장음표시 사용
441쪽
DE IN DISSOLUBILITATE ATRIMONII 435
ptionis matrimonii rati et non ConSummati, religioSae proseSSionis Cati Sa iam pertinebat ad Sequentem Symboli articulum Credo Sanctam Ecclesiam Sanctam, in Uam, Sanctitate principiorum, in cuius scilicet institutis, legibus, disciplina, nihil esse potest regulis evangelii et morum puritati repugnRnS. Recte igitur definitum est a Tridentino id quod velut Evangelio contrarium explodebant novatore XVI Saeculi a Qui cum
si ad unum Omne abhorrerent a Voti religioSiS, utpote magna e parte e ClauStri transfugae et apostatae, nihil magis cordi habuerunt quam ut inanitatem professioni religiosae praedivi carent. Hi propterea, dum facile adeo Se praebuerunt in dis-4 Sol Vendi coniugii etiam consummati fidelium, difficiles omnino in concedenda dissolutione connubii rati, in gratiam ita per fectioris Aeetandae, Semei Xhibuerunt imo etiam prorSUS et absolute denegarunt eiusmodi diSSolutionem fieri unquam OSSe.
Istorum audaciam fregit Concilium Tridentinum , si Hic fuit scopus definitionis, cui etiam illa utilita accedebat, ponendi in pleno lumine, quantae aeStimationi Sit apud EccleSiam, quae Sine dubio Spiritu Dei regitur, Atatu religioSUS in genere. RRPUS Rne
nunc CaSUB Solutioni matrimonii, Cui Cati Sam affert religiosa professio. Sed legislatio quam canon ridentinia ab oblivione in perpetuum vindicavit, apprime declarat quam ollicite cogitaverit Ecclesia de procuranda fidelibus possibilitate tanti boni capeS-Sendi. Ecce enim iam contractum est Vinculum, ut supra fuit dictum, humanitu indeAtructibile, quia Vinculum Sacramentale St, culti principali causa est Deus. AAt antequam obligatio ista eam accipiat firmitatem quam nulla clavium potesta ampliu Solvere POSSit, adeAt EccleSia monen Apon Ao ut adhuc Cogitent, OS CXimen per duo men Se integro a neceSSitate reddendi debitum, et plenam interim facultatem tribuens inguli tran Seundi ad religionem, non expectat ConSenSu alterius parti S imo non Ob- Stante eiu reluctantia. Certe non secit taliter, non Solum pro simplici observatione virginitatis Vel continentiae, Sed nec PTOStatu caelibatus qui per Sacri ordini SUSceptionem Solemni Zatur.
442쪽
Tandem, Unum ideo adhuc opponi OSSe contra modum Aolutionis coniugii rati Superius ASignatum, per ordinem ad definitionem Tridentinam. Si enim, inquiunt, ab EccleSiae potestate, quantumui ministeriali Seu inStrumentali pendet constituere ut solemni professio religioni hunc effectum producat dissolvendi coniugia rata non consummata, in eiuSdem pariter EccleSiae potestate esset hunc ipsum effectum proseSSion religiosae demere. Quod si fieret, actum esset de veritate canoni dogmatici Tridentini cui subesse aliquando falsita posset. Ergo solubilitas debuit esse imposita a solo Deo, qui Solus eam potuit facere Sempiterne veram, ut concludit Benedictu XIV QuaeSt. an. 5 7,n. 35. Ad hoc autem reSpondeo Concedendo maiorem, et negando
minorem cum consequentia. Aliud enim est quod veritas definita sit immobilis, aliud vero quod obiectum de quo est definitio, immobiliter permaneat. Porro canon ridentinus intelligi debet de solemni professione quae fuit ab antiquo in Ecclesia instituta, et
usque nunc permansit immutata Si ergo in posterum mutaretur institutio tolleretur quidem exsistentia rei quae est definitionis obiectum ipsa autem definitioni verita maneret in aeternum, quia semper Verum Sset dirimi matrimonium per eam votorum
emissionem de qua Concilium loquebatur. Et idem omnino dicendum de canone 9 SeAAioni XXIV, in quo agitur de impedimento dirimente matrimonium, non quidem rite iam Contractum, sed adhuc contrahendUm.
