장음표시 사용
401쪽
bus. De qua quidem dicendum in primi est, quod neque tollit neque impedit primarium finem, id est susceptionem et educationem prolis, quia Unu Vir Sufficit pluribu uxoribus secundandis, necnon et educandis filii ex eis natis. Si finem secundarium, etsi non tollat totaliter, plurimum tamen impedit, et po tanto iure meritoque Contra Secundam intentionem matrimonii esse iudicatur. Etenim, ut OS S. Thomam, Uppl. UaeSt. 65, a. I, Eellarminus ait, Sociali cohabitatio et domu gubernatio maxime dis ficilis redditur per uxorum multitudinem : Si quidem Xor, licet Ait Viro Subiecta, non tamen ut famula, Sed ut socia et collaterali. Si et ideo ipsa quoque in domo principatum habet omni autem principatu natura Aua diligit ingularitatem vi Non ergo facile
potest AE pax in familia, ubi uni Viro plures Xore iungun- Q Ur, Cum non OSSi unti Vir Sufficere ad satisfaciendum plu- ribu uxoribu ad Votum, et etiam quia communicatio plurium in uno officio causa litem, sicut figuli corriXantur ad invicem, si et similiter plures Xore uni V Viri s. Bene ergo concluditur conformiter ad insitum illud naturali aequitati dictamen quod intus in animo gerim VS, pluralitatem Xorum AS contra legem
naturae. Non tamen Contra prima eiu praecepta, Sed contrR SC-cundaria tantum, Uae cum reSpiciant bonum humani convictus quoad bene SSe, et non quoad esse Simpliciter, compatiuntur di Spen Sationem etiam communem, Si quando Xpediat negligere detrimentum in seriori finis, ut principalio magis obtineatur. Unc
igitur diligentius considerandum est qualiter in Ueter Lege data
suerit de facto dispensatio, quibus de Cata Si S, et Uant ConUC-nienti R.
Augustinus autem . de Ono Coniug. C. 7 aliam rationem affert O- sumptam ex ratione societatis domesticae a Non sicut uni viro etiam plu- res habere licebat uxores, ita uni seminae plures viros ... OCCult enim lege naturae amant singularitatem quae prinCipantur. Subiecta Vero, non solum Singula singulis, sed si ratio naturalis vel socialis admittit, etiam Plura uni non sine decore subduntur. Neque enim si habet Unta SerVu plures clominOS, quomodo plure Servi num clominum. Ita duobus seu pluribus maritis vivis nullam legimus servisse anCta
402쪽
alia SSe potuit quam prolis multiplicatio. Sed proli multiplicatio
maxime fuit necessaria in primi initiis generi humani, non Utem OStquam in tantum Crevit hominum numeria A, ut debuerint
dividi in universa terras, Genes. XI- i. Atqui ab initio nulla fuit
ConceSS di Spen Satio, ut postea VidebimuS. Ergo nonni Si nconVenienter data fuiAS et OStOR. Praeterea, principali matrimonii finis est prole ad cultum Veri Dei educanda, ut e Supra dicti liquet. Non ergo propter multiplicationem prolis dispensatio concedi debuit, eo praeci SO Ompore UO pleriqUe a Vero cultu deficiebant. Aut certe oportui ASet dispensationem ipsam Soli populo Dei reServari. Sed Contra St, quod in prima matrimonii institutione luculenter elucet nitaS, quam OStea, et patriarcharum USU, et PSi USMOSaicae legi Sanctione, Sine peccato in populo Iudaeorum Uidem hi praeternales Samo t. NecesSe igitur est ut succedente tem -
Non desunt tamen qui dixerint, nusquam iure Altem Comm Uni, licitam fuisse apud Hebraeos polygamiam. Quae sententia Communi OCtrinae Certo Certius adversatur, et sic refutatur a Bellarmin clo Atr. C. II. Ouidquid sit de Sara et Agar, Certe Lia et Rachel cluae erae ConiugeS erant patriarChae Iacob; Utraque enim libera erat, et Utra JUO UXO PCr- petuo nominatur; et idem clici potest de Anna et Phenenna UXOritius Elcanae, et aliis permultis. De incle quis credat patriarcham Abraham, Virum a Pientissimum et Sanctissimum, im parentem Omnis an Clitati S, et in Scripturis ab apostolis et prophetis et ab ipso Christo sempersi Iam honore nominatum, vel ignorasse adulterium Sse peCCatum Vel acligi potuisse Consensu Coniugis, aut ulla alia e Causa, ad id perpe trAnclum quod eCCatum esse non ignoraret Adde quod si non fuis Sent illae verae uxores patriarcharum oporteret cli Cerct AtriarCha non tantum semel aut iterum ex humana fragilitate, sed toto fere vitae tem Pore, idque Palam et ex pro sessione, peccasse. Praeterea Deu ipse
clicit Davidi, a Reg. XII Dedi uxores donlini fui in SimGu suum a quo
modo. UAESO, Deus adulterii u Ctor esse potest etC. s. A difficultatem autem ortam ex hoc quod Criptura passim Concubinas APpellat mulieres
403쪽
pore, dispensati aliqua inter Venerit e parte Dei; et quia quae
a Deo sunt, ordinata Sunt, Sine dubi diSpen Satum Si Convenienter, imo conVenienti SSime.
