장음표시 사용
351쪽
Dignum putabam h bc observatam, ut hic insereretur, quo possiet servire Chemistis nostris, qui saepe tam multa essingunt in harmonia universi i ut haberent materiam, dum haec forte legent, speculationi super hisce. Si Aqua purissima, igne lem , ex vitro mundissimo , destillat, ad per
fectam siccitatem usque , relinquet in fundo vitri maculam levem impres sam. Idque continget semper, quotiescunque repetitur cum eadem Aqua & vase novo. Quin etiam si Aqua destillata semper reaffunditur in idem vas, tandem in unaquaque destillatione crustula illa paulo auctior evadens, satis notabilis evadit. Indefatigata effecit industria, ut experimentum hoc institueretur ad fastidium usque, narratque inde eximius Robertus Boy leus in operosissimo tractatu de orta Formarum , quod Aqua ducenti ea
destillata cum cautelis ex vitro per alembicum , tandem ex uncia una d,
derit drachmas sex terrae albae, levis , insipidae, fixae, ponderosae, indis solubilis in Aqua. Vid. Orig. form. a pag. 219-273. Historia haec fecit,
ut viri omnium prudentissimi, freti ea auctoritate, pro certo statuerint, Aquam ita vere in terram veram, absoluta transmutatione , converti po
se , per meram modo destillationem repetitam. Hinc Illustrissimus Nev v tonus , Aquam sic versam in terram igniri tandem posse, deducebat. Optic. Latin. pag. 3I9. Quaest. 22. Interim decente reverentia licebit mihi enat rare , quod ipse rem utcunque examinavi debita cum prudentia. Aquam cepi pluviam , coelo stillantem , vasis apertis , mundissimis , in specula ADtronomica Academiae nostrae ita locatis, ut a resiliente de tecto pluvia nihil foecum insilire posset in vasa haec : hujus dein pluviae magnam copiam, ingenti de cucurbita, lenissimo igne, per athanor, ut fumum vitarem, destillavi in excipulum purum, ad siccitatem usque perfectam. Macula mansit alba , in fundo vitri , sed incredibiliter tenuis, & pauca, respectu Aque adhibitae. Verum interim perierat de A qua in hac destillatione satis multum, quamvis cura quam sollicitissima commissuras luto de farina lini &Aqua clauseram. Unde intelligere nullo modo potui, quomodo egregii
illi viri ulla cura potuerint cavere, ne, ante ducentesimam vicem repetitae
destillationis ejusdem Aquar, illa jam tum tota non perspirasset inter destillandum per vitrorum obturatas juncturas. Verum contigit mihi observare , quod , quum repetens illas destillationes viderem, Aquam de
Cucurbita per alembi cum , in vapores resolutam , ire in excipulum tum alembicus & vacua pars cucurbitae, ut & excipulum totum , plena ement aere illo communi, qui eo tempore erat in ossicina mea chemica,
ubi experimenta instituebam. Atqui aer ille , semper in tali loco , refertissimus est obvolitante pulvere copioso. Quem ignis, ignem sequens aer, homines , Ventus , motus , excitant. Qui sane pulvis strato denso tegit, δοobfuscat, superficiem vitrorum in editissima aedis hermeticae parte positorum. Ad haec intentus magis, magisque, tandem certo observavi, in singulis destillationis achionibus repetitis novum iterum pollinem jam prius collecto superaddi. Si ergo ducenties illa A qua destillat in altum, semperque denuo rea funditur in idem vas unde exiverat, quadringenties colligetur omnis pulvis, qui in vasis dictis fuerat in aere, in quo haec destillatio , & infusio, contigit. Quare inficias haud iverim , aliquid ita nati pulveris deberi ipsis foeculentis in Aqua corpusculis, ita tamen, ut maXimam
352쪽
partem pulveri aerio tribuerim. Et quando rite supφuto , juxta experimenta , quanta debeat esse copia utriusque pulveris , tam nati ex Aquae impuritate , quam oriundi ex aere cireumfuso, & ingres , nondum certo viciere queo , in operationibus hisce , terram fu1sse natam de ipso sincero Aquae elementaliS corpore. Eritque tanto gravior semper dubitandi m gisque urgens ratio , quo magis consideramus , Boyleum ipsum , tantum ter repetiVisse experimenta , caetera vero accepisse fide narrantis Chemici, qui recitabat, vice ducentesima destillationis , Aquae unciam dedisse drachmas sex talis terrae. Non dubito , quin omnes harum rerum cupidi satis momenti agnituri sint in sententia : quam , pace summorum virorum, quam modestissime censurae publicae, & emendationi subjeci. Aquam
concrescere posse eum aliis in corpus vere solidum , ex hac adunatione: ortum , cogor credere ob rationes supra datas. A qiuae vero elementa ope destillationis itae uniri inter se, sine tertio interposito , Ut conVertaiugsie in meram terram , nullo haehenus experimento tuto satis demonstratum ; vidi, didicique quotidianis laborum periculis , quam temere nimis saepe negligantur in Ghemi eis illa, quae dolose se insinuant aliena inter
operandum. Atque iterum absolvi una illa omnia , quae secundum hodier nam doctrinam intelligere vere potuimus de tertio Instrumentorum Chemicorum universali, Aqua. Unum illud definire haud datur hactenus, bona fide , an illa nimirum Aqua, quam Alcaiiest , corpora resolvendo, producit de corporibus destreictis, sit omni proprietate talis Aqua , qualem nos hucusque proposuimus, Sed de hae re soli vera dabunt beati talium mysteriorum possessores , quorum una nobis admirationis gloria r Ecta est.
