De ecclesiae sacramentis : commentarius in tertiam partem s. Thomae

381쪽

DE NATRIMONIO Ur EST .ECCLESIAM SACRAMENTUM 375

mentale pariter in potentia, pro quanto infidele Sunt in potentia christiani seu membra Christi capiti hominum Baptismus ergo faciendo eo Christianos in actu, eo ipA facit ut Coniugale inculum nunc primum inter ChriStiana persona eXAt Stens, iam reducatur in actum significationi illius Sacramentali quam priuApotentialiter habebat. Unde S. ThomaS, Suppl. UaeSt. 59, Ti. ad um dicit: e Quamvis infidelibus non competat matrimonium

Secundum quod St Sacramentum, Competit tamen ei in quantum est in officium naturae, et tamen etiam matrimonium tale Stsi aliquo modo Sacramentum habitualiter, quamvis non est actualiter, eo quod actu non contrahunt in fide CCtesiae , Quod testimonium contra Suam Sententiam refert VaSqueZ, ubi Supra Subdens vi Nonnulli cenSent, hoc ipso quod infidele coniuge basi ptigantur, etiamSi denuo XpreSSe non contrahant neque in

matrimonium On Sentiant, eorum matrimonium Sacramentum

fieri, et gratiam conserre, ac proinde tunc infidele duplex Sa- cramentum et triuSque effectum recipere. Ita S. Thomas loco

citato ubi matrimonium infidelium appellavit Sacramentum ha bitualiter. Quod maluit Catharinus sacramentum olentialiter VOCari, quod Sit quaSi in proxima potentia, ut hoc ipso quod

baptizentur coniugeS, abSque ullo alio Sacramentum fiat . Huic autem Sententiae non acquieACit Vasque propter ratione initio poSi taS, quibUS nun oportet OSpondero. Ad Contraria igitur argumenta dicendum quod laborant falso Supposito Procedunt enim ex UppoSitione quod Sola contractus dicatur et Sit Sacramentum matrimonii, Vm Amen R- trimonii Sacramentum, Sicut et matrimonium pSum, magi principaliter de inculo intelligatur. Porro e speciali huius Sacramenti natura fit, ut possit includi re et Sacramentum, quam UiSSacramentum exterita non formaliter, Sed aequivalenter tantum praeceSSerit dum Scilicet prius ponitur naturalis Contractu qui non deficit a ratione Sacramenti nisi quia in personi paci Scentibus chriAtianita deest adveniente autem in utroque Coniuge bapti Smati Charactere, eo ipso Suppletur desectus qui Aolus fuerat in CRURA Cur Ontractu praeteritu induxerit imple coniugium nondum levatum in actu ad SA sacramentale, ita scilicet ut idem

382쪽

illud matrimonium semper perseveran incipiat iam e tunc U- perinduere formalitatem Sacram qua carebat priUS. Igitur ratione Vasquegii non Concludunt nisi contra eo qui Commune cum pSo habente suppositum, dicunt matrimonium in infidelitate contractum eatenu fieri Sacramentum, Untenti SCOnSen Sta in Coniugium OS acceptum baptiSma, Ut OnOURtUS, atat Saltem per Ordinaria signa perseverans, Vim haberet novi contractus matrimonialis, nunc primum initi inter baptigatos. Nam revera hic dicendi modus non videtur SquequaqUC UerVS, et facile confutatur, ut Statim Ostendo magi explicando id quod Secundo loco in thesi positum est, videlicet Sacramentalitatem matrimonio accedere ipso facto Susceptae christiani latis, ac per hoc independenter a quacumque renovatione Vel permanenti Con-Sen Su Olim in prima pactione dati.*Ω. Sane Vero Xplicatio petita e parte ConSonSUS et renoVati Vel perdurantis, in Ae quidem ostenditur impossibilis, et etiamSi possibili eSSet, Xigentii causae minime faceret SatiS. Primo ostenditur impossibilis, pro quanto fingit OV Um contractum OS SUSCeptionem bapti SmatiS. Nam certe inculum matrimoniale in caSu iam praee XAistit et non destruitur adveniente