Rationem autem diSpensationi assignans Bellar minus de Matrim C. , dicit: si uia post diluvium homines paucissimi erant, et non diu vivebant ut ante diluvium, idcirco Deus ad faciliorem propagationem generis humani indulSit polygam iam s. Quae quidem causa per e sufficien dicenda esset si absoluta diluvii universalita certo con Ataret, et praeSertim Si facta fuisset conces Sio modico tempore OS diluvium. Nunc autem initiata videtur in Abraham, quem a diluvio Separat patium decem generationum. Quapropter ab Strahendo ab omnibus difficultatibus quas ratio assignata compatitur, dico Cata Sam di Spensationi sui S A potissimum multiplicationem prolis, non quidem in genere humano absolute, sed in familia Abrahae quae corrupto cultu Dei apud gente CaeteraS, Singulariter eligebatur ad conservationem fidei et promi ASionum, neCnon et ad praeparandiam ortum MeSAiae, totius mundi Salvatoris. Unde signanter dicit Deus ad Abraham, Genes XII, 1-3 4 Egredere de terra tua, et de Cognatione tua, et de domo patri tui, et Veni in terram quam mon Strabo tibi. Faciamque te in gentem magnam, et benedicRm tibi ..., atque in te benedicentur universae cognatione terrae . Si enim iubetur egredi e terra et omni Cognatione Aua, hoc ideo fuit, quia stirpem Abrahamiticam Volebat Deus ipS Separatione I ReServatam a Communi Contagione idololatriae. In hoc autem quod additur, faciam te in gentem magnam, Signatur intentio corporali Ssecunditati in hac progenie, idque in ordine ad benedictionem quae per ChriStum futura erat, Ut poStrema Verba apprime de- Clarant. Sciendum quippe'St ortum Me SSiae debui SSe praeparari,
illa S, quae praeter UXOrem patriarchis adhaerebant, respondet Bellai minus: Erant ilia genera uxorum, tum apud Hebraeos veteres, tum etiam Pudet Gentiles. Quaedam quae ducebantur non solum a proCreando liberos, sed etiam a societatem omnium bonorum et totius Omus uti erranti O- nem, et hae Proprie i Cebantur matresfamilias. Quaedam erant legitimae
404쪽
non solum in Palestina, ubi oportebat filio Abrahae constituere regnum quoddam di Stinctum e hi tandem OSSia Ori Tetur, Verum etiam in toto orbe, per diffusionem ipsius Iudaicae gentis inter aetera nationes. Et sane, Si ipso tempore adventu Christito tu mundia erat in exspectatione, ut e Suetonio Tacito, alii A. que profani Scriptoribu compertum habemus, hoc ideo sui quia Iudaei qua qua versus diffusi prophetia quae de Chri Sto erant Ae- cum Ubique Sportaverant, et mundi Spem in Dominatorem Venturum ubique ereXerant δ). Sed ad hoc ut ex unius Abrahae familia oriretur ingens ille populus qui in Palaestina radicem Suam haben S, per reliqUum mundum OSSet di Spergi oportebat in ea Stirpe maXimam ASe propagini secunditatem. Et Sic optime intelligitur ratio dispensationis circa unitatem matrimonii. Quae quidem dispensatio si principaliter Patribu Sancti facta St, etsi per eorum Xemplum ad alio derivata St, eo tempore quo Oportebat praedictum naturae praeceptum praetermitti, ut maior esset multiplicatio prolis ad cultum Dei educandae. Semper enim principalior fini magi ob Servandu e Si quam OCUndR- riu S. Unde . debuit negligi ad tempus impedimentum quod posset in Secundarii finibu evenire, ad quod rem OUendiam, praeceptum prohibens pluralitatem uxorum ordinatur . Ita S. Thomas, Suppl. O. 65, Ti. P. Hinc patet re Sponsi ad obiecta, quia ratio et con Venientia dispen Sationi non timebatur e multiplicatione proli absolute, Sed ex multiplicatione proli in popul electo, Uand iam gen-