Ut Philosophi, sic & Chemistae, vocabulum Terrae usurpaverunt, dum
principia enarrabant rerum , vel elementae, ex quibus composita corpora conflarentur. Intelligebant quippe unum de his , quod cum concurrentibbus caeteris constituit composita, quodque his facultatem talem praeberet praestandi quam plurimum ad exercenda opera naturae, artisque. Si autem
examinamus quam proxime , quid proprie hoc sub vocabulo intellexerint , hic sensus colligitur, quod Terra sit corpus fossile, simplex, durum, friabile, in igne fixum , in igne non fluens , in aqua, alcohole, oleo, aere, dissolvi non poteΠS. Corporis ideam quis Terrae neget quum haec omnis massa sit in triplicem di mensionem extensa , impenetrabilis prorsus, suisque interim figuris definita , suo denique , & quidem proprio , librata semper pondere.
Magis quidem ambiguum videbatur, an oporteret, Terram inscribere elassi possitium 3 Sed si vacat excutere , quae prius retuli , de charactero trium Regnorum , ut loqui amant, naturalium , tum crediderim , ad Fos filium classem inprimis referendam esse. Est nimirum omni fere so stili noto immista Terra , portione quidem majore, minore , semper aliqua. In metallis, fateor, dissicilius demonstratur, facilius autem deprehenditur in reliquis , atque etiam copiosius , ut vix inde, nec nisi sus ramo labore, queat integre separari. Habet quoquC pondus tam magnum , ut aquam, sales ,
353쪽
olea, spiritus vegetantium , & animalium , exsuperet. Hinc & in intima telluris ubique se insinuat: unde in absconditis illius adytis constanter re petatur ubique , atque erui potest. Imo vero & pura Terra , in mole sua
non ostendit unquam , concursum aliorum ClemCntorum , aut varietatem
fere ullam. Adeo, ut omnia haec doceant, vix aptius ulli rerum generi Terram hanc adscribi poste, quam quidem Fossilium. Sed sane, si agnos cenda est Terra pro materie fossili, quanta , quaeso , in illa simplicitas ob
tinet ξ tanta profecto , ut in tota natura rerum , Vix aliud simplicius cor pus reperias. Terra enim sincera, quam Terram Virginem appellitavere,
adeo deprehenditur simplex , ut ne ipsa quidem metalla magis simplieii apparuerint. Quin etiam , quando habetur separatissima ab aliis , tum in tenuitate sua satis tamen habetur dura , consistensque : fateor, dari durio ra alia , sic tamen, ut & ea suum duritiei notabilem satis gradum obii neat. Verum materies terrae fragilis apparet, quam diu observari sensibu nostris potest : Patitur enim facili tritu in pollinem se redigi semper sub tiliorem , qua in re a veris metallis , gemmisque, quam plurimum differt. Sed in ea inprimis re maxime diversa est , quod in summo igne fixa, ima mutabilis , persistat ita, ut ne quidem adigi queat, ut fluat ad ignem , solas fuerit. Quando lapsam coelo pluviam ita quis capit, & cum cura destillare se
est , in fundo relictas commemoravimus foeces jam antea, dum de Aqua mox ultimo loco egimus. Illa materies foeculenta, sic collecta, siccata prota sus , ignique exposita , ut exuratur penitus , tandem cineres dabit , qui exquisite depurati ab omni omnino sale adhaerescente , tandem exhibent Terram, tenuem, puram, quam Virginem vocant. Sive enim de aqua mutata nascitus , sive , ut probabile magis habetur , ex ipso fuerit aere collecta , dat subtilis Ismum hunc pulverem. Aer namque, ut statim vidimus , quietus licet, dc loco contentus clauso , vel sic tamen scatet in credibili copia pulveris terrestris ,& quasi cineracet. Id supra in Historia aeris evictum per radios lucis in camera obscura oblique spectatos , ut &l er velum sericeum nigerrimum, ibi expansium , quod Ocyssime pulveruenta obducitur crusta. Quae tamen crustula inprimis constat Terra tenui volitante in ipso aere. Est itaque pulvis hic magnam partem quoque Terra, attenuasissima reddita per infinitas causas , quo motu agitata , apta evasit obvolitare per aera liquidum ; maxime, ubi ventus accesserit. Mis cet se quam abditissime cadenti rori, incumbenti nebulae, nubibus vagis,