443쪽
DE INDISSOLUBILITATE NATRIΜONII 437
Μatrimonium ratum Simul et ConSummatum est de iure divino in omni Casu et ex quacumque auSR, abSolute et in-
dispensabiliter quoad vinCulum indissolubile.
Proprius locu demonstrationi huius Veritati quae procul dubio de fide catholica est, quamvis non inveniatur in terminis definita in aliquo Concilio Oecumenico vel alio solemni documento, non Si repetenduS, Ut Videtur, ex Scriptura evangelii. Equidem in evangelio, Matth. V-3a, et XIX-6 item Marc. -υ, et Luc. XUI-183, edocemur matrimonii vinculum ita esse firmum, ut nequaquam Solvi possit per dimissionem coniugi aut aliam similem causam, imo nec per Ullius humanae potestati auctoritatem, prout fuit declaratum Supra ubi de divortio. Uerum verba Christi generalia Sunt, et respiciunt omnia matrimonia, et nondum determinant id quod peciale est matrimonio chriStianorum ratione sacramentalitati eiuS. Sane Vero, etSi homo nuSqUam Separare valeat id quod coniunxit Deus, adhuc tamen intervenire potest dispensatio a lege in dissolubilitatis per Dei vicario data, prout constat ex hactenus dictiS et Sol tu matrimonii consummati inter chriStiano proprium est, ut it indispensabiliter ex quacumque catis et in omni eventu usque ad mortem alterius coniugum indestructibile. Porro verba Evangelii, Sicut profecto non contradicunt peculiari huic coniugii christianorum conditioni, ita illum non Sati demonstrant. Ergo ratio demonStrativa Sumenda Si potius, tum ex Scriptura apostolica in Ua matrimonii Sacramen-
' Concilium Tridentinum, utpote contra Protestantes direCte genS, nihil aliud definit nisi quo matrimonium non potest dissolvi propter AS
CAUSA qua haeretici assignatiant, nempe propter haeresim, Ut mole- Stam Ohabitationem aut affectatam absentiam, aut adulterium, s. Sess. XXIV, An I et 7.
444쪽
talitas asseritur, tum ex divina Traditione et perpetuo Sensura clesiae catholicae. Primum ergo argumentum it e teXtu Apostoli, Sacramentum hoc magumn est ita, in lumine Traditioni intellecto. Superiti Aenim Stensum est, Sacramentum hic dici de chriStianorum matrimonio in quantum e divina in Stitutione effectum est signum sacrum coniunctioni Christi et EccleSiae, et pro tanto uas leges iam derivare debet ex exigentiis Significationi mySterii, eodem pacto quo, ut in naturae officium, derivat illa ex exigentio naturalium finium coniugii. - Et nota iterum quid sit signum in se os sacrum. Nam aliquid poteS habere quamdam regularem analogiam cum aliquo mySterio, et assumi de facto in eius figuram, Ut tamen oporteat ipStim neceSSario atque in amissibiliter retinere conditione omne e quibuS in SSe Signi utcumque constituitur. Non enim uti Supponitur, flectum S per Specialem legis dispositionem signum de iure, sive signum ratificatum et firmum ea immobili firmitate quae rebu Sacri propria eSSemOSCitUr Nunc autem illud quod elevatum est ad rationem igni Sacri divina significat non tantum de facto et veluti Contingenter, Verum etiam de iure, ac per hoc, inviolabiliter. Quidquid ergo tollit a. tionem signi non poteSt amplius ullo modo ei convenire. - Quibus praemissi dico: Matrimonio christianorum repugnat qui quid contrariatur Sacrae eiu Significationi. Sed dissolubilitas contrariatur sacrae significationi matrimonii inter Christiano Consummati, quia e quo eiu Smodi matrimonium Suam habuit ConSUmmationem, iam significat 3 Aterium indivisibilis connubii Christi et Ecclesiae praecige in quantum indivisibile est, iuxta Superiti Apraemissa i. Ergo coniugium Stud non potest amplius Undecumque dissolvi, nisi sorte per eum di SpenSationi modum Ui operationi miraculorum assimilatur, et Si pene Solum Deum, nullo autem modo pene Ecclesiam, ratione ampliSSimae etiam poteStati clavium ei concreditae si In separabilitas, inquit Angelicus in Suppl. UaeSt. 57, . , ad 3μm, quam Vi Sit de Secunda inten- tione matrimonii prout est in naturae officium est tamen de