bapti Sino, quandoquidem, ut Innocentius III dicit c. 8 de divortiiS, per sacramentum baptismi non Solvuntur coniugia, Sed crimina dimittuntur ergo vinculum istud iterum effici nequit, quia OS non niSi Semel in esse procedit. Sed contractu nihil aliud est quam id quo vinculum efficitur. Ergo ubi non remanet inculum

efficiendum, ibi novo contractu matrimoniali locu non St, et priori ConSenSu permanentia vim et efficientiam Contractu ne-qUaquam habere poteSt. Nec obiicia eam quam dicunt Sanationem matrimonii in radice, cum qua caAu praeSen nihil commune habet. Quando enim matrimonium dicitur Sanari in radice, non praeeXSi Stit matrimonium Verum, Sed exsistit Solum matrimonii radix, hoc Sensu Acilicet, quod est et perSeUerat UtUUS On-SenSUS in coniunctionem haritalem qui tamen ob canonicum

383쪽

DE NATRIMONIO Ur EST ECCLESIAE SACRAMENTUM 377

impedimentum non potuit hactenu matrimonium Verum eicere. Tunc ergo anatur in radice matrimonium, quando data dispensatione ab omni impedimento canonico, et Speciatim a neceSSitate contrahendi coram parocho et testibUS, Ossicitur ut mutuu Con-

Sensus qui per ordinaria Signa cohabitationi OXprimitur, nunc primum incipiat esse legitimus, adeoque estica veri inculi coniugalis. Porro nihil simile est in casu duorum coniugum qui QSea fidem convertente baptigantur, quia ibi matrimonium Verum praeeXSi Stit Si autem praeeXSi Stit, non pote S iterum fieri per

novum Contractum. Et quia contractu non facit matrimonium Sacrum nisi faciendo matrimonium Verum inter ChriStian OS, OVUS ille contractu per quem in casu matrimonium fieret tantummodo in ratione Sacram Onti, plane ChimaeriCUS SAO OScitur. Relinquitur itaque Ut Super Ueniente baptiSmo, elevatio matrimonii ad AS Sa-Cramentale nequaquam Ora Si Stat in reno Vatione Vel permanentia priori ConsenSUS habente Vim contractu no Ui, Sed con Sequatur per me Tam Uamdam reSultantiam X acceASione chri Stiani haracteri S.

Non ergo in se possibili A Si ratio a SSignata, Sed nec OSPOndet Xigentiae causae. Oportet enim alvare realem identitatem Coniugii Christianorum Cum Sacramento, quatenus inter bdele matrimonium dari non possit quin uno eodemque tempore Sit Sacramentum. Atqui Coniuge Cum bapti Smum recipiunt, non eo ipSOPOI SCUOrant, TROSertim actu X terno, in Consenesti coniugii. Fieri enim pote S ut Sint ab invicem distantia locorum Separati, et nequidem de coniugio cogitent, imo vero fieri potest ut divortium fecerint et iugo matrimonii positive repugnent. Ergo i eorum matrimonium quoad sacramentalitatem, Vel a renovatione Volo Per-SCVerantia ConSonSUS externo positi dependeret, iam his deficientibu A, Sicut rei pes deficere possunt, daretur de facto Verum matrimonium inter christiano quod non SSO SacrRmentiam, et sic destruitur principium ipsum quod adversarii iure meritoque

in tuto ponere Vol Unt.

Unum igitur remanet dicendum: Sacramentalitatem matri In Oni accedere ipso facto Suscepti baptismatis, ut supra sui declaratum. Dico autem ipAo facto Auscepti baptismatis ab utroque

384쪽

coniukum, nam matrimonium in infidelitate contractum nulla ex parte Sacramentum fit si alteruter tantum per baptismum convertatur ad fidem, similique modo excludi debet acramentalitas quando sublato impedimento disparitatis cultus, fidelis valide

contrahit cum infideli, prout nunc declarandum restat Contra quoSdam recentiores, et Speciatim contra Perrone de Matrim.