aquae, pluviae, nivi, grandini, gelicidio , nimbo , aliisque , quibus quidem omnibus se apponit, unitque. Neque tamen obstat huic origini illas,erdurans Terrae in destillanda pluvia genitae constantia in igne, qua Boyeus deprehendit, hanc in crucibulis summum ignis ardorem expertam, non mutatam perstitisse , neque aufugisse ab igne. Cogitaret enim quis, quomodo haec convenirent volatili per aerem pulvisculo Θ Namque longe aliud quid in corporibus est, quiescere in igne undique aequabilissime applicato , licet violentissimo ; aliud vero abripi inaequabili motu aeris, sive
vento. Quando tenuissimus Terrae pollen , intra catinum locatus , undique igne eodem , inferne , sursum , deorsum , a lateribus , a centro , ursetur , stagnat in liquido, si ita loqui licet, homogeneo, hinc quiescit. Si
354쪽
vero aliquis flatu follis intra tigillum adacto desuper pollinem attigerit, dictabit statim , & disperget hunc ipsium. Certe, ut alibi vagantur, aquae
conflatae nubes , ut undae Ventis elevantur, propellunturque in mari, ita in AEgypto, & Lybia, volitant arenae , ut integrum Cambysis exercitum suis molibus oppresserint, in igne adeo fixae aliter. Auri bracteae tenues, aliorumve metallorum lamellae subtilissimae, catillo Chernico immissae omnem diu ignis potentiam intactae perferunt, at halitu oris , levique Ven to , statim in auras abripiuntur , inque acre volitabunt. Perpendere opo tet pariter, Corpora prorsus terrestria , quamdiu penitus solitaria habentur , 0eque aliis ullis permista, tamdiu sitepe fixa manere, & immota in igne, quae tamen admista aliorum evadunt tam facile mobilia , ut leni
igne sursum se pelli in aera patiantur. Auro ad ignem fixius nihil, sinc rum si exploraveritis. Idem vero si regulo miscueritis antimoniali, dein
contriveritis diu, prudenterque, cum optimo mercurio sublimato , redde iis ita mutatum , ut ab igne mediocri avolet in auras. Manet pura Terra,
si sola separata ab omni alia re, immota, fixa , in vasculo fusorio ad vio lentissimos ignes. Postquam tamen hanc aliis corporibus permiscuisti, in ultima disperges. Id sola nos doceat ligni in foco , alto sub camino , crepitantibus flammis, facta combustio. Nonne fumus ejus ad fastigium cutiminis camini nigram applicat fuliginem ξ haec vero igne explorata Chemico Terram dat copiosam , ope admisti olei & salis tam alte evectam. At, ubi solam hanc Terram , jam prorsus puram , igne summo urseris , fixam deprehendes , inque meὰiis flammis constanti si1mam. Intellexistis igitur , ubi, qua arte , parari queat Terra sincerissima 3 destillatione aquae iurissimae. Attamen seculae ita genitae , continebunt etiam in se omne it ud , quod in aere volitabat cum hac Terra , quodque interim adeo leve non erat, ut possit illo gradu caloris elevari sursum , quo gradu destillatio
aquae perficitur. Vegetantia igne aperto exusta collabuntur in cinereS albOS , fiXOS , te- Fe eombusto
nues, ad minimum motum facillime dimabiles in pulveres volatiles , qui vento inde ad loca dissitissima dispergi facile possunt. Neque ulla inter notas fuit inventa hactenus , quin exustione hos dederit cineres , planta. Si deinde natam sic favillam , prorsus bibulam , purissima laveritis pluvia
saepe, & accurate , elicietis inde omnem adhaerescentem salem, quum vero ignis inde jam prius consumserat omne oleosum Sc volatile salsum , restabit sola Terra in aqua tandem. Igitur oportet tum aquam hanc, nullo modo amplius salsam , fortiter conquassare cum aqua purissima , hanc que ita turbidam factam effundere di aliud vas mundissimum , hocque, affiis a super residuum nova , pura , aqua, ita continuare tamdiu , donec