J De hac diffusione Iudaeorum per omnes gentes testimonium illu- Stre habetur Ct. II, 5-II, uti narratur promulgatio Novae Legis in die Pentecostes: si Erant autem in Ierusalem Ludaei, viri reli logi ex omni na- sitisne quae Sub caelo St... Parthi et Medi et Elamitae, et qui habitant MesODOtamiam Iudaeam et Cappadociam, Pontum et Asiam, Phrygiam et Pamphyliam, AEgyptum et partes Lybiae quae est Circa Cyrenen, et ad Uenae Romani, etc. v. Isti advenae Iudaei similes erant Iudaeis hodiernis, qui et Itali sunt, et Poloni, et Galli, et Germani, et simul nihil horum. Sed tun vel maxime Consiliis divinae Providentiae cleserviebant, in ordine a 4 regnum Christi et Evangelii publicationem.
405쪽
te permittebantur Suae idololatriae φ), et cultus veri Dei non tam spirituali quam carnali generatione propagabatur atque On- Servabatur. Caeterum, etSi non deSint qui Xistiment dispensationem soli populo Hebraeorum sui Sese conceSSam, probabiliuStamen dicendum Videtur quod per concomitantiam, ad gentiles etiam sui extensa Quod enim attinet ad naturae legem omnes
homine aequale Sunt ne decebat ut apud pagano OSSet magis stricta naturali iuri obligatio quam apud OS Uorum erat adoptio, et gloria, et teStamentum, et ob SeqUium, et Tomi SSR.
Sed nunc de revocatione dispensationi poS Christi adventum,
Principali locus est Matth. IX, - Io, ubi Christu reVocat matrimonium ad eam sormam quam habebat ab initio. Interrogatu enim a Pharisaeis an liceret repudiare Xorem, reSpondit: Non legisti quia qui secit hominem ab initio, maSculum et seminam secit eo et dixit: propter hoc dimittet homo pa-
trem et matrem, et adhaerebit uxori Suae, et erunt duo in Carne Una v. Tum docet quid ipSe iubeat ob AerVari, subdens: Itaque iam non sunt duo, Sed una caro, quod ergo DCUS On- iunXit, homo non Separetis, ubi matrimonium deinceps Vult CSSO Uni US cum una, Sicut olim fuerat. Denique sic concludit:
Dico autem vobis, quia quicumque dimiserit uxorem suam nisi obfo icatiorrem, et aliam duxerit, moechatur, et qui dimissam duxerit, moechatur. Quae quidem sententia, etsi sit directe de matrimonii in dissolubilitate, invicte tamen restitutionem primae nitati Simul common Strat. Ratio est quia in tantum dici potest moechariis qui priore Xore dimi Asa, aliam UXerit, in quantum non OS-
Notatu dignum est quod ipso ter pore quo Gentes de fi Ciebant, e gregabatur et eligebatur milia Abrahae. Postea, Abrahae familia Mes-
Siam a tinuente, Gentes vocatae sunt. In fine mundi Gentilaus magna ex parte deficientibus a fide metirae rursus vocabuntur. Quod totum Pulchre figuratum est in evangelica historia sanationis mulieris hemorroisSae et Suscitatione filiae Iairi, ut Ostendit Hieronymia in C. 9 Atth.