Principium generale tradit S. Thomas, Suppl. UaeSt. I,

art. 4 4 Cum matrimonium Sit quaedam relatio, et non poASit innaAc relatio in uno Xtremorum sine hoc quod fiat in alio,

ideo quidquid impedit matrimonium in uno impedit ipsum in

altero, quia non poteSt SSe quod aliqui Ait Vir non XoriS, vel quod aliqua Sit Xor non haben Virum, Sicut ne mater non haben filium, et ideo dicitur communiter quod matrimo- nium non claudicat . Sicut ergo impossibile est ut dominium maritale in uno Coniugum Sit, et non in altero ita etiam impossibile est ut obligatio viri ad mulierem firmior sit quam mulieris ad Virum, aut Vice Veresa quod tamen accideret, Si inculum ex una tantum parte rationem haberet Sacramenti, hoc St, Si matrimonium foret ratum in fideli, et non ratum in infideli. Opinio autem adversariorum hinc orta Videtur, quod in Sacramento nihil aliud vident praeter ritum Xteriorem quo immediate Consertur gratia. Nam Certe, Uantum ad Sacramentalem gratiam recipiendam, quilibet Coniugum est prorSu independens comparte, et conditio tantia non poteAt impedire gratificationem alterius. Sed si prae oculi habeas quod gratia non consertur nisi mediante vinculo Sacramentali, et quod PSUmmet RCTamentale vinculum est Solia immedia tu effectu eXteriori Sacramenti, tun ne dubia quidem re tibi erit. Quippe Vinculum est relatio quaedam inter duoS, et quidem relatio aequiparantiae, iuSdem rationi in utroque. Si ergo unus est absolute incapa Vinculi Sacramentali propter desectum baptiSmatis, alter etSi baptiZatus, non quidem abSolute, Sed reSpectu non baptigati SacramentaliA

385쪽

neXUS pariter incapax SSe noScitur. Nullum igitur ibi est sacra. mentum, ubi nullu Sacramentali effectu aut SA aut con

Et Confirmatur, quia vi con Vei Sioni Uniu tantum coniugum ad christianam fidem, matrimonium priuS XSi Sten Semper Rnet Solubile, et reipsa dissolvitur, si parte infideli in contumelia Creatori cohabitare nolente, par fideli uten iure quod declaravit Apostolus I Cor. VII-I5, ad alia tranSeat Ota. Non ergo effectum eSt sacramentum, quia matrimonium ratum Simul et On- Summatum omnino in dissolubile Sese, Verita eSt catholica Nunc autem Si vi conversioni unius coniugum ad fidem Chri Stianam, matrimonium priUS XSistens, nequidem e parte baptigati fit sa-Cramentum Signum Si quod fideli respectu infidelis, vinculi SRCTRmentali Capa non St; nam alias, charactere christianitatiqSU per Ueniente, Coniugium in baptigato rationem acramenti ipso facto indueret, ut aperte colligitur ex hactenus dicti S. Ergo etiam, quando e dispen Aatione Ecclesiae fideli primo contrahit cum infideli, puta christianus cum hebraea, nulla ex parte conficitur

SACTRmentum, Sed matrimonium pure et impliciter valet in ratione contractu naturali S.

Omnino igitur standum est antiquo adagio matrimonium non claudicat, quatenu Si St Verum in uno, At Verum in altero; si est ratum in uno, eSi ratum pariter in altero; et si in uno non est, neque etiam in altero. Dixi matrimonium Secundum Se non POSSC Claudicare, quam Vi Saepe Claudicet quoad matrimonialem gratiam, dum Acilicet exsistit obe in viro qui in muliere non eSt, Vel Vice VerSa. Gratia enim non est relatio aequiparantiae inter duos, Sicut coniugium ipsum, quod etSi Sit titulus ad gratiam apud Christianos, non tamen actu Coniungitur cum grati Rnisi sub conditione sufficienti dispositioni in subiecto. Verum haec omnia non habent Aufficientem explicationem extra principia

Veterum de re et Sacramento, quae tum in caeteri omnibuS, tum in praeSenti potissimum materia eam lucem asserunt, Sine UR ViXac ne i quidem conneXio partium doctrinae et Compacta rerum continuatio apparere poteSt.