omnis cinis in illa aqua turbiga sit ablutus a saxis, arenis , lapillis, vitreis, aliis partibus solidis δί ponderosis , quae in aqua dilui non possimi. Omnes autem aquae illae turbidae debent simul relinqui quietae in uno vase tamdiu , donec cineres omnes in fundum demiserint. Effundatur tum aqua supernatans leniter, relicto ad fundum limo tenui. Quod si bene facta fuerit haec separatici salis, poterit igne leni superstes Terra exsiccari, erit que elementum terrestre de vegetabilibus arte Chemica eductum. Haec
355쪽
modum ε, allisu vix sonora; in aere, aqua , igne, alcohole , oleo vix ullo modo dissolvenda; in igne fixa : enimvero igne , sola si fuerit, vix con vertenda in vitrum ; cum aqua, instar farinae, in pastae speciem subigi pota
test ductilem adeo, ut inde cum prudentia formari queat Vas, quod ex tremam ferme ignis torturam illaesum sustinet, neque vitrescit ullo gradu ignis vulgaris, verum immutatum in eo persistit, omniaque metalla sutata retinet. Haec est certe illa Terra, ex qua Docimastae metallorum, testas formant exploratrices , in quibus metalla examinant ad discendam illam sopiam auri , aut argenti, quae caeteris intermista habetur fossilibus cor poribus. Hi catini sunt, in quibas plumbo fuso mistae glebae fossiles , evanescentibus omnibus aliis, aurum & argentum , fusa in globulum, relinquunr. De hac ipsa terra etiam conficiuntur fornicatae testudines, quibus supponuntur catilli isti modo descripti, ne sordes incidant , dc per quas. ignis purus quidem , at violentus , transit. Haec Terra illa est , quae d1utis 'sime cum plumbo fuso detenta in igne violento, nunquam ab ullo plumiabo funditur, nunquam cum illo vitrescit. Haec tandem Terra est, ex qua fit mystica illa Vulcani, non Iacchi , vannus, per cujus scilicet foraminula
minima, Cruda , imperfecta , atque cum plumbo Vitrescentia , corpora cribrantur, transfluuntque, dum solum aurum & argentum , nulla parte,
transmittuntur per hosce meatus , sed nexu in dissolubili se colligunt , &assis ciant, in globosam massulam , quae tota quasi consistit in centro vasis hujus. Quamvis tota cava superficies, & corpus, hujus eatilli porosa sintubique, & aequabiliter. Est igitur haec Terra , in talla vas, formata verum
cribrum metallorum eum plumbo fusorum. Per omnes hasce notas vere cognoscitur natura Terrae purissimae, quae comparatur arte Chemica de cuneribus usti vegetabilis. Sed & similis plane Terra acquiritur ex illa Vegetantium parte , quae, inter comburendum , ab igne sursum avolat, sub specie flammae , scintillae , fumi, fuliginis ; neque refert, quodnam vegetabile ita, combusseritis, recens, istus Ue, acre , vel mite. Enim vero fumus ille altissimus , frigidis eam i supremi parietibus applieatus, ibique in floccos concretus fuliginosos , si eolligitur , atque igni violento in sartagine pura ferrea exponi tur , fumat, ignitur , flammam capit, in cineres tandem albos dilabitur
qui aequa iterum liberati ab omni, si quid adsit, salino, Terram relinquunt omni dote similli mam priori, neque inde distinguendam ullo signo. Unde discimus quam volatilis reddi queat ipsa Terra, dum per rapidas agitatur flammas volatilibus aliis permista , & ad quantam volatilitatem ita assiirgere queat , ad quantam altitudinem' evehi, perque aera dissipari, illi se immiscere : adeoque, dum atri de accensis Vegetantibus fumi in nubes se diffundunt, ipsa ibidem , volatilis facta , Terra divagatur etiam nubium cie. Denique , quando collecta fuligo ex retorta pura , vitrea , ignis vi stillat, vario ignis gradu, diverso destillationis tempore, dabit phlegma,
Diritus , salem volatilem , salem ultima tantum vi ignis elevanaum, olea diversa V restabit in fando foex nigra , quae postea , igne exusta aperro, cineres dabit, qui aquae ope depurati ab omni salino, eandem accurate Terram praebent , quae in praemissis experimentis comparata iserat prius.