445쪽
prima intentione ipsius prout Si Sacramentum Ecclesiae. Et ideo, ex quo institutum S Ut Sit ECCleSiae Sacramentum, R- nente tali institutione, non poteS Sub dispen Satione cadere nisi sorte' secundo modo id Si miraculOSo modo diSpensationis . Hinc Augustinus divinae Traditioni testi fidelissimus, specialem hanc atque in dispensabilem matrimonii christianorum indissolubilitatem ubique proponit tanquam dogma eadem fide credendum, qua ipSa Creditur matrimonii Sacramentalitas. Hunts procul dubio sacramenti res est, inqUit ut a Cum femina Connubio copulati, quamdiu vivunt, inseparabiliter perseverent. Hoc enim custoditur in Christo et Ecclesia, ut vivens cum vivente in aeternum ni illo divortio separetur. Cuius sacramenti tanta est observatio in
civitate Dei nostr in monte sancto eius, hoc est in Ecclesia Christi, quibusque delibus coniugalis qui sine dubio membra sunt Christi,
ut cum liorum procreandorum causa vel nubant feminae vel . Cantur uxoreS, nec Sterilem coniugem a Sit relinquere, ut alia fecunda ducatur, etc. 't. Item alibi, cum attenderet tantam et tam absolutam matrimonii christiani firmitatem, nulla ei apparet ratio Sufficiens et proportionata, nisi quod alicum rei maioris ex hac infrma mortalitate hominum quoddam sacramentum, id St Sacrum Signum, Ahibeatur Ri. Unde tandem factum S ut uS apud theologo Uni UerSaliter recepto cum recensentur matrimonii bona quae Sunt proles, fides, et indivisibilitas, pro indivisibilitate dici soleat Sacramentum procul dubio non alia de causa nisi quia duo alia bona sunt communia omnibus coniugiis, in dissolubilitas Vero peculiari prorsus ratione et speciali ASimo modo propria est matrimoniis fidelium. Haec igitur et alia huiusmodi indubiae Sunt antiquae fidei et divinae traditionis ab initio vigenti alte StationeS. Accedit vel maxime ipsa praxi elucens in celeberrimi factis historiae. Cogita quoties Romani Pontifices in cauSi quae pertinebant ad christianorum regum matrimonia interVenerint, OPPO-nente murum pro domo Israel; quotie rogati ut prioribus coniugii dissolutis, nova Connubia fieri permitterent, Semper restiterint;
' Vide supra Thes. 36 β 2. ' Supra The S. 42 Ad um.
446쪽
quoties demum hac in re, omni se potestate destitui solemniter attestati sint, etiamsi gravissimae causae in medium afferrentur, Veluti uxori Sterilitas, velut necessitas providendi Atabilitati rei. publicae et regulari in throno successioni, velut periculum Chismati et Subtractioni populorum ab obedientia edi Apostolicae, etc. Nulla sane Videntior atque illuAtrior confeSSio esse potuit illius fidei, qua semper creditum est, matrimonia consummata christianorum iure divino absolute indissolubilia XSi Stere, et nequaquam comprehendi in ordine earum rerum ad qua SejXtendit solvendi sive dispensandi auctoritas Petro collata et Successoribu eiUS. Superest ut rationibus quae In contrarium afferri pOSSunt, fiat ali S.