386쪽

THESIS XXXIX.

Quamvis matrimonium Contineat gratiam Sicut aetera Novae Legi SaCramenta, nihilominus Statui Coniugali ante ponendus Si Status virginitati vel CaelibatuS; Stque melius a beatius manere in virginitate Vel Caelibatu, quam iungi matrimonio. Hoc ultimum est quod de matrimonio in quantum est Eccle- Siae Sacramentum remanet conSiderandum, ne qui Scilicet praerogativi matrimonii christiani deceptus, concludat meliore eSSenuptia in EccleAia, quam Sit Statu Continentiae, pro Uo nullum SaCramentum noScitur in Stitutum. Sed et thesis quae est de fide in Tridentino definita, plurimum valet contra haeretico et rationalista hoc dogma Ecclesiae catholicae impudentissime dilacerantes, ut ibi quoque illud Matth. VII- impletum agnoscatur: Nolite sanctum dare canibuS, neque mittati margarita ante PorCOS, O sorte Conchalcon ea pedibu Auies, et convel Si di

Videretur tamen dicendum, matrimonium CSSO RntCPon Cn- dum Virginitati. Nam primo, bonum Commune Si potiu bono privato. Sed coniugium ordinatur ad bonum Commune, VirginitaS autem ad bonum Speciale. Ergo virginita non Si potior Statu coniugali, Sed O ConUCTSo. Praeterea, ad meliora omne homine hortandi sunt. Si igitur virginita eSAet potior matrimonio ad Virginitatem OSSent OmneSinducendi, et sic quantum est e vi et influxu doctrinae catholicae, mundus brevi finiret, aut certe multum imminueretur. Sed hoc maXime inconvenien eAt ergo idem c PriUS. Praeterea, coniugati qua tales habent in se id quod est dispositio et neceSSitas ad Sanctificanti gratiae Su Sceptionem Continente Uero, minime. Ergo meliori Conditioni Aunt coniugati, RU Saltem, Si Statu continentium Si melior, incon Uenienter ad-

387쪽

modum institutum S in chri Ato matrimonii Sacramentum, monaUtem Sacramentum Caelibatus.

Sed contra est quod ridentinum, SeSS. XXIV, c. I ait: Si quis dixerit Atatum coniugalem anteponendum SSe Statui virginitati vel caelibatu S, et non SSe meliu a beatita ma- nere in virginitate aut coelibatu quam iungi matrimonio, na-

thema Sit D.

Nititur autem haec definitio, in primi Super ipSam doctrinam Evangelii. Etenim in lege evangelica congilium dari de virginitate aut caelibat tanquam de re meliori, notius Si quam ut oporteat omnia teStimonia in praesenti de integro tran Scribere.

Dicunt ei discipuli eius: Si ita est causa homini Ciam UXOre, non expedit nubere. Qui dixit illis: Non omne capiunt Verbum illud, Sed quibus datum est. Sunt enim eunuchi qui de matris utero Sic nati Sunt et Aunt eunuchi qui facti sunt ab hominibus,

et Aunt eunuchi qui SeipSo CaStraVerunt propter regnum COO- lorum. Qui potest capere, capiatis. Sic Christus apud Matth. XIX, 1O-II. Vide etiam infra VerA. 29 et 1 Cor. VII per totum. Patre quoque toto esse in Xtollenda praeStantia Status Continentiae Supra Statum Coniugalem, nemo'Si qui ignoret. Aut

si ignorat, legat Ambrosium l. de virginibu S, Hieronymum . contra Iovinianum, AuguStinum in libri de sancta Virginitate, et de bono viduitatis, et de bono coniugali ubi cap. 8 sic habet:

