De ecclesiae sacramentis : commentarius in tertiam partem s. Thomae

361쪽

opinio invaluerit, ut matrimonio Collationem gratiae e opere operato denegaverint, et nihilominus ex regula catholicae fidei illud Compiata Verint inter Vera Novae Legi Sacramenta Certe Au gustinu de re uiu sacramenti loquens, indi SAolubilitatem vinculi ubique Commemorat, in qua agnoScit aliquid Sacrum et Sacrae rei repraeAentativum: si Huiu Sacramenti, inquit Ri, re est ut ma et semina Connubio Copulati, quamdiu iVunt in Separa

biliter perseverent s. Et alibi 33 4 Quem non faciat intentum, quid sibi velit tanta firmitas vinculi coniugalis Quod nequasi Uam Ut tantum Valere potui Age, ni Si alicuius rei maiori ex hac infirma mortalitate hominum quoddam sacramentum adhi- beretur, quod deserentibus hominibus atque id dissolvere cu- si pientibus, inconcuSSum illi maneret ad poenam, etc. . HROCAUgUStinus qui profecto non negat contineri gratiam in Matrimonio sicut in quolibet alio Novae Legi Sacramento, quam Vi Scon Siderationem Suam reStringat ad peculiarem illam vinculi firmitatem, e qua Coniugia fidelium dicuntur Sse rata. Unde Veteres quidam theologi aliquando XiStimare potuerunt nullam aliam rem in Matrimonio SA quaerendam, Si modo XCipia rem non contentam, Cuiu absoluta christiani coniugii in dissolubilitas Sacrum Signum SSe noscitur. Et ad hanc opinionem reduci etiam aliquo modo poteAt Sententia Durandi, qui Coactu dicere matrimonium OSSO Vere et proprie Sacramentum, addidit Sed non uni, voce, Ut apud Bellarminum loco Superius Citato Videre St.

Hic Certe non facilem explicationem habebunt qui sacramentum Novae Legi adaequale definiunt, Sienum practicum erasiae Ablata enim

vi a gratiam Conferendam, nullum ampliu remanet elementum BCrR- menti, et non apparet quomodo nonnulli Veteres hae duo Coniungere νο- tuerint, matrimonium SSe a Cramentum, et tamen gratiam non Conferre.

Nun autem si saCramentum . . intelligitur senum pracficum alicuius sancti cationis quae es de se exsectiva gratiae remoto hoc posteriori, acl-hUC remanet quaedam sacramenti ratio. Et ratio ista, ad matrimonium quo Spectat sufficiens videri potuit iis quibus propria indoles omnium et Singulorum sacramentorum a Christo institutorum nondum erni satis Per

362쪽

Quapropter . Thoma collationem gratiae in matrimonii sacramento probabiliorem esse dixit ratione opinionum quae tune tempori hinc et inde agitabantur, praesertim quia dum haec Scriberet, in primo iuventuti flore versabatur, et timore reverentiali tenebatur erga famoSo magiStro quorum in Scholi magna erat auctoritas. Sed aliter loquitur in Summa theologica, quando iam in aetate matura omni sua auctoritate gaudebat: si Quidam di- Cunt, inquit in T-a, uaeSt. OO, a. 2 ad 6 quo pro matri monio licet pecuniam dare quia in eo non consertur gratia Sed hoc non est usquequaque verum, Ut in tertia parte huiu operis dicetur si Et ideo aliter dicendum est quod matrimonium non

Solum est EccleSia Sacramentum, sed etiam naturae officium. Et ideo dare pecuniam pro matrimonio in quantum est naturae officium, licitum est, in quantum vero St EccleSiae BCTamen

tum est illicitum . COROLLARIUM.Μatrimonium, etiam in populo Dei ante adventum Chri-Sti, nequaquam n numerandum videtur inter proprie dicta Veteris Legi SACTRmentR. Recole primum ea quae Superiu dicta Sunt in reSponSione ad Vm, et nota praesertim quod ratio proprie dicti acramenti eatenu matrimoni ineSt, quatenus per Atabilem diSpoSitionem

iuris alligatam habet ignificationem mysterii Christi et Ecclesiae

ita scilicet ut legem accipere iam debeat, non e Soli naturalibus coniugii finibus, Sed etiam ex exigentii sacrae significationiS. Equidem exigentiae significationi Aunt in mira harmonia cum exigentii finium naturalium. Verumtamen hae OSteriore Compatiuntur quaSdam derogatione Seu diSpenSationeS, qua priorOS

illae non serunt, ut poStea apparebit ubi de matrimonii unitate et in dissolubilitate. Si quo ergo tempore eiuSmodi derogatione sa-