Certe postrema haec experimenta docent vina ardentis ignis in subli
356쪽
rapere, atque agitare cum aqua, oleo , sale, ipsam 'luoque Terram simul, hancque ejusdem prorsus naturae , ut quidem est illa Terra, quae in fixis ei neribus a combustione supererat. Quod ut incredibile primo , atque mi r bile admodum, verissimum tamen demonstratur , atque incognitam sane indolem Terrae nobis exhibet. Terra autem in comburendo ita volatilis infuligine, Sc in ipso antea fumo , postquam destillando , aut exurendo, separata omnino est a caeteris aquosis , oleosis , salinis , ut sola pura super sit, tum est semper aeque fixa, quam illa Terra ejusdem vegetabilis , quae post combustionem infixis cineribus aderat: hinc ergo Terra , sola dum
seorsum existit, in igne fixistima est semper; ubi vero oleis intime est mista salibusque, tum horum ope facile volatilis redditur. Quam plenus igitur terrestri vera materie est aeri potissimum iis in locis, ubi quot1diana
vegetantium combustio fit. Quaecunque iterum vegetantia hominibus fuere comperta hactenus, ea vero omnia, si , ut a natura exhibentur, intra vasa vitrea , pura , retorta reconduntur, atque statim subministrato caute igne ita tractantur , ut a
leniss1mo ignis calore, per ordinatos , sensimque successive increscentes, gradus, in extremum usque pro vecto , semper distincte expellatur in excipulum id, quod tali gradu ignis attolli potest, tum illa vegetantia δivia
duntur semper in duas diversas partes. Quarum una per vim ignis elevari,
atque jecie destillantium corporum in excipulum se pelli patitur; dum
altera, in fundo retortae manens , omnem ignis violentiam sustinet, neque adscendens tamen , carbo niger, fixus , est , manetque quam diutissime, ut Helmontius olim vere scripsit, Hoorius vero experimento confirmavit. Ajunt vulgo quidem Chemici, aquam , spiritus , olea, sales volatiles , specie liquorum adscendere in excipulum, ut partes volatiles, terram vero , salemque fixum , cum pauxillo olei fixi manere in fundo. Sed omnino oportet iterum videre, quid in hisce veri sit. Igitur volatilis prior pars in hac operatione semper multiplex habetur ; aqua nimirum , sph Dius , sal acidus, sal alcalicus , olea diversa. Quae sane omnia permist si mul , & unita , materiem praebent, quae fere simillima fumo est Zc fuliginide fumo natae. Ea tamen differentia, quod quando igne aperto haec ele Vantur, tum longe plura, & crassiora, evehantur sursum, quam ubi eadem materies intra vasa clausa igne applicato agitatur. Unde eadem quantitas ejusdem materiae vegetabilis multo minus cinerum in combustione igne aperto facta dabit, quum multo plus carbonum, cinerumque inde restet
infundo vasis destillatorii , postquam ignis in illam egit. Verum , si materiem omnem , quae ita per destillationem parata transivit in excipulum , iterum de puris vasis destillare cogis ita , ut sicca prorsus materies in fundo vasis restet, expulso rite omni fluido, tum remanebit semper in fundo
vasis iterum carbo niger, fixusque : quamvis enim tum ignem maximum diutillime vasi applicustris, nunquam tamen hunc volatiIem reddere poteris ; fumum quidem semper expelles, attamen manebit fixus in vase , Scic alerrimus, Carbo. Itaque frustra tamdiu tentatus in vase earbo, exi matur , levis erit & fungosius, ponatur tum in vase puro, aperto, ad ignem apertum , ardebit, & flammam concipiet, qua consumetur omne id nigrum , quod erat in hoc carbone; eoque penitus consiimto , Terra reli
357쪽
Corollaria hinc. Terra in sale A li fixose
quetur alba ; hanc flastquam depuravit quis modo supra adhibito ab
omni sale, deprehendet nascit terram eandem virginem , quam in pri xibus acquirebamus. Quire rursum inde liquet , terram illam sursum adscendere cum aqua, sale , spiritibus , oleo , in ipsa destillatione vege tabilium. Si jam oleum sumitur , tali destillatione paratum , idque ex mundissimo vase, igne successive , per gradus , ad extremum usque , ur gemus , oleum habebimus in excipulo purius priori, atque mulis. penetrantius. Sicque repetitis operation1bus hisce, tandem oleum obtinemus adeo tenue, ut evadat subtilitate Alcoholi compar, sed tum pars illius magna in singulis destillationibus , evanescit in auras, atque spiritus ille proprius , qui in illo oleo odorem dabat, saporemque , diffugit totus. Atque in singulis hisce repetitis destillationibus, manet semper in funiado genitus ater carbo , qui nunquam volatilis redditur , neque salem exhibet: quando autem iterum aperto igne exuritur , cineres dabit alia bos, & Terme notabilem satis copiam , ejusdem semper naturae. Neque finis in his, quotiescunque geminetur illa destillatio olei, tanta enim tandem Terrae quantitas sic colligitur , ut praecipua pars totius olei hac arte convertatur in Terram puram, simplicemque, Ut apud Illustrem Boyleum de Mutabilitate Principiorum patuit. Quare certissimum , eandem Terram produci ex quacunque demum vegetabilium parte, neque ullum omnino sensibus apparens discrimen inter omnes illas species Terrae inveniri posse. Quin & novimus , Omnem illam Terram, pura absolute si fuerit, in igne adeo fixam esse, ut ab ejus vi summa nihil fere mutationis unquam patiatur. Attamen , quoties aliis vegetabilis partibus volatilibus permista est, tum cum iis una agitur sursum per ignem , fitque , eo respectu tamdiu volarilis. Idque tam deflagrando in igne aperto , parata fuligine , quam in ipsa destillatione va, sis clausis peracta. Rursum cernimus , nullam dari partem volatilem in vegetabili, quae plus Terrae volatile reddat, & facilius quam oleum. Sed iterum inter varias species oleorum , quae natura , Vel arte, producuntur de vegetantibus , non est, quod plus Terrae in destillatione evehat secum in sublime, quam illud crassiim , piceum , ultimum , Oleum , quod extrema tandem ignis tortura exprimit. Unde etiam olea haec tam ponderosa videntur evadere inde , quod Terrae illius tanto majus pondus intra se recondant, quae pondus addit; imo & inde quoque horum tenacissima spissitudo. Quod 3c adeo confirmatur inprimis , quia rursum, ablata per destillationem hac Terra , olea haec statim quam tenuissima evadunt, magisque levia, quin δί maxime etiam Volatilia Sed , ut rite assequamur iterum Terrae purae mirificum ortum , agite , gonsideremus jam attenti illam alteram partem cinerum per combustionem vegetabilis paratorum , scilicet salem illum alcatinum fixum , qui in aqua fuerat ablutus de illa Terra , quam modo examinaVimus. Nonne imus quisque putaret , nihil Terrae in hoc sale superesse Θ nam Terram
suam reliquit indissolutam, dum sal in aqu1 solvebatur, & in forma lixi uti per densissima transibat purus filtra. Ergo sumatur hoc ipsum lixi-Vium 1, longa primo quiete subsidant in fundum omnes illius foeces terrestres. Erit illud depuratum sic instar aquae limpidum. Sed tum filiretur
358쪽
lege artis , tamdiu resfusum in manicam Hlypocraus, donec electro eva dat purius. Tum sane liquor hic vel micro scopiis conspectus , ne imaginem quidem ullam materiae terrestris exhibebit. Quin imo si per annos vase asservatur perfecte clauso , nihil unquam materiae terrestris deponet. Si igitur purissimum hoc lixivium, vitro purissimo infusum, loco quieto , ab omni pulvere quam immunissimo reduxeritis in olei crassi spissitatem; deinde vero liquorem hunc crassum purissimae ollae ferreae inaditum , prudenter reduxeritis ad siccum salem assiduo spatula ferrea movendo ; sabebitis salem Alcatinum , fixissimum , purissimum. Hunc tamen ipsum includite in crucibulum optimum , sincerissimum , tigillo im posito quam accuratissime occludendum , sicque committite igni quam
fortissimo , donec fluat ; effundatur tum in mortarium aeneum calefactum , statimque agitetur pistillo calido in pulverem, alcatinum , fixum, salinum. Qui mox excipiatur patina larga , patula, vitrea , in qua exponatur aeri in loco , ubi nullus pulvis inquinat, deliquescet Ocyssime ore nis sal in liquorem penitus fluidum, supernatantem , in fundo autem imo albus pulvis erit terres fris , qui ab omni sale adhaerescente ablutus, meram modo terram exhibet, qualis fuerat illa prior in cineribus restitans. Quando autem illud oleum per deliquium denuo siccas, calcinas, aeri exponis , in eo solvis , habebis iterum oleum per deliquium , de seni per superstitem Terram ; sique illud repetitur labore taedioso , tandem longe maxima pars alcatini salis ibit in meram , simplicem terram, quae in combustione unita fuerat alteri principio, quod , huic Tertae conjunctum , formam dabat salis Alcatini; jam vero tot calcinationibus , & solutionibus in aere factis inde separatum , & liberatum avolavit in auras , solam Terram relinquens. Si tamen omnis haec Terra sollicite collecta , deinde ponderatur, longe minus pondus exhibebit, quam sal prior habuerat; docens ita partem magnam salis volatilem factam inde aufugisse