Non ergo duo mala Sunt connubium et fornicatio, Vorum al- terum eiu S, Sed duo bona Sunt Connubium et continentia, quo rum alterum Si meliu A. Sicut ista temporali sanita et imbe- si illita non Sunt duo mala, quorum alterum et US, Sed Sta Sanita et immortalita duo bona Sunt, quorum alteriam meliUS. Item scientia et vanita non duo mala Sunt, UOTUm VanitaS peius, Sed Scientia et charita duo bona sunt, quorum Charita SQ meliuS. Namque cientia destruetur, ait Apostolus, et tamen huic tempori neceSSaria At charitas autem nunquam excidit. Sic et mortalis Sta generatio propter quam nuptiae fiunt, de Struetur si ab omni autem concubitu immunitas, et hic angelica meditatiosi St, et permanet in aeternum. Sicut autem ieiunii Sacrilegorum

meliora Sunt prandia iustorum, ita nuptiae fidelium virginitati

388쪽

anteponuntiar impiorum. Verumtamen neque ibi prandium te. iunio, Sed iustitia Sacrilegio, neque hic nuptiae virginitati, sed fides impietati praesertur Ad hoc enim iuSti cum Opu est prandent, Ut tanquam boni domini, quod iuStum et aequum est Servi corporibu praebeant ad hoc autem Sacrilegi ieiunant, ut daemonibus serviant. Sic ad hoc nubunt fidele ut maritis pudice opulentur ad hoc autem Stant Virgine impiae, ut a Vero Deo fornicentur. Sicut ergo bonum erat quod Martha fa ciebat occupata Circa miniSterium Sanctorum, Sed meliu quod Maria Soror eiu seden ad pede Domini et audien verbum vi eius ita bonum Susannae in coniugali caestitate laudamu A, Aed tamen ei bonum Viduae Annae, ac multo magi Mariae Virginis anteponimUS D. Haec AuguStin US, Cuiu Sententiam si resumit BernarduS, epiSt. 24 Sola est castitas quae in hoc mortalitatis et loco et tempore latum quemdam immortalis gloriae repraesentat, sola inter nuptiarum solemnia morem beatae illius vindicat restionis in qua n que nubent neque nubentur, praebens quodammodo terris caelestis iam illius conversationis experientiam. Rationem demum intrinsecam suppeditat Angelicti in opu- Sculo de persectione Vitae Spiritualis, in quo fundamenti in Atar praemittit quod persectio ista attenditur impliciter Secundum charitatem. Tum multiplicem in charitate gradum SSignanS, Primo Commemorat modum abSolute perfectum, ut Cilicet Deus tantum

diligatur quantum est diligibilis. Et hic modus ipsi Deo eique

Uni On Uenire poteSt, nam Creaturae rationali Sola relinquitur persectio charitati considerata, non quidem e parte dilecti, Sed ex parte diligentis, in quantum Acilicet Secundum totam Suam virtutem propriam diligit divinum bonum. At UI AUS, quod creatura divinum bonum diligat secundum totam Suam VirtUtem, U-pliciter impleri contingit. Primo quidem in quantum nihil est in

Corde et anima et mente, quod actu non ConVertatur in Deum; et hic persectae dilectioni modus non eS Viatorum, Sed ComprehenSorum qui id quod in via quaeSi Verunt iam Sunt On Secuti.