' In ea parte quam morte praeventus non AbSolvit.

363쪽

ctae leguntur, SignUm St, matrimonium non sui SSe tunc Sacramentum, sed XStiti SA ut in Solum naturae officium. Atqui revera, a temporibu Abrahae facta est dispensatio quoad uxorum pluralitatem. In Sta per a temporibu Moysis, lege saltem civili seu politica permiSSUS St' libellu repudii. Quae duo repugnant

significationi mysterii Christi et Ecclesiae; et ideo dicit Angelicus

r-2, UROSt. TOP, Ti. 5 ad Um si Matrimonium fuit quidem in Veter Lege prout erat in officium atharae, non autem PTOUt

est Sacramentum proprie dictum coniunctionis Christi et Ec- CleSiae, Iane nondum erat facta. Unde et in Veteri ego daba- tur libellus repudii, quod est contra rationem sacramenti i.

Permissum dixi in populo Dei libellum repudii lege altem

civili seu politica Nam in foedere antiquo oportet accurate diAtinguere praecepta primum moralia quae in Decalogo Continentur, tum praecepta caeremonialia sive liturgica quibus determinabantur in particulari obserVantiae religionis, ac demum praecepta iudicialia quae ciet ili codici apud nos quodammodo respondebant. Ad legem autem Civilem qua talem non pertinet omnia mala prohibere Aediae licita fiunt in conscientia ea omnia quae e Ci Vilis, etiam iustissima, fieri permittit. Quaestio igitur est infra suo loco discutienda, an libellus repudii in lege Mosaica Vere solverit vinculum coniugale, ita ut mulier dimissa ad alia nuptia tuta con-ACientia potuerit convolare, an Vero fuerit mera tolerantia legis politicae in quantum huiuSmodi, quae Solum a Coactione tribunalium et everitate repreSSioni divortium protegebat. Porro ab hac quaestione minime dependet Verita argumenti quod in praeSenti proponitur. Nam etsi pertineat ad legem civilem bene ordinatam, quali profecto fuit ex civili Hebraeorum quae ipsum Deum habuit auctorem in quaedam peccata etiam U-blica in determinatis circum Atantii et conditionibus tolerare ne

' Cum recensentur bona matrimonii, pro eodem CCipitur initiviSibilitas et sacramentum. Nam Augustinus . 1 e nuset et On C. C. O cli Cit. nuptiarum bonum esse prolem, fidem, a Cramentum. DeCretum Ver Pro

Armenis ait: si Assignatur triplex boniani matrimonii primum est proles suscipienda et educanda ad Cultum Dei, secundum est fides... tertium in clivi sitiit ita v.