406쪽
sunt amplius haberi plure uxore Simul Si enim adhuc valeret polygamia, esto quod non liceret primam dimittere coniugem est quod vi illicitae dimissioni vinculum non Aolveretur a Certe nihil prohiberet quominu simultanea quaedam uni iniretur Cum
UXOTO altera, ac per hoc, Coni Uncti cum ea peccatum fornicationi neqUaqUam ConAtitueret. Quapropter Vel falso dixit Dominus: quicu que dimiserit uxorem Suam, et aliam duxerit, moechatur, Vel Vinculum coniugale Cum una XCludit iam Vinculum Chim altera, quod St, simultaneam Xorum pluralitatem ASe post Chri Atum
Notandum autem quod ratio Valet pro omnibu hominibus, etiam non Christianis, primo quidem quia illimitate tenditur illud, quicumque dimiserit, etc. Secundo quia legi natura eadem ratione subduntur baptizati pariter et non baptigati, et ideo sublata di Apensatione per quam indulta fuerat polygamia, eo ipSo quoad omne redit plenum naturali iuri robur Tertio denique quia
solo fideles directe respiciebat conceSS diSpensatio, actiorOSVero nonniSi per quamdam Concomitantiam, ut dictum S in SuperioribuS. At Vero in matrimonio Christianorum unita non Si de solo iure naturae. Absoluta enim et indispensabili necesAitate requiritur ratione Sacramenti, Videlicet propter Veritatem significationi quae Sacro Signo At SSentialiS quippe, sicut ChristuA Stunus, ita CCleSi Una.
Soluto matrimonio per mortem alteriu Coniugum Vel quRm Cumque aliam CRUSRm,Secundae et ulteriore nuptiae, tam intra quam extra Ecclesiam, validae sunt et liCitae. POStquam XCluSa Si Simultanea Xorum pluralitaS, in Uirendum restat an matrimonii unita ita sit intelligenda, ut Soluto Semel priori inculo, non remaneat amplius novo foederi ineundo locus, et e regula catholicae fidei respondetur, romanCTU
407쪽
Documenta Scripturae Simul et traditionalem Aensum Xhi. bebit Augustinu l. de bono Viduitati c. II: si De tertii et de quarti et de ultra pluribu nuptii Solent homine movere
quaestionem. Unde Ut breviter TeSpondeam, ne Ulla nuptias audeo damnare, ne ei Verecundiam numeroSitati auferre.
Sed ne cuiquam brevitas huius responsionis meae sorte di-
simpliceat, uberius disputantem reprehenSorem meum audire R- ratus Sum FortasSi enim affert aliquam rationem quare ea undae nuptiae non damnentur, tertiae damnentur. Nam ego non Ude Plu Sapere quam oportet Sapere. Qui enim Sum
qui putem definiendum quod nec Apostolum video definisse vi Ait enim: Mulier alligata est quamdiu vir eius vivit. Non dixit
quit, alligata est quamdiu vir eius vivit Si autem mortuus fuerit vir eius, liberata est, cui vult nubat, tantum in Domino. Beatior autem erit Si sic permanserit. Quid huic Sententiae, quantum ad hanc rem attinet, addi vel detrahi possit, ignoro. Deinde ipsum
QAEUO UO POStolorum a noStrum Magistrum et Dominum audio Sadducaei reSpondentem, Cum propOSUiSSOnt Ulierem non univiram Vel bi Viram, Sed si dici potest, AeptiViram, in reSur- rectione cuiuS SSet futura Xor. Increpan ergo eo ait Erra- tis nescientes Scripturas neque virtutem Dei, in resurrectione enim neque nubent neque nubentur, Sed erunt Sicut angeli Dei in coelo. Eorum itaque reSurrectionem commemoravit qui reSurgent ad Vitam, non qui QSurgent ad poenam. Potuit ergo dicere erra- ti negetente Scriptura neque Virtutem Dei, in illa enim reSUrsi rectione multi nuba istae esse non poterunt, deinde addere quia nec aliqua ibi nubit Sed ne ipsam, ut idemUS, O mn- ritorum mulierem ulla Suae Sententiae Significatione damnaVit. Quapropter nec contra humanae Verecundiae enSum audeo di- cere Ut quoties Voluerit, viri mortuis, nubat femina, nec X me Corde praeter Scripturae sanctae auctoritatem quotaSlibet nuptia aude condemnare i.