Si ergo experimentum hocce, semper eodem modo ita contingens ac curate perpenditur , colligere debemus , Terram hanc , ita apparentem ,
jam antea exstitisse in illo sale Alcatino , fixo , unde hoc modo educta fuit, dc quidem tam latenti sub forma , ut pasta fuerit, se dissolvi penitatus in aqua; quod aliter adeo repugnat ingenio Terrae. Simul hinc quotaque patet, Terram purissimam alii principio unitam prorsus posse disia solvi in aqua , solam autem nullo modo in eadem dilui posse. Nisi jam
forte cogitatis, ipsum salem, prius non Terrestrem , his calcinationi
bus , solutionibusque , transmutatum esse vera tranSformatione ex non Terra in Terram. Verum sententia haec , quantum scio , nullo argu mento , nullo experimento , firmatur'; adeoque precario fingitur: quinimo mihi visa fuit semper repugnare illi constantiae naturae quae semper eodem modo , per eadem , agere deprehenditur iam a tot seculis : quum
nunquam constiterit , unum elementorum praevsere alteri , omnia vero aequilibrata eandem assiduo proportionem inter se mutua observare. Priotautem opinio 3 quod Terra unita principiis aliis salitiis reddatur apta , quae in aqua dissolvatud in liquorem in quo nihil quidquam apparet Te restris , tota ubique Chemia palam clamar. Nonne in vitro Terra Alca
lino sali concrescit intime in massam pellucidissimam ξ quae tamen, do
359쪽
cente Hel montio, insicali, & Terram inde praecipitatam denuo resolvitur 3 Nunquid omnia metalla , acido suo singulari solventi unita, in
aqua forma salis pellucidissimi apparent i quae tamen non mutata , opaca , integra , inde iterum obtineri queunt ξ Quid dicam de creta , lapidibus , ostracodermatis , Terris , aliisque ξ quae omnia adJunctu salis adunati videntur abire in sales purissimos : quum tamen variis modis iterum in liquores suos solventes, &i Terram redditam inde, resolvi de nuo queant. Quam manifesto id docet praecipitatio Chemica l Igitur de
experimentis memoratis constat. I. Salia Alcalina , fixa , cremando parata ex vegetabilibus , vulgaria, nasci pro parte magna satis, ex vera elementali , simplici, Terra , quae concurrit ad sales hosce constituendos , dum hi componuntur. 2. Terram hanc ita absconditam , mistam, solutamque haerere in his salibus, quamdiu alca lini , fixi, forma existunt, ut nullo omnino signo se prodat , adeoque ibi ne cognosci quidem queat : quum in Aqua, atque aeris humido , tam liquido dissolvatur,
ut in liquorem limpidissimum simplicissimumque , dissolvi queat. 3 . Terram hanc vegetabilium usque adeo attenuari tantum posse vi extrema ignis cremantis. Qui idem ignis exurens plantas , simul hanc ita attenuatiissimam Terram , in solo aere aperto , conjungit intime cum illo altero principio Salino , Alcatino', ut ex ambobus, sic igne adunatis , exoriatur,
1gnis vera soboles, Alcali. Nam profecto carbo ligni viridis, intra pyxidem
ferream clausus , ita summo igni commissus, per horas plures , mansit ater carbo , Salem Alcatinum fixum non exhibens; postquam vero , idem postea igni aperto expositus , exustus , in cineres versus erat , jam in cineribus suis talem fixum dedit : certo argumento , salem hunc, non pra existentem in vegetantibus, tum demum in rerum natura produci, quam do ignis ita adunavit illam Terram alteri illi parti concurrenti in aere aperto , non in vase Chauso. Rursumque quam evidentissime apparet, quod in solo aperto aere, vi ignis una, hic sal Alcatinus , fixus , gignatur : quia vegetabile quodcunque, eousque exustum , vase clauso , aut dc in aere aperto , ut conversum sit in carbonem nigerrimum , sed non ultra ; tum carbo hic ater in pollinem tritus , cum Aqua coctus , non dabit in lixi-vio hoc salem Alcatinum fixum. Postquam vero carbo hic, aut pollen ejusdem aperto igne dein actus est in cineres albos, tum demum hi cineres, in aqua decocti, dabunt verum salem Alcatinum , fixum. Igitur Terra vegetantium attenuatissima per vim extremam ignis aperti, unita alteri parti intime , consumto oleo , dat Alcati fixum. Neque ullus alius hujus ortus