Quippe in illa vi caelesti beatitudine, semper actualiter intellectus et Volunta creaturae rationali in Deum sertur, cum in divina fruitione illi beatitudo consistat, beatitudo autem mon At in

389쪽

habitu, Sed in actu . Cum igitur hic modus nulli sit possibilis in prae Aenti, nisi imul fuerit viator et Omprehensor Sicut Dominus noster Iesu Christus, charita viae id solum fert, ut nihil in nobi sit quod et actu vel habitu in Deum ultimum finem totiu vitae noStrae non reseratur. Verumtamen etSi comprehen SO-rum perfectio Statum et Conditionem noStram praeSentem penitus

CXSuperet adhuc aemulari debemus, si ut in similitudinem perse- ctioni illius, quantum possibile est, nos trahamus; et in hoc persectio uiti Vitae consi Stit, ad qUam per Con Silia in Vitamur. Manis Atum namque est quod humanum cor tanto intensius in aliquid unum fertur, quanto magi a multi re VocatUr . Undei,

iugali humanus animus irretitur, et ideo ad persectionem ten- dentibu maXime vinculum coniugale est Vitandum, quia Per hoc maXime homo curi saecularibu implicatur. Et hanc cau- Sam ApOStoluA ASignat ut consilii, quod dederat de conti nentia Servanda, dicen I Cor. VII: ut sine uxore est, Soli, si citus est quae Domini sunt quomodo laceat Deo, qui autem cum uxore St, Sollicitu est quae sunt mundi. Ut ergo homo liberius Deo vacet eique persectili inhaereat, secunda ad persectionem Via est perpetua CaStitati ob Servatio is fi Uno demum Verbo, ille statu est melior et persectior qui efficacius ordinatur ad finem, per CSpectum ad quem omni bonita in moralibu mensuratur. Sed ad hunc finem statu Virginitati vel caelibatus,

quantum S de Ae efficaciti Conducere noScitur quam StatUS

coniugalis. Ergo ille huic anteponenduS Si ergo manere in Relibatu beatius est quam iungi matrimonio. Ubi tamen observabis Primo, quod ratio Sub qua et propter quam coniugium in Ecclesia poStponitur Caelibatui, non est profecto ratio Aacramenti quae in matrimonio christiano invenitur. Ael illud 'uod statu coniuga-

390쪽

torum commune habet tam apud ChriStiano quam apud alios. Observabis praeterea quod Statu statui comparatUr, non autem CompaTantur perSona pei SoniS, potest enim fieri ut coniugatus Sit persectior, et Deo magis coniunctu quam Virgo i. Sed hoc eASet per accidens, respectu habito ad Statum triUSque, Sicut etiam per acciden A Si quod peccatore inveniantur in Ecclesia, et iusti in haereticorum Aectis Per acciden enim nunc dico id quod Venit ex cauSi qua sunt praeter Conditionem Vitae Cui

aliqui addicitur, vel praeter principia et influxum religioni quam quis profitetUr. Ad Ium ergo dicendum quod si fiat comparatio christiani

Caelibatu cum matrimonio, Secundum quod matrimonium ordinatur ad corporalem multiplicationem generis humani, Sine CompRI R-tione melior est caelibatu qui ordinatur ad Spiritualem animactpersectionem, ut cogitentur ea quae Dei sunt. Nam tunc Solum, bonum Commune potiUS At bono pri Uato, Si Sit eiusdem gene ris Sed poteSt ASe quod bonum privatum Sit meliu secundum suum genUS; et hoc modo Virginita Deo dicata praesertur se cunditati carnali , Ri. Si autem Sermo Si de matrimonio Secundum quod ni eius est proles educanda ad cultum Dei in reli sene christiana, considerandum quod virginita vel caelibatu non ita ad spiritualem individui persectionem facit, ut intra fine boni

privati Aese contineat. Confert enim, et quidem modo praeStantiori ad commune bonum SoCietatis, primo quidem Ut iuge quoddam memoriale caelesti illiu patriae in qua neque nubent neque nubentur, Sed erunt Sicut angeli Dei in caelo Conser per modum exempli refrenanti ea paASione indomitaS, X Uibu AipSum coniugale Vinculum maxime solet periclitari. Consert in quantum hominem continentem efficit aptissimum ad omnem operam quae in proximorum utilitatem tam Corporalem quam Spiritualem impenditur, prout perpetua docuit experientia. Conseri demum in quantum disponit ad Vitam contemplativam, in qua peraSSiduam orationem Deus conciliatur hominibus, iuxta illud 2 Ma-