' Hoc sensu intelligendus Hieronymus, cum epist. 23 R A erV- Chiam . Io, ita Critiit et Rem dicturus sum incredibilem se multorum teStimonii approbatam Ante annos plurimos, Cum in Charti CCCleSin-
De Ecclesiae Sacramentis Totii. II. 6
408쪽
Ratio quoque intrinseca est quia nihil obstat nuptiis suo
ceSSi Vi S, Si Ve matrimonium consideretur ut At in naturae officium, Si V Con Sideretur ut St EccleSiae Sacramentum Sub primoreSpectu re in perto St, nam moriente alter Coni UgUm, in CU-lum matrimoniale desinit esse, cum Sit de SSentia omni relationis ut deficiente termino, ceASet fi Q Unde propter praecedon S matrimonium non impeditur in liqui a Sectando, mortuo Coniuge. Et Sic non Olum Secundae, Sed tertiae, et Sic deincep nuptiae sunt licitae , Ri. Igitur difficulta solum CSSO OSSet quoad nuptia ChriStianorum, propter specialem rationem Sacramenti. Videretur enim non Salvari in Secundo matrimonio ignificatio coniunctionis Christi et Ecclesiae, quia non St ampliu Una UXOIUnita Viri, Ut tinti Vir nihl UXoris, iciat Unu est Christus Sponsu unita EccleSiae. Verum ad hoc facile respondetur quod significatio perfecta semper in Venitur in Secundo Vel tertio matrimonio Secundum Se considerato, quia defectu non eSt ni Si reSpectu habito ad matrimonium praecedens, et cum reSpectu i Ste Sit omnino XtrinAecta S, quandoquidem de priori inculo nihil remanet, non CCUS C Si nunquam XStitisseti intrinseca Significationis verita impediri nequit. Animadvertendum tamen quod praedictu accidentali desectu in causa S cur Secundae nuptiae
sticis iuvarem Damasum Romanae Urbis episcopum, et Orientis atque Occidentis synodicis Consultationi laus responderem, Vidi duo inter Se pa- ria... Unum qui Viginti SepelisSet X Oros, alteram quae vi Cesimum se- Cundum habuisset maritum, X tremo sibi ut ipsi putabant, matrimoniosi COPUlAtos. Summa omnium ex DeCinti O, Uirorum pariter a feminarum, post tanta rudes quis quem prius efferret Vicit maritus et totius urbis popul Confluente Coronatu et Palm 3m tenen S, adoreamque Per Singillos sibi CClamantes, Uxoris multinia hae feretrum praecedebat. Qui ilicemus
tali mulierit Nempe illud quod Dominus Samaritanae inti duos ha-
buisti arctos, et AI quo nunc Sepeliris, usu SI Iuri s. Hae Sane i Cuntur hyperboli C seCundum honestatis utili Cae et humanae Verecundiae sensum Alias idem Hieronymus . . . Ovin scribit si Non clam n cli- gamos et trigamos, et Si di Ci potest, CtogRIMOS v. ' Hoc adeo verum est, ut si paulo post resurgeret Onita X SeClta Son OV ContrRCtu, non magi obligArentur ambo ad invicem, a Si nusquam inter eos matrimonium interCeSiSSet. N. Thoria. Suppl. HAC St. 63 9. I.