364쪽

maiora mala fiant, non tamen tolerari potest publica Violatio rerum SacrRTUm, quia reverentia debita rebu Sacri quoddam est fundamentum Societati adeo neceSSarium, Ut non OSSit non muniri Sanctione coercitiVa legi exterioris Libellu ergo repudii quem lex MOSaica concedebat, apprime Stendit matrimonium non suiSSe tunc tempori Sacramentum, quaecumque Ait Solutio adhibenda quaestioni supradictae. Nam vel libellu iste coniugale vinculum Vere Sol Vebat, et non Si priUS ergo matrimonium Ondum erat effectum de iure sacrum ignum indissolubilis unionis Verbi incarnati. Si posterius, ergo Saltem dicendum S divortium non fuiASe publicum acrilegium, quod non Solum nunquam licitum eS in conScientia, sed nec potest per legi iustae impunitatem tolerari fuisset autem Sacrilegium A matrimonium tunc fuisset Sacramentum, O ideo eadem Semper OnClia Si Se Uitur. Nec contra hoc est quod dicitur in Encyclica Arcanum: si Cum matrimonium habeat Deum auctorem, fueritque Vel a principio quaedam incarnationi Verbi Dei adumbratio, idcirco inest in eo Sacrum et religioSUm quiddam, non adventitium, Sed inge nitum, non ab hominibus acceptum, sed natura ingitum . Nam aliquid recte dici potest habere in Ae Sacrum et religioSum Uid-dRm, Ualenti natUra Ua ordinatur ad aliquod religionis officium, Vel Utenu alicuius rei Sacrae quamdam de facto tenet Similitudinem, quin tamen propterea tranStatum fuerit in ordine Casium rerum quae de iure Sunt cultui divino applicatae, et ut tale omnimoda gaudent inviolabilitate. Huiusmodi autem fuit matrimonium in prima sui institutione tum propter ordinem ad officium educandi prolem in cultum Dei, tum etiam propter figUram mySterii incarnationiS. Quae tamen figura nondum erat in eo rata et fiXa, Sicut patet ex hoc quod per SubSequente diSpen Satione fuit magna e parte ablata. Dicendum igitur est quod e Sola institutione Novae Legis matrimonium habuit ut esset ratum in OSSe rei Sacrae, a per hoc, Sacramentum. Ne timet Bellarminus si de opinione contrari Sic Cen Aere: si Non ideo quemadmodum tuto defendi possit .

De Matrina . . , a seCundum Lutheri Argumentum.

365쪽

THESIS XXXVII.

Omne et solum legitimum ChriStianorum matrimonium, Novae Legi SaCramentum St, adeo ut non OSSit SS Verum Coniugium inter baptizato tanquam in naturae officium, qui Simul ConSiStat in ratione Sacramenti. POSt Uam StenSum est matrimonium in EccleAia esse vere et proprie Sacramentum a Christo Domino inStitutum, ordo rerum eXigit ut propria huius sacramenti ratio penititi inSpiciatur. Quaeritur ergo utrum differat secundum rem in Chri Stianis, a matrimonio prout in officium naturae St. DiX Secundum rem, Ilia nemini dubium esse potest quin una sormalita ab alia diStinguatur. Quod autem Secundum rem non disterat, Catholi ea doctrina est. Sed claritati gratia, duo casu sunt diStinguendi Prior St casus nunc Omm Uni et regularis, in quo matrimonium a coniugibus iam baptigati primo Contrahitur Alter CaSUS S in quo matrimonio prius in infidelitate contracto, uper Venit amborum OnittgUm dChriStum Con Uersi per u Sceptionem baptiSinati S. Equidem ut Vera Sit propositio qua absolute SAeritur omne legitimum chri-Stianorum matrimonium ASe Sacramentum, neceSSe est ut in iis

qui iam baptigati Contrahunt, omne foedus nuptiale ab initio sit

Sacramentum in ii Vero qui postea ambo baptiZantur, eriti cincipiat Ase. Sed de hoc secundo casu peciali difficulta est, et ideo Speciali etiam propositio mox subsequetur. Liceat igitur ab eo interim abstrahere, ut solum con Sideretur christianum matrimonium in cuiu Celebratione ambo contrahente baptismali haractere insigniti iam praeSUPPOn UntUT. Qua in re duo principale errore recenSentur qui ambo tendunt ad Saecularigationem matrimonii Primus fuit Antonii de Domini S, Latinoii, aliorumque aulicorum theologorum qui dixerunt SACcamentum matrimonii, puta Sacramentum exterius quod alias dicitur sacramentum tantum esse aliquid omnino adventitium contractui, utpote itum in sola benedictione sacerdotis. X quo Se-