unquam, quod scimus , inventus est. 4. Igitur Alcatini, fixi sales , non sunt corpora simplicia, sed composita ex duobus distinctissimis , intime adunatis principiis. s. Etiam, quam maxime probabile redditur , quod
combustio vegetantium combinet hancce Terram attenuatam primo cum
illo sale nativo , qui in plantis sponte naturae adest, quique ibidem exussere solet saponacea , ex oleo , & sale, forma , ita hanc primo misce-lam efficiens. Sed quod dein praecipuam partem olei conlumat Vi sua, tumque falem hunc, Terram illam , & oleum tenacius nigrum vertat in carbonem atrum , in quo salina pars ita tecta sub hoc oleo , dc hac Terra,
ut sal aqua solubilis non appareat in hoc carbone, sed ab actione aquae
360쪽
maneat defensa, donec major ignis , diutius applicati , vis destruxerit oleum inde, eoque ipso simul superstes illud nigrum oleum, quod vinci tum erat Terrae & salis pariter separavit: tum demum pars illa salina , prius ex se satis volatilis, jam figi videtur, & coalescere, cum Terra illa ultima , subtili, praecipuo jam suo oleo penitus libera. Prorsus, ut falipse Alealinus fixus, in igne summo, diu Valde, retentus, tandem volatilis evadat, & pereat in igne, qui tamen cineribus mistus certa portio ne, aut Tertae , deinde in vitrum conflatur, quod in igne satis fixum diutissime perstat. 6. Hinc etiam nullus sal in vegetabilibus simplex de prehenditur , qui fixus sit ex se, sed hanc suam fixitatem totam debet illi Tetrae , cum qua ignis salem illum colliquefecit: si enim diuturna ar factione , & vicissitudinaria humectatione in aere, detinentur vegetantia , aut si peisecte prius putrescunt , tum postea combusta lim nihil saliqAlealini fixi suis in cineribus relinquunt. 7. Atque hinc quoque , sales illi
Aleatini, fixi, ratione modo exposita geniti, artificio statim memorato iterum resolvuntur in duo illa principia, ex quibus virtute ignis coalue runt prius. In salem nimirum 1nsensilem, purum , simplicem , volatilem,& in Terram fixam , inertem , puram , subtilissimam. 8. Ex qua itaque hi storia Tertie longe magis credibile fit, sales hos ita oriri de Terra hae M sale , quam ut statuamus , aquam intime nuptam Terrae in Alcati abire inam quomodocunque per artem Chemicam aqua adaptatur Terrae purae igni, nunquam inde visus fuit sal prodiisse Alcatinus , fixus ; licet tandem summus ignis foret applicatus. 9 Terra itaque haec, eadem semper ubique, copia ingenti, in aqua, spiritibus, sale volatili, sale fixo , ole1 que, educitur, separaturquC , quoties arte Chemica idonea tractantuno Atque omnia quidem illa alia, si prorsus liberantur ab omni omnino,
Terra sua, ita attenuantur, adeo Evadum mobilia , tantum volatilia , ut omnem sensuum aciem, prie tenuitate sua siubtilissima , absolutusme effugiant , inque antiquum suum Chaos aerium se recipiant, vix ullis amplius retinenda vasis. Sola tandCm aqua manet, Terra solida ultimo restat, caetera omnia dilapsa simi. Verissime igitar iterum Chemicorum vetustissimi dixerunt, spiritus detineri, ne avolent, per olea, seu sulphur ; Terram vero solam esse , quae fiulphur retineret & sales. Igitur fiaxitatem tribuendam huic Terrae. Auditores industrii, puto ex pertractatis constare, de natura Terrae, quae in Classe Vegetantium reperitur, quae una, eadem , in unoquoque Vegetanto demonstrata , elementum consti tuit Grte immutabile. Pergamus igitur inquirerg in Animalibus iterum hanece Terram. At- Terea in ani que ab omni sane tempore fuit observatum, Animalia , cujuscunque methμδgeneris, quae in aere Volitant, in aquis natant, in Terra degunt , 1ub 'U' 'Terra vivunt, aeri exposita tepido, 3c humido , statim putrescere post mortem in calore quidem remissiore , quam est in homine sano. Atqui per hanc putredinem brevi sic mutantur, ut integra illorum corpora in foetidissimam, lateque per aera dispersam quaquaversum , putrefactam materiem resolvantur , imo aVolent ita, ut exigua modo pars fit ma , & lida remaneat. Elephas totus in regione calida in campis mor tuus relictus , vastissima omnitain animantum Baloena in litus altum, vo