409쪽
non habeant in Ecclesia eumdem honorem ac primae Subtrahitur enim benedictio quando nuptiae Sunt Secundae e parte triUS-que coniugi S, Vel etiam e parte Soliu mulieris. Caeterum, si Sisi Virgo contrahat Cum Viro qui habuit aliam uxorem, nihilominus nuptiae benedicuntur. Salvatur enim aliquo modo significatiosi etiani in ordine a primas nuptias, quia Christus, etS Unam EC- Clesiam AponSam habeat, habet tamen plure perSona deSponsi Sata in una Ecclesia. Sed anima non potest AS SPOnS al- teri US Uam ChriSti ..., et propter hoc, quando mulier Secundo si nil bit, nuptiae non benedicuntur propter desectum accidentalemisi Sacramenti ). Quod autem ad Graeco attinet, sciendum Si quod iure CCCt CSiaStico, eodemque particulari, quartae nuptiae apud eo antiquiu prohibebantur. X quo quidam eorum OSte dOCUCI Unt,
iure divino illa esse nullas et illicitas innixi auctoritate Basilii
et Gregorii Nagian geni, qui tamen loquebantur cohaerenter ad di-Sciplinam Seu legem canonicam, ut bene ostendit Perrone. Et fuit Una e quereli Graecorum adversu LatinoS. Quare cum de unione
actum est in Concilio Lugdnensi II, Michael Palaelogus confiteri
debuit: si Quod ne unia Vir plures Xore Simul, nec una Ultor permittitur habere plures viros soluto vero legitimo matrimoniosi per mortem coniugum alterius, Secundas et tertias deinde nuptias successi e licita esse, si impedimentum canonicum aliud ex causa aliqua non Obsistat . Et iterum de eadem re mentio habetur in decreto pro Iacobili S, quando rursus in Florentino uni decreta
est Ri. DE IN DISSOLUBILITATE MATRIMONII
POS absolutam quaestionem de matrimonii unitate, restat di- Cendum de altera proprietate quae est indivisibilitas. Intelligitur autem indivisibilita quoad vinculum, quia de Separatione Auae
CL Perrone de Matrina Christ, Tom. 3, Ag. 92 Et SEq.
410쪽
est tantum quoad torum et cohabitationem ad Certum incertumvcttempUS, Sufficienter tractant canoni Atae. Unde Separatio huiusmodi non est obiectum considerationi in tractatu dogmatico, nisi forte in directe, ubi de regimine matrimonii et de potestate Ecclesiae circa CauSRS matrimonialeS. Porro cum de indissolubilitate vinculi agitur Oportet prae primi distinguere inter matrimonium iam contractum Sed nondum conSummatum, et matrimonium per copulam perfectam conSummatum. Si Ve enim consideretur matrimonium ut est in naturae offi- Citam, Si V con Sideretur Ut Sacramentum, ConSummatio aliquid addit quo vinculum in Aui firmitate perficitur. Res At in aperto Si de matrimonio loquamur, prout est de iure naturae. Hoc enim modo Vinculi coniugali firmitas est ma-Xime propter bonum proli Su Scipiendae, educandae, et ad persectum Statum perducendae. Atqui ante Con Summationem matrimonii, nonni Si remote et in actu primo ordinantur coniuge ad bonum illud, a quo tanquam a principali fine obligationi diuturnitas naturaliter men Suratur. OS COIJSummation Om Vero, etiam proXime et eluti in actu Secundo, pro quanto iam positia e StphySicu actu Su Sceptioni proli per Se idoneuS. RelinqUitur ergo ut dicta consummatione accedente, praeeXi Sten Vinctilum perficiatur, non quidem quoad Aui Asentiam Sive quoad mutuum ius in quantum huiusmodi, Red bene quoad proprietatem perpetuitatis et naturali indivisibilitatis. Nunc autem Si de vinculo coniugali agatur in quantum est Sacramentum, maior SSe posset ratio dubitandi, quia ab Aurdum Videretur quod ad sacramentum qua tale aliquid conserat matrimonii consummatio. Verum in hoc di Stinctione OPUS St, nam Opula Sicut non facit inculum in esse naturali, ita nec facit ipsum in esse igni Sacri, id est sacramenti Uerumtamen efficere poteStet reipsa efficit ut significatio huius sacri igni incipiat SejXtendere ad aliquid ad quod sese non X tendebat priuS, nisi tantum potentialiter et in actu primo Dictum est enim Supra, quod U-plex est Filii Dei cum natura humana Unio, phySic Una, Spirituali altera una quae attenditur secundum traCtionem RSSumptae humanitati ad AS personale Verbi, altera quae attenditur Se-