366쪽

qUeretur Contractum OSSe mere materiam circa Ham, Vel Conditionem praeviam et Sine qua non ipSum Vero Coniugale inculum, merum Subiectum unioni SacramentaliS. Quem errorem noStri S

diebu renovavit Nepomu enu MuytZ, et confixit Pius X in Syllabo Condemnatione Aequenti propogitioni S n. 66 Matrimonii sacramentum non est nisi quid contractu accessorium, ab eoque Separabile, ipsumque Sacramentum in una tantum nuptiali benedictione situm est si Alter error fuit Melchiori Cani, qui contractum quidem dixit esse intrinsecum sacramento, Sed tanquam elementUmmere materiale, cum firma iuxta ipsum in sacerdotis benedictione

reponenda Sit E quo iterum SeqUeretur OSSO OnSi Ster Vertam matrimonium inter Christiano quod tamen non Sset RCTRIn Cn-

tum A sorte sacerdoti benedictio defuisset. De hoc errore sic ait Bellar minu i si Canus, dum pro Atia opinione pugnat, ii S argumenti imprudenter utitur quibu haeretici nostri temporis Ecclesiam veXare possent, siquidem . 8 de loci theologici c.

si affirmat non omne matrimonium inter Chri Atiano legitime con- TRCthim, SSO Sacramentum, Sed illud Solum quod a mini Atro ecclesiastico acri et Solemnibu Verbi Celebratur. Quocirca, Verb quibus Coniuge mutuum ConSen Sum eXprimunt, admittit ille formam eSA contractus coniugii, Sed non Sacramenti Coniugii. At quia ententia communi et Vera distinctionem Atam omnino ignorat, et nihil interesse statuit inter Contractum coniugii chri- Stiani, ita Sque materiam, firmam et mini Strum, et BCrHmensi tum Coniugii, et USque materiam, sormam et mini Strum, ita ut quod Sufficit ad contractum istum celebrandum idem sufficiat ad Sacramentum celebrandum inde fit ut Canus, dum totis suis

Viribu probare conatur, matrimonium in sorma Orbor Um si ministro ecclegi aestico prolata celebratum, non SSO SACTRIUCntUm, si Simul etiam probet, quantum in e St, nullum revera CSSO in

Ecclesia coniugii sacramentum, Sed nunc communi theologorum doctrinae acceSSit Condemnatio Aequenti propositionis in Syllabo Sub n. 73 Falsum est, aut contractum matrimonii inter christia-

De Matrina . . .

367쪽

no Semper ESSE Sacramentum, aut nullum SS contractu M si sacramentum excludatur. - Et de erroribu quidem hactenus. Nunc autem probanda eS primo Verita Catholica, tum poStea rationibus adverSariorum reSpondendum erit.

Primum argumentum quo demonStratur non poSSO OSSO Uerum coniugium inter ChriStiano quod Simul non Sit sacramentum, e loco Apostoli ad Ephes V est desumendum. Ibi enim ipsa

unio coniugali S, qua Scilicet hi Christiani, Vir et mulier legitime coniunguntur in ordine ad Carnem unam, ις ταλκα I. α', quibus Verbi profecto designatur matrimonium prout in officium naturae Sti: pSa, inquam, unio coniugali dicitur esse identice Sacramentum magnum, id At unioni Christi et Ecclesiae sacrum Signaculum, ut in propoSitione praecedenti Sten Sum St. Hinc ergo Statim emcitur, rationem Sacramenti non SSe nisi novam formalitatem ex divina institutione inditam naturali coniugio chri-Stianorum, eamqUO ab eo pro resu in Separabilem. Hinc etiam apparet quod Causa efficien matrimonii in esse Sacramenti debet identificari secundum rem cum causa efficiente ipSiu in eSSe pure

maritali. Et quia nemine diffitente id quod matrimonium efficit in esse pure maritali nihil aliud est quam contractus legitime inter legitima persona initus, id demum remanet concludendu n

quod contractu inter Christiano faciens Verum naturale matrimonium, facit simul ut Dei in Strumentum, matrimonium Sacrum. Igitur, Sicut omni Chri Stianorum maritali unio Si Sacramentum ti Sacramentum et res, ita omni legitimus contractu matrimonialis eorumdem S Sacramentum ut Sacramentum tantum Ideo non innuptiali benedictione, Sive e toto ut posuit Latino ita Si Si Ve X parte ut posuit Canusi ex tertia Sacramentum reponitUr Sod benedictio Sacerdoti merum At Sacramentale quod ad Solemnitatem adhibetur, iuxta constantem doctrinam probatorum theologor Um. Verba quibu consenesti exprimitur matrimonialis, Sunt Orma huiu Sacramenti, non autem benedictio Sacerdoti quae fit quod-