ga. Obiicitur primo Matrimonium christianorum, etiam OHSummatum, OleSt propter varias causas quoad vinculum dissolvi, et primo propter haeresim Sive apostasiam. Exstat enim decretalis quaedam
Caelestini III, in qua sic dicitur e tem quaeris si quid iuri erit
in Sequenti casu quem proponendo Voluisti, cum Scilicet Chri- Stiano Viro propter odium Christum negante et ibi copulante paganam et ex ea filio procreante, christiana in Christi oppro- brium relicta, cum consensu Aui archidiaconi ad Secunda nU- Ptia convolaSSet, et filio Suscepisset: non videtur Obi quod licet prior maritu redeat ad ecclesiasticam universitatem, eadem a Secundo debeat recedere et reSignari priori, maXime cum ab eo visa fuerit Ecclesiae iudicio discessisSe, et teSte Gregorio, contumelia Creatori Solvat ius matrimonii contra eum qui re
linquit odio fidei christianae in Oua in responsione SSimilat Pontifex casum viri apostatae discedentis a conius christiana, caSurconis is infidelis de quo Apostolus in I Cor. VIILIF. Ergo propter
OStaSiam unius coniugum potest solvi matrimonium, etiam ratum simul et conSummatum.
447쪽
DU INDISSOLUBILITATE NATRIΜONII 44I
Respondeo quod in citata reSponSione Caelestinus opinative loquitur: Non videtur nobis, inquit, quod licet prior maritus, etc. Aequiparando igitur disceSSum coniugi apoStatae cum diScessu coniugi non baptizati, quod attinet ad libertatem parti fideli relictam convolandi ad alia Vota, falso opinatus est. Sed quia de causa particulari agebatur, in qua nihil decretori Ponti se prae. Atituit, nullum Sequitur inconVenienS. Caeterum responSi ista opinativa nunquam transivit in US. Imo Gregorius I expresse iussit illam abesse a collectione canonum authentica a S. Ray- mundo adornata. Cui praeiverat Innocentius III in decretali cor pori iuri inserta, dum cap. 7 de di VortiiS, alludens ad opinionem Caelestini ait: si os igitur, consultationi tuae respondente diStin- guimus, licet quidam praedeceSSOr OSter SenSDS aliter videatur, an ex duobus infidelibus alter ad fidem Catholicam convertatur, vel ex duobus fidelibus alter labatur in haeresim, vel decidat in gentilitatis errorem. Si enim alter infidelium coniugum ad fidem catholicam convertatur, alter Vel nullo modo Vel non sine blasphemia divini nomini ei cohabitare olente, qui re linquitur, ad Secunda si voluerit Vota tranSibit. . . Si vero alter fidelium coniugum vel labatur in haereSim Vel tranSeat ad gen- tilitati errorem, non credimu quod in hoc casu i qui relin
quitur, Vi Uente altero poSSit ad Secunda nuptia convolare, li- 4 et in hoc casu maior appareat contumelia Creatoris. Nam etsi matrimonium verum inter infidele eXSiestat, non tamen Si ra- tum inter fideles autem Verum et ratum XSiStit, Uia Sacra
mentum fidei quod semel est admiSSum nunquam amittitur, Sed si ratum efficit coniugii Sacramentum, ut ipsum in coniugibus illo
Obiicitur secundo Etsi ius matrimonii a Christo in Evangelio promulgatum aliquo modo ad omnia matrimonia pertineat, tamen minime dubium est quin per prius et principaliter ad matrimoniis letium referatur. Atqui Christus in Evan elio concedit Solutionem conis ii noster adulterium. Ait enim Matth. sae
Ego autem dico vobis, quia omni qui dimiserit uXO rem Silam, excepta fornicationis causa, facit eam moechari, et qui dimiSSam
448쪽
du Xerit, adulterat . Ergo matrimonia etiani delium, propter adulterii causati sunt solubilia.
