei Scopalem qua talem potest restringi, quia si Cut perpetuo reditum est in CCtesia, episcopatus non est nisi ultimum Complementum sacerdotii Complementum autem Sine eo Cuius est Com Plementum, ne esse ne intelligi potest. Oportet igitur ut saCramentalis ordinati de qua APOStoluS, Sit per prius ordinatio qua Confertur sacerdotium, etiam praeCiSione ACta ab eo quod episcopatus adclit supra simpli Cena presbyteratum. Vae omnia ex infra dicendis evidentius apparebunt.

279쪽

in menta detrahuntur, Sed manent Super eoS. Ideoque non ei in vi populo manu imponitur, ne non homini, Sed ipsi Sacramento

fiat iniuria, Ubi Vide ordinationem Baptismo per omnem modum aequiparari quoad Sacramentalitatem, in iterabilitatem, cha racteri perpetuitatem : idque non ex privata Augustini opinione, sed ex notoria totius Ecclesiae catholicae fide, quae fides ipso etiam S et praX ubique recepta luculenter innotescebat. Huic igitur testimonio plena vi demon Strativa inest. Accedit tandem ratio theologica Oportet enim esse in Ecclesia visibile sacerdotium cuius in Vestitur a Deo Ait: Nec quispiam, inquit ), sumit ibi honorem, sed qui vocatur a Deo tanquam

Aaron. Rursu S, et USmodi investitura non debet sub Novo Te- Stamento per Carnalem generationem ab uno in alio pervenire non Secundum Gem mandati carnalis, ait Apostolus Ri, sed secundum virtutem vitae insolubilis. Relinquitur ergo ut Sola ConSecratione, eaque a Deo in Stituta, NOVae Legi Sacerdote instituantur. Sed omni consecratio a Deo instituta est Sacramentalis, et in lege gratiae collativa gratiae, e quod, Ut Supra in Sin URtUm St, nunquam a Deo officia committuntur quin simul detur et illud quo officium convenienter impleatur. Ergo eXSi Stere ordini Sacramen

280쪽

THESIS XXIX.

Plenitudo sacramenti Ordinis est in SaCerdotio, participatio vero in ordinibu ministrorum. Quare ordinationes etiam inferiore Sunt aCramentale et imprimunt CharaCterem quo tamen de Solo iaConatu ut theologice Certum Proponitur, de aeteri autem nonnisi ut probabilius et Conciliorum definitionibus Consentaneum AgiS.

Sacrificium et sacerdotium, inquit Tridentinum, SeAS. XXIII, cap. 1, ita Dei ordinatione Coniuncta Sunt, ut utrumque in Omni lege extiterit n. Hanc an intimam Correlationem Supponit Apostolus in tota ad Hebraeo epiStola, in qua e reprobatione VC-terum Sacrificiorum consequenter deducit legali abrogationem Sacerdotii, et viciSAim e Subrogatione novi Sacerdotii, o Vae etiam hostiae et novi sacrificii inseri neceAAitatem. Hoc idemoStendit Vel ipsa natura rerum, nam ut in priori tomo dictum est 'i, acrificium de ui ratione est cultu solemni nomine totius populi Deo exhibitus, cui praeficiatur Oportet perSona publica ad hoc constituta. Et quia principali ille cultu Suam non habet persectionem nisi cum populus victimae oblatae efficitur particeps, id demum Sacerdoti proprium St, ut mediu et SequeSter XSi Stat inter Deum et populum dum Acilicet ab hominibus ascendit ad Deum, perferen Deo adorationem CommUnitatis, et a Deo descendit ad homines, referen hominibus dona et Sacramenta Dei. Hinc acerdotium generatim intelligitur potesta sacrificandi Deo, et efficiendi populum participem sacrificii. Iam age. Eucharistia est verum Novae Legi Sacrificium. I pSa etiam nobilissimum est Sacramentum, in Uiu perceptione

fideles altari Novi Testamenti communicant, testantes ApoStolo

' Vide tomum primum huius operis, ubi de sacrificio in Communi