368쪽

dam Sacramentale i. Et omne quidem ConSequentiae hactenus declaratae, e doctrina Apostoli ubi Supra recte nulliat quarum legitimita testimonio etiam Traditioni firmatur. Nusquam enim vel leviter insinuant Patres, Sacramentum OnSi Sterct in aliquo quod realiter distinguatur a matrimonio prout in officium naturae est. Sed imo expres Ae docent quod una nuptiae Sint per OmneS gente atqU Omne homine S, tum in causa generandi, tum in fide castitatis, habent in Super in populo Dei ut consistant etiam in Sanctitate sacramenti Ri. Alterum argumentum Sit e doctrina Conciliorum, et primo quidem ex Florentino in decreto pro Armeni S si Septimum St, in-4 Uit, Sacramentum matrimonii quod At signum coniunctionis

Christi et Ecclesiae Causa efficiens matrimonii tegulariter

si St UtUUS OnSonSUS per Verba de praeSenti expreSSUA . Hic enim Concilium auctoritate Sua Xpresse confirmat id quod paulo Supra praemi Simu matrimonii Cilicet Sacramentum, id est, Coniunctionem maritalem SeCundum quod St Sacra, nullam aliam ei

ficientem causam habere praeter Uttium On SenSUm Contrahentium Zi. Sed haec est per identitatem aues efficien coniugii naturalis. Ergo ita Xta Florentinum, idem At Secundiam rem Coniunctio maritali et coniunctio Sacramentali S, C Per OnSC UCIIS, non falSum, Sed Ver Um est, contractum matrimonii inter christianos Semper ESSe Sacramentum, et nullum Sse contractum Si Sacramentum excludatur.

Praeterea in matrimoniis clandestini ante ridentinum nihil

S. Thom. Suppl. Quaest. 2 a. I ad Um. - Et infr OUHOSt. 45, A. 5, B 2um In matrimonio actus nostri sunt causa sufficiens ad in cluCendum proximum effectum qui est obligatio, quia qui Cumque S Sui iuris potes se alteri obligare; et ideo sacerdotis benedi Ctio non requi ritur in matrimonio, quasi cle essentia ACramentio. ' August. de Ono Coni Ug. C. 4. Concilium per Causam efficientem matrimonii intelligit Causam erficientem matrimonii etiam ut sacramentum est; nam ho SUSCEPCrAt ex Dii Candum Cum diceret Septimum S sacramentum matrimonii, et ni Si ita intelligeret, iure reprehendi posset quo omisisset id quod necessario expli Candum erat, et adiecisset id quo a nemine petebatur D BellArm. ,

369쪽

aliud erat quam contractu legitimuS: legitimum autem dico, non quoad liceitatem, nam matrimonia Sta per legem ecclesiasticam graviter prohibebanturi, Sed quoad aliditatem XCludentem omnem oppositionem cum lege irritante. De his porro coniugii definivit Tridentinum, Ses A. XXIV, in decreto de reformatione matrimonii cap. 1, quod fuerunt era et rata si TametSi, inquit,

dubitandum non est, clandeStina matrimonia libero contrahensi titim On SonS facta, rata, et OTH CSSe matrimonia quamdiu