Re Spondeo concedendo maiorem, et negando minorem ΓgU-
menti. Nam in loco allato duo docet Dominus, ut bene advertit Bellar minus de Matrina c. 16: unum Cum reStrictione, alterUm Sinere Strictione. Cum reStrictione docet quod Viro Xorem dimittenti imputabitur moechia cui per dimiSSionem Xor Xponitur, ni Si ipsius uxori infidelitas iustum praebuerit motivum dimittendi. Sine restrictione docet quod quicumque dimiASam duXerit, adulterat. Ergo nunquam dimittitur quoad inculum, et ideo nec in caAu adulterii Solubile est matrimonium, iuxta illud Luc. XVI. 18: Omnis qui dimittit uxorem suam et alteram ducit moechatur, et qui dimissam a viro ducit, moechatur et iterum 1 Cor. VII, O-ΙΙ fis autem qui matrimonio iuncti sunt, praecipio non es Sed DominuS,uXOrem a viro non discedere quod si discesserit, manere innuptam aut viro suo reconciliari. Et Confirmatur primo, quia in textu Matthaei propositio ista omnis qui dimiserit uxorem Suam, eX-cepta fornicationis causa, facit eam moechari, omnino testinctae St ab ea quae equitur et qui dimissam duaerit, adullerat; nam subiectum priori est vir qui Xorem dimittit, Subiectum Vero posteriori est Vir qui ducit dimissam. Si ergo propositione Sunt omnino diStinctae, Xceptio quae ponitur in prima, neqUA Uam ad Secundam Xtenditur. Confirmatur secundo, quia alia lex Christi quae omnia ad persectum adduXit, retrocederet in hoc puncto infra legem Mosaicam. Nam in lege Mosaica adulterium uxori antecedens repudium Viri plectebatur morte hic autem ore Via pro UXOre mariti pertaeSa, ad OVa legitima nuptia perveniendi. Hinc AuguAtinus . 1 de adulterini coniugiis, Nulli US Viri Q OSteriori mulier Xor esse incipit, nisi priori eSA deSi Verit; si SA autem desivit uxor priori Si moriatur Vir et US, non Si fornicetur. Licite itaque dimittitur Xor ob Causam fornicatio ni S, Sed nec carebit illo vinculo, etiam Si nunquam reconcilietur Viro carebit autem Si mortuus fuerit vir eius i.
' Cf. Hieronymum, epist ad Oceanum, ubi esCribit poenitentiam publicam quam Romae egit Fabiola, eo quod dimisso a se viro adultero, nupsisset alteri, iuxta morem lege Civili an Citum et probatum.
449쪽
DE INDISSOLUBILITATE . MATRIΜONII 443
obiicitur tertio In contrarium est auctoritas Epiphani qui
HaereS. O c. , ait: si Sed cui na uxori non Sufficit, cum oc- casione aliqua Atupri adulteriique aut alterius flagitii cum ea divortium fecerit, A A alteram uxorem duxerit, aut alteri Viro
mulier nupSerit, Sacrarum Litterarum auctorita ab omni culpa si eo abSolvit, neque ab EccleSi aut aeterna vita eo reiicit, Aed
propter imbecillitatem tolerando existimatis. Ergo, teste piphanio, adulterii causa matrimonium inter christiano COHSummatum, quoad ipsum vinculum potest dissolvi. ReSpondeo, non bene citari Epiphanium, quia omne editiones serunt Cui mortua una non sufficit, etc. quidem XiStimat Pe-
trin Seci e Sequenti contextu deSumptis Aed quam immerito, egregie ostendit Perrone de Matrina chri St. l. 3, CCt. Σ, . . Sati eAt, inquit, animadvertere ad Scopum quem S. Epiphanius Sibi proposuit Agit adversu Catharo seu No Vatiano qui tum poenitentiam denegabant lapAt in graviori peccata poSt bapti- SmUm, tum Secunda nuptia poAt obitum alterius coniugi dam- nabant Totu proinde est Epiphanius in utroque errore refel- lendo. Praeterea, Cum iam obtineret in aliquibus Occidentis eccleSit S et propagaretur pedetentim apud Orientale rigidior di Sciplina qua poenitentiam Solemnem obeuntibu faculta de negabatur no Va nuptia ineundi quamdiu hae perduraret, aut etiam in perpetuum si perpetuae poenitentiae fuissent addicti:
hinc S. Epiphanius ostendit laicis hominibus indiscriminatim
omnibuS, OS prioris coniugis mortem interdictas non CSS Se cunda ni lias, ne iis quidem exceptis maritis qui ob propriam sive adulterii sive alterius flagitii culpam, a sua priori conius Se- parati fuissent, aut stadium publicae poenitentiae percurrerent'. Caeterum diffitendum non At, plura Satis ObScura CC Urror RPUd Basilium J et quosdam alios Patre Graecos, quorum gen Uinam mentem haud facile est adstruere δ). Quaecumque Ver illa men S
3 Basilius, epist. et Canonica ad Amphilochium, CRI . 9 et 2I. ' His obscuris auctoritatibus innituntur Graeci Chismatici in Suo usu dissolvendi matrimonium, adulterii Causa. uos ne offenderet Triclentina Synodus, novam eis clivisionis occasionem Ausepe litando, noluit
450쪽
suerit, id unum ad Summum Sequeretur eo non Satici utSSe S-Secuto Verum SenSum Verbi evangelici excepta foraricationis causa, et in eius interpretatione errasse. Nullum tamen inde detrimentum pateretur causa catholica quae tot aliunde teste habet ac vindices, inter quo Sane eminet AuguStinus tam Saepe atteStanS, hoc e neraliter observari in Ecclesia Dei nostri in monte Sancto eius, ut Viven cum Vivente in aeternum nullo divortio Separetur .
Obiicitur quarto Ast ipsi Au ustino obscurum fuit, an dubterii causa Solvi possit necne, conis itim. Ait enim in libro de fide
et peribus c. 9 4 Uisqui etiam uxorem in adulterio depre- hensam dimiserit et aliam duxerit, non Videtur aequandu eis qui excepta causa adulterii, dimittunt et ducunt. Et in ipsis divini Scripturi ita obscurum est utrum et Ste, cui quidem sine dubio adulteram licet dimittere, adulter tamen habeatur Si al- teram duXerit, ut quantum existimo, venialiter ibi quisque fallatur .
ReSpondeo Augustinum hoc in loco loqui de iis qui utpote
baptiSmate nondum regenerati, Vinculi Sacramentali capace non existunt. Inquirit enim de catechumeni ad baptismum admittendis, et concludit a Quamobrem quae manifesta sunt impudicitiae crisi mina omni modo a baptismo prohibenda sunt, nisi mutatione Voluntati et poenitentia corrigantur; quae autem dubia, omni modo conandum est ne fiant tale coniunctiones. Quid enim si pus S in tantum discrimen ambiguitati caput mittere Si autem factae fuerint, neScio utrum ii qui secerint, similiter ad baptismum non debere videantur admitti . Non ergo ei obSCurum fuit an aliquando esset solubile matrimonium inter chri-Stiano consummatum, Sed utrum pro indissolubilitate coniugii generatim tam decretoria stet auctoritas, ut nequidem fornicationis
cauS Solvi poASit apud eo quorum coni Ugium non St SacramentUm, adeoque utrum oporteat negare baptismum ii catechumeni qui post dimissam Xorem adulteram, novam Coniugem U-
sub anathemate direcle definire, matrimonii vinculum propter adulterium dissolvi non posse. Se definivit tantum Cclesiam non errare, Cum hoCipsum docuit et docet iuxta Evangelicam et Apostolicam doctrinam. Sess. XXIV, Can. ).