EccleSi ea irrita non fecit, et proinde iure damnandi sint illi

si ut eo S. Synodu anathemate damnat, qui a Veram rata SSe n Ogant ..., nihilominu Sancta Dei EccleSi e iustissimis causis illa semper detestata est atque prohibuit , Atqui Secundum usum loquendi Sacrorum canonum, illa matrimonia dicuntur vera et rata, quae non Solum Stant contractu natUraleS, Sed etiam Sacramenta religionis, in quantum pS Sola habent eam peculiarem firmitatem quae Sacro vinculo propria est Quare cum Tridentinum matrimonia clandeStina vera et rata fuisse declaravit, in eiSdem Sacramenti rationem aperte agnovi SA dicendum est. Et cum Videret omnino expedire ut eiusmodi matrimonia amplius non SAent, novum indu X it clandeStinitati impedimentum, ut Acilicet Contractu eXtra praeSentiam certorum te Stium factu iam fieret illegitimus, id est, contra regulam legi celebratUS, at Veideo plane irritus, nec almi amplius facien matrimonium, Nec verum. Quae Omnia ad eamdem Semper concita Sionem no ducunt exterius Scilicet matrimonii sacramentum in duorum Christianorum legitimo contractu SSe adaequale reponendUm, a Per OC, Sacramentalitatem ab ipsa maritali unione omnino non OSSe Se

Tertium lenique argumentum sit e recentibu Sedis Apostolicae declarationibus, in iis cilicet documenti quae Subis. J

J In iure Canonico C. 7 e clivortiis sic habetur 4 Etsi matrimo- nium verum inter infideles exsistat, non tamen est ratum infer deles autem erum e rasum exis is, quia saCramentum fidei quod semel est cadmi S sum, nunquam amittitur, sed ratum efficit coniugii sacramentum, ut ipsum in Coniugibus illo urante perduret v. f. S. Thomam, Suppl.

370쪽

in Syllabo reseruntur. In quibu maxime ConSideranda est allocutio consiAtoriali Acerbissimum, a Septemb. 1852, ubi Pius X

docet, neminem e catholici ignorare ut ignorare poSSQ, Q R- trimonium SA Vere et proprie unum e Septem Vangelicae

legi SacramentiS, ac propterea inter fideles matrimonium dari

non OSSe quin uno eodemque tempore Sit Sacramentum, atque id circo quamlibet aliam inter christiano viri et mulieri praeter SACTRINCntum ConiUnctionem, cuiuSCumque etiam civilis legi vi factam, nihil aliud esse nisi turpem atque exitialem concubina tum ac proinde a Coniugali foedere Aacramentiam Separari nun-4 Uam POSSC, et Omnino Spectare ad EccleSiae poteStatem ea omnia decernere quae ad idem matrimonium quovi modo poSSunt pertinere . Ubi nota quod non Solum hic SSeritur, omne Verum matrimonium inter fideles sese Sacramentum, Sed etiam edocemur hanc Veritatem ita connecti cum dogmate de XAistentia Septimi acramenti Novae Legis, ut Corollarii instar ad ipsum Se habeat. Et re quidem Vera, neXUS et On Se Uentia omninoeVidens At si modo memineris, matrimonium ipsum factum SSO Sacramentum, non aliquid ad Uentitium matrimonio, non compositum e matrimonio et aliquo alio. Quare nulla Si parita cum

Poenitentia, quia poenitentiam in quantum huiusmodi Christus SRCramentum non fecit. Neque enim Voluit aut velle potuit ut ubi-CUm Ue Verificaretur poenitentiae ratio apud christianos, ibi adesset ratio Sacramenti. Sed instituit sensibile iudicium quod ideo Poenitentiae Sacramentum vocatum est, quia in hoc iudici proceSSUS eSt poenitentialis, et quia de poenitentia iudicatur, et poenitentiales Satisfactione imponuntur, et denique ad poenitentiae finem

qui est peccati destructio omnia ordinantur. Nunc autem matrimonium qua tale ad Sacramenti dignitatem e Vectum eSt, Sicut CStatur ApoStoluS, et conStanter Creditum est in EccleSia. Restat ut rationibus adversariorum fiat aliS.ga.

ObiiCitur primo Possunt, etiam baptizati, habere voluntatem contrahendi quin intendant facere sacramentum, seu id quod 'Sa intendit Ecclesia. Sed sine intentione faciendi sacramentum, aut certe id